Yıl: 2023 Cilt: 38 Sayı: 01 Sayfa Aralığı: 34 - 42 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 24-05-2023

HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ

Öz:
Beslenme; yaşamın sürdürülmesi, büyüme gelişme ve sağlığın korunması için gerekli olan besin öğelerinin vücuda alınarak kullanılmasıdır. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nde de beslenme hakkı tanımlanmakta, her insanın sağlığını ve refahını temin edecek yeterli gıdaya ulaşmaya hakkı olduğu vurgulanmaktadır. Devletlerin gıda hakkına saygı duyması, gıda hakkını koruması ve yerine getirmesi gibi yükümlülükleri bulunmakta ve hapishanelerde yaşayan mahpusları da kapsamaktadır. Savunmasız ve sosyal açıdan dezavantajlı insanlar (örneğin, hapishanelerde veya gözaltında olanlar) sağlıksız beslenme uygulamalarına maruz kalma riskleri daha yüksektir. Bu yazının amacı, mahpusların hapishane koşullarında yaşamak durumunda kaldıkları gıdaya erişim sorunlarının dünyada ve Türkiye’deki durumunu incelemek ve Türkiye’de uygulanan politikaları tartışmaktır.
Anahtar Kelime: Gıda hakkı beslenme hakkı hapishane hapishane beslenmesi

Investigation of the Right to Fair Access to Healthy Food in Prisons

Öz:
Nutrition; It is the use of nutrients necessary for the continuation of life, growth, development and protection of health. The right to food is defined in the Universal Declaration of Human Rights, and it is emphasized that every person has the right to reach enough food to ensure his health and well-being. States have obligations to respect the right to food, to protect and fulfill the right to food, and this includes prisoners living in prisons. Vulnerable and socially disadvantaged people (for example, those in prisons or detention) are at higher risk of exposure to unhealthy dietary practices. The aim of this article is to examine the situation in the world and in Turkey of the problems of access to food, which prisoners have to live in prison conditions, and to discuss the policies implemented in Turkey.
Anahtar Kelime: right to food right to nutrition prison prison nutrition

Belge Türü: Makale Makale Türü: Derleme Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • 25978 sayılı Resmi Gazete web sayfası (2020) Hükümlü Ve Tu- tuklular İle Ceza İnfaz Kurumları Personelinin İaşe Yönetmeliği. Erişim Tarihi: 20 Kasım 2022. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=9568&Mev- zuatTur=7&MevzuatTertip=5
  • Adalet Bakanlığı (2013) Hükümlü Hakları Hükümlünün bes- lenmesi Madde 72- (1). Erişim Tarihi: 03 Ekim 2022. https://cte.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/hukumlu-haklari
  • Ahoua, L., Etienne, W., Fermon, F., Godain, G., Brown, V., Kadjo, K., Bouaffou, K., Legros, D., & Guerin, P. J. (2007) Outbreak of beriberi in a prison in Côte d’Ivoire, Food and Nutri- tion Bulletin, 28(3), 283–290. Erişim Tarihi: 05 Ekim 2022. https://doi.org/10.1177/156482650702800304
  • Aké-Tano, O., Konan, E. Y., Tetchi, E. O., Ekou, F. K., Ekra, D., Coulibaly, A., Dagnan, N. S. (2011) Le béribéri, maladie nutri- tionnelle récurrente en milieu carcéral en Côte-d’Ivoire [Beriberi, recurrent nutritional disease in a detention house in Côte-d’Ivo- ire], Bulletin de la Societe de pathologie exotique (1990), 104(5), 347–351. Erişim tarihi: 05 Ekim 2022. https://doi.org/10.1007/s13149-011-0136-6
  • Aktaş, B. (2019) Ceza ve Tutukevi Hemşireliği ve Sağlığı Geliştir- me, Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 2019; 22(2): 130-135. Erişim tarihi: 02 Ekim 2022. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/745262
  • Baybutt, M., Acin, E., Hayton, P., Dooris, M. (2014) 21. Promo ting Health in Prisons: a Settings Approach, Prisons and Health, 180-184. Erişim Tarihi: 10 Ekim 2022 https://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0018/249210/ Prisons-and-Health,-21-Promoting-health-in-prisons-a-settin- gs-approach.pdf
  • Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dai- re Başkanlığı web sayfası (2019) “Vegan, vejetaryen, farklı inanç sahipleri ve hasta hükümlü ve tutuklulara durumlarına göre yi- yecek veriliyor mu?” Erişim tarihi: 05 Ekim 2022. https://cte.adalet.gov.tr/Home/SSSorularDetay/7#collapse3
