Yıl: 2022 Cilt: 9 Sayı: 3 Sayfa Aralığı: 404 - 416 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.54304/SHYD.2022.34603 İndeks Tarihi: 12-05-2023

Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*

Öz:
Amaç̧: Araştırma, Türkiye’deki yönetici hemşirelerin kişisel ve mesleki özelliklerine ilişkin profili ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarımda yapılan araştırmanın örneklemini, Türkiye’deki 1222 yönetici hemşire oluşturmuştur. Veriler, çevrim içi anket aracılığıyla toplanarak SPSS 24.0 programında tanımlayıcı istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmaya katılan 20-62 yaş aralığındaki yönetici hemşirelerin çoğunluğu evli (%74,7) ve çocuk sahibi (%72,9) olup çocuklarının bakımını daha çok aile desteği alarak sürdürdükleri (%49,3), %64,9’unun ev, %62,9’unun araba sahibi olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin %43,6’sı lisans, %76,4’ü hemşirelik bölümü mezunu, %30,9’u kamu hastanesinde ve sorumlu hemşire pozisyonunda (%59,7) çalıştıkları saptanmıştır. Yönetici hemşirelerin mesleki deneyim süresi ortalaması 17,04±7,67 iken yönetsel deneyim süresi ortalaması 7,40±6,24 yıldır. Yönetici hemşirelerin çoğunluğunun hemşirelik mesleğini isteyerek seçtikleri (%77,1), yönetici olmalarında yüksek performansla çalışmanın (%80,6) etkili olduğu görülmüştür. Katılımcıların yarıdan fazlasının herhangi bir mesleki örgüte (%64,2) veya sendikaya (%67,5) üye olmadığı, yönetimle ilgili bir eğitim (%57,4) ve yönetsel pozisyona yönelik uyum eğitimi almadığı (%57,9), tamamına yakınının düzenlenecek yönetim kurslarına katılmaya istekli oldukları (%91,7), mesleki ve yönetsel gelişimlerini desteklemek için daha çok hemşirelikle ilgili yasal düzenlemeleri izledikleri (%63,4) ve hemşirelikle ilgili kongrelere katıldıkları (%53,3) belirlenmiştir. Sonuç: Bu araştırma, Türkiye’deki yönetici hemşirelerin kişisel ve mesleki özelliklerini tanımlayarak, eğitim ve kariyer gelişimlerine ilişkin gereksinimlerini ve beklentilerini ortaya koyması açısından önemli veri sağlamaktadır.
Anahtar Kelime:

Profile of Nurse Managers in Turkey: A Descriptive Study

Öz:
Aim: This study aims to reveal the current profile of personal and professional characteristics of nurse managers in Turkey. Method: The sample of this descriptive and cross-sectional study consisted of 1.222 nurse managers in Turkey. The data were collected through an online questionnaire and analyzed using descriptive statistics in SPSS 24.0 program. Results: Most of the nurses between the ages of 20-62 are married (74.7%) and have children (72.9%), take care of their children depending more on family support (49.3%), 64.9% owned a house and 62.9% owned a car. Of all, 43.6% have a bachelor’s degree, 76.4% have a degree in nursing, and 30.9% are working in public hospitals and the position of first-line nurse manager (59.7%). The mean duration of professional experience of the nurse manager was 17.04±7.67 and the mean duration of managerial experience was 7.40±6.24. Most of them chose the nursing profession willingly (77.1%) and working with high performance (80.6%) was effective in becoming managers. More than half of the participants were not members of any professional organization (64.2%) or a trade union (67.5%), had not received any training in management (57.4%) or orientation training for managerial positions (57.9%). It has been determined that they are willing to participate in the management courses to be organized (91.7%), they mostly follow the legal regulations related to nursing (63.4%), and attend nursing-related congresses (53.3%) to support their professional and managerial development. Conclusion: This research provides important data in terms of identifying the personal and professional characteristics of nurse managers in Turkey and revealing their needs and expectations regarding their professional training and career development.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Acarer, E. B. & Beydağ, K. D. (2013). Yönetici hemşi̇releri̇n yaşadıkları sorunlar ve bunları etki̇leyen faktörler. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), 26-39.
