Yıl: 2010 Cilt: 10 Sayı: 20 Sayfa Aralığı: 66 - 85 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007)

Öz:
Bu çalışma, Türkiye ekonomisi özelinde ihracatta ülke çeşitliliği ile toplam ihracat ve hasıla arasındaki ilişkileri araştırmayı hedeflemektedir. Bu çerçevede ihracatta ülke çeşitliliğini ölçmek için ülkenin dünya ile entegre olup olmadığını gösteren Entropi indeksinden yararlanılmıştır. Çalışmada yapılan Johansen eş-bütünleşme testine göre değişkenler arasında istatistiki açıdan anlamlı uzun dönemli ilişkiler söz konusudur. Öte yandan Toda-Yamamoto nedensellik testi ise ihracatta ülke çeşitlenmesi ile toplam ihracat ve GDP arasında çift yönlü ve istatistiki olarak anlamlı ilişkilere işaret etmektedir. Dolayısıyla çalışmadan elde edilen bu bulgular, Türkiye ekonomisinin gelecek dönem ihracat artışında ve ekonomik büyümesinde dünya ile daha fazla entegre olmasını sağlayacak pazar çeşitliliğine vurgu yapmaktadır.
Anahtar Kelime:

Konular: İşletme İktisat Uluslararası İlişkiler

The impact of export market diversification on total exports and gross domestic product: The cointegration and causality tests on Turkish economy (1980-2007)

Öz:
This study aims to investigate the relationships among export market diversification and total export and Gross Domestic Product (GDP) in Turkish economy. To this end, the entropy index that shows whether the country is integrated with the world economy has been used to measure the export market diversification. The study reveals statically significant long-run relationships between variables according to Johansen Cointegration test results. Moreover, Toda-Yamamoto Causality test indicates statistically significant bidirectional relationships between both export market diversification and total exports and export market diversification and GDP. Therefore, these empirical findings emphasize extensive export market diversification suggesting more integration with the world economy and sustainable future economic growth and export performances for Turkish economy.
Anahtar Kelime:

Konular: İşletme İktisat Uluslararası İlişkiler
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • AKAL, M. (2008), Ortadoğu sınır ülkeleriyle dış ticaret yoğunlaşması ve yapısal değişim, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2): 271-296.
  • ALAM, M. I. (2003) Manufactured exports, capital good imports, and economic growth: experience of Mexico and Brazil, International Economic Journal, 17(4): 85-105.
  • AL-MARHUBİ, F. (2000) Export diversification and growth: An empirical investigation, Applied Economics Letters, 7(9): 559-562.
  • AMABLE, B. (2000) International specialization and growth, Structural Change and Economic Dynamics, 11(4): 413-431.
  • AMURGO-PACHECO, ALBERTO and MARTHA DENISSE PIEROLA (2008) Patterns of export diversification in developing countries:Intensive and extensive margins, World Bank, Policy Research Working Paper No: 4473, Washington DC. http://www-wds.worldbank.org/ external/default/WDSContentServer/IW3P/IB/2 008/01 /09/000158349_20080109150321 /Rendered/PDF/wps4473.p df (Erişim Tarihi: 15.07.2009).
  • BACCHETTA, MARC, MARION JANSEN, ROBERTA PIERMARTINI and ALBERTO AMURGO-PACHECO (2007) Export diversification as an absorber of external shocks," http://www.etsg.org/ETSG2007/papers/jansen.pdf (Erişim Tarihi: 23.07.2009)
  • BALABANIS, GEORGE, I. (2001) The relationship between diversification and performance in export intermediary firms, British Journal of Management, Vol. 12: 67-84.
  • BALAGUER, J. and MANUEL CANTAVELLA-JORDÂ (2004a) Structural change in exports and economic growth: Cointegration and causality analysis for Spain (1961-2000), Applied Economics, 36(5): 473-477.
  • BALAGUER, J. and MANUEL CANTAVELLA-JORDÂ (2004b) Export composition and Spanish economic growth: Evidence from the 20th century, Journal of Policy Modeling, 26(2): 165-179.
