Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi

Yıl: 2023 Cilt: 8 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 200 - 207 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.29128/geomatik.1209701 İndeks Tarihi: 03-07-2023

Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi

Öz:
Son yıllarda gelişen teknolojiye bağlı olarak tablet bilgisayarlarda hızlı bir gelişim ve dönüşüm yaşanmaktadır. Teknolojik gelişmeler bu bilgisayarlara yeni ve farklı özellikler kazandırmaktadır. Bu yeni ve farklı özelliklerden biri de LiDAR sensöre sahip tablet bilgisayarlardır. LiDAR (Light Detection and Ranging), ışık tespiti ile uzaklık algılayan yeni nesil bir teknolojinin adıdır. Arkeolojik alanlarda LiDAR belgelemenin yapıldığı önemli çalışmalar vardır ve bu çalışmalarda büyük ölçekteki yapılar uzun soluklu tarama işleminin ardından çalışılabilmiştir. Özellikle taşınmaz kültür varlığı olan Roma Dönemi büyük ölçekli yapılarının LiDAR ile taranması sayesinde hata payı çok az olan ölçüler elde edilmiş, bunun sonucunda oldukça başarılı yayınlar ortaya çıkmıştır. LiDAR teknolojisinin tablet bilgisayar ile buluşması ile uzun ve zahmetli bir belgeleme sürecinin yerine bu teknoloji sayesinde çok daha kısa sürede ve çok daha başarılı sonuçlar doğurabileceği fikri doğmuştur. Bu çalışmada arkeolojik bir kazı alanı, kazı alanındaki ve farklı bir alandaki taşınmaz kültür varlığı, arkeolojik küçük buluntu örnekleri LiDAR sensörlü tablet bilgisayar (iPad Pro) ile belgelenmiştir. Bu belgelemenin sonuçları, söz konusu teknolojinin faydaları ve eksik kalan kısımları ilk defa bu çalışmada sunulacaktır.
Anahtar Kelime: LiDAR Tarama Şarhöyük/Dorylaion Kültür Varlıkları Belgeleme Tablet Bilgisayar

Documentation of movable and immovable cultural heritage with new generation LiDAR sensor tablet computer

Öz:
In recent years, there has been a rapid development and transformation in tablet computers depending on the developing technology. Technological developments bring new and different features to these computers. One of these unique and additional features is tablet computers with LiDAR sensors. LiDAR (Light Detection and Ranging) is the name of a new generation technology that detects distance with light detection. There are essential studies in which LiDAR documentation has been done in archaeological areas, and large-scale structures can be studied after long-term scanning. Thanks to the LiDAR scanning of large-scale Roman Period buildings, which are immovable cultural assets, measurements with a very low margin of error were obtained. As a result, very successful publications emerged. With the meeting of LiDAR technology with the tablet computer, the idea was born that a long and troublesome documentation process could lead to much more successful results in a much shorter time thanks to this technology. In this study, an archaeological excavation site, immovable cultural assets in the excavation area, and a different location, small archaeological finds were documented with a LiDAR sensor tablet computer (iPad Pro). The results of this documentation, the benefits, and deficiencies of this technology will be presented for the first time in this study.
Anahtar Kelime: LiDAR Scan Şarhöyük/Dorylaion Cultural Heritage Documentation Tablet Computer

