Yıl: 2017 Cilt: 14 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 144 - 149 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi

Öz:
Çocuklarda tamamlayıcı sağlık yaklaşımları oldukça sık uygulanmaktadır. Çocuklar da tamamlayıcı sağlık yaklaşımlarının kullanımı hızlı artmasına rağmen, bu yöntemlere yönelik bilimsel kanıt temelli çalışmalar yeterli düzeyde değildir. Tamamlayıcı sağlık yaklaşımlarının olumlu ve olumsuz etkilerine yönelik bilimsel kanıtlar yeterli olmadığı için bu yöntemlerin özellikle çocuklarda kullanılması oldukça zararlı olabilmektedir. Bu yöntemlerin olumlu ve olumsuz etkileri hakkında pediatri hemşirelerinin hem çocukları hem de onların ebeveynlerini bilgilendirmeleri son derece önemlidir. Bu nedenle, pediatri hemşirelerine bu yöntemler ile ilgili kursların, hizmet içi eğitim programlarının düzenlenmesi, kliniklerde tamamlayıcı sağlık yaklaşımlarının yer aldığı veri toplama formlarının oluşturulması ve kanıta dayalı araştırmalara daha fazla ağırlık verilmesi önerilmektedir. Bu makalenin amacı, çocuklarda tamamlayıcı sağlık yaklaşımlarının kullanımını, bu yöntemlerin kullanım nedenlerini, çocuklardaki etkilerini ve hemşirelik yaklaşımlarını değerlendirmektir.
Anahtar Kelime:

Konular: Tıbbi İnformatik Sağlık Politikaları ve Hizmetleri Temel Sağlık Hizmetleri Sağlık Bilimleri ve Hizmetleri Pediatri

The Importance of Complementary Health Approaches in Pediatric Nursing

Öz:
Complementary health approaches are substantially applied frequently in children. Despite the rapid increase in the use of complementary health approaches in children, scientiŞ c evidence-based studies of these methods are inadequate. Since scientiŞ c evidence for the positive and negative effects of complementary health approaches is not sufŞ cient, the use of these methods, especially in children, can be quite detrimental. It is extremely important for pediatric nurses to inform both the children and their parents about the positive and negative effects of these methods. Therefore, it is recommended for pediatrics nurses to organize courses and in-service training programs regarding these methods, create data collection forms involving complementary health approaches in clinics, and concentrate more on the evidence-based research. The aim of this article was to evaluate the use of complementary health approaches in children, the reasons for use of these methods, the effects on children and nursing approaches.
Anahtar Kelime:

Konular: Tıbbi İnformatik Sağlık Politikaları ve Hizmetleri Temel Sağlık Hizmetleri Sağlık Bilimleri ve Hizmetleri Pediatri
Belge Türü: Makale Makale Türü: Derleme Erişim Türü: Erişime Açık
  • 1 . Deng GE, Frenkel M, Cohen L, et al. Evidence- based clinical practice guidelines for integrative oncology: complementary therapies end botanicals. J Soc Integr Oncol. 2009; 7(3):85-120. doi. org/10.2310/7200.2009.0019
  • 2 . Muslu KG, Öztürk C. Tamamlayıcı ve alternatif tedaviler ve çocuklarda kullanımı. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2008; 51:62-7. http:// www.cshd.org.tr/uploads/pdf_CSH_287.pdf
  • 3 . Woolf AD, Gardiner P. Use of complementary and alternative therapies in children. Clinical Farmacology&Therapeutics. 2010; 87, 155-7. doi. org/10.1038/clpt.2009.224
  • 4 . Ernst E, Cassileth BR. The prevalence of complementary/ alternative medicine in cancer. Cancer 1998; 83:777-81. https://www.ncbi.nlm. nih.gov/pubmed/9708945
  • 5 . Soo I, Mah JK, Barlow K, Hamiwka L, Wirrell E. Use of complementary and alternative medical therapies in a pediatric neurology clinic. Can J Neurol Sci. 2005; 32:524-8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/16408586
