Yıl: 2023 Cilt: 38 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 125 - 141 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.24988/ije.1095087 İndeks Tarihi: 28-03-2023

Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü

Öz:
Bu çalışmanın amacı psikolojik sözleşme ihlalinin işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde yöneticiye güvenin aracılık rolünü incelemektir. Bu kapsamda, Erzincan Belediyesi teşkilatında görevli 397 şirket çalışanından anket yöntemiyle veri elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 22 ve AMOS 24 paket programları aracılığı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, psikolojik sözleşme ihlalinin işten ayrılma niyetini pozitif ve yöneticiye güveni negatif yönde etkilediği, yöneticiye güven ile işten ayrılma niyeti arasında ise negatif ilişki bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, psikolojik sözleşme ihlalinin işten ayrılma niyeti üzerine etkisinde yöneticiye güvenin aracılık rolünün bulunduğu saptanmıştır.
Anahtar Kelime: Psikolojik sözleşme ihlali işten ayrılma niyeti yöneticiye güven aracılık rolü

The Mediating Role Of Trust In Supervisor In The Relationship Between Psychological Contract Breach And Turnover Intention

Öz:
This study aims to investigate the mediating role of ‘trust in supervisor’ in the relationship between ‘psychological contract breach’ and ‘turnover intention’. In this context, data was obtained by surveying 397 employees working in Erzincan Municipality. The data was analyzed using the SPSS 22 and AMOS 24 statistical package programs. As a result of the analysis, it was determined that ‘psychological contract breach’ is positively correlated with ‘turnover intention’ and negatively correlated with ‘trust in supervisor’. Moreover, a negative relationship was identified between ‘trust in supervisor’ and ‘turnover intention’. Finally, it was determined that ‘psychological contract breach’ indirectly impacts ‘turnover intention’ through ‘trust in supervisor’.
Anahtar Kelime: Psychological contract breach turnover intention trust in supervisor mediating role.

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • Afsar, B., Shahjehan, A., Shah, S. I. ve Okumus, F. (2018). Frontline employees’ high-performance work practices, trust in supervisor, job-embeddedness, and turnover intentions in the hospitality industry. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 1-33.
  • Alharbi, S. S. ve Abuelhassan, A. E. (2020). The impact of trust in supervisor on turnover intention: Organızatıonal commitment as a mediating mechanism. International Journal on Recent Trends in Business and Tourism, 4(2), 1-8.
  • Altuntaş, G., Akca, M. ve Polat, D. D. (2020). Yöneticiye duyulan güven ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide lider – üye etkileşiminin rolü. Toros Üniversitesi İİSBF Sosyal Bilimler Dergisi, 7(12), 86-114.
  • Arı, G. S. (2003). Yöneticiye duyulan güven örgütsel bağlılığı artırır mı? Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(2), 17-36.
  • Aykan, E. (2014). Effects of perceived psychological contract breach on turnover intention: Intermediary role of loneliness perception of employees. Procedia - Social and Behavioral Sciences 150, 413 – 419.
  • Azeem, M.U., Bajwa, S.U., Shahzad, K. ve Aslam, H. (2020). Psychological contract violation and turnover intention: the role of job dissatisfaction and work disengagement. Employee Relations, 42(6), 1291-1308.
  • Bal P. M., De Lange A. H., Jansen P. G. ve Van Der Velde M. E. (2008). Psychological contract breach and job attitudes: A meta-analysis of age as a moderator. Journal of Vocational Behavior, 72(1), 143-158.
  • Baron, R. M. ve Kenny, D. A. (1986). The moderator-mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality And Social Psychology, 51(6), 1173-1182.
  • Birkenmeier, B. J. ve Sanséau, P.-Y. (2015). The relationships between perceptions of supervisor, trust in supervisor and job performance: A study in the banking industry. Journal of Applied Business Research (JABR), 32(1), 161–172.
  • Blau, P. M. (1964). Exchange and Power in Social Life. New York, NY: Wiley.