  • BRENTON PAUL, RICHARD NEWFARMER and PETER WALKENHORST (2007) Export diversification: A policy portfolio approach, http://www.growthcommission.org/ storage/cgdev/documents/
  • THEMESPAPERS/Paper%20Newfarmer.pdf (Erişim Tarihi: 15.07.2009).
  • CUARESMA, JESÜS CRESPO, and JULIA W0RZ (2005) On export composition and growth," Weltwirtschaftliches Archiv, 141(1): 33-49.
  • DAWE D. (1996) A new look at the effects of export instability on investment and growth, World Development, 24 (12): 1906-1913.
  • DEĞER, MUSTAFA KEMAL (2007), İhracatın Kompozisyonu ve Ekonomik Büyüme: Orta Gelirli Ülkeler Üzerine Panel Veri Analizleri (1982-2004), İmaj Yayınevi, Ankara.
  • DE PINERES, SHEILA A. G. and MICHAEL FERRANTINO (1997) Export diversification and structural dynamics in the growth process: The case of Chile," Journal of Development Economics, 52(2): 375-391.
  • DE FERRANTI, DAVID, GUILLERMO E. PERRY, DANIEL LEDERMAN, AND WILLIAM F. MALONEY (2002) From natural resources to the knowledge economy: Trade and job quality," Latin American and Caribbean Studies, Viewpoints, 23440, World Bank, Washington DC.
  • EDWARDS, SEBASTIAN (1993) Openness, trade liberalization and growth in developing countries, Journal of Economic Literature, 31(3): 1358-1393.
  • ERLAT, GÜZİN, OĞUZHAN. AKYÜZ (2001) Country concentration of Turkish export and imports over time", Economics Web Institutes, http://www.luc.edu/orgs/meea/volume3/gerlat.pdf (Erişim Tarihi: 22.06.2009).
  • FOSU, AUGUSTIN K. (1990) Export composition and the impact of exports on economic growth of developing economies, Economics Letters, 34(1): 67-71.
  • GHATAK, S., CHRIS MILNER, AND UTKU UTKULU (1997) Exports, export composition and growth: Cointegration and causality evidence for Malaysia, Applied Economics, 29(2): 213-223.
  • GILES, DAVID E.A., JUDITH A. GILES, AND EWEN MCCANN (1992) Causality, unit roots and export-led growth: The New Zealand experience," Journal of International Trade and Economic Development, 1(2): 195-218.
  • GILES, JUDITH A., AND CARA L. WILLIAMS (2000) Export-led growth: A survey of the empirical literature and some non-causality results. Part 1, Journal of International Trade and Economic Development, 9(3): 261-337.
  • GLEZAKOS C. (1973) Export instability and economic growth: A statistical verification, Economic Development and Cultural Change, 21 (4): 670-678.
  • GREENAWAY, D., WYN MORGAN, AND PETER WRIGHT (1999) Exports, Export composition and growth, Journal of International Trade and Economic Development, 8(1): 41-51.
  • GUILLAUMONT, P. (1987) From export instability effects to international stabilization policies," World Development, 15 (5): 633-643.
  • HACHICHA, N. (2003) Exports, export composition and growth: A simultaneous error-correction model for Tunisia, International Economic Journal, 17(1): 101-120.
  • HAVRYLYSHYN, OLEH AND HASSAN AL-ATRASH (1998) Opening up and geographic diversification of trade in Transition Economies, International Monetary Fund, Working Paper No: 98/22,http://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/wp9822.pdf (Erişim Tarihi: 30.07.2009).
  • HERZER, DIERK, AND FELICITAS NOWAK-LEHMANN D. (2006) What does export diversification do for growth? An econometric analysis, Applied Economics, 38(15): 1825-1838.
  • HERZER, DİERK, FELICITAS NOWAK-LEHMANN D., AND BORISS SILIVERSTOVS (2006) Export-led growth in Chile: Assessing the role of export composition in productivity growth," Developing Economies, 44(3), 306-328.
