Yıl: 2024 Cilt: 12 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 227 - 244 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.21325/jotags.2024.1377 İndeks Tarihi: 24-04-2024

İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance)

Öz:
Bu araştırmanın amacı; iş stresi ve tükenmişlik sendromunun çalışan performansı üzerine etkisini ortaya koymaktır. Araştırmanın evrenini turizm bakanlığıişletme belgesi bulunan konaklama tesisleri oluşturmaktadır. Evreni temsil eden örneklem grubu ise,Sakarya ilinde faaliyet gösteren dört ve beş yıldızlı otelişletmeleri olarak belirlenmiştir. Araştırma amacı doğrultusunda anket tekniği ile toplanmıştır. Anket formunda iş stresi ölçeği, tükenmişlik ölçeği ve iş performansı ölçeğine yer verilmiştir. Bu kapsamda 263 işgörenden elde edilen veriler analiz sürecindedeğerlendirmeye alınmıştır. Araştırma verilerinden elde edilen bulgular kapsamında, iş stresi ve tükenmişlik sendromunun çalışan performansı üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu saptanmıştır. Buna ek olarak araştırmada kullanılan değişkenler arasında; yüksek, orta ve düşükşiddette bazı anlamlı ilişkilerin olduğu, bu ilişkilerin pozitif ve negatif yönlü olduğu saptanmıştır. Ayrıca araştırma boyutlarına ait demografik değişkenlerin bazılarında farklılıklar olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelime: İş Stresi Tükenmişlik Çalışan performansı Otel işletmeleri

The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance

Öz:
The purpose of this research was to reveal the effect ofjob stress and burnout syndrome on employeeperformance. The universe of the research consists ofhotel businesses with a tourism ministry bussinessescertificates. The sample group representing the universeconsists of four and five star hotel businesses operating inthe province of Sakarya.In this scope, the data obtainedfrom 263 employees were evaluated in the analysisprocess. The data were collected by survey technique tomeasure the purpose of the research. As a data collectiontool in the survey; demographic information from, jobstress scale, burnout scale and job performance scalewere used. Within the scope of the findings obtained fromthe research data, it was determined that job stress andburnout syndrome had a significant effect on employeeperformance.
Anahtar Kelime: Job stress Burnout syndome Employee performance Hotel businesses