  • Alharbi, A., Rasmussen, P. & Magarey, J. (2021). Clinical nurse managers’ leadership practices in Saudi Arabian hospitals: A descriptive cross-sectional study. Journal of Nursing Management, February, 1-11. https://doi.org/10.1111/jonm.13302
  • Altuntaş, S. & Seren, Ş. (2010). Yöneti̇ci̇ hemşi̇releri̇n yönetsel stres nedenleri̇. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(13), 36-43. American Nurses Association (ANA) Leadership Institute (2021). http://www.ana-leadershipinstitute.org/ (Erişim 01.07.2021).
  • American Organization for Nursing Leadership Nurse Manager Institute (2021). https://www.aonl.org/education/nmi. (Erişim 01.07.2021). Baykal, Ü., Altuntaş Yazıcı, S. & Sökmen S. (2006). Yönetici hemşirelerimiz kimlerdir? Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 22(2):55-69.
  • Bostan, S. ve Köse, A. (2011). Hemşirelerin yönetsel hizmetleri ve çalışma ortamlarını değerlendirmesi: Bir üniversite hastanesi örneği. Clinical and Experimental Health Sciences, 1(3), 176-183.
  • Carvalho, A. L. B., Ouverney, A. L. M., Carvalho, M. G. O. & Silva Machado, N. M. (2020). Nurse managers in the Unified Health System: Profile and prospects with emphasis on the 2017-2020 Management Cycle. Ciência & Saúde Coletiva, 25(1), 211-222. https://doi.org/10.1590/1413-81232020251.29312019
  • Clay-Williams, R., Johnson, A., Lane, P., Li, Z., Camilleri, L. & Winata, T. (2018). Collaboration in a competitive healthcare system: Negotiation 101 for clinicians. Journal of Health Organization and Management, 32(2),263-278. https://doi.org/10.1108/JHOM-12- 2017- 0333.
  • Crosby, F. E. & Shields, C. J. (2010). Preparing the next generation of nurse leaders: An educational needs assessment, The Journal of Continuing Education in Nursing, 41(8):363-8. https://doi.org/10.3928/00220124-20100503-09.
  • De Oliveira Furukawa, P. & Cunha, I. C. K. O. (2011). Profile and competencies of nurse managers at accredited hospitals. Revista Latino- Americana de Enfermagem, 19(1), 106-114. https://doi.org/10.1590/s0104-11692011000100015
  • Djukic, M., Kovner, C. T., Brewer, C. S., Fatehi, F. & Jun, J. (2015). Educational gaps and solutions for early-career nurse managers’ education and participation in quality improvement. Journal of Nursing Administration, 45(4), 206-211. https://doi.org/10.1097/NNA.0000000000000186
  • Doria, H. (2015). Successful transition from staff nurse to nurse manager, Nurse Leader, 13(1),78-81. https://doi.org/10.1016/j.mnl.2014.07.013
  • Duffield, C., Gardner, G., Doubrovsky, A.& Wise, S. (2019). Manager, clinician or both? Nurse managers’ engagement in clinical care activities. Jorunal of Nursing Management, 27, 1538-1545. https://doi.org/10.1111/jonm.12841.
