Yıl: 2022 Cilt: 57 Sayı: 3 Sayfa Aralığı: 1508 - 1527 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805 İndeks Tarihi: 01-10-2022

Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi

Öz:
Sağlık kuruluşları etkileyen risk unsurları ve bu unsurların beraberinde getirdiği olası kayıplar, arzu edilmeyen gerçeklerdir. Bu durum, sağlık kuruluşlarını risk ve kayba karşı önleyici bakış açısını oluşturan risk yönetimi konusunu daha önemli hale getirmektedir. Hızla değişen çevre koşullarında risk yönetimi programının bileşenlerinin belirlenmesi, risk yönetimi stratejilerinin oluşturulması, risk yönetiminin diğer fonksiyonlarla bütünleştirilmesi risk yöneticisinin işlevsel mesleki sorumluluklarıdır. Bu çalışmada, sağlık yöneticilerinin sağlık kuruluşlarındaki risk yönetimi ile ilgili algıları ortaya çıkarılarak en öncelikli risk temalarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma grubu, farklı örgütsel pozisyonlardaki 7 sağlık yöneticisinden oluşmaktadır. Nitel verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Nitel analiz sonucunda belirlenen risk faktörü temalarının önceliklendirilmesinde ise Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, risk yönetimi olgusu konusunda risk faktörü olarak görülen on ana tema belirlenmiştir. En önemli temalar sırasıyla %32,8 normalize ağırlık puanı ile “Hasta Güvenliği” %16,1 ile “Çalışan Güvenliği” ve %11 ile “Finansal Riskler”dir. “Kamu Atamaları” ise %3,8 ağırlık ile en az önemli risk faktörü teması olarak tespit edilmiştir. Etkili bir risk yönetimi, hastanelerde kaynakların verimli kullanılarak israfın önlenmesi, sağlık hizmetlerinin en iyi şekilde hızlı ve kesintisiz olarak verilmesi, hasta, çalışan ve tesis güvenliğinin sağlanması, karşı karşıya kalınan risklerle ilgili en iyi çözüm alternatiflerinin belirlenmesini kolaylaştırabilir.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Aboul Fotouh, A. M., Ismail, N. A., Ez Elarab, H. S., & Wassif, G. O. (2012). Assessment of patient safety culture among health-care providers at a teaching hospital in Cairo, Egypt. EMHJ-Eastern Mediterranean Health Journal, 18 (4), 372-377, 2012.
  • Akova, M. (1997). Bloodborne infections to health care workers and preventive precautions [Saglık Personeline Kan Yoluyla Bulasan Infeksiyon Hastalıkları ve Korunmak Icin Alınacak Onlemler]. J Nosocomial Infect [Hastane Infeksiyonları Dergisi], 1, 83-90.
  • Aslan, F. E., & Öntürk, Z. K. (2011). Güvenli ameliyathane ortamı; biyolojik, kimyasal, fiziksel ve psikososyal riskler, etkileri ve önlemler. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi, 4(1), 133-140. Ayanoğlu, C. (2008). Endüstride Ergonomik Düzen. İSG Dergisi, 8(39), 13-18.
  • Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır?. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388. Beasley, M. S., Clune, R., & Hermanson, D. R. (2005). Enterprise risk management: An empirical analysis of factors associated with the extent of implementation. Journal of accounting and public policy, 24(6), 521-531.
  • Bishop, A. C., & Boyle, T. A. (2016). The role of safety culture in influencing provider perceptions of patient safety. Journal of patient safety, 12(4), 204-209.
  • Bol, P., Gül, G., & Erbaycu, A. E. (2013). Hasta-Hekim İletişimindeki Eksiklik Ve Hataların Ortaya Konmasında FMEA Model Analizinin Katkısı. İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi, 27(3), 181-191.
  • Brustbauer, J. (2016). Enterprise risk management in SMEs: Towards a structural model. International Small Business Journal, 34(1), 70-85. Burmeister, E., & Aitken, L.M. (2012). Sample size: How many is enough?. Australian Critical Care, 25(4), 271-274.
  • Cagliano, A. C., Grimaldi, S., & Rafele, C. (2011). A Systemic Methodology for Risk Management in Healthcare Sector, Safety Science, 49, 695-708.
