Yıl: 2011 Cilt: 22 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 104 - 114 Metin Dili: Türkçe

Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması

Öz:
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği’nin (Resilience Scale for Adults) Türkçe’ye uyarlamasının yapılarak, güvenilirlik ve geçerliliğinin incelenmesidir. Yöntem: Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği’nin öncelikle Türkçe’ye çeviri ve geri çeviri çalışmaları yapılmış ve ölçek 350 öğrenci ve 262 çalışan örneklem gruplarına uygulanmıştır. Ölçeğin test-tekrar test güvenilirliği ile iç tutarlılığı araştırılmış, geçerliliği için ölçüt bağımlı geçerliliği ve Amos 16.0 programı kullanılarak doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Bulgular: Yapılan faktör analizi sonucunda, özgün ölçekle örtüşen ve ‘Kendilik algısı, ‘Gelecek algısı’, ‘Yapısal stil’, ‘Sosyal yeterlilik’, ‘Aile uyumu’ ve ‘Sosyal kaynaklar’ boyutlarını içeren altı faktörlü yapı doğrulanmıştır (χ2=1104 , df=480, χ2/df=2,3; RMSEA=0,055; TLI=0,90; CFI=0,91). Ölçüt bağımlı geçerliliği için Sosyal Karşılaştırma Ölçeği ve Kontrol Odağı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin alt boyutlarının iç tutarlılık katsayılarının 0,66 ile 0,81 arasında ve test-tekrar test güvenilirliklerinin ise 0,68 ile 0,81 arasında değiştiği bulunmuştur. Sonuç: Bulgular Türkçe’ye uyarlanan Yetişkinler için Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği’nin psikometrik açıdan kabul edilebilir düzeylerde güvenilir ve geçerli olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Baker DA, Huttsman J, Garst B (1999) Influence of Teen Center Participation on Resiliency and Self-Concept, Ninth Canadian Congress on Leisure Research, May, 12-15.
  • Baruth KE, Carroll JJ (2002) A Formal Assessment of Resilience: The Baruth Protective Factors Inventory. J Individ Psychol, 58:235–244.
  • Basım HN, Şeşen H (2006) Kontrol Odağının Çalışanların Nezaket ve Yardım Etme Davranışlarına Etkisi: Kamu Sektöründe Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16:159-168.
  • Beardslee WR, Podorefsky MA (1998) Resilient Adolescents Whose Parents Have Serious Affective and Other Psychiatric Disorders: Importance of Selfunderstanding and Relationships. Am J Psychiatry, 145:63-69.
  • Block JH, Block J (1980) The Role of Ego-control and Ego-resiliency in the Organisation of Behaviour. WA Collins (Ed.), Development of Cognition, Affect, and Social Relations: Minnesota Symposia on Child Psychology 13: 39-101. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
  • Brislin RW, Lonner WJ Thorndike RM (1973) Cross-Cultural Research Methods. New York, John Wiley&Sons Pub. s.182.
  • Brooks RB (1994) Children at Risk: Fostering Resilience and Hope. Am J Orthopsychiatry, 64:545-553.
  • Büyüköztürk Ş (2007) Sosyal Bilimler için Veri Analizi El Kitabı. Geliştirilmiş 7. Baskı, Pegem A Yayıncılık, Ankara. s. 171.
  • Connor KM, Davidson JR (2003) Development of a New Resilience Scale: The Connor Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Depress Anxiety, 18:76–82.
  • Coutu DL (2002) How Resilience Works Harv Bus Rev, 80(5):46-51.
  • Dağ İ (1991) Rotter’in İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği’nin (RİDKOÖ) Üniversite Öğrencileri için Güvenirliği ve Geçerliği. Psikoloji Dergisi, 7(26): 10-16.
  • Engvik H (1993) Big Five in Norwegian. J Norw Psychol Ass, 30:884-896.
  • Fonagy P, Steele M, Steele H ve ark. (1994) The Emanuel Miller Memorial Lecture 1992: The Theory and Practice of Resilience. J Child Psychol Psychiatr, 35:231-257.
  • Friborg O, Barlaug D, Martinussen M ve ark. (2005) Resilience in Relation to Personality and Intelligence. Int J Methods Psychiatr Res, 14(1):29-42.