  • HESSE, HEIKO (2006) Export diversification and economic growth, World Bank, Commission on Growth and Development, Working Paper No: 21, Washington DC. http://www.growthcommission.org/ storage/cgdev/documents/gcwp 021web.pdf (Erişim Tarihi: 15.07.2009).
  • HOSSAIN, MOHAMMAD A., AND NEIL D. KARUNARATNE (2001) On export-led growth: Is manufacturing exports a new engine of growth for Bangladesh?, Discussion Paper, No: 297, Brisbane: The University of Queensland, School of Economics.
  • ISHAM, JONATHAN, MICHAEL WOOLOCK, LANT PRITCHETT, AND GWEN BUSBY, (2003) The varieties of resource experience: How natural resource export structures affect the political economy of economic growth, Discussion Paper No: 03-08, Vermont: Middlebury College Economics.
  • JOHANSEN, S0REN, (1991) Estimation and hypothesis testing of cointegration vectors in Gaussain vector autoregressive models," Econometrica, 59: 1551-1580.
  • KENEN, PETER B., AND CONSTANTINE S. VOIVODAS, (1972) Export instability and economic growth," Kyklos, 25: 791-804.
  • KINGSTON, JERRY L., (1976) Export concentration and export performance in developing countries, 1954-67, Journal of Development Studies, 12 (4): 311-319.
  • KÖSEKAHYAOĞLU, LEVENT, (2006) Test of export led growth hypothesis: A comparative analysis on Turkey and newly developing countries, Business: Theory and Practice, 7 (4): 243-253.
  • KÖSEKAHYAOĞLU, LEVENT (2007), Türkiye dış ticaretinde ürün ve ülke bazında yoğunlaşma: 1980-2005 dönemi üzerine karşılaştırmalı bir analiz, İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi, 36:15-34.
  • KRUGMAN, PAUL, RICHARD N. COPPER, AND T. N. SRINIVASAN, (1995) Growing world trade: Causes and consequences, Brokings Papers on Economic Activity, 1: 327-377.
  • LEDERMAN, DANIEL, AND WILLIAM F. MALONEY, (2003) Trade structure and growth, World Bank, Policy Research Working Paper No: 3025, Washington DC.
  • LIM, DAVİD, (1976) Export instability and economic growth: A return to fundamentals, Oxford Bulletin of Economics and Statistics, 38: 311-322.
  • LOVE, JAMES, (1987) Export instability in less developed countries: Consequences and causes," Journal of Economic Studies, 14 (2): 3-80.
  • MACBEAN, ALASDAIR I., (1966) Export Instability and Economic Development, George Allen&Unwin Ltd., London.
  • MAIZELS, ALFRED, (1987) Commodities in crisis: An overview of the main issues," World Development, 15 (5): 537-549.
  • MEDINA-SMITH, EMILIO J., (2001) Is the export-led growth hypothesis valid for developing countries? A case study of Costa Rica, United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD), Policy Issues in International Trade and Commodities Study Series No: 7, United Nation, New York ve Geneva.
  • PENEDER, MICHAEL, (2003) Industrial structure and aggregate growth, Structural Change and Economic Dynamics, 14(4): 427-448.
  • SACHS, JEFFREY D, AND ANDREW M. WARNER, (2001) The curse of natural resources," European Economic Review, 45 (4-6): 827-838.
  • SEYİDOĞLU, HALİL, (2007), Uluslararası İktisat: Teori, Politika ve Uygulama, Güzemcan Yayınları, İstanbul.
  • SEYMEN, DİLEK, (2009) Gümrük birliği, Türkiye'nin Avrupa Birliği ile ticaretinde ülke yoğunlaşmasını değiştirdi mi?, Süleyman Demirel Üniversitesi, İİBF Dergisi, 14(1): 199-220.
  • SEYMEN, DİLEK, ÖZGÜL BİLİCİ VE SELİM ŞANLISOY, (2009) Türk dış ticareti'nin yönü, dış ticaret politikası perspektifinden bir değerlendirme, Anadolu International Conference in Economics, June 17-19, 2009, Eskişehir, Turkey,
  • http://econ.anadolu.edu.tr/fullpapers/Seymen_Bilici_Sanlisoy_econan adolu2009.pdf (Erişim Tarihi: 10.08.2009).