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Akal, Z. (2005). İşletmelerde Performans Ölçüm ve Denetimi, Çok Yönlü Performans Göstergeleri, Mpm Yayın, Ankara.
  • Akdağ, F. (2017). İş Güvenliği Hizmetinin Dışarıdan Temini ile İşletme İçinden Sağlanmasının Çalışan Verimliliği Üzerine Etkisi: İnşaat Sektöründe Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Akgemci, T. (2001). Örgütlerde stres ve yönetimi. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 15/1-2, 301-309.
  • Aktuna, H. C. (2016). Yöneticilerin Liderlik Tarzları ile İşgörenlerin Performansı Arasındaki İlişki, Ankara’daki 5 Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Alkan, M. (2014). İş Stresinin İş performansı Üzerine Etkisi: SDÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimle Enstitüsü, Isparta.
  • Arı, S., & Bal, Ç.E. (2008). Tükenmişlik kavramı: Birey ve örgütler açısından önemi. Celal Bayar Üniversitesi İ.İ.B.F., Yönetim ve Ekonomi, 15/1, 131-148.
  • Avcı, A. (2016). Stres Faktörleri ve Örgütsel İklimin Çağrı Merkezi Çalışan Performansı Üzerine Etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Aytaç, S. (2017). Stres kaynakları ve stresin psikolojik semptomlarının öfke kontrolü ile ilişkisi: Polis memurları üzerine bir araştırma. Journal of Social Policy Conferences, 1-27.
  • Balcı, A. (2014). Çalışanlarda Stres Kaynakları, Stresle Başa Çıkma Yöntemleri ve Sağlık Sektörü. Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Baltaş, A., & Baltaş. Z. (2000). Stres ve Başa Çıkma Yolları. İstanbul: Remzi Kitapevi.20. Basım.
  • Basım, H. N., & Şeşen, H. (2006). Mesleki tükenmişlikte bazı demografik değişkenlerin etkisi: Kamu’da bir araştırma. Ege Akademik Bakış Dergisi, 6(2), 15-23.
  • Borş, D. (2010). Konaklama İşletmelerinde Stresin Çalışan Performansına Etkileri: Belek'teki 5 Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
  • Bumin, B., & Erkutlu, H. (2002). Toplam kalite yönetimi ve kıyaslama ilişkileri. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(1), 83-100.
  • Can, A. (2018). SPSS ile Bilimsel Araştırma Sürecinde Nicel Veri Analizi. Pegem Akademi Yayınları, Ankara.
  • Cordes, C. L., & Dougherty, T. W. (1993). A review and an integration of research on job burnout. The Academy of Management Review, 18/4, 621 – 656.
  • Coşkun, R., Altunışık, R., & Yıldırım, E. (2017). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri SPSS Uygulamalı. Sakarya: Sakarya Yayıncılık.
  • Cuma, A. (2020). Otel İşletmesi Çalışanlarında Örgütsel Stres Kaynaklarının İş Performansına Etkisi: Kahramanmaraş`ta Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
  • Çakır, S. (2019). Spor Yapan Bireylerde Tükenmişlik Sendromu ve İçsel Motivasyon Arasındaki İlişki: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Okul Spor Salonları Örneği. Yüksek Lisans, Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Spor Yönetimi, İstanbul.
  • Çargan, O. (2018). Stresin Çalışanların Performansı Üzerine Etkileri: Öğretmenler Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Kırklareli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kırklareli.
  • Çimen, M., & Ergin, C. (2001). Türk Silahlı Kuvvetleri sağlık personelinin tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Gülhane Tıp Dergisi, 43(2), 169–176.
  • Çolak, C. (2010). Performans Kavramı, Değerlendirmesi ve Balıkesir İl Emniyet Müdürlüğü Yıldırım Ekipler Amirliği`nde Performans Uygulaması Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Yönetim Anabilim Dalı, Balıkesir.
  • Dalkılıç, O. S. (2014). Çalışma Hayatında Tükenmişlik Sendromu. Nobel Yayıncılık, Ankara.
  • Demir, A. K. (2002). İlköğretim Öğrencilerinde Stres Yaratan Yönetici Davranışları ve Öğrencilerin Başa Çıkma Davranışları. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Dolgun, U. (2010). Tükenmişlik sendromu. Örgütsel Davranışta Güncel Konular. ss.287-311, Ekin Kitabevi, Bursa.
  • Eceoğlu, S. (2020). Çalışan Memnuniyeti ve Çalışan Performansı Arasındaki İlişki: Bir Telekomünikasyon Şirketi Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Başakşehir Üniversitesi, İstanbul.
  • Efeoğlu, İ. (2007). İş aile yaşam çatışmasının iş stresi iş doyumu ve örgütsel bağlılık üzerindeki etkileri: ilaç sektöründe bir araştırma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16/2, 237-254.
  • Erdal, M. B. (2009). İşletmelerde Stres Kaynakları Sonuçları ve Yönetim Teknikleri ve Bir Uygulama. Doktora Tezi, Celal Bayar Üniversitesi, SBE, Manisa.
  • Erdoğan, Ö. (2016). Çalışma Hayatında Tükenmişlik ve İş Doyumu. Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Erdumlu, G. (1991). Kamu yönetiminde performans ölçülmesi. G.Ü. İİBF Dergisi, 7/1-2.
  • Freudenberger, H. J. (1974). Staff Burn-Out. Journal of Social Issues, 1/30, 159-165.
  • Gümüştekin, G. E., & Gültekin, F. (2009). Stres kaynaklarının kariyer yönetimine etkileri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 23, 147-158.
  • Gündüz, C. (2014). Örgütsel Stres ve Baş Edebilme Yolları: Havalimanı-Yer Hizmetleri Çalışanları Üzerine Bir Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.
  • House, R., & Rızzo, J. (1972). Role conflict and ambiguity as critical variables in model of organizational behavior. Organizational Behavior and Human Performance, 467-505.
  • Izgar, H. (2003). Okul Yöneticilerinde Tükenmişlik. Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
  • Kaçmaz, N. (2005). Tükenmişlik (Burnout) sendromu. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi Dergisi, 68/1, 29-32.