  • Friborg O, Hjemdal O, Rosenvinge JH ve ark. (2003) A New Rating Scale for Adult Resilience: What are the Central Protective Resources behind Healthy Adjustment? Int J Methods Psychiatr Res, 12:65-76.
  • Garmezy N (1991) Resilience and Vulnerability to Adverse Developmental Outcomes Associated with Poverty. Am Behav Sci, 34:416-430.
  • Garmezy N (1993) Children in Poverty: Resilience Despite Risk. Psychiatry, 56:127-136.
  • Gilbert PS, Allan S, Trent D ve ark. (1991) A Social Comparison Scale: Psychometric Properties and Relationship to Psychopathology. Pers Individ Dif, 19(3): 293-299.
  • Gizir CA (2007) Psikolojik Sağlamlık, Risk Faktörleri ve Koruyucu Faktörler Üzerine Bir Derleme Çalışması. Türk PDR Dergisi, 28:113-128.
  • Gizir CA, Aydın G (2006) Psikolojik Sağlamlık ve Ergen Gelişim Ölçeğinin Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Türk PDR Dergisi, 26:87- 99.
  • Gürgan U (2006) Yılmazlık Ölçeği (YÖ): Ölçek Geliştirme, Güvenirlik ve Geçerlik Çalışması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 39(2):45-74.
  • Haase JE (2004) The Adolescent Resilience Model as a Guide to Interventions. J Pediatr Oncol Nurs, 21:289-299.
  • Hawley DR, DeHaan L (1996) Toward a Definition of Family Resilience: Integrating Life-span and Family Perspectives. Fam Process, 35:283-298.
  • Hunter AJ (2001) A Cross-cultural Comparison of Resilience in Adolescents. J Pediatr Nurs, 16:172-179.
  • Jacelon CS (1997) The Trait and Process of Resilience. J Adv Nurs, 25:123–129.
  • Karaırmak Ö (2006) Psikolojik Sağlamlık, Risk Faktörleri ve Koruyucu Faktörler. Türk PDR Dergisi, 26:129-142.
  • Karaırmak Ö, Siviş Çetinkaya R (2009a) Deprem Deneyimini Yaşamış Yetişkinlerin Bağlanma Stilleri ve Psikolojik Dayanıklılıkları Arasındaki İlişki. 18. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 1-3 Ekim, İzmir.
  • Karaırmak Ö, Siviş Çetinkaya R (2009b) Benlik Saygısının ve Kontrol Odağının Psikolojik Sağlamlık Üzerine Etkisi: Bir Model Test Etme Çalışması. 18. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, 1-3 Ekim, İzmir.
  • Luthar SS (1991) Vulnerability and Resilience: A Study of High-Risk Adolescents. Child Dev, 62:600-616.
  • Luthar SS, Cichetti D, Becker B (2000) The Construct of Resilience: A Critical Evaluation and Guidelines for Future Work. Child Dev, 71:543-562.
  • Masten AS (2001) Ordinary Magic: Resilience Processes in Development. Am Psychol, 56:227-238.
  • Masten AS, Best KM, Garmezy N (1990) Resilience and Development: Contributions from the Study of Children Who Overcome Adversity. Dev Psychopathol, 2:425-444.
  • Masten AS, Reed MG (2002) Resilience in Development. CR Snyder SJ Lopez (Ed.), The Handbook of Positive Psychology (74-88). New York: Oxford University Pres, s.143.
  • Nancy RA, Ermalynn MK, Mary LS ve ark. (2006) A Review of Instruments Measuring Resilience. Issues Compr Pediatr Nurs, 29(2):103-125.
  • Olsson CA, Bond L, Burns JM ve ark. (2003) Adolescent Resilience: A Concept Analysis. J Adolesc, 26:1-11.
  • Oshio A, Kaneko H, Nagamine S ve ark. (2003) Construct Validity of the Adolescent Resilience Scale. Psychol Rep, 93:1217-1222.
  • Öğülmüş S (2001) Bir Kişilik Özelliği Olarak Yılmazlık. I. Ulusal Çocuk ve Suç Sempozyumu: Nedenler ve Önleme Çalışmaları, 29-30 Mart, Ankara.
