Yıl: 2017 Cilt: 34 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 365 - 396 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ

Öz:
Kadın hareketi yüzyıllardır bir özgürlük ve eşitlik mücadelesi olarak sürmektedir. Hak arayışının geçmişi oldukça eskilere dayanmakla birlikte Fransız İhtilalini hareketin ivmelendiği, ideolojik temellerinin oluşmaya başladığı bir dönüm noktası olarak kabul etmek gerekir. Bu tarihten sonra Batı'da kadınlar toplumsal cinsiyet algısının dayattığı rollerden kurtulmak için etkin bir biçimde mücadele etmişlerdir. Sosyal, siyasi ve hukuki alanda haklarını elde edebilmek için verdikleri bu mücadele kadın hareketinin temelidir. Hareketin Osmanlı Devleti'ne ulaşması da çok uzun sürmemiş- tir. Kadınların yaşadığı eşitsizlikler ve sadece eş ve anne olarak toplumda varlık kazanabilmeleri tüm kadınların ortak problemidir. İslam-Osmanlı Hukukunda kadınlar sahip oldukları haklar bakı- mından Ortaçağ Avrupası ile kıyaslandığında oldukça iyi durumdadırlar. Ancak 18. yüzyılda Fransız İhtilali ile ortaya çıkan fikirler ve Sanayi Devriminin sonucunda yaşanan toplumsal dönüşümler Osmanlı Devleti'ne de yansımıştır. III. Selim ve II. Mahmut ile başlayan modernleşme süreci Tanzimat ve Islahat Fermanlarının ilan edilmesiyle devam etmiş, Meşrutiyet döneminde hız kazanmıştır. Osmanlı kadın hareketinin temelini toplumsal hayata katılma, eğitim ve çalışma hakkının elde edilmesi ve aile hukuku alanındaki sınırlamalar oluşturmuştur. Siyasi hakların elde edilme mücadelesi ise bu problemlerin ardından gelmiştir. Bu hakların elde edilmesinde Osmanlı kadın hareketinin en önemli araçları kadın dergileri ve dernekler olmuştur. Çıkarılan kadın dergilerindeki yazılar ile bilinç oluş- turulmaya çalışılmıştır. Kurulan kadın dernekleri ise özellikle kadınların eğitim ve çalışma hayatına katılabilmesi için mücadele etmiştir. Bu araçlar içinde "Kadınlar Dünyası" dergisi ve "Osmanlı Müdafaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti" en etkili hareketi oluşturmuş ve birçok alanda çeşitli kazanımlar elde etmeyi başarmıştır. Tebliğimiz çerçevesinde Cumhuriyet döneminde Türk kadınının kazandığı hakların başlangıç noktası olarak kabul edebileceğimiz Tanzimat sonrası dönem ele alınacaktır. Tanzimat'la birlikte kadınların yaşadığı problemler, hukuki talepleri ve elde ettikleri kazanımlar çalışmaya konu edilecektir. Bu bağlamda kadın dergilerinin ve derneklerin faaliyetleri, yapılan hukuki düzenlemeler konumuz açısından oldukça yol gösterici olacaktır.
Anahtar Kelime:

Konular: Tarih Sosyal Çalışma Siyasi Bilimler Kültürel Çalışmalar Sosyoloji Hukuk Kadın Araştırmaları

Fasioskapulohumeral Muskuler Distrofi ve Anestezi

Öz:
Fasioskapulohumeral musküler distrofi (FSHD), omuz ve yüz kaslarının tutulumuyla başlayan, ilerleyici bir kas distrofisidir. İlerleyici işitme kaybı ve göz dibinde kapiller telanjiektaziler, mikroanevrizmalar, retinal vaskülopati bildirilmiştir. Kas hastalıklarında inhalasyon anestezikleri ve süksinilkolin kullanımının, malign hipertermi, rabdomiyoliz riskiyle karşılaşma olasılığını arttırdığı bilinmektedir. Çalışmamızda, sol gözde vazoproliferatif tümör ve maküler retinopati nedeniyle cerrahi girişim geçiren FSHMD tanılı hastaya uyguladığımız başarılı anestezi yönetimini sunmayı amaçladık.
Anahtar Kelime:

Konular: Tarih Sosyal Çalışma Siyasi Bilimler Kültürel Çalışmalar Sosyoloji Hukuk Kadın Araştırmaları

Facioscapulohumeral Muscular Dystrophy and Anesthesia

Öz:
Facioscapulohumeral Muscular Dystrophy and AnesthesiaFacioscapulohumeral Muscular Dystrophy (FSHD), is a progressive muscular disorder. Typical features include wasting of the facial or shoulder muscles. Progressive hearing loss and retinal vasculopathy with capillary telangiectasis and microaneurysms has been reported. It is known that the use of inhalation anesthetics and succinylcholine in muscular diseases increases the risk of malignant hyperthermia, the risk of rhabdomyolysis. In the present report we described successful anesthetic management for a patient with an FSHMD who underwent surgery for vasoproliferative tumor and macular retinopathy in the left eye.
Anahtar Kelime:

Konular: Tarih Sosyal Çalışma Siyasi Bilimler Kültürel Çalışmalar Sosyoloji Hukuk Kadın Araştırmaları

OTTOMAN WOMEN’S MOVEMENT AND LEGAL CLAIMS POST TANZIMAT ERA

Öz:
Women’s movement is lasting for centuries as a freedom and equality struggle. Although the history of quest of the right is based on the old ages, it must be agreed that the French revolution accelerated and built the ideological bases of the women’s movement. After this date, women of western world had been started to fight to become free from the roles which gender imposed. This struggle to get the rights on the social, political and judicial field is the base of the women movement. The movement spread to Ottoman Empire in a very short time. Inequalities that women faced with, and being in existence only as mother and wife are the common problems for all women. Women has more rights in the Islamic-Ottoman law comparing with the medieval Europe. However, in the 18th century, ideas that emerged with the French Revolution and social transformations in consequence of industrial revolution were reflected to the Ottoman Empire as well. Modernization period that started with III. Selim and II. Mahmut continued with the Tanzimat and Islahat Era, and it was accelerated in the Meşrutiyet period. The basis of the Ottoman women’s movement are composed by the restrictions in education, right to labor, participation in the social life, and family law. Struggle to get the political rights came after these problems. Acquisition of these political rights, women magazines and associations were the most important instruments of the Ottoman women’s movement. It was tried to create a consciousness through the articles in the magazines. Also, the established women associations struggled for participation of women in work and education life. Among these instruments, “Kadınlar Dünyası Dergisi” magazine and “Osmanlı Müdâfaa-i Hukuk-ı Nisvan Cemiyeti” association were the most effective ones and they succeed to get several acquisitions. In our opinion, it should be discussed post Tanzimat era which we can assume for the starting point for women to gain the rights in republic era. The problems which women faced with, their judicial requests, and the acquisitions which they earned with Tanzimat will be the subject of this study. In this context, activities of women magazines and associations, and legal arrangements will be a guiding light for our subject.
Anahtar Kelime:

Konular: Tarih Sosyal Çalışma Siyasi Bilimler Kültürel Çalışmalar Sosyoloji Hukuk Kadın Araştırmaları
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • 1. Mostacciuolo ML, Pastorello E, Vazza G, Miorin M, Angelini C, Tomelleri G, et al. Facioscapulohumeral muscular dystrophy: epidemiological and molecular study in a north-east Italian population sample. Clin Genet. 2009;75:550-5. https://doi.org/10.1111/j.1399-0004.2009.01158.x
  • Akyılmaz Gül, “Cumhuriyetten Önce Türk Kadını”, Yeni Forum Aylık Siyaset-İktisatKültür Dergisi, C. 13, S. 272, Ocak, 1992, s. 63-66. (Türk Kadını)
  • 2. Zouvelou V, Manta P, Kalfakis N, Evdokimidis I, Vassilopoulos D. Asymptomatic elevation of serum creatine kinase leading to the diagnosis of 4q35 facioscapulohumeral muscular dystrophy. J Clin Neurosci. 2009;16:1218-19.https://doi.org/10.1016/j.jocn.2008.12.004
  • Akyılmaz Gül, “Osmanlı Devleti’nde Mülkiyet Hakları ve Mülkiyet İlişkileri Çerçevesinde Kadının Hukuki Statüsü”, II. Türk Hukuk Tarihi Kongresi Bildirileri, C.1, On İki Levha Yayıncılık, İstanbul, 2016. (Mülkiyet)
  • 3. Kanagawa M, Toda T. The genetic and molecular basis of muscular dystrophy: roles of cell-matrix linkage in the pathogenesis. J Hum Genet. 2006;51:915-26. https://doi.org/10.1007/s10038-006-0056-7
  • Akyılmaz Gül, İslam ve Osmanlı Hukukunda Kadının Statüsü, Göksu Ofset-MatbaaMücellithane, Konya, 2000. (Kadın)
  • 4. Obata R, Yasumi Y, Suzuki A, Nakajima Y, Sato S. Rhabdomyolysis in association with Duchenne's muscular dystrophy. Can J Anesth. 1999;46:564-6. https://doi.org/10.1007/BF03013547
  • Akyılmaz Gül, Osmanlı Devletinde Eşitlik Kavramının Gelişimi, Yayınlanmamış Profesörlük Eseri, Konya, 2000. (Eşitlik) Altındal Meral, Osmanlıda Kadın, Altın Kitaplar Yayınevi, İstanbul, 1994.
  • 5. Larach MG, Localio AR, Allen GC, Denborough MA, Ellis FR, Gronert GA, et al. A clinical grading scale to predict malignant hyperthermia susceptibility. Anesthesiology. 1994;80:771-9. https://doi.org/10.1097/00000542-199404000-00008
  • Baktıaya Adil, Bir Osmanlı Kadınının Feminizm Macerası ve Hamidiye Modernleş- mesi, H2O Kitap, İstanbul, 2016.
  • 6. Melli G, Chaundry V, Cornblath DR. Rhabdomyolysis; an evaluation of 475 hospitalized patients. Medicine. 2005;84:377-85. https://doi.org/10.1097/01.md.0000188565.48918.41
  • Barın Arkın Filiz, Batılı Kadın Seyyahların Gözüyle Osmanlı Kadını, Etkileşim Yayınları, İstanbul, 2011. Berktay Fatmagül, Tarihin Cinsiyeti, Metis Yayınları, İstanbul, 2015.
  • 7. Counselman FL, Lo BM. Tintinalli JE, Stapczynski JS, Ma OJ, Cline DM, et al. Tintinalli's Emergency Medicine: Rhabdomyolysis.A Comprehensive Study Guide, Seventh Edition. Nobel Tıp Kitabevleri: McGraw-Hill; 2013; 622-4.
  • Bozkurt Gülnihal, “Cumhuriyet Öncesi ve Sonrasında Türk Kadınının Hukuki Durumu”, Kastamonu’da İlk Kadın Mitinginin 75. Yıldönümü Uluslararası Sempozyumu, Ankara, 1996.
  • 8. Bagley WH, Yang H, Shah KH. Rhabdomyolysis. Intern Emerg Med. 2007;2:210-8. https://doi.org/10.1007/s11739-007-0060-8
  • Cin Halil, Akyılmaz Gül, Türk Hukuk Tarihi, Sayram Yayınları, Konya, 2016.
  • 9. Bywaters EGL, Beall D. Crush injuries with impairment of renal function. 1941. J Am Soc Nephrol. 1998;9:322- 32.
  • Çakır Serpil, Osmanlı Kadın Hareketi, Metis Yayınları, İstanbul, 2016.
