Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme

Yıl: 2024 Cilt: 32 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 138 - 142 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.5336/mdethic.2023-99009 İndeks Tarihi: 10-06-2024

Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme

Öz:
Kızılay’ın kurucularından olan Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey, çok yönlü bir bilim insan ıdır. Doğum tarihi konusunda bir ke- sinlik bulunmayan ve Macar kökenli olan Abdullah Bey, Karl Eduard Hammerschmidt adıyla Viyana’da do ğmuş (1799/1800/1801?), Vi- yana’da bulunduğu dönemde hukuk, doğa bilimleri ve tıp gibi farklı alanlarda e ğitim görmü ştür. Az ınlık konumunda oldu ğu Avus- turya’dan siyasi nedenlerle kaçmak zorunda kalan Hammerschmidt; 1848 yılında Osmanlı Devleti’ne sığınmış, bir süre sonra da Müslü- man olarak Abdullah ad ını almıştır. Osmanlı’da yaşadığı dönemde Şam, Gülhane ve Haydarpaşa askerî hastanelerinde askerî hekim ola- rak çalışmış olan Abdullah Bey, bunun yanında doğa bilimleri ve zoo- loji alanlar ındaki mesleki çal ışmalarını da sürdürmü ştür. “ İyi bir araştırmacı, müzeci ve koleksiyon yapıcı” olarak tanımlanan Abdul- lah Bey, K ızılay’ın kuruluşunda da öncü bir rol oynam ıştır. Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in az bilinen bir özelliği ise anestezi konu- sundaki çalışmalarıdır. Viyana’da yaşadığı yıllarda anesteziyoloji ala- nındaki son gelişmeleri yakından izlediği anlaşılan Abdullah Bey, çok sayıda hastaya anestezi uygulamış ve bu konuda makaleler yazm ıştır. Ayrıca bu makalelerden anlaşıldığı kadarıyla Abdullah Bey, eter anes- tezisi uygulamaya yarayan bir cihaz da geli ştirmiştir. Bu makalenin konusunu oluşturan her iki makale de eter anestezisi ile ilgilidir ve Abdullah Bey’in çok iyi bir gözlemci oldu ğunu göstermektedir. Bu makaleler, bilimsel toplant ılarda sunulduktan sonra bilimsel dergi- lerde yayımlanmıştır. Bu yaz ıda Abdullah Bey’in bu çal ışmalarının anımsatılması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelime: Kızılay anestezi eter doğa bilimleri

Anesthesia Studies of Hungarian Colonel Abdullah Bey in Vienna Period, One of the Founders of the Turkish Red Crescent, on the 150th Anniversary of His Death: A Traditional Review

Öz:
One of the founders of Kızılay (Turkish Red Crescent), Hungarian Colonel Dr. Abdullah Bey is a versatile scientist. Abdullah Bey, whose date of birth is uncertain and of Hungarian origin, was born in Vienna as Karl Eduard Hammerschmidt (1799/1800/1801?), and studied in different fields such as law, natural sciences and medicine during his stay in Vienna. Having to flee Austria, where he was a mi- nority, for political reasons, Hammerschmidt took refuge in the Ot- toman Empire in 1848, and after a while, he became a Muslim and took the name Abdullah. Abdullah Bey, who worked as a military physician in Şam, Gülhane and Haydarpa şa military hospitals when he lived in Ottoman State, also continued his professional studies in the fields of natural sciences and zoology. Defined as “a good researcher, museol- ogist and collector”, Abdullah Bey also played a leading role in the es- tablishment of the Red Crescent. Another little-known feature of Hungarian Miralay Dr Abdullah Bey is his work on anesthesia. Ab- dullah Bey, who was understood to have closely followed the latest de- velopments in the field of anesthesiology during the years he lived in Vienna, administered anesthesia to many patients and wrote articles on this subject. In addition, as understood from these articles, Abdullah Bey has also developed a device for applying ether anesthesia. Both ar- ticles that make up the subject of this article are about ether anesthesia and show that Abdullah Bey is a very good observer. After these arti- cles were presented at scientific meetings, they were published in sci- entific journals. In this article, it is aimed to remind these works of Abdullah Bey.
Anahtar Kelime: Red crescent anesthesia ether natural sciences

