Yıl: 2023 Cilt: 26 Sayı: 51 Sayfa Aralığı: 142 - 170 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.18691/kulturveiletisim.1221366 İndeks Tarihi: 22-03-2023

Aşağılama, Haysiyet ve Saygı

Öz:
1990'lı yılların başından bu yana psikoloji, sosyal psikoloji, felsefe, tarih, antropoloji ve sosyoloji gibi farklı disiplinlerde tartışılagelen en önemli konulardan biri aşağıla(n)madır. Söz konusu disiplinlerde terim ilk olarak duygularla, yani mağdurun hisleriyle; ikinci olarak, faillerin eylemleriyle ve aynı zamanda toplumsal süreçlerle ilişkilidir. Literatürde yer alan ortak temalar; statünün düşürülmesi, haysiyetin, kendine saygının veya şerefin ihlali ve gururun kırılmasını içermektedir. Bununla birlikte aşağılama, başkaları tarafından yapılan küçük düşürücü ya da aşağılayıcı muamelelerle ilgilidir. Başka bir deyişle aşağılama, sadece bir duygu değil aynı zamanda bir eylemdir ve genellikle aşağılayan bireyler, belirli bir ırksal, etnik, dini, cinsiyet azınlıkları gibi gruplar ve uluslar üzerinde kontrol sahibi olduğu, eşit olmayan güç ilişkilerinde ortaya çıkar. Buna ek olarak aşağılama, öznel bir his ve eylemden daha fazlası olup, kasıtlı olarak kullanılan bir politik iktidar aracıdır. Kısacası, aşağılama yere/toprağa, aşağı doğru bir itmedir. Bu zorlama toplumsal, kültürel, politik, psikolojik çerçeveye bağlı, incitici bir ihlal olarak düşünülmelidir. Dolayısıyla herhangi bir kişinin veya grubun haysiyetini düşürmeye yönelik bir girişim, tüm gruplara ve genel olarak insanlığa karşı aşağılayıcı bir davranıştır. Bu makalenin amacı; aşağılamayı genel olarak “hubris” kavramıyla, aşağısama duygusuyla ilişkilendirip aşağılamanın ne olduğunu açıklamak ve bununla birlikte, şeref ve haysiyet kavramlarından yola çıkarak aşağılama ve saygı kavramı arasındaki ilişkiyi eleştirel bir gözle analiz etmektir.
Anahtar Kelime: Aşağılama aşağısama haysiyet saygı şeref

Humiliation, Dignity and Respect

Öz:
Humiliation is one of the most important topics that have been discussed in different disciplines such as psychology, social psychology, philosophy, history, anthropology, and sociology since the early 1990s. The term in these disciplines is associated with emotions, namely victims' feelings, perpetrators' acts, and social processes. Common themes in the literature also involve the lowering of status, violation of dignity, self-respect or honour, and the abasement of pride. However, humiliation for us is about degrading or humiliating treatments performed by others. Humiliation, in other words, is not only an emotion but also an act and generally appears in having unequal powers in which humiliators have control over individuals, groups, such as a certain racial, ethnic, religious, gender minority, and nations. In addition, humiliation is more than a subjective feeling and action, it is an instrument of political power, wielded with intent. In brief, humiliation is a downward push, down to the ground. This push should be considered as a hurtful violation, depending on the social, cultural, political, and psychological framework. Therefore, any attempt to degrade the dignity of any person or group is a humiliating act against all groups and humanity in general. The aim of this article is to link humiliation with concept of hubris and the feeling of contempt in general, and explain what humiliation is, and however, to analyze the relationship between humiliation, and respect with a critical eye by starting from the concepts of honor and dignity.
Anahtar Kelime: Humiliation contempt dignity honor respect

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • Aristoteles (1995). Retorik. Çev. M. H. Doğan. İstanbul: YKY.
  • Aristoteles (1997). Nikomakhos’a Etik. Çev. Saffet Babür. Ankara: Ayraç Yayınevi.