  • Duffield, C., Moran, P., Beutel, J., Bunt, S., Thornton, A., Wills, J., ... & Franks, H. (2001). Profile of first-line nurse managers in New South Wales , Australia, in the 1990s. Journal of Advanced Nursing, 6(36), 785-793. https://doi.org/10.1046/j.1365-2648.2001.02036.x
  • Furukawa, P. D. O. & Cunha, I. C. K. O. (2011). Profile and competencies of nurse managers at accredited hospitals. Revista Latino- Americana de Enfermagem, 19(1), 106-114. https://doi.org/10.1590/S0104-11692011000100015
  • Gonnelli, C. & Raffagnino, R. (2018). Health of nurses with leadership and management functions: An integrative review. Open Journal of Social Sciences, 6(10), 438. https://doi.org/10.4236/jss.2018.610010
  • González-García, A., Pinto-Carral, A., Villorejo, J. S. & Marqués-Sánchez, P. (2021). Competency model for the middle nurse manager (MCGE-Logistic Level). International Journal of Environmental Research and Public Health, 18, 3898. https://doi.org/10.3390/ijerph1808
  • Goktepe, N., Turkmen, E., Badir, A., Hayta, O., Yakar, H. K. & Buyukgonenc, L. A. (2018). Development of managerial competencies for first-level nurse managers in Turkey. International Journal of Caring Sciences, 11(2), 1096-1102.
  • Göktepe N. & Baykal, Ü. (2006). Yönetici hemşirelerin liderlik tarzları ve astların Yöneticilerinin liderlik tarzlarını algılamasının araştırılması. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi 3(1):37-41.
  • Gunawan,J., Aungsuroch,Y., Fisher, M. L., McDaniel, A. N. & Marzilli, C.(2020). Managerial competence of first-line nurse managers in public hospitals in Indonesia. Journal of Multidisciplinary Healthcare, 13, 1017-1025. https://doi.org/10.2147/JMDH.S269150
  • Hemşirelik Yönetmeliği (2010), Sayı: 27515. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2010/03/20100308-4.html (Erişim Tarihi: 01.07.2021)
  • International Council Nursing(ICN) (2006). The Global Nursing Shortage Priority Areas for Intervention. A Report From ICN/FNIF. http://www.icn.ch/images/stories/documents/publications/GNRI/The_Global_Nursing_Shortage-Priority_Areas_for_Intervention.pdf (Erişim Tarihi: 26.01.2015)
  • International Council of Nurses. Leadership for Change Program http://leadership.icn.ch/gnli/ (Erişim 01.07.2021).
  • International Council of Nurses Global Nursing Leadership Institute (2021). https://www.icn.ch/what-we-do/projects/global-nursing-leadership-institutetm-gnli. (Erişim 01.07.2021).
  • Johansson, G., Pörn, I., Theorell, T. & Gustafsson, B. (2007). A first-line nurse manager’s goal-profile. Journal of Clinical Nursing, 16(1), 149-159. https://doi.org/10.1111/j.13652702.2006.01446.x
  • Kallas, K. D. (2014). Profile of an excellent nurse manager: Identifying and developing health care team leaders. Nursing Administration Quarterly, 38(3), 261-268. https://doi.org/10.1097/NAQ.0000000000000032
  • Kodama, Y. & Fukahori, H. (2017). Nurse managers’ attributes to promote change in their wards: A qualitative study. Nursing Open, 4, 209-217. https://doi.org/10.1002/nop2.87
  • Krugman, M. E. & Sanders, C. L. (2016). Implementing a nurse manager profile to improve unit performance. Journal of Nursing Administration, 46(6), 345-351. https://doi.org/10.1097/NNA.0000000000000355
  • Laschinger, H.K.S., Wong, A.C., Ritchie, J., D’Amour, D., Vincent, L., Wilk, P., ... & Almost, A. (2008). A Profile of the Structure and Impact of Nursing Management in Canadian Hospitals. Healthcare Quarterly, 11(2), 85-94. https://doi.org/10.12927/hcq.2008.19596
  • Leontiou, I., Merkouris, A., Papastavrou, E. & Middletton, N. (2021). Self-efficacy, empowerment and power of middle nurse managers in Cyprus: A correlational study. Journal of Nursing Management, 11, 1-11. https://doi.org/10.1111/jonm.13247
  • Ofei, A., Paarima, Y. & Barnes, T. (2020). Exploring the management competencies of nurse managers in the Greater Accra Region, Ghana. International Journal of Africa Nursing Sciences, 13,1-7. https://doi.org/10.1016/j.ijans.2020.100248
  • Öztürk, H., Bahçecik, N. & Gürdoğan, E. P. (2012). Hastanelere göre yönetici hemşirelerin liderlik yaklaşımlarının değerlendirilmesi. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 20(1), 17-25.