  • Councıl of Europe web sayfası (2022) Bakanlar Komitesi’nin Avrupa Cezaevi Kurallarına Dair Üye Devletlere Rec(2006)2-rev Sayılı Tavsiye Karar 1. Erişim Tarihi: 2 Ekim 2022. http://www.izlemekurulu.gov.tr/D_Dosya/Dosyalar/Avrupa-Ce- zaevi-Kurallari_07042021.pdf
  • Coyle, A. (2002) Cezaevi Yönetimine İnsan Haklarını Göz Önü- ne Alan Bir Yaklaşım Cezaevi görevlileri için el kitabı, Internatio- nal Centre for Prison Studies. Erişim Tarihi: 2 Ekim 2022. https://www.prisonstudies.org/sites/default/files/resources/down- loads/turkish3.pdf
  • Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Komitesi, genel yorum No.12 (1999) Yeterli beslenme hakkı (Sözleşmenin 11. maddesi) 26. Erişim Tarihi: 01 Aralık 2022. https://insanhaklarimerkezi.bilgi.edu.tr/media/uploa- ds/2016/05/05/BMde_Insan_Haklari_Yorumlari_1981_2006. pdf
  • Elger, B.S., Ritter, C., Stöver, H. (eds) (2017) A Balanced Diet – From Facts to Solutions, Emerging Issues in Prison Health. Sprin- ger, Dordrecht. Erişim Tarihi: 10 Ekim 2022. https://doi.org/10.1007/978-94-017-7558-8_7
  • Fair, H., Walmsley, R. (2021) World Prison Populati- on List Thirteenth Edition. Erişim Tarihi: 4 Kasım 2022. https://www.prisonstudies.org/sites/default/files/resources/down- loads/world_prison_population_list_13th_edition.pdf
  • Food and Agriculture Organization of the United Nations FAO (2003) Jelle Bruinsma (Ed.) World Agriculture: Towards 2015/2030 An FAO Perspective. Erişim Tarihi: 1 Kasım 2022. https://www.fao.org/3/y4252e/y4252e00.pdf
  • Food and Agriculture Organization of the United Nations FAO web sayfası (2022) Advocacy on The Right to Food Based on the Analysis of Government Budgets, Right to Food Handbooks 8. Erişim Tarihi: 10 Kasım 2022. https://www.fao.org/publications/card/en/c/fdaa07a1-af- f7-4698-a9a8-77a02f2ff09f/
  • Fry, R.S., Khoshnood, K., Vdovichenko, E., Granskaya, J., Sazhin, V., Shpakovskaya, L., Zhemkov, V., Zhemkova, M., Rowhani-Rahbar, A., Funk, M., Kozlov, A. (2005), Barriers to Completion of Tuberculosis Treatment Among Prisoners and Former Prisoners in St. Petersburg, Russia, The İnternational Journal of Tuberculosis and Lung Disease : the Official Journal of the International Union Against Tuberculosis and Lung Disease, 9(9), 1027–1033. Erişim Tarihi: 10 Ekim 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16158896/
  • Ghattas, H., Sassine, A.J., Seyfert, K., Nord, M., Sahyoun, N.R. (2015) Prevalence and Correlates of Food Insecurity Among Pa- lestinian Refugees in Lebanon: Data from a Household Survey, PLoS ONE, 10(6), e0130724. Erişim Tarihi: 12 Kasım 2022. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0130724
  • Herbert, K., Plugge, E., Foster, C., & Doll, H. (2012) Prevalence of Risk Factors for Non-communicable Diseases in Prison Popu- lations Worldwide: a Systematic Review, Lancet (London, Eng- land), 379(9830), 1975–1982. Erişim Tarihi: 22 Kasım 2022. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(12)60319-5
  • Indig, D., Topp, L., Ross, B., Mamoon, H., Border, B., Ku- mar, S. & McNamara, M. (2010) 2009 NSW Inmate Health Survey: Key Findings Report, Justice Health, Sydney. Erişim tarihi 20 Kasım 2022. https://www.justicehealth.nsw.gov.au/ about-us/publications/inmate-health-survey-aboriginal-healt- h-report.pdf
  • İnsan Hakları Derneği web sayfası (2022a) İnsan Hakları Bel- geleri, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Uluslararası Sözleş- mesi, 11. maddesi. Erişim tarihi:07 Ağustos 2022. https://www.ihd.org.tr/ekonomik-sosyal-ve-ktel-haklar-ulus- lararasi-sleesi/
  • İnsan Hakları Derneği web sayfası (2022b), “Hapishanelerde Mahpuslar için Ayrılan İaşe Bedelleri Bir An Önce Artırılmalı- dır!” Erişim tarihi: 06 Ekim 2022 https://www.ihd.org.tr/hapishanelerde-mahpuslar-icin-ayrilan-i- ase-bedelleri-bir-an-once-artirilmalidir/
  • MacFarlane, I.A., Gill, G.V., Masson, E., Tucker, N.H. (1992), Diabetes in Prison: Can Good Diabetic Care be Achieved?, BMJ (Clinical research ed.), 304(6820), 152–155. Erişim Tarihi: 12 Kasım 2022. https://doi.org/10.1136/bmj.304.6820.152
  • Öztek, Z. (2012) Ceza İnfaz Kurumlarında Sağlık Hizmetleri El Kitabı. Ankara: Şen Matbaa.