  • Balibar, Etienne (2000) “Bir ‘Yeni Irkçılık’ Var mı?”, Irk, Ulus Sınıf içinde, çev. Nazlı Ökten, İstanbul: Metis Yayınları, Sayfa: 25-38. .
  • Beccaria, Cesare (2004) Suçlar ve Cezalar Hakkında, Çeviren: Sami Selçuk, Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
  • Bourdieu, Pierre (1984). Distinction: A Social Critique of Judgement Taste. Londra: Routledge and Kegan Paul.
  • Bourdieu, Pierre (2014). “Simgesel Sermaye ve Toplumsal Sınıflar.” Çev. N. Ökten. Cogito, Sayı: 76, Bahar 2014, Sayfa: 192-203. (Yapı Kredi Yayınları).
  • Canetti, Elias (2010). Kitle ve İktidar. Çev. G. Aygen. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Carroll, Ross (2019). “How Contempt Became a Passion.” History of European Ideas, 45 (3): 346-362.
  • Cioran, Emil Michel (2007). Ezeli Mağlup. Çev. H. Bayrı. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Descartes, Rene (2020). Ruhun Tutkuları. Çev. E. Sunar. Ankara: Say Yayınları.
  • Ekman, Paul ve Wallace V. Friesen (1975). Unmasking the Face: A Guide to Recognizing Emotions from Facial Clues. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
  • Ekman, Paul ve Wallace V. Friesen (1986). “A New Pan-Cultural Facial Expression of Emotion.” Motivation and Emotion, 10 (2): 159–168.
  • Elison, Jeff ve Susan Harter (2007). “Humiliation: Causes, Correlates, and Consequences.” The Self-conscious Emotions: Theory and Research. J. L. Tracy vd. (ed.) içinde. New York: Guilford Press. 310-329.
  • Elshout, Maartje vd. (2016). “Conceptualising Humiliation.” Cognition and Emotion, 31(8): 1581–1594.
  • Erhat, Azra (1996). Mitoloji Sözlüğü. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Fattah, Khaled ve K. M. Fierke (2009). “A Clash of Emotions: The Politics of Humiliation and Political Violence in the Middle East.” European Journal of International Relations, 15 (1): 67–93.
  • Fisher, N. R. E. (1976). “Hybris and Dishonour.” Greece & Rome, 23 (2): 177-193.
  • Foucault, Michel (2001). Hapishanenin Doğuşu. Çev. M. A. Kılıçbay. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları.
  • Garfinkel, Harold (2016). “Başarılı Bir İtibarsızlaştırma Töreninin Koşulları.” Yabancı. L. Ünsaldı (der.) içinde. Ankara: Heretik Yayınları.
  • Gilbert, Paul (1997). “The Evolution of Social Attractiveness and its Role in Shame, Humiliation, Guilt and Therapy.” British Journal of Medical Psychology, 70 (2): 113–147.
  • Ginges, Jeremy ve Scott Atran (2008). “Humiliation and the Inertia Effect: Implications for Understanding Violence and Compromise in Intractable Intergroup Conflicts.” Journal of Cognition and Culture, 8: 281-294.
  • Goldman, S. Jennifer ve Peter T. Coleman (2008). “A Theoretical Understanding of How Emotions Fuel Intractable Conflict: The Case of Humiliation.” https://www.humiliationstudies.org. Erişim tarihi: 10.11.2022.
  • Gabriele, Taylor (1985). Pride, Shame and Guilt. Emotions of Self-assessment. Oxford: Clarendon.
  • Goffman, Erving (2004). Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu. Çev. B. Cezar. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Haidt, Jonathan (2003). “The Moral Emotions.” Handbook of Affective Sciences. R. J. Davidson, K. R. Scherer, H. H. Goldsmith (ed) içinde. Oxford: Oxford University Press. 852-870.
  • Hançerlioğlu, Orhan (2007). Türk Dili Sözlüğü. Ankara: Remzi Kitapevi.
