Yıl: 2010 Cilt: 9 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 807 - 815 Metin Dili: Türkçe

Okul öncesi öğretmenlerinde tükenmişlik üzerine bir çalışma

Öz:
Okul öncesi eğitim kurumlarında çalısan öğretmenlerin tükenmislik düzeylerinin incelendiği bu arastırmada; öğretmenlerin tükenmislik düzeylerinin cinsiyet, medeni durum, öğretmenliği kendileri için uygun bir is olarak görüp görmeme, simdiye kadar görev yapılan okul sayısı, çalısma saatleri, görev yapılan bölge değiskenlerine göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi amaçlanmıstır. Arastırmanın çalısma grubunu Türkiye’nin değisik illerinde görev yapan 395 okul öncesi öğretmeni olusturmustur. Arastırmada veri toplama aracı olarak “Kisisel Bilgi Formu” ve “Maslach Tükenmislik Ölçeği” kullanılmıstır. Verilerin analizinde yüzde, frekans, t-testi, ki-kare ve Pearson Korelasyon testi kullanılmıstır. Arastırma sonucunda bazı değiskenlere bağlı olarak, öğretmenlerin duygusal tükenme, duyarsızlasma ve kisisel basarı boyutlarında değisen ağırlıklarla tükenmislik yasadıkları bulunmustur.
Anahtar Kelime:

A study on preschool teachers' burnout

Öz:
This study intends to find out the exhaustion level of teachers working at preschool education institutions according to the variables of gender, marital status, whether they regard preschool teaching as an appropriate occupation for themselves, the number of schools they worked so far, working hours and the region in which they work. The sample of the study consists of 395 preschool teachers working in various provinces of Turkey. The data collection tools of the study are “Personal Information Form” designed by the researchers and “Maslach Burnout Inventory” developed by Maslach and Jackson (1981). Percentage, frequency, t-test, chisquare and Pearson correlation test were used for the statistical analysis of the data. The study demonstrates that preschool teachers experience varying degrees of burnout in the dimensions of emotional exhaustion, depersonalization and reduced personal accomplishment based on certain variables.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Baysal A. (1995). Lise ve dengi okul öğretmenlerinde meslekte tükenmisliğe etki eden faktörler. İzmir DEÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü, yayımlanmamıs doktora tezi.
  • Celep, C., Sarıdede, U., & Beytekin, F., (2005). Eğitim örgütlerinde örgütsel bağlılık, örgütsel vatandaslık davranısı ve tükenmislik arasındaki iliski, XIV. ulusal eğitim bilimleri kongresi, 28– 30 Eylül, Denizli: Pamukkale Üniversitesi.
  • Çimen, S., (2007). İlköğretim okullarında çalısan öğretmenlerin tükenmislik seviyeleri ile öz yeterlik algıları. Kocaeli Üniversitesi, yayımlanmamıs yüksek lisans tezi.
  • Çokluk, Ö. (1999). Zihinsel ve isitme engelliler okullarında görev yapan yönetici ve öğretmenlerde tükenmisliğin kestirilmesi. Ankara Üniversitesi, yayınlanmamıs yüksek lisans tezi.
  • Dolunay, A.B (2002). Genel liseler ve teknik-ticaret-meslek liselerinde görevli öğretmenlerde tükenmislik durumu. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. 55 (1).
  • Friedman, I. A. (1991). High and low burnout school: School culture aspects of teacher burnout. Journal of Educational Research, 84(6), 325-33.
  • Girgin, G. (1995). İlkokul öğretmenlerinde meslekten tükenmisliğin gelisimini etkileyen değiskenlerin analizi ve bir model önerisi (İzmir ili kırsal ve kentsel yöre karsılastırması). İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, yayımlanmamıs doktora tezi.
  • Gündüz, B. (2005). İlköğretim öğretmenlerinde tükenmislik, Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 1(1), 152–166.
  • Güneri, Y., & Özdemir, Y., (2003). Sınıf yönetiminde özyeterliğin, medeni durumun, cinsiyetin ve öğretmenlik deneyiminin öğretmen tükenmisliğindeki rolü, VII. ulusal psikolojik danısma ve rehberlik kongresi bildiri özetleri, 09–11 Temmuz, Malatya: İnönü Üniversitesi.
  • Hale-Jinks, C. (2006). Tackling teacher turnover in child care: understanding causes and consequences, identifying solutions. Childhood Education. 06.11.2007 tarihinde http://www.findarticles.com adresinden alınmıstır.
  • Kağıtçıbası, Ç., Sunar, D. & Bekman, S. (2001). Long-term effects of early intervention : Turkish lowincome mothers and children. Applied Developmental Psychology.
  • Kaytaz, M. (2005). Türkiye’de okul öncesi eğitiminin fayda maliyet analizi, İstanbul: AÇEV Yayınları.
  • Kırılmaz, A. Y., Çelen, Ü. & Sarp, N. (2003). İlköğretimde çalısan bir öğretmen grubunda tükenmislik durumu” arastırması. İlköğretim Online, 2(1), 2-9.
  • Küçüksüleymanoğlu, R. (2007). Eğitim fakültesi öğretim elemanlarının tükenmislik düzeyleri. Eğitim Arastırmaları Dergisi. 7(28), 101-112.
  • Maslach, C. & Jackson, S. E. (1981), The measurement of experienced burnout, Journal of Occupational Behavior, 2, 99–113.
  • Maslach, C., & Leiter, M. P. (1997). The truth about burnout: How organizations cause personal stress and what to do about it. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
  • Maslach, C., Schaufeli, W.B. & Leiter, M.P. (2001). Job burnout, Annual. Review. Psychology,. 52, 397-422.
  • Maslach, C., Jackson, S. E. & Leiter, M. P. (1996). Maslach burnout ınventory manual, Third Edition. Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press.
  • Monfries, M. & Hazel, G. (1995). Teacher Stress: Cognitive implications for teacher "burnout". Paper presented in the annual meeting of the Australian Association for Research in Education, Hobart, Australia. 29.06.2009 tarihinde http://www.aare.edu.au/95pap/monfm95162.txt adresinden alınmıstır.
  • Oktay, A. (2000). Yasamın sihirli yılları. İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
  • Schaufeli, W. B., & Enzmann, D. (1998). The burnout companion to study & practice: a critical analysis. London: Taylor & Francis.
  • Sucuoğlu, B. & Kuloğlu, N. (1996). Özürlü çocuklarla çalısan öğretmenlerde tükenmisliğin değerlendirilmesi. Türk Psikologlar Dergisi. 10 (36).
  • Tuğrul, B. & Çelik, E. (2002). Normal çocuklarla çalısan anaokulu öğretmenlerinde tükenmislik. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2 (12).
  • Wright, T. A., & Bonett, D. G., (1997). The contribution of burnout to work performance, Journal of Organizational Behavior, 18, 491-49.
APA AKMAN B, TAŞKIN N, ÖZDEN Z, ÇÖRTÜ F (2010). Okul öncesi öğretmenlerinde tükenmişlik üzerine bir çalışma. İlköğretim Online (elektronik), 9(2), 807 - 815.
Chicago AKMAN BERRİN,TAŞKIN NECDET,ÖZDEN Zeynep,ÇÖRTÜ Figen Okul öncesi öğretmenlerinde tükenmişlik üzerine bir çalışma. İlköğretim Online (elektronik) 9, no.2 (2010): 807 - 815.
MLA AKMAN BERRİN,TAŞKIN NECDET,ÖZDEN Zeynep,ÇÖRTÜ Figen Okul öncesi öğretmenlerinde tükenmişlik üzerine bir çalışma. İlköğretim Online (elektronik), vol.9, no.2, 2010, ss.807 - 815.
AMA AKMAN B,TAŞKIN N,ÖZDEN Z,ÇÖRTÜ F Okul öncesi öğretmenlerinde tükenmişlik üzerine bir çalışma. İlköğretim Online (elektronik). 2010; 9(2): 807 - 815.
Vancouver AKMAN B,TAŞKIN N,ÖZDEN Z,ÇÖRTÜ F Okul öncesi öğretmenlerinde tükenmişlik üzerine bir çalışma. İlköğretim Online (elektronik). 2010; 9(2): 807 - 815.
IEEE AKMAN B,TAŞKIN N,ÖZDEN Z,ÇÖRTÜ F "Okul öncesi öğretmenlerinde tükenmişlik üzerine bir çalışma." İlköğretim Online (elektronik), 9, ss.807 - 815, 2010.
ISNAD AKMAN, BERRİN vd. "Okul öncesi öğretmenlerinde tükenmişlik üzerine bir çalışma". İlköğretim Online (elektronik) 9/2 (2010), 807-815.