Yıl: 2022 Cilt: 14 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 129 - 143 Metin Dili: Kürtçe DOI: 10.26791/sarkiat.1068377 İndeks Tarihi: 22-09-2022

JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ

Öz:
Mîr Îmadedînê Hekarî, hem wekî mîrekî xurt û bi hêz ê serdema xwe û hem jî wekî helbestvanekî jîr tête nasîn. Her çend heta berî çend salan derheqê jîyana wî û helbestên da gelek kêm tişt bihatana zanîn jî niha taybetî derheqê jîyan û bizava wî ya sîyasî da gelek agahî berdest in. Lê bele sererayî van agahîyên berfireh derheqê aqibeta wî da agahîyên vebir nebûn. Di vê xebatê da dê li dû hinek belgeyên nû hatine peydakirin, taybetî li ser aqibeta Mîr Îmadedîn bête rawestan. Ev belgeyên nû hatîne dîtin, ew agahîyên derbarê aqibeta Mîr Îmadedîn da heyî serrast û temam dike. Di gel vê çendê dê bi kurtî li ser jîyana wî ya sîyasî û edebî jî agahî bêne danê. Herwesa di folklora kurdî da hinek vegotinên devkî yên li ser wî hatine gotin jî dê bêne ragehandin. Di vê çarçovê da hinek stiran û serhatîyên bi wî ve girêdayî dê bêne pêşkêşkirin.
Anahtar Kelime:

POLITICAL AND LITERARY LIFE OF MIR IMAD AD-DIN HAKKARI AND A NEW DOCUMENT ABOUT HIS FATE

Öz:
Mir Imad ad-Din Hakkari is known both as one of the wise ameers of his time and as a talented poet. Although little was known about his life and poems until a few years ago, we now have a great deal of information, especially about his political life and struggle. However, despite all this extensive information, there is no definite information about his fate. In this study, the fate of Mir Imad ad-Din will be emphasized, depending on some newly discovered documents. The newly discovered documents are confirming and completing the information about the fate of Mir Imad ad-Din. In addition, some brief information about his political and literary life has been given. In the same way, some oral narratives about him in Kurdish Folklore have been passed on. In this context, some songs and stories related to him have been presented.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Amêdî, Sadiq Bahaedîn. Ji Folklorê Kurdî. Hewlêr: Dezgey Aras, 2002.
  • Aykaç, Yakup. Kürt Mirliklerinde Edebi Patronaj (1514-1846). Diyarbakır: Dicle Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı, Doktora Tezi, 2020.
  • Badger, George Percy. The Nestorians and Their Rituals. 2 vols. London: Joseph Masters, 1852.
  • Cizîrî, Mela Ahmedê. Dîwan. Çev. Osman Tunç. İstanbul: Nubihar Yayınları, 2008.
  • Doskî, Tehsîn Îbrahîm. Baxê Îrem. Dihok: Weşanxana Spîrêz, 2019.
  • Ergün, Zülküf. Bajar Edebîyat û Cizîra Botan. İstanbul: Nûbihar, 2014.
  • Gulî, Nizar Eyûb. Îmaret Hekarî fî’l-Ahdî’l-Osmanî. Dihok: Weşanxana Spîrêz, 2017.
  • Kaplan, Yaşar. Kaniya Stranan. İstanbul: Nubihar Yayınları, 2015.
  • Kılıç, Dündar Ali. Abbasi Devletinden Hakkâri Beyliği’ne İrisan Beyleri. İstanbul: Tarih Düşünce Kitapları, 2015.
  • Muzûrî, Ebdurrehman. “Sebûrî û Mîr ‘Îmadeddînê Hekarî”. Peyv 60, (2012), 6-14.
  • Naima, Mustafa. Ravzatü’l-Hüseyn fî Hulâsati Ahbâri’l-Hâfikayn. İstanbul: Matbaa-i Amire, 1281.
  • Sadînî, Xalid. “Hakkâri Mîrleri/Beylerinin Mîrnamesi”. Kürt Tarihi Dergisi 29, (2017, Temmuz-Ağustos-Eylül).
  • Tan, Hasan. Hakkâri Beyleri’nin Tarihi, Muhtasar Ahval’ûl-Umera: Van Vîlayeti Dâhilinde Ve Hakkâri Merkez Ve Kazalarındaki Beylerin Tarihi-Metin Ve Tahlili. Mardin: Mardin Artuklu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, 2017.
  • Tek, Ayhan. Hamisiz Şair Babasız Metin, Mem û Zîn ve Osmanlıca Çevirileri Üzerine Bir İnceleme. İstanbul: Nûbihar, 2018.
  • Tek, Ayhan. “Li Dor Behsa Patronajê Mem û Zîna Ehmedê Xanî”. Mukaddime 3/3 (2010), 42-60.
  • Yazicî, Mîrza Mihemed. Muxtesar Ehwal Ûmera. Wergêran ji Farisî: Nizar Eyûb Gulî. Dihok: Weşanxana Spîrêz, 2012.
  • Zeyrek, Yunus. IV. Sultan Murad’ın Revan ve Tebriz Seferi Rûznamesi. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1999.
APA KAPLAN Y (2022). JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ. , 129 - 143. 10.26791/sarkiat.1068377
Chicago KAPLAN Yaşar JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ. (2022): 129 - 143. 10.26791/sarkiat.1068377
MLA KAPLAN Yaşar JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ. , 2022, ss.129 - 143. 10.26791/sarkiat.1068377
AMA KAPLAN Y JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ. . 2022; 129 - 143. 10.26791/sarkiat.1068377
Vancouver KAPLAN Y JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ. . 2022; 129 - 143. 10.26791/sarkiat.1068377
IEEE KAPLAN Y "JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ." , ss.129 - 143, 2022. 10.26791/sarkiat.1068377
ISNAD KAPLAN, Yaşar. "JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ". (2022), 129-143. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1068377
APA KAPLAN Y (2022). JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ. e-Şarkıyat İlmi Araştırmalar Dergisi, 14(1), 129 - 143. 10.26791/sarkiat.1068377
Chicago KAPLAN Yaşar JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ. e-Şarkıyat İlmi Araştırmalar Dergisi 14, no.1 (2022): 129 - 143. 10.26791/sarkiat.1068377
MLA KAPLAN Yaşar JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ. e-Şarkıyat İlmi Araştırmalar Dergisi, vol.14, no.1, 2022, ss.129 - 143. 10.26791/sarkiat.1068377
AMA KAPLAN Y JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ. e-Şarkıyat İlmi Araştırmalar Dergisi. 2022; 14(1): 129 - 143. 10.26791/sarkiat.1068377
Vancouver KAPLAN Y JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ. e-Şarkıyat İlmi Araştırmalar Dergisi. 2022; 14(1): 129 - 143. 10.26791/sarkiat.1068377
IEEE KAPLAN Y "JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ." e-Şarkıyat İlmi Araştırmalar Dergisi, 14, ss.129 - 143, 2022. 10.26791/sarkiat.1068377
ISNAD KAPLAN, Yaşar. "JÎYANA MÎR ÎMADEDÎNÊ HEKARÎ YA SÎYASÎ Û EDEBÎ Û BELGEYEKE NÛ DERBARÊ AQIBETA WÎ". e-Şarkıyat İlmi Araştırmalar Dergisi 14/1 (2022), 129-143. https://doi.org/10.26791/sarkiat.1068377