  • Harter, Susan vd. (2003). “What Have We Learned from Columbine: The Impact of the Self-System on Suicidal and Violent Ideation Among Adolescents.” Journal of School Violence, (2): 3–26.
  • Hartling, Linda M. ve Tracy Luchetta (1999). “Humiliation: Assessing the Impact of Derision, Degradation, and Debasement.” Journal of Primary Prevention, 19 (4): 259–278.
  • Homeros (2014). İlyada. Çev. Azra Erhat ve A. Kadir. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
  • Huizinga, Johan (2006). Homo Ludens: Oyunun Toplumsal İşlevi Üzerine Bir Deneme. Çev. M. Ali Kılıçbay. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Jackson, Mark Andrew (2000). “Distinguishing Shame and Humiliation. Dissertation Abstracts International.” The Sciences and Engineering, 61 (4): 2272.
  • Jacobson, Arland D. (2013). “The Role of Humiliation in International Conflict.” Northern Plains Ethics Journal, 65-94.
  • Kaufmann, Paulus vd. (2011). Humiliation, Degradation, Dehumanization: Human Dignity Violated. London: Springer.
  • Kant, Immanuel (2013). Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi. Çev., I. Kuçuradi. Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayını.
  • Kant, Immanuel (2007). Ethica: Etik Üzerine Dersler. Çev., O. Özügül. İstanbul: Pencere Yayınları.
  • Kendler, Kenneth S. vd. (2003). “Life Event Dimensions of Loss, Humiliation, Entrapment, and Danger in the Prediction of Onsets of Major Depression and Generalized Anxiety.” Archives of General Psychiatry, (60): 789-796.
  • Keneş, Hatice Çoban (2012) “Biyolojik Mitten Kültürel mite: Yeni Irkçılık Nedir?”, Dipnot, sayı 9 (“Yeni Irkçılık Nedir?”), Nisan, Mayıs, Haziran 2012, Sayfa: 5-21.
  • Koçak, Orhan (2000). “İlişmeyelim: Haysiyet Kavramı Çerçevesinde.” Defter, 40: 147-168.
  • Klein, Donald C. (1991) “The Humiliation Dynamic: An Overview The Humiliation Dynamic: Viewing the Task of Prevention From a New Perspective.” Journal of Primary Prevention, 12 (2): 93-121.
  • Koestenbaum, Wayne (2011). Humiliation. New York: Picador.
  • Lacey, David (2011). “The Role of Humiliation in the Palestinian/Israeli Conflict in Gaza.” Psychology & Society, 4 (1): 76-92.
  • Lazare, Aaron (1987). “Shame and Humiliation in the Medical Encounter.” Archives of Internal Medicine, 147: 1653-1658.
  • Lazarus, Richard S. (1991). Emotion and Adaptation. New York: Oxford University Press, New York.
  • Leask, Phil (2013). “Losing Trust in the World: Humiliation and Its Consequences.” Psychodynamic Practice, 19 (2): 129–142.
  • Lewis, Helen Block (1987). “Shame and the Narcissistic Personality.” The Many Faces of Shame. D. L. Nathanson (ed.) içinde. New York: Guilford Press.
  • Lindner, Evelin (2006). Making Enemies: Humiliation and International Conflict. Westport: Greenwood Publishing Group.
  • Lindner, Evelin (2000). The Psychology of Humiliation: Somalia, Rwanda/Burundi, and Hitler’s Germany. A Ph. D. dissertation submitted to the University of Oslo, Department of Psychology, www.humiliationstudies.org/documents/evelin/DissertationPsychology.pdf. Erişim Tarihi: 20.10.2022.
  • Lindner, Evelin (2001). “Humiliation as the Source of Terrorism: A New Paradigm.” Peace Research, 33 (2): 59-68.
  • Macdowell, Douglas. M. (1976). “Hybris in Athens.” Greece & Rome, 23 (1): 14-31.
  • Margalit, Avishai (1996). The Decent Society. Cambridge: Harvard University Press.