  • 6 . Sibinga EMS, Shindell DL, Casella JF, Duggan AK, Wilson MH. Pediatric patients with sickle cell disease: use of complementary and alternative therapies. J Altern Complement Med. 2006; 12:291-298. doi. org/10.1089/acm.2006.12.291
  • 7 . Efe E, Işler A, Sarvan S, Başer H, Yeşilipek A. Complemantary and alternative medicine use in children with thalasemia. J Clin Nurs. 2012b; 22:760-9. doi.org/10.1111/j.1365-2702.2012.04210.x
  • 8 . Arıkan D, Karaca Sivrikaya S, Olgun N. Complementary alternative medicine use in children with type 1diabetes mellitus in erzurum Turkey. J Clin Nurs. 2008; 18:2136-44. doi.org/10.1111/j.1365-2702.2008.02464.x
  • 9 . Karadeniz C, Güçlü Pınarlı F, Oğuz A, Gürsel T, Canter B. Complementary/alternative medicine use in a pediatric oncology unit in Turkey. Pediatr Blood Cancer. 2007; 48:540-543. doi.org/10.1002/ pbc.21012
  • 10 . Sinha D, Efron D. Complementary and alternative medicine use in children with attention defi cit hyperactivity disorder. J Paediatr Child Health. 2005; 41:23-6. doi.org/10.1111/j.1440-1754.2005.00530.x
  • 11 . April KT, Feldman DE, Zunzunegui MV, Descarreaux M, Grilli L. Complemantary and alternative health care use in young children with physical disabilities waiting for rehabilitation services in Canada. Disabil Rehabil. 2009; 31(25):2111-7. doi.org/10.3109/09638280902937407
  • 12 . Sanders H, Davis MF, Duncan B, Meaney FJ, Haynes J, Barton LL. Use of complementary and alternative medical therapies among children with special health care needs in Southern Arizona. Pediatrics 2003; 111(3):584-7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12612240
  • 13 . Ang JY, Ray- Mazumder S, Nachman SA, Rongkavilit C, Asmar BI, Ren CL. Use of complementary and alternative medicineby parents of children with hıv infection and asthma and well children. Southern Medical Journal 2005; 98:869-75. doi.org/10.1097/01. smj.0000173089.51284.69
  • 14 . Barnes J. Quality, effi cacy and safety of complementary medicines: fashions, facts and the future. part II: effi cacy and safety. Br J Clin Pharmacol. 2003; 55:331-40. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/12680880
  • 15 . Woolf AD. Herbal remedies and children: Do they work? Are they harmful? Pediatrics 2003; 112:240-6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/12837916
  • 16 . Araz A, Harlak H, Meşe G. Sağlık davranışları ve alternatif tedavi kullanımı. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni 2007; 6(2):112-22. http:// www.ejmanager.com/mnstemps/1/khb_006_02_112-122.pdf
  • 17 . Bülbül HS, Turgut M, Köylüoğlu S. Çocuklarda tıp dışı alternatif uygulamalar konusunda ailelerin görüşleri. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2009; 52:195-202. http://www.cshd.org.tr/abstract.php?id=353
  • 18 . Gözüm S, Tezel A, Koç M. Complementary alternative treatments used by patients with cancer in Eastern Turkey. Cancer Nurs. 2003; 26:230- 6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12832956
  • 19 . Kemper KJ, Vohra S, Walls R. The Use of Complementary and Alternative Medicine in Pediatrics. Pediatrics 2008; 122(6):1374-1386. doi.org/10.1542/peds.2008-2173
  • 20 . National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). Complementary, alternative, or integrative health: what's in a name? NCCIH Web site. https://nccih.nih.gov/health/integrative-health Published June 2016. Accessed May 30, 2017.
  • 21 . Kanun Hükmünde Kararname. Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname 2011. Resmi Gazete Sayı: 28103. http://www.resmigazete.gov.tr/ eskiler/2011/11/20111102M1-3.htm Yayınlanma Tarihi: 2 Kasım 2011.
