Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi öğretiminde hata düzeltmesi yapılarak gerçekleştirilen eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği

Yıl: 2010 Cilt: 10 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 79 - 94 Metin Dili: Türkçe

Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi öğretiminde hata düzeltmesi yapılarak gerçekleştirilen eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği

Öz:
Bu çalısmada, Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi ögretiminde hata düzeltmesi yapılarak gerçeklestirilen eszamanlı ipucuyla ögretimin etkililigi arastırılmıstır. Aynı zamanda, eszamanlı ipucuyla ögretimin ortam, zaman ve araç - gereçler arası genelleme etkisi ve uygulama sona erdikten birinci, ikinci ve üçüncü haftalardaki izleme etkisi incelenmistir. Arastırmada, yoklama evreli denekler arası çoklu yoklama modeli kullanılmıstır. Arastırma, Eskisehir ilinde bir özel rehabilitasyon merkezinde okuma yazmaya hazırlık sınıfına devam eden 16-20 yasları arasındaki üç erkek ögrenci ile yürütülmüstür. Oturumların tümü bire-bir ögretim düzenlemesi biçiminde gerçeklestirilmistir. Ögretim sırasında sözel+model ipucu bir arada kullanılmıs ve hata düzeltmesi olarak da fiziksel ipucuna yer verilmistir. Beceri, tüm basamakların bir arada ögretimi biçiminde ögretilmistir. Arastırmada hem gözlemciler arası güvenirlik hem de uygulama güvenirligi verisi toplanmıs, eszamanlı ipucuyla ögretimin etkililigi grafiksel analiz kullanılarak belirlenmistir. Arastırma bulguları, hata düzeltmesi yapılarak gerçeklestirilen eszamanlı ipucuyla ögretimin zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisinin ögretiminde etkili oldugunu ve ögretim sona erdikten sonra 1, 2 ve 3 hafta sonra da ögrenilenlerin kalıcılıgının korundugunu gösterir niteliktedir. Farklı ortam, farklı zaman ve farklı araç gereçlerle gerçeklestirilen genelleme oturumlarında üç ögrenci de %100 düzeyinde dogru tepkinin sürdügünü göstermektedir.
Anahtar Kelime: zihinsel engelli çocuklar mesleki eğitim iş becerisi kazandırma özel eğitim

The effectıveness of sımultaneous promptıng ın teachıng car washıng to chıldren wıth mental retardatıon by correctıng error

Öz:
In this study, the aim of the study is to investigate the effectiveness of simultaneous prompting in teaching car washing to children with mental retardation by correcting error. Furthermore, the generalization effect of simultaneous prompting across settings, time, and materials was examined, and a follow-up observation of the first, second and the third weeks after the fulfillment of the instruction was conducted. Multiple-probe across subjects was used in this study. Three male students (16-20 years of age) with mental retardation attending the preparation course for reading and writing in Eskisehir participated in the study. Sessions of full probe, daily probe, instruction, observation, and generalization were carried out to assess the effectiveness of simultaneous promoting carried out through error correction on teaching how to wash a car to children with mental retardation. All session’s occured in one-to-one teaching settings. Verbal probe and modeling were used simultaneously for the instruction, and physical probe was included as error correction. The skill was taught through teaching all the steps involved at the same time. Both inter-observer and procedural reliability data were collected for the study, and the effectiveness of simultaneous prompting was determined on graphic analysis.
Anahtar Kelime: mentally retarded children laboratory training education vocational education special education

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Alkan, Cevat., Hıfzı Dogan, :lhan Sezgin. Mesleki ve Teknik Egitimin Esasları . Birinci Basım. Ankara: Nobel Yayın Dagıtım, 2001.
  • Billingsley, F., White O. R. and Munson R. “Procedural Reliability: A Rationale and an Example”, Behavirol Assessment, 2:229-241,1980. Tekin-E. ve G. Kırcaali-:ftar. Özel Egitimde Yanlıssız Ögretim Yöntemleri. (Birinci Basım) Ankara: Nobel Yayın Dagıtım, 2001.
  • Blackhurst, A. E., Schuster, J. W., Ault M. J. and Doyle P. M, The Single Subject Research Advisor (Computer Software). Lexignton, Ky: Department of Special Education and Rehabilition Counseling, 1994 Tekin-E. ve G. Kırcaali-iftar. Özel Egitimde Yanlıssız Ögretim Yöntemleri. (Birinci Basım) Ankara: Nobel Yayın Dagıtım, 2001.
  • Cavkaytar, Atilla. Yayımlanmamıs Lisans Ders Notları. Eskisehir: Anadolu Üniversitesi, Egitim Fakültesi. 1998.