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • Alptekin, A., & Yakar, M. (2021). Lazer Tarayıcının Jeolojik Olayların Modellenmesinde Kullanımı. Türkiye Lidar Dergisi, 3(2), 71-75.
  • Balcı, D. (2022). Kültürel Mirasın Belgelenmesinde Lazer Tarayıcıların Kullanılması. Türkiye Lidar Dergisi, 4 (1), 27-36.
  • Baştürk, M. B. (2018). Şarhöyük MÖ 2. Binyıl Mimarisi Üzerine Ön Gözlemler. Anadolu Araştırmaları, (21), 42-55.
  • Baştürk, M. B. (2021). “A Bronze Bowl with Swivelling Handle from Şarhöyük – Dorylaion”. Olba XXIX, 25-46.
  • Baştürk, M. B. (2022). “Dorylaion’da Frig İzleri”. Fetih ve Medeniyet, 99-109.
  • Doğan, Y., & Yakar, M. (2018). GIS and three-dimensional modeling for cultural heritages. International Journal of Engineering and Geosciences, 3(2), 50-55.
  • Fidan, Ş. & Ulvi, A. (2022). Tarsus Aziz Pavlus Kilisesinin Yersel Lazer Tarama Teknikleri ile Üç Boyutlu Modelinin Oluşturularak Sanal Gerçekliğe Hazırlamanın Değerlendirilmesi. Türkiye Lidar Dergisi, 4 (2), 60-70.
  • Güngör, M. (2022). Yersel Lazer Tarayıcıların Arkeolojik Alanlardaki Kullanımının İncelenmesi. Türkiye Lidar Dergisi, 4 (2), 85-90.
  • Kadıoğlu, M. (2014). Das Gerontikon von Nysa am Mäander. Forschungen in Nysa am Mäander 3. Phillipp von Zabern.
  • Kanun, E., Alptekin, A., & Yakar, M. (2021). Cultural heritage modelling using UAV photogrammetric methods: a case study of Kanlıdivane archeological site. Advanced UAV, 1(1), 24-33.
  • Kanun, E., Alptekin, A., Karataş, L., & Yakar, M. (2022). The use of UAV photogrammetry in modeling ancient structures: A case study of “Kanytellis”. Advanced UAV, 2(2), 41-50.
  • Karabacak, A. & Yakar, M. (2022). Giyilebilir Mobil LİDAR Kullanım Alanları ve Cambazlı Kilisesinin 3B Modellemesi. Türkiye Lidar Dergisi, 4 (2), 37-52.
  • Karataş, L. & Menteşe, D. H. (2022). Dara Antik Kenti (Anastasiopolis) Nekropol Alanının Malzeme Sorunlarının Yersel Lazer Tarama Yönteminden Elde Edilen Ortofotolar Yardımıyla Belgelenmesi. Türkiye Fotogrametri Dergisi, 4 (2), 41-51.
  • Karataş, L., Alptekin, A., & Yakar, M. (2022). Analytical Documentation of Stone Material Deteriorations on Facades with Terrestrial Laser Scanning and Photogrammetric Methods: Case Study of Şanlıurfa Kışla Mosque. Advanced LiDAR, 2(2), 36-47.
  • Karataş, L., Alptekin, A., & Yakar, M. (2022). Creating Architectural Surveys of Traditional Buildings with the Help of Terrestrial Laser Scanning Method (TLS) and Orthophotos: Historical Diyarbakır Sur Mansion. Advanced LiDAR, 2(2), 54-63.
  • Karataş, L., Alptekin, A., & Yakar, M. (2022). Determination of Stone Material Deteriorations on the Facades with the Combination of Terrestrial Laser Scanning and Photogrammetric Methods: Case Study of Historical Burdur Station Premises. Advanced Geomatics, 2(2), 65-72.
  • Korumaz, A. G., Dülgerler, O. N., & Yakar, M. (2011). Kültürel mirasin belgelenmesinde dijital yaklaşimlar. Selçuk Üniversitesi Mühendislik, Bilim ve Teknoloji Dergisi, 26(3), 67-83.
  • Kuçak, R. A., Erol, S., & Alkan, R. M. (2023). iPad Pro LiDAR sensörünün profesyonel bir yersel lazer tarayıcı ile karşılaştırmalı performans analizi. Geomatik, 8(1), 35-41.
  • Senkal, E., Kaplan, G., & Avdan, U. (2021). Accuracy assessment of digital surface models from unmanned aerial vehicles’ imagery on archaeological sites. International Journal of Engineering and Geosciences, 6(2), 81-89.
  • Şasi, A., & Yakar, M. (2018). Photogrammetric modelling of hasbey dar'ülhuffaz (masjid) using an unmanned aerial vehicle. International Journal of Engineering and Geosciences, 3(1), 6-11.
  • Quatember, U. (2017). Der Sogenannte Hadrianstempel an der Kuretenstrasse. Wien: ÖAW.
  • Yurtsever, A. (2021). Side Gymnasiumu (M Yapısı). Mimari Araştırmalar ve Araştırmaların Sonuçları. İstanbul.
  • Zeybek, M. & Ediz, D. (2022). Detection of Road Distress with Mobile Phone LiDAR Sensors. Advanced LiDAR, 2(2), 48-53.
APA YURTSEVER A (2023). Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi. , 200 - 207. 10.29128/geomatik.1209701
Chicago YURTSEVER ADEM Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi. (2023): 200 - 207. 10.29128/geomatik.1209701
MLA YURTSEVER ADEM Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi. , 2023, ss.200 - 207. 10.29128/geomatik.1209701
AMA YURTSEVER A Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi. . 2023; 200 - 207. 10.29128/geomatik.1209701
Vancouver YURTSEVER A Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi. . 2023; 200 - 207. 10.29128/geomatik.1209701
IEEE YURTSEVER A "Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi." , ss.200 - 207, 2023. 10.29128/geomatik.1209701
ISNAD YURTSEVER, ADEM. "Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi". (2023), 200-207. https://doi.org/10.29128/geomatik.1209701
APA YURTSEVER A (2023). Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi. Geomatik, 8(2), 200 - 207. 10.29128/geomatik.1209701
Chicago YURTSEVER ADEM Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi. Geomatik 8, no.2 (2023): 200 - 207. 10.29128/geomatik.1209701
MLA YURTSEVER ADEM Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi. Geomatik, vol.8, no.2, 2023, ss.200 - 207. 10.29128/geomatik.1209701
AMA YURTSEVER A Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi. Geomatik. 2023; 8(2): 200 - 207. 10.29128/geomatik.1209701
Vancouver YURTSEVER A Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi. Geomatik. 2023; 8(2): 200 - 207. 10.29128/geomatik.1209701
IEEE YURTSEVER A "Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi." Geomatik, 8, ss.200 - 207, 2023. 10.29128/geomatik.1209701
ISNAD YURTSEVER, ADEM. "Taşınır ve taşınmaz kültür varlıklarının yeni nesil LiDAR sensörlü tablet bilgisayar ile belgelenmesi". Geomatik 8/2 (2023), 200-207. https://doi.org/10.29128/geomatik.1209701