  • SILIVERSTOVS, BORISS, AND DIERK HERZER, (2005) Manufacturing Exports, mining exports and growth: Cointegration and causality analysis for Chile (1960-2001), Discussion Papers No: 497, Berlin: German Institute for Economic Research.
  • SUBASAT, TURAN, (2002) Does export promotion increase economic growth? Some cross-section evidence, Development Policy Review, 20(3): 333-349.
  • TODA, HIRO Y., AND TAKU YAMAMOTO, (1995) Statistical inference in vector auutoregressions with possibly integrated processes, Journal of Econometrics 66: 225-250.
  • UKPOLO, VICTOR, (1994) Export composition and growth of selected low income African countries: Evidence from time-series data, Applied Economics, 26(5): 445-449.
  • UNITED NATIONS (UN), (2004) Export diversification and economic growth: The experience of selected least developed countries," Development Papers No:24, New York: Economic and Social Commission for Asia and the Pacific.
  • W0RZ, JULIA, (2004) Skill intensity in foreign trade and economic growth, Working Paper No: 25, Vienna: The Vienna Institute for International Economic Studies.
  • XU, ZHENHUI, (2000) Effects of primary exports on industrial exports and GDP: Empirical evidence, Review of Development Economics, 4(3): 307-325.
  • ZEYBEK, ALPAY, (2005), Türkiye Sanayiinin Yoğunlaşma Verileri Kapsamında İrdelenmesi, Hazine Müsteşarlığı Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü Uzmanlık Tezi, http://alpay.zeybek.googlepages.com/Alpay-Zeybek_Uzmanlik-Tezi_2005.pdf (Erişim Tarihi: 15.06.2008)
  • Yararlanılan Veri Tabanları ve Web Sayfaları
  • World Bank, (2009), "World Development Indicators".
  • www.tcmb.gov.tr
  • www.tuik.gov.tr
APA DEĞER M, GENÇ M (2010). İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007). , 66 - 85.
Chicago DEĞER Mustafa Kemal,GENÇ MURAT CAN İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007). (2010): 66 - 85.
MLA DEĞER Mustafa Kemal,GENÇ MURAT CAN İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007). , 2010, ss.66 - 85.
AMA DEĞER M,GENÇ M İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007). . 2010; 66 - 85.
Vancouver DEĞER M,GENÇ M İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007). . 2010; 66 - 85.
IEEE DEĞER M,GENÇ M "İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007)." , ss.66 - 85, 2010.
ISNAD DEĞER, Mustafa Kemal - GENÇ, MURAT CAN. "İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007)". (2010), 66-85.
APA DEĞER M, GENÇ M (2010). İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007). Akdeniz İİBF Dergisi, 10(20), 66 - 85.
Chicago DEĞER Mustafa Kemal,GENÇ MURAT CAN İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007). Akdeniz İİBF Dergisi 10, no.20 (2010): 66 - 85.
MLA DEĞER Mustafa Kemal,GENÇ MURAT CAN İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007). Akdeniz İİBF Dergisi, vol.10, no.20, 2010, ss.66 - 85.
AMA DEĞER M,GENÇ M İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007). Akdeniz İİBF Dergisi. 2010; 10(20): 66 - 85.
Vancouver DEĞER M,GENÇ M İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007). Akdeniz İİBF Dergisi. 2010; 10(20): 66 - 85.
IEEE DEĞER M,GENÇ M "İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007)." Akdeniz İİBF Dergisi, 10, ss.66 - 85, 2010.
ISNAD DEĞER, Mustafa Kemal - GENÇ, MURAT CAN. "İhracatta ülke çeşitliliğinin toplam ihracat ve hasıla üzerine etkisi: Türkiye ekonomisi üzerine eş-bütünleşme ve nedensellik testleri (1980-2007)". Akdeniz İİBF Dergisi 10/20 (2010), 66-85.