Yıl: 2011 Cilt: 12 Sayı: 89 Sayfa Aralığı: 159 - 169 Metin Dili: Türkçe

Türk toplum hayatında yaşatılan kahve ve kahvehane kültürü

Öz:
Toplum hayatında insanların yiyecek, içecek kültürleri oldukça önemli bir yere sahiptir. Türk toplum hayatında da kahve ve kahvehane kültürünün önemli bir yeri vardır. Tarihi süreç içinde sosyal çevre eğitimi sürecini etkileyen bir mekân olmuş kahvehaneler ve bu mekânın baş içeceği olmuş kahve kültürünün sözlü kültürümüz sayesinde bugünlere kadar gelmesi önemlidir. Bu araştırmada, kahve ve kahvehanelerle ilgili bilgi toplama esnasında deneme modelleri içinde yer alan “alan uygulaması” çalışması yapılmıştır. Kahvehaneler hakkında bilgi edinmek için anket tekniği kullanılmıştır. Kahve içme kültürü ile ilgili olan bölümde ise nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Bu araştırmada rastgele (random) yöntemle örneklem seçilmiş kişilerle, gönüllülük esasına göre görüşme yapılmıştır. Görüşme sonucunda elde edilen verilerde, doküman analiziyle bir odakta yoğunlaşan öğrenci görüşleri, eğilim belirlemede durum analizi tekniği uygulanarak yüzdelikleri alınıp frekans tablolarına aktarılarak analiz edilmiştir. Bir birine yakın olan ifadeler ortak kategoride değerlendirilmiştir. Anket çalışmasından elde edilen veriler ise frekans ve yüzdelik dağılımları alınarak değerlendirilmiştir. Bu çalışmada, yabancı kahve ve içecek çeşitlerine göre neredeyse yok denecek kadar az tanıtımı yapılmasına rağmen, Türk kahvesi kültürünün yaşamakta olduğunu görmek mutluluk verici bir sonuç olarak karşımıza çıkmaktadır. Ayrıca kahvehanelerde güncel, sosyo-ekonomik ve kültürel konular gibi alanlarda sohbetler, etkinlikler ve faaliyetler yapılıyor olmasının önemli bir durum olduğu söylenilebilir.
Anahtar Kelime: kahve kültürü sosyal ortam nitel araştırma anket toplumsal hayat sözlü kültür türk toplumu türk kahvesi yarı yapılandırılmış görüşme türk kültürü somut olmayan kültürel miras kahve kahvehane

Coffee and coffeehouse culture in Turkish society (A verbal culture and social environmental education study)

Öz:
Community life of people in food, drink culture has a very important place. Turkish community in the life of the coffee and coffeehouse culture has an important place. Born in the process of social environment that affect the process of education has a place to drink coffee and this place was the beginning of the coffee culture through oral culture until today to come is important. A field application and questionnaire technique were made to collect datas about coffee and coffeehouses among the trial models. In the coffee drinking section, semi-structured interview technique was used among the qualitative research methods. The people of the sample group were chosen at random and were interviewed voluntarily. The percentages of the datas obtained from the students’ opinions by the document analysis were given in frequency tables. Similar expressions were evaluated in common categories. The datas obtained from questionnaires were evaluated by frequency and percentage distributions. In this study, it is reached that although there are not sufficient advertisements and introductions compared to foreign coffee brands; it is a happy end to see that Turkish coffee culture still lives. Moreover, the activities carried out in cultural and daily issues seem as vital situations.
Anahtar Kelime: qualitative research social environment coffee culture questionnaire social life oral culture semi-structured interview turkish coffee turkish society intangible cultural heritage turkish culture coffee coffee house