  • Zihinsel Engellilere Özbakım ve Eviçi Becerilerinin Ögretiminde Bir Aile Egitimi Programının Etkililigi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskisehir: 1999. DPT, 1992
  • Dogan, Osman Senai. “Zihin Özürlü Çocuklara Adı Söylenen Meslege Ait Resmi Seçme Becerisinin Egitiminde Eszamanlı ipucuyla Ögretimin Etkililigi”. Yayınlanmamıs Yüksek Lisans Tezi.
  • Anadolu Üniversitesi Egitim Bilimleri Enstitüsü, 2001.
  • Eripek, Süleyman. Anadolu Üniversitesi Açıkögretim Fakültesi Okulöncesi Ögretmenligi Lisans Programı, Özel Egitim, Ünite 1 (Özel Gereksinimi Olan Çocuklar ve Özel Egtim).
  • Eskisehir: Anadolu Üniversitesi, Açıkögretim Fakültesi Yayınları, 2002. . Zekâ Geriligi Olan Çocuklar. Özel Gereksinimli Çocuklar ve Özel Egitime Giris. Editör: A. Ataman. Birinci Basım. Ankara: Gündüz Egitim Ve Yayıcılık, 2003.
  • “Fetko, K. S.; J. W Schuster; D. A Harley ve B. C. Collins. Using Simultaneous Prompting to Teach aChained Vocational Task to Young Adults with Severe Intellectual Disabilities. Education and Training in Mental Retardation and Development Disabilities, 34, 3: 318-239, 1999” S. Osman Dogan. “Zihin Özürlü Çocuklara Adı Söylenen Meslege Ait Resmi Seçme Becerisinin Egitiminde Eszamanlı ipucuyla Ögretimin Etkililigi”. Yayınlanmamıs Yüksek Lisans Tezi.
  • Anadolu Üniversitesi Egitim Bilimleri Enstitüsü, 2001.Fickel, Kathlen M., John. W Schuster ve Belva. C. Collins. “Teaching Different Tasks Using Different Stimuli in a Heterogenus Small Group”, Journal Of Behavioral Education, 8, 2: 219-244, 1998.
  • “Gibson, A. N. Ve J. W Schuster. The Use of Simultaneous Prompting for Teachingexpressiveword Recognitionto Prescholl Children, Topics in Early Childhood Special Education, 12,2:247-257,
  • 1992”, Serife Yücesoy. “Zihin Özürlü Ögrencilere Fotokopi Çekme Becerisinin Ögretiminde Eszamanlı ipucuyla Ögretimin Etkinligi”. Yayınlanmamıs Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Egitim Bilimleri Enstitüsü. Eskisehir: 2002.
  • Griffen, Ann K., John. W Schuster; Timothy. E Morse ve Belva. C. Collins. “The Acqusition of Instructive Feedback: A Comparision of Continious Versus Intermittent Presentation Schedules”, Education and Training in Mental Retardation and Development Disabilities, 33,1:42-61, 1998.
  • Gürsel, Oguz. “Yetiskin Zihin Engelli Kadınların Günlük Yasam Becerilerini Gerçeklestirme Durumlarının Belirlenmesi”. 8. Ulusal Özel Egitim Kongresinde Sunulan Bildiri, Edirne,1998.
  • Gürsel, Oguz., Yasemin Ergenekon. “Zihin Özürlü Bireylerin Okuldan is ve Mesleki Yasama Geçis Sürecinde Bireysellestirilmis Geçis Planlarının Düzenlenmesi “X. Ulusal Özel Egitim Kongresi’inde Sunulan Sözlü Bildiri. Hatay, 2000
  • Hall, C.; J. Sheldon-Wildgen ve J. A Sherman. “Teaching Job Interwiev Skills to Retarded Clients”. Journal Of Applied Behaviour Analysis, 13,3 :433-442, 1980. Oguz Gürsel ve Yasemin Ergenekon. “Zihin Özürlü Bireylerin Okuldan is ve Mesleki Yasama Geçis Sürecinde Bireysellestirilmis Geçis Planlarının Düzenlenmesi “X Ulusal Özel Egitim Kongresi’inde Sunulan Sözlü Bildiri. Hatay, 2000
  • Johnson, P.; J. W. Schuster ve J. K. Bell. “Comparison of Simultaneous Prompting with and Without Error Correction in Teaching Science Vocabulary Words to High School Students with Mild Disabilities”, Journal of Behavioral Education, M6.4: 437-458, 1996. Osman S. Dogan. “Zihin Özürlü Çocuklara Adı Söylenen Meslege Ait Resmi Seçme Becerisinin Egitiminde Eszamanlı ipucuyla Ögretimin Etkililigi”. Yayınlanmamıs Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Egitim Bilimleri Enstitüsü, 2001.