  • 22 . Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Geleneksel, Tamamlayıcı ve Alternatif Tıp Uygulamaları Daire Başkanlığı Görevleri. 2014 http://www.shgm.saglik.gov.tr/belge/1-16077/daire-baskanligigorevleri.html
  • 23 . Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB). TÜSEB hakkında. TÜSEB Web sayfası. http://www.tuseb.gov.tr/tuseb-hakkinda
  • 24 . Sağlık Bakanlığından Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği. Resmi Gazete Sayı: 29158. http://www.resmigazete.gov.tr/ eskiler/2014/10/20141027-3.htm Yayınlanma Tarihi: 27 Ekim 2014.
  • 25 . Simpson N, Roman K. Complementary medicine use in children extent and reasons. a population- based study. Br J Gen Pract. 2001; 51:914-6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1314149/
  • 26 . Adams D, Dagenais S, Clifford T, Baydala L, King WJ, Hervas-Malo M. et al. Complementary and alternative medicine use by pediatric specialty outpatients. Pediatiıcs 2013; 131(2):225-32. doi.org/10.1542/ peds.2012-1220
  • 27 . McCann LJ, Newell SJ. Survey of pediatric complementary and alternative medicine use in health and chronic illness. Arch Dis Child. 2006; 91:173-4. doi.org/10.1136/adc.2004.052514
  • 28 . Hurtviz EA, Leonard C, Ayyanger R, Nelson VS. Complementary and alternative medicine use in families of children with cerebral palsy. Dev Med Child Neurol. 2003; 45:364-70. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/12785436
  • 29 . Neuhouser ML, Patterson RE, Schwartz SM, Hedderson MM, Bowen DJ, Standish LJ. Use of alternative medicine by children with cancer in Washington State. Prev Med. 2001; 33:347-54. doi.org/10.1006/ pmed.2001.0911
  • 30 . Gagnon E, Reclist CB. Parents decision- making preferences in pediatric oncology: The relationship to health care involvement and complementary therapy use. Psycho- Oncology. 2003; 12:442-452. doi. org/10.1002/pon.655
  • 31 . McCurdy EA, Spangler JG, Wofford MM, Chauvenet AR, McLean TW. Religiosity is associated with the use of complementary medical therapies by pediatric oncology patients. J Pediatr Hematol Oncol. 2003; 25:125-9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12571463
  • 32 . Reznik M, Ozuah PO, Franco K, Cohen R, Motlow F. Use of complementary therapy by adolescents with asthma. Arch Pediatr Adolesc Med. 2002; 156:1042-4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/12361452
  • 33 . Braganza S, Ozuah PO, Sharif I. The use of complementary therapiesin iner- city asthmatic children. J Asthma. 2003; 40:823-7. https://www. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14626339
  • 34 . Özcebe H, Sevencen F. Çocuklarda tamamlayıcı ve alternatif tıbbı konu alan araştırmaların değerlendirilmesi. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Dergisi 2009; 52:183-94. http://www.cshd.org.tr/uploads/pdf_ CSH_352.pdf
  • 35 . Araz N, Bülbül S. Use of complementary and alternative medicine in a pediatric population in Southern Turkey. Clin Invest Med. 2011; 34:21- 9. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21291632
  • 36 . Orhan F, Sekerel BE, Kocabaş CN, Sackesen C, Adalioğlu G, Tuncer A. Complementary and alternative medicine in children with asthma: Annals of Allergy. Asthma & Immunology 2003; 90:611-5. https:// www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12839318
  • 37 . Öztürk C, Karayağız G. Exploration of the use of complementary and alternative medicineamong Turkish children. J Clin Nurs. 2008; 17:2558-64. doi.org/10.1111/j.1365-2702.2008.02329.x
  • 38 . Gözüm S, Arikan D, Büyükavcı M. Complementary and alternative medicine use in pediatric oncology patients in Eastern Turkey. Cancer Nurs. 2007; 30:38-44. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/17235218