  • Öztürk, H., Yılmaz, F. & Demir, N. (2009). Hastanelerde çalışan yönetici hemşirelerin sorunları. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(2), 57-65.
  • Saarnio, R., Suhonen, M. & Isola, A. (2016). Nurse managers’ visions of future challenges in health care organizations. Journal of Nursing, 3(2), 1-8. https://doi.org/10.7243/2056-9157-3-2
  • Seabold, K., Sarver, W., Kline, M. & McNett, M. (2020). Impact of intensive leadership training on nurse manager satisfaction and perceived importance of competencies. Nursing Management, 51(1); 34-42. https://doi.org/10.1097/01.NUMA.0000580592.92262.40
  • Silva, V. L. S., Camelo, S. H. H., Soares, M. I., Resck, Z. M. R., Chaves, L. D. P., Santos, F. C., Leal, A.L. (2016). Leadership practices in hospital nursing: A self of manager nurses. Revista da Escola de Enfermagem da US, 207(5), e03206. https://doi.org/10.1590/S1980-220X2016024403206
  • Sökmen, S. & Baykal, Ü. (2007). İstanbul’daki kamu hastanelerinde görevli servis sorumlu hemşirelerinin yönetim eğitimi gereksinimlerinin analizi. Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 10(4), 1-11.
  • World Helath Organization (WHO) (2020) State of the World’s nursing report. https://www.who.int/publications/i/item/9789240003279 (Erişim 01.07.2021)
  • Tatar Baykal, Ü. & Harmancı Seren, A. (2014). Yönetim süreci ve hemşirelik hizmetlerinin örgütlenmesi. İçinde: Ülkü Tatar Baykal, E, Ercan Türkmen, editör. Hemşirelik hizmetleri yönetimi. İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık, s.47-90.
  • Thorne, S. (2019). Nursing now or never. Nursing Inquire, 26(4),1-2. https://doi.org/10.1111/nin.12326
  • Trigueiro, E. V., Leite, J. E. L., Dantas, D. N. A., Coura, A. S. & Enders, B. C. (2014). Profile and positioning of the nurse manager regarding to the nursing process. Escola Anna Nery Revista de Enfermagem, 18(2), 343-349. https://doi.org/10.5935/1414-8145.20140050
  • Van Dyk, J., Siedlecki, S. L. & Fitzpatrick, J. J. (2016). Frontline nurse managers’ confidence and self-efficacy. Journal of Nursing Management, 24,533-539. https://doi.org/10.1111/jonm.12355
  • Westphal, J. A. (2012). Characteristics of nurse leaders in hospitals in the USA from 1992 to 2008. Journal of Nursing Management, 20(7), 928-937. https://doi.org/10.1111/j.1365-2834.2012.01403.x
  • Yılmaz, F. & Öztürk, H. (2011) Hastanelerde yönetici hemşirelerin karşılaştıkları çatışma nedenleri ve çatışma yönetim yaklaşımları. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 19(3),145-152.
  • 31.10.2012 tarihli ve 3131 sayılı “Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Taşra Teşkilatı Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönerge” http://khgm.saglik.gov.tr/Dosyalar/d348abfd874e404fb3d21bc45e65ec80.pdf (Erişim 24.01.2018)
  • 5634 Sayılı “Hemşirelik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2007/05/20070502-3.html (Erişim tarihi: 22.01.2018).
  • 663 sayılı “Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”. http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2011/11/20111102M1-3.htm (Erişim 23.01.2018).