  • Mead, George Herbert (1934). Mind, Self, and Society. Chicago: University of Chicago Press.
  • Mauss, Marcel (2018). Armağan Üzerine Deneme, Arkaik Toplumlarda Değiş Tokuşun Biçimi ve Nedeni, İstanbul: Alfa Yayınları.
  • McCarley, Kendall Elyse (2009). The Humiliation Experience: Causes, Emotional Correlates, and Behavioral Consequences. Unpublished doctoral dissertation. Colorado: University of Denver.
  • Miller, William Ian (1993). Humiliation and Other Essays on Honor, Social Discomfort, and Violence. New York: Cornell University Press.
  • Miller, William Ian (1995). “Upward Contempt.” Political Theory, 23 (3): 476-499.
  • Moïsi, Dominique (2009). The Geopolitics of Emotion: How Cultures of Fear, Humiliation, and Hope are Reshaping the World. New York: Anchor.
  • Nathanson, Donald L. (1992). Shame and Pride. New York: Norton.
  • Nussbaum, Martha C. (2004). Hiding from Humanity: Disgust, Shame and the Law. Princeton: Princeton University Press.
  • Neuhäuser, Christian (2011). “Humiliation: The Collective Dimension.” Humiliation, Degradation, Dehumanization. Kaufmann, P. vd. (ed.) içinde. Dordrecht: Springer. 21–36.
  • Peristiany, Jean G. (ed.) (1966). Honour And Shame: The Values of the Mediterranean Society. Chicago: The University of Chicago Press.
  • Plutchik, Robert (1980). Emotion: A Psychoevolutionary Synthesis. New York: Harper & Row.
  • Pitt-Rivers, Julian (1966). “Honour and Social Status.” Honour And Shame: The Values of the Mediterranean Society. J. G. Peristiany (ed.) içinde. Chicago: The University of Chicago Press.
  • Püsküllüoğlu, Ali (2008). Türkçe Sözlük. Ankara: Arkadaş Yayınevi.
  • Ranciere, Jacques (2014) Cahil Hoca: Zihinsel Özgürleşme Üzerine Beş Ders, Çeviren: Müge Gürsoy Sökmen, İstanbul: Metis Yayınları.
  • Reyles, Diego Zavaleta (2007) “The Ability to Go About without Shame: A Proposal for Internationally Comparable Indicators of Shame and Humiliation.” Oxford Development Studies, 35 (4): 405-430.
  • Rozin, Paul vd. (1999). “The CAD Triad Hypothesis: A Mapping Between Three Moral Emotions (Contempt, Anger, Disgust) and Three Moral Codes (Community, Autonomy, Divinity).” Journal of Personality and Social Psychology, 76(4): 574–586.
  • Scheff, Thomas J. ve Suzanne M. Retzinger (1991). Emotions and Violence: Shame and Rage in Destructive Conflicts. Lexington: Lexington Books.
  • Scheler, Max (2021). Utanç ve Tevazu Duyguları, çev., E. Arun, Pinhan Yayıncılık, İstanbul.
  • Sennett, Richard (2005). Saygı. Çev. Ü. Bardak. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • Silver, Maury vd. (1986). “Humiliation: Feeling, Social Control and the Construction of Identity.” Journal for the Theory of Social Behaviour, 16(3): 269–283.
  • Solanas, Valerie (2002). Erkek Doğrama Cemiyeti Manifestosu. Çev. A. Düzkan, İstanbul: Sel Yayıncılık.
  • Solomon, Robert C. (2007). Duygulara Sadakat, Çev. F. Çoban. Ankara: Nika Yayınevi.
  • Statman, D. (2000). “Humiliation, Dignity and Self-respect.” Philosophical Psychology, 13 (4): 523–540.
  • Steinberg, Blema S. (1991). “Shame and humiliation in the Cuban missile crisis: A psychoanalytic perspective.” Political Psychology, 12(4): 653–690.
  • Stewart, Frank Henderson (1994). Honor. Chicago: Chicago University Press.