  • Sağlık Bakanlığı web sayfası (2017) “Yeterli ve Dengeli Beslenme Nedir?” Erişim tarihi: 06 Ağustos 2022. https://hsgm.saglik.gov. tr/tr/beslenme/yeterli-ve-dengeli-beslenme-nedir.html
  • Sağlık Bakanlığı (2019) Türkiye Beslenme Rehberi TÜBER 2015 Yayın No: 1031, Ankara. Erişim Tarihi: 25 Kasım 2022. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/saglikli-beslenme-hare- ketli-hayat-db/Yayinlar/rehberler/2015-beslenme-rehberi.pdf
  • Salman, D.D. (2021) Cezaevlerinde Sağlıklı Gıdaya Adil Eri- şim Hakkının İncelenmesi, Salgın Sonrası Dönemde İnsan Hakları Sempozyum Bildirileri 20-23 Mayıs 2021, 123-132. https://tihv.org.tr/wp-content/uploads/2021/11/Salgin_Sonrasi_ Donemde_Insan_Haklari.pdf
  • Saruç, S. (2013) Kadın Hükümlüler: Cezaevi Yaşantısı ve Tahliye Sonrası Gereksinimler, Doktora Tezi. Erişim Tarihi: 12 Kasım 2022. http://www.openaccess.hacettepe.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/ handle/11655/2531/4dabd0dd-cfeb-4157-a3f2-e798bdd75d40. pdf;sequence=1
  • Stein, K. (2000) Foodservice in Correctional Facilities, Journal of the American Dietetic Association, 100(5), 508–509. Erişim Tari- hi: 12 Kasım 2022. https://doi.org/10.1016/S0002-8223(00)00153-X
  • Soyer, A. (1999) Cezaevi ve Sağlık, Türk Tabipleri Birliği, Erişim tarihi: 05 Ekim 2022. https://www.ttb.org.tr/kutuphane/cezaevi_saglik.pdf
  • Şık, B. (2018) Gıda Güvenliği, Gıda Güvencesi ve Gıda Egemenli- ği Kavramları Üzerine. Erişim Tarihi: 28 Kasım 2022. https://m.bianet.org/bianet/siyaset/197364-gida-guvenligi-gi- da-guvencesi-ve-gida-egemenligi-kavramlari-uzerine
  • Topp, S. M., Moonga, C. N., Mudenda, C., Luo, N., Kaingu, M., Chileshe, C., Magwende, G., Heymann, J. S., & Henostroza, G. (2016) Health and Healthcare Access Among Zambia’s Female Prisoners: a Health Systems Analysis. International Journal for Equity in Health, 15(1), 157. Erişim Tarihi: 22 Kasım 2022. https://doi.org/10.1186/s12939-016-0449-y
  • Tousignant, B., Brian, G., Venn, B. J., Gould, C., McKay, R., & Williams, S. (2013), Optic Neuropathy Among a Prison Populati- on in Papua New Guinea, Ophthalmic Epidemiology, 20(1), 4–12. Erişim Tarihi: 28 Kasım 2022. https://doi.org/10.3109/09286586.2012.742552
  • Türk-İş web sayfası (2022) TÜRK-İŞ Haber Bülteni 28 Haziran 2022, Erişim Tarihi: 28 Kasım 2022. https://www.turkis.org.tr/storage/2022/06/Tu%C- C%88rk-I%CC%87s%CC%A7-Ac%CC%A7lik-Yoksulluk-Sini- ri-2022-Haziran.pdf
  • UN., General Assembly. (1990) United Nations Rules for the Pro- tection of Juveniles Deprived of their Liberty (The Havana Rules). Erişim Tarihi: 20 Eylül 2022. https://juvenilejusticecentre.org/resources/united-nations- rules-for-the-protection-of-juveniles-deprived-of-their-lib erty/#:~:text=Summary&text=The%20United%20Nations%20 rules%20for,the%20management%20of%20juvenile%20facilities.