APA Göktepe N, Celebi Cakiroglu O, Eren Tekin D, USLU A, Aksoy M, Tiryaki Şen H, Ünaldı Baydın N, Şen S, Baykal Ü (2022). Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*. , 404 - 416. 10.54304/SHYD.2022.34603
Chicago Göktepe Nilgün,Celebi Cakiroglu Oya,Eren Tekin Devrim,USLU AZİME,Aksoy Mine Ayşen,Tiryaki Şen Hanife,Ünaldı Baydın Nihal,Şen Sevim,Baykal Ülkü Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*. (2022): 404 - 416. 10.54304/SHYD.2022.34603
MLA Göktepe Nilgün,Celebi Cakiroglu Oya,Eren Tekin Devrim,USLU AZİME,Aksoy Mine Ayşen,Tiryaki Şen Hanife,Ünaldı Baydın Nihal,Şen Sevim,Baykal Ülkü Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*. , 2022, ss.404 - 416. 10.54304/SHYD.2022.34603
AMA Göktepe N,Celebi Cakiroglu O,Eren Tekin D,USLU A,Aksoy M,Tiryaki Şen H,Ünaldı Baydın N,Şen S,Baykal Ü Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*. . 2022; 404 - 416. 10.54304/SHYD.2022.34603
Vancouver Göktepe N,Celebi Cakiroglu O,Eren Tekin D,USLU A,Aksoy M,Tiryaki Şen H,Ünaldı Baydın N,Şen S,Baykal Ü Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*. . 2022; 404 - 416. 10.54304/SHYD.2022.34603
IEEE Göktepe N,Celebi Cakiroglu O,Eren Tekin D,USLU A,Aksoy M,Tiryaki Şen H,Ünaldı Baydın N,Şen S,Baykal Ü "Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*." , ss.404 - 416, 2022. 10.54304/SHYD.2022.34603
ISNAD Göktepe, Nilgün vd. "Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*". (2022), 404-416. https://doi.org/10.54304/SHYD.2022.34603
APA Göktepe N, Celebi Cakiroglu O, Eren Tekin D, USLU A, Aksoy M, Tiryaki Şen H, Ünaldı Baydın N, Şen S, Baykal Ü (2022). Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 9(3), 404 - 416. 10.54304/SHYD.2022.34603
Chicago Göktepe Nilgün,Celebi Cakiroglu Oya,Eren Tekin Devrim,USLU AZİME,Aksoy Mine Ayşen,Tiryaki Şen Hanife,Ünaldı Baydın Nihal,Şen Sevim,Baykal Ülkü Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi 9, no.3 (2022): 404 - 416. 10.54304/SHYD.2022.34603
MLA Göktepe Nilgün,Celebi Cakiroglu Oya,Eren Tekin Devrim,USLU AZİME,Aksoy Mine Ayşen,Tiryaki Şen Hanife,Ünaldı Baydın Nihal,Şen Sevim,Baykal Ülkü Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, vol.9, no.3, 2022, ss.404 - 416. 10.54304/SHYD.2022.34603
AMA Göktepe N,Celebi Cakiroglu O,Eren Tekin D,USLU A,Aksoy M,Tiryaki Şen H,Ünaldı Baydın N,Şen S,Baykal Ü Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2022; 9(3): 404 - 416. 10.54304/SHYD.2022.34603
Vancouver Göktepe N,Celebi Cakiroglu O,Eren Tekin D,USLU A,Aksoy M,Tiryaki Şen H,Ünaldı Baydın N,Şen S,Baykal Ü Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi. 2022; 9(3): 404 - 416. 10.54304/SHYD.2022.34603
IEEE Göktepe N,Celebi Cakiroglu O,Eren Tekin D,USLU A,Aksoy M,Tiryaki Şen H,Ünaldı Baydın N,Şen S,Baykal Ü "Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*." Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 9, ss.404 - 416, 2022. 10.54304/SHYD.2022.34603
ISNAD Göktepe, Nilgün vd. "Türkiye’deki Yönetici Hemşirelerin Profili: Tanımlayıcı Bir Araştırma*". Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi 9/3 (2022), 404-416. https://doi.org/10.54304/SHYD.2022.34603