  • Karagöz, A. (2020). Termal Otel İşletmeleri Yiyecek İçecek Bölümü Çalışanlarının Tükenmişlik Tükenmişlik Düzeylerinin İşgören Performansına Etkisi: Afyonkarahisar İli Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar.
  • Karakaya, E. (2018). Tükenmişlik, İş Stresi ve Duygusal Zekâ Arasındaki İlişki: Akademisyenler Üzerine Bir Araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı, İstanbul.
  • Kılınç, E. (2016). Psikolojik Sözleşmenin Çalışan Performansına Etkisine İlişkin Kamu-Özel Hastanelerde Karşılaştırmalı Bir Araştırma: Gaziantep Örneği. Doktora Tezi, Kilis 7 Aralık Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kilis.
  • Kirkman, B. L., & Rosen, B. (1999). Beyond self-management: Antecedents and consequences of team empowerment. Academy of Management Journal, 42(1), 58-74.
  • Madenoğlu, C. (2010). Eğitim Örgütü Yöneticilerinin Örgütsel Stres Kaynakları ve Başa Çıkma Tarzlarının Benlik Saygısı Düzeyleriyle Olan İlişkisi. Doktora Tezi, Anadolu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
  • Maslach, C., & Jackson S.E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behaviour, 12, 99-113.
  • Maslach, C., Schaufeli, W.B, & Leiter, M.P. (2001). Job Burnout. Annual Reviews of Psychology, 52, 397-422.
  • Oğuzhan, Y. S. (2019). Algılanan Sosyal Desteğin Personel Güçlendirme ve İş Stresine Etkisi: Kendilik Algısının Düzenleyicilik Rolü. Yüksek Lisans Tezi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Niğde.
  • Okakın, N. (2008). Çalışma Hayatında İnsan Kaynakları Yönetimi. Beta Yayınları, İstanbul.
  • Ongun, G. (2015). Liderlik Tarzlarının Uyguladıkları Güç Kaynakları ve Organizasyonel Politikaların Çalışanların Tükenmişlik Algısı Üzerine Etkisi Marmara Bölgesi Çalışması. Doktora Tezi, Gebze Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
  • Pınar, N. (2020). Örgütsel Bağlılık ile Çalışan Performansı Arasındaki İlişki. Yüksek Lisans Tezi, Doğuş Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, İstanbul.
  • Taber, K. S. (2018). The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Research in Science Education, 48/6, 1273-1296.
  • Tunçer, P. (2013). Örgütlerde performans değerlendirme ve motivasyon. Sayıştay Dergisi, 88, 87-108.
  • Tutar, H. (2000). Kriz ve Stres Ortamında Yönetim. Hayat Yayınları, Kişisel Gelişim Dizisi, No.14, İstanbul.
  • Tutar, H., & Altınöz, M. (2010). Örgütsel iklimin işgören performansı üzerine etkisi: Ostim imalat işletmeleri çalışanları üzerine bir araştırma. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 65(2), 196-218.
  • Ural, A., & Kılıç, İ. (2018). Bilimsel Araştırma Süreci ve SPPS İle Veri Analizi (beşinci baskı). Detay Yayıncılık, Ankara.
  • Uslu, N. (2018). Otel İşletmelerinde Kurumsal İtibarın Çalışanların Örgütsel Bağlılığına ve Çalışan Performansına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
  • Yılmaz, M. (2020). Yöneticilerin Ruhsal Liderlik Davranışlarının Örgütsel Stres ve Tükenmişlik Üzerine Etkisi: Otel İşletmeleri Örneği. Yüksek Lisans Tezi, Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyonkarahisar.
APA YALÇIN B, YILMAZER A (2024). İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance). , 227 - 244. 10.21325/jotags.2024.1377
Chicago YALÇIN BÜŞRA,YILMAZER AYDIN İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance). (2024): 227 - 244. 10.21325/jotags.2024.1377
MLA YALÇIN BÜŞRA,YILMAZER AYDIN İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance). , 2024, ss.227 - 244. 10.21325/jotags.2024.1377
AMA YALÇIN B,YILMAZER A İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance). . 2024; 227 - 244. 10.21325/jotags.2024.1377
Vancouver YALÇIN B,YILMAZER A İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance). . 2024; 227 - 244. 10.21325/jotags.2024.1377
IEEE YALÇIN B,YILMAZER A "İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance)." , ss.227 - 244, 2024. 10.21325/jotags.2024.1377
ISNAD YALÇIN, BÜŞRA - YILMAZER, AYDIN. "İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance)". (2024), 227-244. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1377
APA YALÇIN B, YILMAZER A (2024). İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance). Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(1), 227 - 244. 10.21325/jotags.2024.1377
Chicago YALÇIN BÜŞRA,YILMAZER AYDIN İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance). Journal of Tourism and Gastronomy Studies 12, no.1 (2024): 227 - 244. 10.21325/jotags.2024.1377
MLA YALÇIN BÜŞRA,YILMAZER AYDIN İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance). Journal of Tourism and Gastronomy Studies, vol.12, no.1, 2024, ss.227 - 244. 10.21325/jotags.2024.1377
AMA YALÇIN B,YILMAZER A İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance). Journal of Tourism and Gastronomy Studies. 2024; 12(1): 227 - 244. 10.21325/jotags.2024.1377
Vancouver YALÇIN B,YILMAZER A İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance). Journal of Tourism and Gastronomy Studies. 2024; 12(1): 227 - 244. 10.21325/jotags.2024.1377
IEEE YALÇIN B,YILMAZER A "İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance)." Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12, ss.227 - 244, 2024. 10.21325/jotags.2024.1377
ISNAD YALÇIN, BÜŞRA - YILMAZER, AYDIN. "İş Stresi ve Tükenmişlik Sendromunun Çalışan Performansı Üzerine Etkileri (The Effect of Job Stress and Burnout Syndrome on Employee Performance)". Journal of Tourism and Gastronomy Studies 12/1 (2024), 227-244. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1377