  • Taylor, Charles (1996). “Tanınma Politikası”, Çokkültürcülük. Amy Gutmann içinde. Çev. F. Aydoğan vd. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. 46-93.
  • Taylor, Charles (2012). Benliğin Kaynakları: Modern Kimliğin İnşası. Çev. S. A. Baş ve B. Baş. İstanbul: Küre Yayınları.
  • Tomkins, Silvan S. (1963). Affect, Imagery and Consciousness: The Negative Affects. New York: Routledge.
  • Torres, Walter J. ve Raymond M. Bergner (2010). “Humiliation: Its Nature and Consequences.” Journal of the American Academy of Psychiatry and the Law, 38 (2): 195-204.
  • Tracy, Jessica L. vd. (2007). The Self-Conscious Emotions: Theory and Research. New York: Guilford Press.
  • Trumbull, Dianne (2008). “Humiliation: The Trauma of Disrespect.” Journal of the American Academy of Psychoanalysis and Dynamic Psychiatry, 36 ( 4): 643-660.
  • Ünsal, Artun (1995). Kan Davası. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Veblen, Thorstein Bunde (2017). Aylak Sınıfın Teorisi, Kurumların İktisadi İncelemesi, Çev. E. Kırmızıaltın ve H. Bilir. Ankara: Heretik Yayınları.
  • Watt Smith, Tiffany (2018). Duygular sözlüğü. Çev. H. Şirin. İstanbul: Kolektif Kitap.
APA ÖZDEMİR İ, ÖZbek T (2023). Aşağılama, Haysiyet ve Saygı. , 142 - 170. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
Chicago ÖZDEMİR İlker,ÖZbek Tarık Aşağılama, Haysiyet ve Saygı. (2023): 142 - 170. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
MLA ÖZDEMİR İlker,ÖZbek Tarık Aşağılama, Haysiyet ve Saygı. , 2023, ss.142 - 170. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
AMA ÖZDEMİR İ,ÖZbek T Aşağılama, Haysiyet ve Saygı. . 2023; 142 - 170. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
Vancouver ÖZDEMİR İ,ÖZbek T Aşağılama, Haysiyet ve Saygı. . 2023; 142 - 170. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
IEEE ÖZDEMİR İ,ÖZbek T "Aşağılama, Haysiyet ve Saygı." , ss.142 - 170, 2023. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
ISNAD ÖZDEMİR, İlker - ÖZbek, Tarık. "Aşağılama, Haysiyet ve Saygı". (2023), 142-170. https://doi.org/10.18691/kulturveiletisim.1221366
APA ÖZDEMİR İ, ÖZbek T (2023). Aşağılama, Haysiyet ve Saygı. Kültür ve İletişim, 26(51), 142 - 170. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
Chicago ÖZDEMİR İlker,ÖZbek Tarık Aşağılama, Haysiyet ve Saygı. Kültür ve İletişim 26, no.51 (2023): 142 - 170. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
MLA ÖZDEMİR İlker,ÖZbek Tarık Aşağılama, Haysiyet ve Saygı. Kültür ve İletişim, vol.26, no.51, 2023, ss.142 - 170. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
AMA ÖZDEMİR İ,ÖZbek T Aşağılama, Haysiyet ve Saygı. Kültür ve İletişim. 2023; 26(51): 142 - 170. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
Vancouver ÖZDEMİR İ,ÖZbek T Aşağılama, Haysiyet ve Saygı. Kültür ve İletişim. 2023; 26(51): 142 - 170. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
IEEE ÖZDEMİR İ,ÖZbek T "Aşağılama, Haysiyet ve Saygı." Kültür ve İletişim, 26, ss.142 - 170, 2023. 10.18691/kulturveiletisim.1221366
ISNAD ÖZDEMİR, İlker - ÖZbek, Tarık. "Aşağılama, Haysiyet ve Saygı". Kültür ve İletişim 26/51 (2023), 142-170. https://doi.org/10.18691/kulturveiletisim.1221366