  • 39 . Koç Z, Topatan S, Sağlam Z. Use of and attitudes toward complementary and alternative medicine among midwives in Turkey. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2012; 160:131-6. doi.org/10.1016/j. ejogrb.2011.10.006
  • 40 . Tokem Y. Astımlı hastalarda tamamlayıcı ve alternatif tedavi kullanımı. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 2006; 54(2):189-96. http://www. tuberktoraks.org/abstracttext
  • 41 . Özçelik H, Fadıloğlu C. Kanser hastalarının tamamlayıcı ve alternatif kullanım nedenleri. Türk Onkoloji Dergisi 2009; 24(1):48-52. http:// dergipark.gov.tr/iuonkder/issue/1071/12137
  • 42 . Kemper KJ. Complementary and alternative medicine for children: Does it work? Western Journal Medicine 2001; 174:272-6. https://www.ncbi. nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1071356/
  • 43 . Loman DG. The use of complementary and alternative health care practices among children. J Pediatr Health Care. 2003; 17:58-63. doi. org/10.1067/mph.2003.29
  • 44 . Fernandez CV, Stutzer CA, Macwilliam L, Fryer C. Alternative and complementary therapy use in pediatric oncology patients in British Colombia: Prevalence and reasons for use and nonuse. J Clin Oncol. 1998; 16:1279-86. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9552026
  • 45 . Fletcher CP, Clarke J. Complementary and alternative medicine among pediatric patients. Cancer Nurs. 2004; 27:93-6. http://journals.lww. com/cancernursingonline/Abstract/2004
  • 46 . Aydın Avcı I, Koç Z, Sağlam Z. Use of complementary and alternative medicine by patients with cancer in Northern Turkey: Analysis of cost and satisfaction. J Clin Nurs. 2011; 21(5-6):677-88. doi.org/10.1111/ j.1365-2702.2011.03732.x
  • 47 . Bateman J, Chapman RD, Simpson D. Possible toxicity of herbal remedies. Scott Med J. 1998; 43:7-15. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/9533252
  • 48 . Cırık V, Efe E, Öncel S, Gözüm S. Experiences and Attitudes of Nurses Regarding Complementary Health Approaches Used by Themselves and Their Patients. J Transcult Nurs. 2016; Published online before print May 25, 2016, doi.org/10.1177/1043659616651672
  • 49 . Capasso R, Savino F, Capasso F. Effects of the herbal formulation colimil on upper gastrointestinal transit in mice in vivo. Phytotherapy Reserach 2007; 21:999-1101. doi.org/10.1002/ptr.2192
  • 50 . Hassed C. An integrative approach to asthma. Aust Fam Physician. 2005; 34:573-6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15999168
  • 51 . Landier W, Tse AM. Use of complementary and alternative medical ınterventions for the management of procedure-related pain, anxiety, and distress in pediatric oncology: An integrative review. J Pediatr Nurs. 2010; 25:566-79. doi.org/10.1016/j.pedn.2010.01.009
  • 52 . Nangia S, Paul VK, Deorari AK, Sreenivas V, Agarwal R, Chawia D. Topical Oil Application and Trans-Epidermal Water Loss in Preterm Very Low Birth Weight Infants-A Randomized Trial. J Trop Pediatr. 2015; 61(6):414-20. doi.org/10.1093/tropej/fmv049
  • 53 . Basiri-Moghadam M, Basiri-Moghadam K, Kianmehr M, Jani S. The effect of massage on neonatal jaundice in stable preterm newborn infants: a randomized controlled trial. J Pak Med Assoc. 2015; 65(6):602-6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26060154
  • 54 . Diego MA, Field T, Hernandez-Reif M. Preterm infant weight gain is increased by massage therapy and exercise via different underlying mechanisms. Early Hum Dev. 2014; 90(3):137-40. doi.org/10.1016/j. earlhumdev.2014.01.009
  • 55 . Lin LC, Lee MW, Wei RC, Mok HK, Yang RC. Mozart K.448 listening decreased seizure recurrence and epileptiform discharges in children with fi rst unprovoked seizures: a randomized controlled study. BMC Complement Altern Med. 2014; 14:17. doi. org/10.1186/1472-6882-14-17
  • 56 . Whipple J. The effect of parent training in music and multimodal stimulation on parent -neonate ınteractions in the neonatal ıntensive care unit. J Music Ther. 2000; 37(4):250-68. https://www.ncbi.nlm.nih. gov/pubmed/11281808