  • Camkurt, M. Z. (2007). İşyeri çalişma sistemi ve işyeri fiziksel faktörlerinin iş kazalari üzerindeki etkisi. TÜHİS İş Hukuku ve İktisat Dergisi, 21(1), 80-106.
  • Candan, G., & TOKLU, M. C. (2021). Determining Solar Power Plant Location Using Hesitant Fuzzy AHP Method. Alphanumeric Journal, 9(1), 25-34.
  • Capocchi, A., Orlandini, P., Pierotti, M., Luzzi, L., & Minetti, L. (2019). Risk management in the healthcare sector and the important role of education and training activities: The case of Regione Lombardia, International Journal of Business and Management, 14(1), 180-191.
  • Carroll, R. L., Hoppes, M., Hagg-Rickert, S., Youngberg, B. J., McCarthy, B. A., Shope, D., ... & Driver, J. (2014). Enterprise risk management: A framework for success. American Society for Healthcare Management.
  • Chan, F. T., & Kumar, N. (2007). Global supplier development considering risk factors using fuzzy extended AHP-based approach. Omega, 35(4), 417-431.
  • Chang, C. W., Huang, H. C., Chiang, C. Y., Hsu, C. P., & Chang, C. C. (2012). Social capital and knowledge sharing: effects on patient safety. Journal of advanced nursing, 68(8), 1793-1803.
  • Chang, E. C. (1996). Evidence for the cultural specificity of pessimism in Asians vs Caucasians: A test of a general negativity hypothesis. Personality and Individual Differences, 21(5), 819-822.
  • Cheng L., Sun N., Li Y., Zhang Z., Wang L., Zhou J., et al. (2011). International comparative analyses of incidents reporting systems for healthcare risk management, J Evid Based Med., 4, 32–47.
  • Çelik, H., Baykal, N.B., & Memur, H.N.K. (2020). Nitel veri analizi ve temel ilkeleri. Eğitimde Nitel Araştırmalar Dergisi, 8(1), 379-406.
  • Çokluk, E., Çokluk, S., Şekeroğlu, R., & Huyut, Z. (2016). Sağlık hizmetleri sektöründe risk algısı: Hastane Laboratuvar ön çalışması. Türk Klinik Biyokimya Dergisi, 14(2), 125-130.
  • Dalton, G. D., Samaropoulos, X. F., & Dalton, A. C. (2008). Improvements in the safety of patient care can help end the medical malpractice crisis in the United States. Health policy, 86(2-3), 153-162.
  • Domański, J. (2016). Risk categories and risk management processes in nonprofit organizations. Foundations of Management, 8(1), 227-242.
  • Durak, İ. , Yıldız, M. S., Olgaç Akar, Y. And Yemenici A. D. (2017). Warehouse Site Selection In Retail Sector: Application Ahp (Analytical Hierarchy Process) And Vikor Methods. International Journal of Business and Management Invention (IJBMI). Vol. 6, No. 12, 65-73.
  • Etges, A. P. B. D. S., de Souza, J. S., Kliemann Neto, F. J., & Felix, E. A. (2019). A proposed enterprise risk management model for health organizations. Journal of Risk Research, 22(4), 513-531.
  • Etges, Da Silva Ana Paula Beck, Veronique Grenon, Joana Siqueira de Souza, Francisco Jose Kliemann Neto, & Elaine Aparecida Felix. (2018). ERM for Health Care Organizations: An Economic Enterprise Risk Management Innovation Program (E2RMhealth care). Value in Health Regional Issues, 17, 102-108.
  • George, A. L. (1959). Quantitative and qualitative approaches to content analysis. Trends in content analysis, 7-32.
  • Gordon, L. A., Loeb, M. P., & Tseng, C. Y. (2009). Enterprise risk management and firm performance: A contingency perspective. Journal of accounting and public policy, 28(4), 301-327.
  • Gücük, M., Karabey, S., Yolsal, N., & Irmak Özden, Y. (2002). İstanbul Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Kliniği Çalışanlarında Kesici-Delici Alet Yaralanmaları. Hastane İnfeksiyonları Dergisi, 6(2), 72-81.
