Yıl: 2024 Cilt: 9 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 73 - 94 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 10-06-2024

Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü

Öz:
Kooperatifler, değişir ortaklı ve değişir sermayeli ticaret şirketleridir. Bu şirketler, diğer ticaret şirketlerinden farklı bazı karakteristik özelliklere sahiptir. Kooperatiflerin kendine özgü özellikleri ve ihtiyaçları kapsamında, ortaklarının bazıları- nın peşin ödemeli ortak statüsünde kabul edildiği görülmektedir. Kooperatiflerde peşin ödemeli ortaklık statüsü, açık bir kanuni düzenlemeye dayanmamakla birlikte, Yargıtay kararlarında ittifakla kabul edilmektedir. Anılan kararlar kapsa- mında, peşin ödemeli ortak statüsünün kurulabilmesi için ana sözleşmede bu yönde bir hüküm bulunmalı ya da bu yönde alınmış bir genel kurul kararı olmalıdır. Öte yandan somut durumun özelliklerine göre bu sıfatın zımni olarak dahi kazanılabileceği kabul edilmektedir. Bu çalışmada, uygulamanın ihtiyaçları sonucunda ortaya çıkan peşin ödemeli ortaklık statüsüne ilişkin esaslar, bu statünün kazanılması ve meydana getirdiği sonuçlar üzerinde durulmaktadır. Kooperatiflere ilişkin uyuşmazlıkların önemli bir kısmını oluşturan konu hakkında, konut yapı kooperatiflerinin amacı ile özellikle kooperatife hâkim olan eşitlik ilkesi çerçevesinde bir değerlendirme yapılması gerekir.
Anahtar Kelime:

‘Prepaid Membership Status’ in Housing Cooperatives

Öz:
Cooperatives are commercial companies with variable members and variable capital. These companies have some characteristic features that are different from those of other commercial companies. Due to the specific characteristics and needs of cooperatives, some of their members are accepted as prepaid members. Although the prepaid member status in cooperatives is not based on a clear legal regulation, it is unanimously accepted in the decisions of the Court of Cassation. According to the decisions, to establish the prepaid member, there must be a provision to this effect in the articles of association or a general assembly resolution to this effect. On the other hand, it is accepted that this title may be acquired even implicitly, depending on the characteristics of the concrete situation. In this study, the principles regarding the prepaid member status, which has emerged as a result of the needs of the practice, the acquisition of this status, and its consequences are emphasised. This issue, which constitutes an important part of the disputes regarding cooperatives, should be evaluated within the framework of the purpose of housing construction cooperatives and especially the equal treatment principle that dominates the cooperative.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Bibliyografik
0
0
0
  • Arpacı, Abdülkadir, İçtihatlı Kooperatifler Kanunu ve Açıklamaları, 2. Baskı, İstanbul, Temel Kitabevi, 1995.
  • Bernheimer, Ruth, Die Gleichbehandlung der Genossenschafter im schweizerischen Obligationenrecht, Zürich, Polygraphischer Verlag AG, 1949.
  • Burhan Arık, Tuğçe, Konut Yapı Kooperatiflerinde Sabit Fiyatlı Satış Sözleşmesi, Ya- yımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Isparta, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2019.
  • Coşkun, Mahmut, Kooperatifler Hukuku, 3. Baskı, Ankara, Seçkin Yayınları, 2023.
  • Çevik, Orhan Nuri, Kooperatifler Kanunu, 6. Baskı, Ankara, Seçkin Yayınları, 2003.
  • Demir, Remziye, Kooperatif Ortağının Hak ve Yükümlülükleri, Ankara, Yetkin Yayıne- vi, 2020.
  • Deryal, Yahya, Kooperatiflerde Ortak Sıfatının Kazanılması, Kaybedilmesi ve Hukuki Sonuçları, Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bi- limler Enstitüsü, 1994.
  • Genç Arıdemir, Arzu, “Konut Yapı Kooperatiflerinin Bağımsız Bölümlerinin Zilyetli- ğini ve Mülkiyetini Devretme Borcunun İhlalinden Doğan Sorumluluğunun Belir- lenmesinde Eşitlik İlkesinin İşlevlerine İlişkin Yargıtay Kararlarının Değerlendiril- mesi”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XVIII, C. 18, S. 2, 2021, s. 765-780.
  • Gerwig, Max, Schweizerisches Genossenschaftsrecht, Bern, Verlag Stämpfli und Cie, 1957.
  • Honsell, Heinrich, Nedim Peter Vogt und Rolf Watter (Hrsg.), Basler Kommentar Obli- gationenrecht II, Art.530-964 OR inkl. Schlussbestimmungen, 6. Auflage, Ba- sel/Genf/München, Helbing Lichtenhahn Verlag, 2016 (Nigg, BSK OR II).
  • Helvacı, İlhan, Hukukî Mütalaalar, C. II (2010-2015), İstanbul, On İki Levha Yayınları, 2017.
  • Kalender, Emre ve Metin Kıratlı, “Yargıtay Kararları Işığında Konut Yapı Kooperatifle- rinde Peşin Ödemeli Ortak”, Terazi Hukuk Dergisi, S. 198, Şubat 2023, s. 67-76.
  • Kayar, İsmail, “Yargıtay Kararları Çerçevesinde Kooperatiflerde Sermaye, Aidat, Ek Ödeme ve Şahsi Sorumluluk Kavramları”, 30. Ticaret Hukuku ve Yargıtay Kararları Sempozyumu, 23 Aralık 2016, Ankara, Banka ve Ticaret Hukuku Araştırma Enstitü- sü Yayınları, 2017, s. 147-174.
  • Kummer, Max, Die Gleichbehandlung der Genossenschafter gemäss Art.854 OR, un- tersucht für die verschiedenen Arten von Genossenschaften, Bern, Verlag Stämpfli und Cie, 1949.
  • Moser, Susy B., Wohnbaugenossenschaften, Diss., Zürich, Schulthess Polygraphischer Verlag AG, 1978.
  • Narbay, Şafak ve Şengül Al Kılıç, “7339 Sayılı Kanun’un Kooperatifler Kanunu ve Diğer Kanunlarda Yaptığı Değişiklikler Üzerine Düşünceler”, Regesta Ticaret Hu- kuku Dergisi, C. 7, S. 1, 2022, s. 3-78.
  • Örnek, Özge, Yargıtay Kararları Işığında Kooperatif Ortaklarının Hakları, Yükümlü- lükleri ve Sorumlulukları, Ankara, Yetkin Yayınları, 2020.
  • Poroy, Reha, Ünal Tekinalp ve Ersin Çamoğlu, Ortaklıklar Hukuku, 14. Bası, İstanbul, Vedat Kitapçılık, 2019 (Ortaklıklar Hukuku).
  • Poroy, Reha, Ünal Tekinalp ve Ersin Çamoğlu, Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku, 10. Tıpkı Basım, İstanbul, Arıkan Yayınları, 2005 (Kooperatifler Hukuku).
  • Satıcı Toprak, Özlem, “Yapı Kooperatiflerinde Ortakların Mali Yükümlülükleri ve Peşin Bedelle Ortaklık Sorunu”, Ahiname, S. 11, 2020, s. 76-79.
  • Şimşek, Edip, Kooperatif Ortaklıklar, Mevzuat ve Uygulama, Ankara, Yonca Matbaası, 1980.
  • Tekinalp, Ünal, Kooperatiflerde Ortakların Kişisel Niteliklerinin Önemi, Ortak Sıfatının Kazanılması ve Yitirilmesi, İstanbul, Fakülteler Matbaası, 1972.
  • Topaloğlu, Mustafa, “Kooperatiflerin Genel İlkeleri ve Kuruluşu”, Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C. XVIII, S. 2, 2021, s. 645-665.
  • Üstün, Yusuf ve Muhittin Aydın, Kooperatifler Hukuku, 3. Baskı, Ankara, Seçkin Ya- yınları, 2021.
APA Tüzemen Atik E (2024). Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü. , 73 - 94.
Chicago Tüzemen Atik Ebru Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü. (2024): 73 - 94.
MLA Tüzemen Atik Ebru Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü. , 2024, ss.73 - 94.
AMA Tüzemen Atik E Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü. . 2024; 73 - 94.
Vancouver Tüzemen Atik E Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü. . 2024; 73 - 94.
IEEE Tüzemen Atik E "Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü." , ss.73 - 94, 2024.
ISNAD Tüzemen Atik, Ebru. "Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü". (2024), 73-94.
APA Tüzemen Atik E (2024). Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9(1), 73 - 94.
Chicago Tüzemen Atik Ebru Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9, no.1 (2024): 73 - 94.
MLA Tüzemen Atik Ebru Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol.9, no.1, 2024, ss.73 - 94.
AMA Tüzemen Atik E Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024; 9(1): 73 - 94.
Vancouver Tüzemen Atik E Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü. Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2024; 9(1): 73 - 94.
IEEE Tüzemen Atik E "Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü." Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 9, ss.73 - 94, 2024.
ISNAD Tüzemen Atik, Ebru. "Konut Yapı Kooperatiflerinde ‘Peşin Ödemeli Ortaklık’ Statüsü". Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 9/1 (2024), 73-94.