  • Cammann, C., Fichman, M., Jenkins, D. ve Klesh, J. (1979). The Michigan organizational assessment questionnaire. Unpublished manuscript, University of Michigan, Ann Arbor.
  • Can, A. (2017). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi, Pegem Akademi, Ankara.
  • Carmeli, A. ve Weisberg, J. (2006). Exploring turnover intentions among three professional groups of employees. Human Resource Development International, 9(2), 191–206.
  • Chong, V. K. ve Law, M. B. C. (2016). The effect of a budget-based incentive compensation scheme on job performance: The mediating role of trust-in-supervisor and organizational commitment. Journal of Accounting ve Organizational Change, 12(4), 590-613.
  • Cistulli, M. D. ve Snyder, J. L. (2019). Privacy in Social Media Friendships With Direct Supervisors: A Psychological Contract Perspective. International Journal of Business Communication, 1-17.
  • Clinton, M. E. ve Guest, D. E. (2014). Psychological contract breach and voluntary turnover: Testing a multiple mediation model. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 87(1), 200– 207.
  • Costigan, R. D., Insinga, R. C., Berman, J. J., Kranas, G. ve Kureshov, V. A. (2011). Revisiting the relationship of supervisor trust and CEO trust to turnover intentions: A three-country comparative study, Journal of World Business, 46(1), 74–83.
  • Cropanzano, R., Anthony, E. L., Daniels, S. R. ve Hall, A. V. (2017). Social Exchange Theory: A critical review with theoretical remedies. Academy of Management Annals, 11(1), 479–516.
  • Davis, J. H., Schoorman, F. D., Mayer, R. C. ve Tan, H. H. (2000). The trusted general manager and unit performance: Empirical evidence of a competitive advantage. Strategic Management Journal, 21(5), 563-576.
  • Dirican, A. H. (2020). İstismarcı Yönetim Ve Psikolojik Sözleşme İhlalinin Çalışanların İşe Gömülmüşlükleri Üzerine Etkisinde Algılanan Örgütsel Desteğin Aracı Rolü. Doktora Tezi, Gebze Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Kocaeli.
  • Farmer, S. M. ve Fedor, D. B. (1999). Volunteer Participation and Withdrawal. Nonprofit Management and Leadership, 9(4), 349–368.
  • Griffeth, R.W., Hom, P.W. ve Gaertner, S. (2000). A meta-analysis of antecedents and correlates of employee turnover update, moderator and research implications for the next millennium. Journal of Management, 26(3), 463-488.
  • Gouldner, A. W. (1960). The norm of reciprocity: A preliminary statement. American Sociological Review, 25, 161–178.
  • Gül, H., Oktay, E. ve Gökçe, H. (2008) İş tatmini, stres, örgütsel bağlılık, işten ayrılma niyeti ve performans arasındaki ilişkiler: Sağlık sektöründe bir uygulama. Akademik Bakış, 15, 1-11.
  • Gürbüz, S. (2019). Sosyal Bilimlerde Aracı, Düzenleyici ve Durumsal Etki Analizleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Hayes, A. F. (2013). Introduction to Mediation, Moderation, and Conditional Process Analysis: A Regression-Based Approach. The Guilford Press, New York.
  • Hayes, A. F. (2018). Introduction to Mediation, Moderation, and Conditional Process Analysis Second Edition: A Regression-Based Approach. New York: The Guilford Press.
  • İşçi, E. (2010). Psikolojik Sözleşme İhlalinin Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ve İşten Ayrılma Niyeti Üzerindeki Etkisinde Güvenin Rolü. Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi İşletme Bölümü, İstanbul.
  • Jayaweera, A. T., Bal, P. M., Chudzikowski ve K. de Jong, S. B. (2021). Moderating effects of national culture on the psychological contract breach and outcome relationship: A meta-analysis. Journal of the Cross Cultural ve Strategic Management, 28(3), 574-599.
  • Johnson J. L. ve O'Leary Kelly A. M., (2003). The effects of psychological contract breach and organizational cynicism: Not all social exchange violations are created equal. Journal of Organizational Behavior, The International Journal of Industrial, Occupational and Organizational Psychology and Behavior, 24(5), 627-647.