  • Kırcaali-:ftar, Gönül. ve Elif Tekin. Tek Denekli Arastırma Yöntemleri. Birinci Basım. Ankara: Türk Psikologlar Dernegi Yayınları, 1997.
  • Kırcaali-:ftar, Gönül. Anadolu Üniversitesi Açıkögretim Fakültesi lkögretim Ögretmenligi Lisans Tamamlama Programı, Özel Egitim, Ünite 1 (Özel Gereksinimli Bireyler ve Özel Egitim). Eskisehir: Anadolu Üniversitesi, Web-Ofset Tesisleri, Mart 1998.
  • Macfarland-Smith, J.; J. W Schuster ve K. B. Stevens. “Using Simultaneous Prompting to Teach Expressive Object Identificaion to Preschoolers With Developmental Delays”, Journal of Early Intervention, 17, 1:50-60,1993. Elif Tekin“Yanlıssız Ögretim Yöntemleri”, Özel Egitim Dergisi, 2,3:87-102, 1999
  • “Maciag, K. G.; J. W Schuster; B. C. Collins ve J. T. Cooper. Training Adults with Moderate and Severe Mental Retardation in A Vocational Skill Using a Simultaneous Prompting Procedures, Education And Training in Mental Retardation and Development Disabilities, 35, 3: 306-316, 2000”.Serife Yücesoy. “Zihin Özürlü Ögrencilere Fotokopi Çekme Becerisinin Ögretiminde Eszamanlı ipucuyla Ögretimin Etkinligi”. Yayınlanmamıs Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Egitim Bilimleri Enstitüsü. Eskisehir. 2002
  • M.E.B. Zihin Engelliler is Egitim Merkezleri Programı. Özel Egitim Rehberlik ve Danısma Hizmetleri Genel Müdürlügü, 1999.
  • (M.E.B, 2000a).
  • . Özel Egitim Hizmetleri Yönetmeligi (23937) Resmi Gazete. 18 Ocak 2000a Newton, J. S.; D. Olson ve R.H. Horner. “Factors Contributing to the Stability of Social Relationships Between Individualswith Mental Retardation and other Community Members” Mental Retardation, 33,6: 383-393, 1995. (Akt: Wehman, 1999). Özel Egitim Hakkında Kanun Hakkında Kararname, Karar Sayısı. Khk/573, Resmi Gazete 23911. 6 Haziran 1997.
  • Özsoy, Yahya., Mehmet Özyürek., Süleyman Eripek. Özel Egitime Giris. Ankara: Karatepe Yayınları, 1989
  • Parrot, Kathy. A.; John. W Schuster; Belva. C Collins ve Linda. J: Gassaway.” Simultaneous Prompting and Istructive Feedback When Teaching Chained Task”. Journal of Behavioral Education, 10, 1:3- 19,2000
  • Schuster, John. W.; T. E. Morse; M. J. Ault; P. M. Doyle; M. R. Crawford Ve M. Wolery.“Constant Time Delay with Chained Tasks:A Review of the Literature”, Http://www.Ehost, 1998.
  • “Schuster, J. W. ve A. K. Griffen. Using Simultaneous Prompting Strategy to Teach a Chained Task to Elementary Students with Moderate Mental Retardation”, Journal of Behavioral Education, 3,3:299- 315, 1993”. Serife Yücesoy. “Zihin Özürlü Ögrencilere Fotokopi Çekme Becerisinin Ögretiminde Eszamanlı ipucuyla Ögretimin Etkinligi”. Yayınlanmamıs Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Egitim Bilimleri Enstitüsü. Eskisehir. 2002.
  • “Sewell, T. J.; B. C. Collins; M. L. Hemmeter ve J. W Schuster. Using Simultaneous Promting Within an Activity-Based Format to Teach Dressing Skills to Preschoolers with Developmental Delays, Journal Of Early Intervention, 21, 2:132-145, 1998”. Serife Yücesoy. “Zihin Özürlü Ögrencilere Fotokopi Çekme Becerisinin Ögretiminde Eszamanlı ipucuyla Ögretimin Etkinligi”. Yayınlanmamıs Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Egitim Bilimleri Enstitüsü. Eskisehir. 2002.
  • Singleton, K. C.; J. W. Schuster ve M. J. Ault. “Simultaneous Prompting in a Small Group Instructional Arrangment”, Education and Training in Mental Retardation and Developmental Disabilities, 30,3: 218-230, 1995. Elif Tekin. “Yanlıssız Ögretim Yöntemleri”, Özel Egitim Dergisi, 2,3:87-102, 1999
  • Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu (2828 S.K.) Resmi Gazete. 27 Mayıs 1983.
  • . Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlügü “Özürlülerin Tespiti, :ncelenmesi, Bakım Ve Rehabilitasyonuna Dair Yönetmelik” Resmi Gazete, 19724,13 Subat 1988.
  • Zihin Özürlüler Özel Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeligi, Resmi Gazete, 21728,14 Ekim 1993.
  • Tekin, Elif ve Gönül. Kırcaali-:ftar. Özel Egitimde Yanlıssız Ögretim Yöntemleri. (Birinci Basım) Ankara: Nobel Yayın Dagıtım, 2001.
  • Uysal, Ayten. Anadolu Üniversitesi Açıkögretim Fakültesi Okulöncesi Ögretmenligi Lisans Tamamlama Programı, Bireysellestirilmis Egitim Programlarının Gelistirilmesi, Ünite 7 (Kavram ve Beceri Analizleri) Eskisehir: Anadolu Üniversitesi, Web-Ofset Tesisleri, Ocak, 2004
  • Yücesoy, Serife. “Zihin Özürlü Ögrencilere Fotokopi Çekme Becerisinin Ögretiminde Eszamanlı ipucuyla Ögretimin Etkinligi”. Yayınlanmamıs Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Egitim Bilimleri Enstitüsü. Eskisehir. 2002.
  • Wehman, P. Life Beyond the Classroom Transition Strategies for Young People With Disabilities. (2nd Ed.) Baltimore: Paul H. Brookes Publishing Company, 1996. Serife Yücesoy. “Zihin Özürlü Ögrencilere Fotokopi Çekme Becerisinin Ögretiminde Eszamanlı ipucuyla Ögretimin Etkinligi”. Yayınlanmamıs Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Egitim Bilimleri Enstitüsü. Eskisehir. 2002.
  • Wolery, M, D. B. Bailey ve G.M. Sugai. Effective Teaching: Principles and Procedures of Applied Behavioral Analysis with Exceptional Students. Boston: Allyn ve Bacon Inc., 1988.Elif Tekin. ve Gönül. Kırcaali-:ftar. Özel Egitimde Yanlıssız Ögretim Yöntemleri. (Birinci Basım) Ankara: Nobel Yayın Dagıtım, 2001.
  • Wolery, M.; M. J. Ault ve P. M Doyle. Teaching Students with Moderate to Severe Disabilities. Use of Response Prompting Strategies. New York: Longman, 1992. Elif Tekin. ve Gönül. Kırcaali-:ftar. Özel Egitimde Yanlıssız Ögretim Yöntemleri .(Birinci Basım) Ankara: Nobel Yayın Dagıtım, 2001.
  • Wolery,M.; A. Holcombe, M. Werts ve R. M. Cipolloni. “Effects of Simultaneous Prompting and :nstructive Feedback”, Early Education And Development, 4,1:20-31,1993. Elif Tekin. ve Gönül. Kırcaali-:ftar. Özel Egitimde Yanlıssız Ögretim Yöntemleri. (Birinci Basım) Ankara: Nobel Yayın Dagıtım, 2001.
APA TOPSAKAL M, DÜZKANTAR A (2010). Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi öğretiminde hata düzeltmesi yapılarak gerçekleştirilen eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 79 - 94.
Chicago TOPSAKAL Mehmet,DÜZKANTAR AYTEN Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi öğretiminde hata düzeltmesi yapılarak gerçekleştirilen eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 10, no.2 (2010): 79 - 94.
MLA TOPSAKAL Mehmet,DÜZKANTAR AYTEN Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi öğretiminde hata düzeltmesi yapılarak gerçekleştirilen eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol.10, no.2, 2010, ss.79 - 94.
AMA TOPSAKAL M,DÜZKANTAR A Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi öğretiminde hata düzeltmesi yapılarak gerçekleştirilen eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2010; 10(2): 79 - 94.
Vancouver TOPSAKAL M,DÜZKANTAR A Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi öğretiminde hata düzeltmesi yapılarak gerçekleştirilen eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2010; 10(2): 79 - 94.
IEEE TOPSAKAL M,DÜZKANTAR A "Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi öğretiminde hata düzeltmesi yapılarak gerçekleştirilen eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği." Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10, ss.79 - 94, 2010.
ISNAD TOPSAKAL, Mehmet - DÜZKANTAR, AYTEN. "Zihin özürlü çocuklara oto yıkama becerisi öğretiminde hata düzeltmesi yapılarak gerçekleştirilen eşzamanlı ipucuyla öğretimin etkililiği". Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 10/2 (2010), 79-94.