  • UN., General Assembly. (2011) High-Level Meeting of Heads of State and Government on the Prevention and Control of Non-Communicable Diseases, New York. Erişim Tarihi: 20 Eylül 2022. https://digitallibrary.un.org/record/710899/
  • Van Hout, M.C., Mhlanga-Gunda, R. (2018) Contemporary Women Prisoners Health Experiences, Unique Prison Health Care Needs and Health Care Outcomes in Sub Saharan Africa: a scoping review of extant literature, BMC Int Health Hum Rights 18, 31. Erişim Tarihi:12 Kasım 2022. https://doi.org/10.1186/s12914-018-0170-6
  • Villarroel-Torrico, M., Montaño, K., Flores-Arispe, P., Jeannot, E., Flores-León, A., Cossio, N., Valencia-Rivero, C., Salcedo-Me- neses, A., Jiménez-Velasco, M., Castro-Soto, R., Gétaz-Jiménez, G., Bermúdez-Paredes, H., Wolff, H., & Gétaz, L. (2018), Syphilis, Human Immunodeficiency Virus, Herpes Genital and Hepatitis B in a Women’s Prison in Cochabamba, Bolivia: Prevalence and Risk Factors, Revista Espanola de Sanidad Penitenciaria, 20(2), 47–54. Erişim Tarihi: 28 Kasım 2022. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30231151/
  • Watson R., Stimpson A., Hostick T. (2004) Prison Health Care: a Review of the Literature, International Journal of Nursing Studies, 41(2): 119-128. https://doi.org/10.1016/S0020-7489(03)00128-7
  • World Health Organization (2007) Health in Prisons A WHO Guide to the Essentials in Prison Health, Erişim tarihi: 20 Eylül 2022. https://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0009/99018/ E90174.pdf
  • World Health Organization web sayfası (2022a) Noncommuni- cable Diseases,16 Eylül 2022, Erişim tarihi 06 Ekim 2022. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/noncommunica- ble-diseases#cms
  • World Health Organization web sayfası (2022b) Noncommunica- ble Diseases, Erişim tarihi 06 Ekim 2022. https://www.who.int/health-topics/noncommunicable-diseas- es#tab=tab_1
  • World Prison Brief web sayfası (2015a) Lack of Food, Overcrowd- ing Among İssues at Prison, Erişim tarihi 06 Ekim 2022. https://www.prisonstudies.org/news/lack-food-overcrowding- among-issues-prison
  • World Prison Brief web sayfası (2015b) Mexico inmates decry worms in food, dirty conjugal beds, Erişim tarihi 06 Ekim 2022. https://www.prisonstudies.org/news/mexico-inmates-decry-worms- food-dirty-conjugal-beds
  • World Prison Brief web sayfası (2015c) Namibia: Tasteless Jail Food Irks Prisoners, Erişim tarihi 06 Ekim 2022. https://w w w.pr i s onstudies.org/ne ws/namibia-taste- less-jail-food-irks-prisoners
  • World Prison Brief web sayfası (2018) Prison Population Rate. Erişim Tarihi: 06 Ekim 2022. http://www.prisonstudies.org/world-prison-brief-data
APA Salman D (2023). HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ. , 34 - 42.
Chicago Salman Dicle Dilan HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ. (2023): 34 - 42.
MLA Salman Dicle Dilan HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ. , 2023, ss.34 - 42.
AMA Salman D HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ. . 2023; 34 - 42.
Vancouver Salman D HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ. . 2023; 34 - 42.
IEEE Salman D "HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ." , ss.34 - 42, 2023.
ISNAD Salman, Dicle Dilan. "HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ". (2023), 34-42.
APA Salman D (2023). HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ. Toplum ve Hekim, 38(01), 34 - 42.
Chicago Salman Dicle Dilan HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ. Toplum ve Hekim 38, no.01 (2023): 34 - 42.
MLA Salman Dicle Dilan HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ. Toplum ve Hekim, vol.38, no.01, 2023, ss.34 - 42.
AMA Salman D HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ. Toplum ve Hekim. 2023; 38(01): 34 - 42.
Vancouver Salman D HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ. Toplum ve Hekim. 2023; 38(01): 34 - 42.
IEEE Salman D "HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ." Toplum ve Hekim, 38, ss.34 - 42, 2023.
ISNAD Salman, Dicle Dilan. "HAPİSHANELERDE SAĞLIKLI GIDAYA ADİL ERİŞİM HAKKININ İNCELENMESİ". Toplum ve Hekim 38/01 (2023), 34-42.