  • Joseph, T. M. (2011). The psychological contract: What is missing? What is next? Journal of Psychological Issues in Organizational Culture, 2(1), 67–75.
  • Kahraman, Ç. A. ve Kara, A. U. (2021). Psikolojik sözleşme ile kişi örgüt uyumu arasındaki ilişkide yöneticiye duyulan güvenin aracılık etkisi: Akademisyenler üzerinde bir araştırma. International Journal of Economics and Administrative Studies, 33, 117-138.
  • Koç, H. ve Yazıcıoğlu, İ. (2011). Yöneticiye duyulan güven ile iş tatmini arasındaki ilişki: kamu ve özel sektör karşılaştırması. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 12(1), 46-57.
  • Kotter, J. P. (1973). The psychological contract: Managing the joining-up process. California Management Review, 15(3), 91–99.
  • Lambert, E.G., Lynne Hogan, N. ve Barton, S.M. (2001), The impact of job satisfaction on turnover intent: a test of a structural measurement model using a national sample of workers. Social Science Journal, 38(2), 233-250.
  • Lapointe, É, ve Vandenberghe, C. (2021). Psychological contract breach and voluntary turnover among newcomers: The role of supervisor trustworthiness and negative affectivity. Journal of Management ve Organization, 1-21.
  • Levinson, H. (1965). Reciprocation: The relationship between man and organization. Administrative Science Quarterly, 9(4), 370–390.
  • Li, J., Wong, I. A. ve Kim, W. G. (2016). Effects of psychological contract breach on attitudes and performance: The moderating role of competitive climate. International Journal of Hospitality Management, 55, 1–10.
  • Mallinckrodt, B., Abraham, W. T., Wei, M. ve Russell, D. W. (2006). “Advances in Testing the Statistical Significance of Mediation Effects”, Brief reports. Journal of Counseling Psychology, 53 (3), 372- 378.
  • Marwat, A. ve Adnan, A. (2020). Impact of individual psychological contract breach on organizational citizenship behavior at individual level: Mediating role of trust in supervisor. Journal of Business ve Tourism, 6(1), 373-390.
  • Mayer, R., Davis J.H. ve Schoorman, F. D. (1995). Integration model of organizational trust. Academy of Management Review, 20(3), 709-734.
  • McAllister, D. J. (1995). Affect-and cognition-based trust as foundations for interpersonal cooperation in organizations. Academy of Management Journal, 38(1), 24-59.
  • Milanović, S., Đokić,M. ve Đorđević, B. (2018). The influence of psychological contract breach on job satisfaction. Facta Universitatis, 15(3), 203-215.
  • Moquin, R., Riemenschneider, C. K ve Wakefield, R. L. (2019). Psychological contract and turnover intention in the information technology profession. Information Systems Management, 1–15.
  • Morrison E. W. ve Robinson S. L. (1997). When employees feel betrayed: A model of how psychological contract violation develops. Academy of Management Review, 22(1), 226-256.
  • Mulki, J. P., Jaramillo, J. F. ve Locander, W. B. (2006). Effects of ethical climate and supervisory trust on salesperson's job attitudes and intentions to quit. Journal of Personal Selling and Sales Management, 26(1), 20–26.
  • Mulki, J. P., Jaramillo, J. F. ve Locander, W. B. (2008). Effect of ethical climate on turnover intention: Linking attitudinal and stress theory. Journal of Business Ethics, 78(4), 559–574.
  • Poon, J. M. L., Rahid, M. R. ve Othman, A. S. (2006). Trust -in-supervisor: Antecedents and effect on affective organizational commitment. Asian Academy of Management Journal, 11(2), 35–50.
  • Robinson S. L. (1996). Trust and breach of the psychological contract. Administrative Science Quarterly, 574-599.
  • Robinson, S. L. ve Morrison, E. W. (2000). The development of psychological contract breach and violation: A longitudinal study. Journal of Organizational Behavior, 21(5), 525 – 546.