  • 57 . Kumar R, Kurup PA. Changes in the isoprenoid pathway with transcendental meditation and Reiki healing practices in seizure disorder. Neurol India. 2003; 51:211-4. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/ pubmed/14571006
  • 58 . Kundu A, Dolan-Oves R, Dimmers MA, Towle CB, Doorenbos AZ. Reiki training for caregivers of hospitalized pediatric patients: a pilot program. Complement Ther Clin Pract. 2013; 19:50-4. doi.org/10.1016/j. ctcp.2012.08.001
  • 59 . Bloom BS, Retbi A, Dahan S, Jonsson E. Evaluation of randomized controlled trials on complementary and alternative medicine. Int J Technol Assess Health Care. 2000; 16(1):13-21. https://www.ncbi.nlm. nih.gov/pubmed/10815350
  • 60 . Shumay DM, Maskarinec G, Kakai H, Gotay CC. Cancer research center of hawaii. why some cancer patients choose complementary and alternative medicine instead of conventional treatment. J Fam Pract. 2001; 50(12):10-67. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11742609
  • 61 . Tasaki K, Maskarinec G, Shumay DM, Tatsumura Y, Kakai H. Communication between physicians and cancer patients about complementary and alternative medicine: exploring patients' perspectives. Psychooncology 2002; 11(3):212-20. doi.org/10.1002/ pon.552
  • 62 . Kocaman G. Hemşirelikte Kanıta Dayalı Uygulama Onkoloji Hemşireliğinde Kanıta Dayalı Semptom Yönetimi. 1. baskı. İstanbul: Mavi İletişim ve Danışmanlık Tic Aş; 2007: 3-11.
  • 63 . Kreitzer M, Koıthan M. Integrative nursing. In: Gözüm, S., Platin, N. Integrative Nursing in Turkey. Oxford University Press; 2014: 470-8.
  • 64 . Arıkan F, Gözüm S. Ağrı yönetiminde integratif/bütünleştirici uygulamalar. Turkiye Klinikleri J Surg Nurs-Special Topics 2015; 1(3):47-58. http://www.turkiyeklinikleri.com/article/tr-agri
  • 65 . Gözüm S, Platin N. İntegratif/birleştirici/bütünleştirici sağlık hizmeti ve hemşirelik bakımı. Numune Sağlık Dergisi 2015; 17:40-4.
  • 66 . Khorsid L, Yapucu Ü. Tamamlayıcı tedavilerde hemşirenin rolü. Atatürk Üniv. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi 2005; 8(2):124-9. http://e-dergi. atauni.edu.tr/ataunihem/article/view/1025000343
APA CIRIK V, efe e (2017). Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi. , 144 - 149.
Chicago CIRIK VİLDAN,efe emine Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi. (2017): 144 - 149.
MLA CIRIK VİLDAN,efe emine Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi. , 2017, ss.144 - 149.
AMA CIRIK V,efe e Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi. . 2017; 144 - 149.
Vancouver CIRIK V,efe e Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi. . 2017; 144 - 149.
IEEE CIRIK V,efe e "Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi." , ss.144 - 149, 2017.
ISNAD CIRIK, VİLDAN - efe, emine. "Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi". (2017), 144-149.
APA CIRIK V, efe e (2017). Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma, 14(2), 144 - 149.
Chicago CIRIK VİLDAN,efe emine Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma 14, no.2 (2017): 144 - 149.
MLA CIRIK VİLDAN,efe emine Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma, vol.14, no.2, 2017, ss.144 - 149.
AMA CIRIK V,efe e Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma. 2017; 14(2): 144 - 149.
Vancouver CIRIK V,efe e Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma. 2017; 14(2): 144 - 149.
IEEE CIRIK V,efe e "Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi." Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma, 14, ss.144 - 149, 2017.
ISNAD CIRIK, VİLDAN - efe, emine. "Pediatri Hemşireliğinde Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Önemi". Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma 14/2 (2017), 144-149.