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Açıkgöz, Namık. Kahvename. Ankara: Akçağ Yayınları, 1999.
  • Aydoğan, Bedri. “Mehmet Akif Ersoy’un Meyhane Ve Mahalle Kahvesi Şiirleri Üzerine Bir Değerlendirme”, “Türkoloji Araştırmaları” Fuat Özdemir Anısı, (1997): 85-106.
  • Ediz, İsmail. “Osmanlı’dan Cumhuriyet’in İlk Yıllarına Kahvehaneler Ve Sosyal Değişim”, “Sakarya Üniversitesi Fen Edebiyat Dergisi”, 10-1, (2008):179-189.
  • Hattox, S. Ralph. Kahve ve Kahvehaneler, “Bir Toplumsal İçeceğin Yakındoğu’daki Kökenleri”, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, (1998).
  • (http1):http://www.turizm.gov.tr/TR/Genel/Belge- Goster.aspx?F6E10F8892433CFF1AD8E71A9A 9C2925EC9E8A7FA3AA308F (http:2)httpekitap.kulturturizm.gov.trGenelBelge- Goster.aspxF6E10F8892433CFFE603BF9486- D4371D3747190A27CE4A93.htm (erişim tarihi: 02.11.2009)
  • Karamısır, Sami. Türkiye’nin Kültür Meseleleri. İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı Yayınları, (1995).
  • Karasar, Niyazi. Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, (2009).
  • Kaygılı, Osman Cemal. İstanbul’da Semai Kahveleri ve Meydan Şairleri, İstanbul: Merkez Kitapları, (2007).
  • MEB. (2005) Sosyal Bilgiler Dersi İlköğretim 4. ve 5. Sınıf Programı, http://ttkb.meb.gov.tr/ ogretmen/modules.php?name=Downloads&d_ op=viewdownload&cid=18
  • MEGEP (Meslekî Eğitim Ve Öğretim Sisteminin Güçlendirilmesi Projesi), Yiyecek İçecek Hizmetleri Kahve Hazırlama ve Servisi Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı, 2006. httpcygm.meb.gov. trmodulerprogramlarkursprogramlariyiyecekicecekmodullerkahve_ hazirlamaveservisi.pdf
  • Oğuz, M. Öcal. “Somut Olmayan Kültürel Miras Ve Kültürel İfade Çeşitliliği”, “Milli Folklor”, 21, 82 (2009): 6-12.
  • Ortaylı, İlber. İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı, İstanbul: Hil Yayınları, (1983).
  • Öztürk, Serdar. “Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Asri Kahvehaneler”, Toplumsal Tarih, 126, (2004): 84-89.
  • Öztürk, Serdar. “Osmanlı İmparatorluğu’nda Kamusal Alanın Dinamikleri”, İletişim, 21, (2005): 95-124. httpwww.siyasaliletisim.orgpdfosmanliimparatorlugundakamusalalan. pdf
  • Öztürk, Serdar. Cumhuriyet Türkiye’sinde Kahvehane ve İktidar, İstanbul: Kırmızı Yayınları, (2006).
  • Sağlam, Seyfettin. “Milli Mücadelede Ankara”, Türk Yurdu, Ankara Sayısı, 22-176 (2002): 82–86.
  • Süzer, Melda. “Üniversite Öğrencilerinin Sosyal Ve Ekonomik Özelliklerine Göre Boş Zaman Faaliyetlerini Değerlendirme Biçimleri (Pamukkale Üniversitesi Örneği)”, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (1997).
  • Tezcan, Mahmut. “Ülkemizde Orta Öğrenim Gençliği Açısından Boş Zamanların Değerlendirilmesi.” Türk Dili, XVIII, 398: (1985): 117-119.
  • Thompson, Paul. Geçmişin Sesi, (Çev. Şehnaz Layıkel), İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları / Sözlü Tarih Dizisi, (1999).
  • Yağbasan, Mustafa ve Ustakara, Fuat. “Türk Toplumunda Kahvehane ve Kafelerdeki İletişimsel Ortamı Belirlemeye Yönelik Bir Alan Araştırması (Gaziantep İli Örneği)”, Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18, 1 (2008): 233-260.
  • Yıldırım, Ali ve Şimşek, Hasan. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık, (2005).
  • Yıldız, M. Cengiz. Kahvehane Kültürü, İstanbul: Beyan Yayınları, (2008).
APA ULUSOY K (2011). Türk toplum hayatında yaşatılan kahve ve kahvehane kültürü. Milli Folklor Dergisi, 12(89), 159 - 169.
Chicago ULUSOY KADİR Türk toplum hayatında yaşatılan kahve ve kahvehane kültürü. Milli Folklor Dergisi 12, no.89 (2011): 159 - 169.
MLA ULUSOY KADİR Türk toplum hayatında yaşatılan kahve ve kahvehane kültürü. Milli Folklor Dergisi, vol.12, no.89, 2011, ss.159 - 169.
AMA ULUSOY K Türk toplum hayatında yaşatılan kahve ve kahvehane kültürü. Milli Folklor Dergisi. 2011; 12(89): 159 - 169.
Vancouver ULUSOY K Türk toplum hayatında yaşatılan kahve ve kahvehane kültürü. Milli Folklor Dergisi. 2011; 12(89): 159 - 169.
IEEE ULUSOY K "Türk toplum hayatında yaşatılan kahve ve kahvehane kültürü." Milli Folklor Dergisi, 12, ss.159 - 169, 2011.
ISNAD ULUSOY, KADİR. "Türk toplum hayatında yaşatılan kahve ve kahvehane kültürü". Milli Folklor Dergisi 12/89 (2011), 159-169.