  • Özcan B (2005) Anne-Babaları Boşanmış ve Anne-Babaları Birlikte olan Lise Öğrencilerinin Yılmazlık Özellikleri ve Koruyucu Faktörler Açısından Karşılaştırılması. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
  • Rotter JB (1966) Generalized Expectancies for Internal Versus External Control of Reinforcements. Psychol Monogr, 80:1-28.
  • Rutter M (1993) Resilience: Some Conceptual Considerations. J Adolesc Health, 14:626-631.
  • Shehu J, Mokgwathi MM (2008) Health locus of control and internal resilience factors Among adolescents in Botswana: a case-control study With implications for physical education, South African Journal for Research in Sport, Physical Education and Recreation, 30(2): 95-105.
  • Silvera DH, Martinussen M, Dahl TI (2001) The Tromso Social Intelligence Scale, a Self-report Measure of Social Intelligence. Scand J Psychol, 42:313- 319.
  • Sinclair VG, Wallston KA (2004) The Development and Psychometric Evaluation of the Brief Resilient Coping Scale. Assessment, 11:94-101
  • Smith J, Prior M (1994) Temperament and Stress Resilience in School-age Children: A Within-families Study. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry, 34:168-179.
  • Şahin NH, Basım HN, Çetin F (2009) Kişilerarası Çatışma Çözme Yaklaşımlarında Kendilik Algısı ve Kontrol Odağı. Turk Psikiyatri Derg, 20(2):153-163.
  • Şahin NH, Şahin N (1992) Adolescent Guilt, Shame and Depression in Relation to Sociotropy and Autonomy. World Congress of Cognitive Therapy. Haziran 17-21, Toronto, Canada.
  • Terzi Ş (2006) Kendini Toparlama Gücü Ölçeğinin Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışmaları. Türk PDR Dergisi, 26:77-86.
  • Tusaie K, Dyer J (2004) Resilience: A Historical Review of the Construct. Holist Nurs Pract, 18:3-8.
  • Wagnild GM, Young HM (1993) Development and Psychometric Evaluation of the Resilience Scale. J Nurs Meas, 1:165-178.
  • Werner EE (1993) Risk, Resilience and Recovery: Perspectives from the Kauai Longitudinal Study. Dev Psychopathol, 5:503-515.
  • Werner EE (1995) Resilience in Development. Curr Dir Psychol Sci, 4:81-85.
  • Wolin SJ, Wolin S (1993) The Resilient Self: How Survivors of Troubled Families Rise Above Adversity. New York: Villard Boks, s.85.
APA BASIM H, ÇETİN F (2011). Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. , 104 - 114.
Chicago BASIM H. Nejat,ÇETİN FATİH Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. (2011): 104 - 114.
MLA BASIM H. Nejat,ÇETİN FATİH Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. , 2011, ss.104 - 114.
AMA BASIM H,ÇETİN F Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. . 2011; 104 - 114.
Vancouver BASIM H,ÇETİN F Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. . 2011; 104 - 114.
IEEE BASIM H,ÇETİN F "Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması." , ss.104 - 114, 2011.
ISNAD BASIM, H. Nejat - ÇETİN, FATİH. "Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması". (2011), 104-114.
APA BASIM H, ÇETİN F (2011). Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 22(2), 104 - 114.
Chicago BASIM H. Nejat,ÇETİN FATİH Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi 22, no.2 (2011): 104 - 114.
MLA BASIM H. Nejat,ÇETİN FATİH Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, vol.22, no.2, 2011, ss.104 - 114.
AMA BASIM H,ÇETİN F Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi. 2011; 22(2): 104 - 114.
Vancouver BASIM H,ÇETİN F Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi. 2011; 22(2): 104 - 114.
IEEE BASIM H,ÇETİN F "Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması." Türk Psikiyatri Dergisi, 22, ss.104 - 114, 2011.
ISNAD BASIM, H. Nejat - ÇETİN, FATİH. "Yetişkinler için psikolojik dayanıklılık ölçeği’nin güvenilirlik ve geçerlilik çalışması". Türk Psikiyatri Dergisi 22/2 (2011), 104-114.