  • Hisar A. (2013) Sağlık Hizmetlerinde Risk Yönetiminin Çalışan Güvenliğine Etkisi ve Bir Uygulama. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
  • ISO (2009). Risk management–Principles and guidelines. International Organization for Standardization, Geneva, Switzerland.
  • Kanber, N. A., Gürlek, Ö., Çiçek, H., & Gözlükaya, A. (2010). Bir Sağlık Kurumunda Sağlık Çalışanlarının Memnuniyeti. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 2(2), 114-126.
  • Karadeniz, E. (2016). Hastane hizmetleri alt sektörünün finansal performansının incelenmesi: Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası sektör bilançolarında bir uygulama. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 19 (2).
  • Keady, S., & Thacker, M. (2008). National Patient Safety Agency: improving patient safety across all critical care areas. Intensive and Critical Care Nursing, 24(2), 137-140.
  • Kedikli, E., Yılmaz, E., Demir Uslu, Y., & Yiğit, P. (2021). Developing strategies for hospitals from patient and personnel perspective with DEMATEL. In Management Strategies to Survive in a Competitive Environment (pp. 1-15). Springer, Cham.
  • Kloman, H. F. (1992). Rethinking risk management. Geneva Papers on Risk and Insurance. Issues and Practice, 299-313.
  • Koca, C. (2017). Spor bilimlerinde nitel araştırma yaklaşımı. Spor Bilimleri Dergisi, 28(1), 30-48.
  • Lange, J., Dekker-van Doorn, C., Haerkens, M. H., & Klein, J. (2011). A safety culture in hospitals. Nederlands Tijdschrift Voor Geneeskunde, 155. Mamat, N. J. Z., & Daniel, J. K. (2007). Statistical analyses on time complexity and rank consistency between singular value decomposition and the duality approach in AHP: A case study of faculty member selection. Mathematical and Computer Modelling, 46(7-8), 1099-1106.
  • Önde, M. (2011). Bir üniversite hastanesinde temel tehlikelerin belirlenmesi ve iş yeri şiddeti örneği.
  • Özcan N. (2018). Sağlık Kurumlarında Risk Yönetimi. Journal of Health Services and Education, 2(1), 15-24.
  • Pınar, T., & Pınar, G. (2013). Sağlık Çalışanları ve İşyerınde Şiddet. TAF Preventive Medicine Bulletin, 12(3), 3.
  • Rakich, J. S., Longest, B. B., & Darr, K. (1993). Managing health services organizations. Health Professions Press.
  • Rosa, E. A. (1998). Metatheoretical foundations for post-normal risk. Journal of risk research, 1(1), 15-44.
  • Saaty, T. (1980). The analytic hierarchy process (AHP) for decision making. In Kobe, Japan (pp. 1-69).
  • Saaty, T. L. (2000). Fundamentals of decision making and priority theory with the analytic hierarchy process (Vol. 6). RWS publications.
  • Shah, S., Patch, M., & Pham, J. C. (2012). Systems Approach to Patient Safety. In Injury Research (pp. 583-597). Springer, Boston, MA.
  • Solís Toro, C. (2019). Constructing operational risk matrices from organizational business processes using a fuzzy ahp method. Universidad EIA.
  • Šotić, A., & Rajić, R. (2015). The review of the definition of risk. Online Journal of Applied Knowledge Management, 3(3), 17-26.
  • Stoneburner, G., Goguen, A., & Feringa, A. (2002). Risk management guide for information technology systems. Nist special publication, 800(30), 800-30.
  • Şener, M. M. (2018). Kurumsal Risk Yönetimi Üzerine Bir Yazın Taraması, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(71), 459-494.
  • Teoh S.Y., & Cheong C. (2008). Implicit enterprise risk management: an IT healthcare adoption case study. ACIS 2008 Proceedings, 8.
  • Uslu, Y. D., Alarçin, E. Y., Yılmaz, E., & Gedikli, E. (2022). Türk Sağlık Sisteminin Markalaşmasına Stratejik Bir Bakış. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (23), 207-225.
  • Uslu, Y. D., Kedikli, E., Yılmaz, E., Çiçek, A., Karataş, M., & Aydın, S. (2021a). Developing Strategies for Increasing Market Share of Turkey on Health Tourism by Using Fuzzy AHP Method. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(2), 159-171.