  • 10. Breucking E, Reimnitz P, Schara U, Mortier W. The incidence of severe anesthetic complications in patients and families with progressive muscular dystrophy of the Duchenne and Becker types. Anaesthesist. 2000;49:187-95. https://doi.org/10.1007/s001010050813
  • Demirdirek Aynur, Osmanlı Kadınlarının Hayat Hakkı Arayışının Bir Hikâyesi, İmge Kitabevi Yayınları, Ankara, 1993.
  • 11. Költgen D, Franke C. The coexistence of embryonic and adult acetylcholine receptors in sarcolemma of mdx dystrophic mouse muscle: An effect of regenerationor muscular dystrophy? Neurosci Lett. 1994;173:79-82. https://doi.org/10.1016/0304-3940(94)90154-6
  • Doğramacı Emel, Türkiye’de Kadının Dünü ve Bugünü, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara, 1992.
  • 12. Wick S, Muenster T, Schmidt J, Forst J, Schmitt HJ. Onset and duration of rocuronium-induced neuromuscular blockade in patients with Duchenne muscular dystrophy. Anesthesiology. 2005;102:915-93. https://doi.org/10.1097/00000542-200505000-00009
  • Donovan Josephine, Feminist Teori, Çev. Aksu Bora-Meltem Ağduk Gevrek-Fevziye Sayılan, İletişim Yayınları, İstanbul, 2015.
  • 13. Schmidt J, Muenster T, Wick S, Forst J, Schmitt HJ. Onset and duration of mivacurium-induced neuromuscular block in patients with Duchenne muscular dystrophy. Br J Anaesth. 2005;95:769-72. https://doi.org/10.1093/bja/aei249
  • Güriz Adnan, Feminizm Postmodernizm ve Hukuk, Phoenix Yayınevi, Ankara, 2011.
  • 14. Almenrader N, Patel D. Spinal fusion surgery in children with non-idiopathic scoliosis: is there a need for routine postoperative ventilation? Br J Anaesth. 2006;97:851-7. https://doi.org/10.1093/bja/ael273
  • http://www.abhaber.com/58254-2/, Erişim Tarihi, 3 Mart 2017.
  • 15. Schmidt GN, Burmeister MA, Lilje C, Wappler F, Bischoff P. Acute heart failure during spinal surgery in a boy with Duchenne muscular dystrophy. Br J Anaesth. 2003;90:800-4. https://doi.org/10.1093/bja/aeg116
  • Kadınlar Dünyası Tayyaresi, Kadınlar Dünyası, S. 20, 13 Aralık 1913, https://dijitalkutuphane.mkutup.gov.tr/tr/periodicals/articlecatalog/details/49746, Erişim Tarihi, 12 Nisan 2017.
  • 16. Sethna NF, Rockoff MA, Worthen HM, Rosnow JM. Anesthesia-related complications in children with Duchenne muscular dystrophy. Anesthesiology. 1988;68:462-5. https://doi.org/10.1097/00000542-198803000-00028
  • Kayabaş Ebru, Osmanlı Devleti’nde Tanzimat Dönemi İtibarıyla Aile Hukukunun Gelişimi Hukuk-ı Aile Kararnamesi, Filiz Kitabevi, İstanbul, 2009.
  • 17. Matsui S, Tanaka S, Kiyosawa K, Tanaka T, Kawamata M. Anesthetic Management of a Patient with Facioscapulohumeral Muscular Dystrophy: Importance of Monitoring Neuromuscular Function at Multiple Sites Masui. 2015;64(12):1273-6.
  • Keskin Tülay, “Demet Dergisi’nde Kadın ve İlerleme Anlayışı”, Tarih Araştırmaları Dergisi, C. 24, S. 37, 2005, s. 289-312.
  • 18. Özgül Ü, Erdoğan MA, Aydoğan MS, Korkmaz MF, Durmuş M, Ersoy MÖ. Anesthetic Management for a Patient with Limb-Girdle Muscular Dystrophy: Case Report. Turkiye Klinikleri J Anest Reanim. 2014;12(1):39-41.
  • Konan Belkıs, “Türk Kadınının Siyasi Hakları Kazanma Süreci”, AÜHFD, C. 60, S. 1, 2011, s. 157-174.
  • 19. Fruen BR, Michelson JR, Roghair TJ, Litterer LA, Louis CF. Effects of propofol on Ca2+ regulation by malignant hyperthermia-susceptible muscle membranes. Anesthesiology. 1995;82:1274-82. https://doi.org/10.1097/00000542-199505000-00023