  • Rosen C. C., Chang C. H., Johnson R. E. ve Levy P. E., (2009). Perceptions of the organizational context and psychological contract breach: Assessing competing perspectives. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 108(2), 202- 217.
  • Rousseau D. M. (1989). Psychological and implied contracts in organizations. Employee Responsibilities and Rights Journal, 2(2), 121-139.
  • Rousseau D. M. (1995). Psychological Contracts in Organizations: Understanding Written and Unwritten Agreements. Thousand Oaks, CA: SAGE.
  • Samuel, O. M. ve Engelbrecht, A. S. (2021). How transformational leadership, psychological contract violation, empowerment and affective commitment influence employee’s intention to quit an organisation. South African Journal of Business Management, 52(1), 1-12.
  • Sarikaya, M. ve Kok, B. S. (2017). The relationship between psychological contract breach and organizational cynicism. European Scientific Journal, 125-142.
  • Tan, H. ve Tan, C. S. (2000). Towards the differentiation of trust in supervisor and trust in organization. Genetic, Social and General Psychology Monographs, 126(2),241-260
  • Tett, R. P. ve Meyer, J. P. (1993) Job satisfaction, organizational commitment, turnover intention, and turnover: Path analyses on meta-analytic findings. Personnel Psychology, 46(2), 259 – 93.
  • Turnley, W. H. ve Feldman, D. C. (1999). A discrepancy model of psychological contract violations. Human Resource Management Review, 9(3).
  • Turnley, W.H. ve Feldman, D.C. (2000). Re-examining the effects of psychological contract violations: Unmet expectations and job dissatisfaction as mediators. Journal of Organizational Behavior, 21, 25-42.
  • Ural, A. ve Kılıç, İ. (2005). Bilimsel Araştırma Süreci ve Spss ile Veri Analizi, Detay Yayıncılık, Ankara.
  • Whitener, E.M. Brodt, S. ve M.A Korsgaard. vd. (1998). Managers as initiator of trust: An exchange relationship framework for understanding managerial behavior. Academy of Management Journal, 23(3), 513-530.
  • Woodrow, C. ve Guest, D. E. (2020). Pathways through organizational socialization: A longitudinal qualitative study based on the psychological contract. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 93, 110–133.
APA baş m (2023). Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. , 125 - 141. 10.24988/ije.1095087
Chicago baş murat Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. (2023): 125 - 141. 10.24988/ije.1095087
MLA baş murat Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. , 2023, ss.125 - 141. 10.24988/ije.1095087
AMA baş m Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. . 2023; 125 - 141. 10.24988/ije.1095087
Vancouver baş m Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. . 2023; 125 - 141. 10.24988/ije.1095087
IEEE baş m "Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü." , ss.125 - 141, 2023. 10.24988/ije.1095087
ISNAD baş, murat. "Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü". (2023), 125-141. https://doi.org/10.24988/ije.1095087
APA baş m (2023). Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. İzmir iktisat dergisi, 38(1), 125 - 141. 10.24988/ije.1095087
Chicago baş murat Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. İzmir iktisat dergisi 38, no.1 (2023): 125 - 141. 10.24988/ije.1095087
MLA baş murat Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. İzmir iktisat dergisi, vol.38, no.1, 2023, ss.125 - 141. 10.24988/ije.1095087
AMA baş m Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. İzmir iktisat dergisi. 2023; 38(1): 125 - 141. 10.24988/ije.1095087
Vancouver baş m Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü. İzmir iktisat dergisi. 2023; 38(1): 125 - 141. 10.24988/ije.1095087
IEEE baş m "Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü." İzmir iktisat dergisi, 38, ss.125 - 141, 2023. 10.24988/ije.1095087
ISNAD baş, murat. "Psikolojik Sözleşme İhlalinin İşten Ayrılma Niyeti Üzerine Etkisinde Yöneticiye Güvenin Aracılık Rolü". İzmir iktisat dergisi 38/1 (2023), 125-141. https://doi.org/10.24988/ije.1095087