  • Uslu, Y. D., Yılmaz, E., & Yiğit, P. (2021b). Developing qualified personnel selection strategies using MCDM approach: A university hospital practice. In Strategic Outlook in Business and Finance Innovation: Multidimensional Policies for Emerging Economies. Emerald Publishing Limited. Wang, C. H., & Chou, H. L. (2015). Assessment of patient safety management from human factors perspective: a fuzzy TOPSIS approach. Human Factors and Ergonomics in Manufacturing & Service Industries, 25(5), 614-626.
  • WHO (2019). Health Emergency and Disaster Risk Management Framework, World Health Organization, Geneva.
  • Wilson, K. A. (2007). Does safety culture predict clinical outcomes?. University of Central Florida.
  • Yağar, F., & Dökme, S. (2018). Niteliksel Araştırmaların Planlanması: Araştırma Soruları, Örneklem Seçimi, Geçerlik Ve Güvenirlik. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(3), 1-9.
  • Yıldırım, A., & Simsek, H. (1999). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (11 baski: 1999-2018).
  • Yıldırım, B. F., & Önder, E. (2015). Çok kriterli karar verme yöntemleri. Bursa: Dora Basım-Yayın Dağıtım.
  • Yılmaz, E. (2019). Yaygınlaşma Dönemindeki Şehir Hastanelerinin Sağlık Yönetimi Açısından İyi Uygulama Örnekleri: İstanbul Medipol Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Yönetimi Anabilim Dalı [Yüksek Lisans Tezi]. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
  • YİĞİT, V. (2020). Hastane hizmetleri alt sektörünün finansal performans analizi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 6(3), 609-624.
  • Zohar, D., Livne, Y., Tenne-Gazit, O., Admi, H., & Donchin, Y. (2007). Healthcare climate: a framework for measuring and improving patient safety. Critical care medicine, 35(5), 1312-1317.
APA USLU Y, HANCIOĞLU Y, YILMAZ E, Gedikli E (2022). Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi. , 1508 - 1527. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
Chicago USLU Yeter DEMİR,HANCIOĞLU Yasemin,YILMAZ EMRE,Gedikli Erman Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi. (2022): 1508 - 1527. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
MLA USLU Yeter DEMİR,HANCIOĞLU Yasemin,YILMAZ EMRE,Gedikli Erman Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi. , 2022, ss.1508 - 1527. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
AMA USLU Y,HANCIOĞLU Y,YILMAZ E,Gedikli E Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi. . 2022; 1508 - 1527. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
Vancouver USLU Y,HANCIOĞLU Y,YILMAZ E,Gedikli E Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi. . 2022; 1508 - 1527. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
IEEE USLU Y,HANCIOĞLU Y,YILMAZ E,Gedikli E "Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi." , ss.1508 - 1527, 2022. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
ISNAD USLU, Yeter DEMİR vd. "Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi". (2022), 1508-1527. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
APA USLU Y, HANCIOĞLU Y, YILMAZ E, Gedikli E (2022). Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, 57(3), 1508 - 1527. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
Chicago USLU Yeter DEMİR,HANCIOĞLU Yasemin,YILMAZ EMRE,Gedikli Erman Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi 57, no.3 (2022): 1508 - 1527. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
MLA USLU Yeter DEMİR,HANCIOĞLU Yasemin,YILMAZ EMRE,Gedikli Erman Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, vol.57, no.3, 2022, ss.1508 - 1527. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
AMA USLU Y,HANCIOĞLU Y,YILMAZ E,Gedikli E Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi. 2022; 57(3): 1508 - 1527. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
Vancouver USLU Y,HANCIOĞLU Y,YILMAZ E,Gedikli E Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi. 2022; 57(3): 1508 - 1527. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
IEEE USLU Y,HANCIOĞLU Y,YILMAZ E,Gedikli E "Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi." Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi, 57, ss.1508 - 1527, 2022. 10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805
ISNAD USLU, Yeter DEMİR vd. "Sağlık Yöneticilerinin Bakış Açısıyla Sağlık Kuruluşlarında Risk Yönetimi Olgusunun Analitik Hiyerarşi Süreci (AHS) Yöntemi ile Değerlendirilmesi". Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi 57/3 (2022), 1508-1527. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.07.1805