Belge Türü: Makale Makale Türü: Derleme Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • 1. Terzioğlu A. Şimdiye Kadar Bilinmeyen Kaynaklar I şığında Dr. Macarlı Ab- dullah Bey'in Tababete ve K ızılay'ın Kuruluşuna Katkıları. Saygılı S, editör. Türk Kızılayı'nın Kurucusu: Dr. Abdullah Bey. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Kızılay Derneği; 2010. p.30-50. [Link]
  • 2. Saygılı S. Türk Kızılayı'nın Kurucusu: Dr. Abdullah Bey. Türk Kızılayı'nın Ku- rucusu: Dr. Abdullah Bey. 1. Bask ı. Ankara: Türkiye Kızılay Derneği; 2010. p.9-17. [Link]
  • 3. Unat EK. Macarl ı Dr. Abdullah Bey (Karl Eduard Hammerschmidt) ve Türkiye'deki Çalışmaları. Saygılı S, editör. Türk Kızılayı'nın Kurucusu: Dr. Ab- dullah Bey. 1. Baskı. Ankara: Türkiye Kızılay Derneği; 2010. p.18-29. [Link]
  • 4. Gümüş M. 1848 ihtilâlleri Sonrasında Osmanlı Devleti'ne Sığınan Leh ve Macar Mültecileri'nin Osmanlı Modernleşmesine Etkileri [Yüksek lisans tezi]. Ankara: Gazi Üniversitesi; 2007. [Erişim tarihi: 26 Ağustos 2023]. Erişim linki: [Link]
  • 5. Erguvanlı AK. Türkiye'de jeoloji araştırmalarında jeoloji öğretiminde öncüler [Pioneers in teaching geology in geological research in Turkey]. Yeryuvarı ve insan. 1979;4(1):5-10. [Link]
  • 6. Günergun F, Şengör C. Ein Österreichischer Flüchtling Begründet Die Ge- ologie in Der Türkei: Dr. Jur. Dr. Med. Karl Eduard Hammerschmidt/Abdullah (1800?-1874). In: Seidl J, Hubmann B, eds. Berichte der Geologischen Bun- desanstalt. Wien: 2011. p.13-9. [Link]
  • 7. Karahocagil Arslaner E. K ızılay'ın Kurucusu Bilim Adamının Mezarı Kayıp. Saygılı S, editör. Türk Kızılayı'nın Kurucusu: Dr. Abdullah Bey. 1. Bask ı. Ankara: Türkiye Kızılay Derneği; 2010. p.51-7. [Link]
  • 8. Türk Kızılay [internet]. [Erişim tarihi: 12 Temmuz 2023]. Tarihçe. Erişim linki: [Link]
  • 9. Heckert GR. Odontologie im Numismatischen Spiegel. Ein Beitrag zur Geschichte Der zahnheilkunde. Gießen: Inaugural-Dissertation zur Erlan- gung Des Grades Eines Doktors Der zahnmedizin Des Fachbereichs Medi- zin Der Justus-Liebig-Universität Gießen; 2006. [Link]
  • 10. Berichte Über Die Mitteilungen von Freunden der Naturwissenschaften in Wien. 1846;7:186-190, 298. [Link]
APA Acar H (2024). Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme. , 138 - 142. 10.5336/mdethic.2023-99009
Chicago Acar H. Volkan Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme. (2024): 138 - 142. 10.5336/mdethic.2023-99009
MLA Acar H. Volkan Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme. , 2024, ss.138 - 142. 10.5336/mdethic.2023-99009
AMA Acar H Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme. . 2024; 138 - 142. 10.5336/mdethic.2023-99009
Vancouver Acar H Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme. . 2024; 138 - 142. 10.5336/mdethic.2023-99009
IEEE Acar H "Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme." , ss.138 - 142, 2024. 10.5336/mdethic.2023-99009
ISNAD Acar, H. Volkan. "Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme". (2024), 138-142. https://doi.org/10.5336/mdethic.2023-99009
APA Acar H (2024). Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku Tarihi Dergisi, 32(2), 138 - 142. 10.5336/mdethic.2023-99009
Chicago Acar H. Volkan Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku Tarihi Dergisi 32, no.2 (2024): 138 - 142. 10.5336/mdethic.2023-99009
MLA Acar H. Volkan Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku Tarihi Dergisi, vol.32, no.2, 2024, ss.138 - 142. 10.5336/mdethic.2023-99009
AMA Acar H Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku Tarihi Dergisi. 2024; 32(2): 138 - 142. 10.5336/mdethic.2023-99009
Vancouver Acar H Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme. Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku Tarihi Dergisi. 2024; 32(2): 138 - 142. 10.5336/mdethic.2023-99009
IEEE Acar H "Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme." Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku Tarihi Dergisi, 32, ss.138 - 142, 2024. 10.5336/mdethic.2023-99009
ISNAD Acar, H. Volkan. "Ölümünün 150. Yıl Dönümünde, Kızılay’ın Kurucularından Macarlı Miralay Dr. Abdullah Bey’in Viyana Dönemindeki Anestezi Çalışmaları: Geleneksel Derleme". Türkiye Klinikleri Tıp Etiği-Hukuku Tarihi Dergisi 32/2 (2024), 138-142. https://doi.org/10.5336/mdethic.2023-99009