  • Kurnaz Şefika, Yenileşme Sürecinde Türk Kadını 1839-1923, Ötüken Neşriyat, Ankara, 2015.
  • 20. Kocabas S, Yedicocuklu D, Askar F, Atay Y. Anesthetic management of a child with Duchenne muscular dystrophy undergoing correction of Fallot's Tetralogy. Pediatric Anesthesia. 2008;18:448-50. https://doi.org/10.1111/j.1460-9592.2008.02456.x
  • Oktar Tiğinçe, Osmanlı Toplumunda Kadının Çalışma Yaşamı Osmanlı Kadınları Çalıştırma Cemiyet-i İslamiyesi, Bilim Teknik Yayınevi, İstanbul, 1998.
  • Okuducu Güldal, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Türk Kadınının Kısa Tarihi, Kaynak Yayınları, İstanbul, 2014.
  • Osmanağaoğlu Hülya (Haz.), Feminizm Kitabı Osmanlı’dan 21. Yüzyıla Seçme Metinler, Dipnot Yayınları, Ankara, 2015.
  • Öztürk Emine, Feminist Teori ve Tarihsel Süreçte Türk Kadını, Rağbet Yayınları, İstanbul, 2011.
  • Zarinebaf-Shahr Fariba, “Women, Law and İmperial Justice in Ottoman İstanbul Late Seventeenth Century”, Women, the Family, and Divorce Law in İslamic History, Syracuse University Press, Syracuse, N.Y, 1996, s.81-96.
APA YÜRÜT B, MINGIR T, BERKTAŞ KILINÇ C, KALYON TÜRKMEN S, TURGUT N (2017). TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ. , 365 - 396.
Chicago YÜRÜT Berna,MINGIR TARKAN,BERKTAŞ KILINÇ Cansu,KALYON TÜRKMEN Seray,TURGUT Namigar TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ. (2017): 365 - 396.
MLA YÜRÜT Berna,MINGIR TARKAN,BERKTAŞ KILINÇ Cansu,KALYON TÜRKMEN Seray,TURGUT Namigar TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ. , 2017, ss.365 - 396.
AMA YÜRÜT B,MINGIR T,BERKTAŞ KILINÇ C,KALYON TÜRKMEN S,TURGUT N TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ. . 2017; 365 - 396.
Vancouver YÜRÜT B,MINGIR T,BERKTAŞ KILINÇ C,KALYON TÜRKMEN S,TURGUT N TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ. . 2017; 365 - 396.
IEEE YÜRÜT B,MINGIR T,BERKTAŞ KILINÇ C,KALYON TÜRKMEN S,TURGUT N "TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ." , ss.365 - 396, 2017.
ISNAD YÜRÜT, Berna vd. "TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ". (2017), 365-396.
APA YÜRÜT B, MINGIR T, BERKTAŞ KILINÇ C, KALYON TÜRKMEN S, TURGUT N (2017). TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 34(1), 365 - 396.
Chicago YÜRÜT Berna,MINGIR TARKAN,BERKTAŞ KILINÇ Cansu,KALYON TÜRKMEN Seray,TURGUT Namigar TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ. Türkiye Barolar Birliği Dergisi 34, no.1 (2017): 365 - 396.
MLA YÜRÜT Berna,MINGIR TARKAN,BERKTAŞ KILINÇ Cansu,KALYON TÜRKMEN Seray,TURGUT Namigar TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ. Türkiye Barolar Birliği Dergisi, vol.34, no.1, 2017, ss.365 - 396.
AMA YÜRÜT B,MINGIR T,BERKTAŞ KILINÇ C,KALYON TÜRKMEN S,TURGUT N TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ. Türkiye Barolar Birliği Dergisi. 2017; 34(1): 365 - 396.
Vancouver YÜRÜT B,MINGIR T,BERKTAŞ KILINÇ C,KALYON TÜRKMEN S,TURGUT N TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ. Türkiye Barolar Birliği Dergisi. 2017; 34(1): 365 - 396.
IEEE YÜRÜT B,MINGIR T,BERKTAŞ KILINÇ C,KALYON TÜRKMEN S,TURGUT N "TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ." Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 34, ss.365 - 396, 2017.
ISNAD YÜRÜT, Berna vd. "TANZİMAT SONRASI OSMANLI KADIN HAREKETİ VE HUKUKİ TALEPLERİ". Türkiye Barolar Birliği Dergisi 34/1 (2017), 365-396.