Akademik başarısı düşük ve yüksek öğretmen adaylarının ders çalışma sırasında bilişsel farkındalık becerilerini kullanma düzeylerinin karşılaştırılması

Yıl: 2011 Cilt: 11 Sayı: 4 Sayfa Aralığı: 2021 - 2043 Metin Dili: Türkçe

Akademik başarısı düşük ve yüksek öğretmen adaylarının ders çalışma sırasında bilişsel farkındalık becerilerini kullanma düzeylerinin karşılaştırılması

Öz:
Bu araştırmanın temel amacı, başarı düzeyi düşük ve yüksek öğretmen adaylarının, ders çalışma sürecinde bilişsel farkındalık stratejilerini kullanma düzeylerini karşılaştırmaktır. Araştırma karışık yöntem modeline göre desenlenmiştir. Öğretmen adaylarının bilişsel farkındalık stratejilerini kullanma düzeyleri nicel olarak, Namlu (2004) tarafından geliştirilen “Bilişötesi Öğrenme Stratejileri Ölçeği” kullanılarak ölçülmüştür. Ayrıca görüşme yöntemiyle ders çalışma sürecinde bilişsel farkındalık stratejilerini ne kadar kullandıkları belirlenmiştir. Araştırmanın nicel verileri Çukurova ve Kafkas Üniversiteleri Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği programında okuyan öğrenciler arasından yansız olarak seçilen 690 öğrenciden toplanmıştır. Bu örneklem içinden gönüllü olarak seçilen 30 öğrenciyle de yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Verilerin analizinde MANOVA ve çift faktörlü anova kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi yapılmıştır. Araştırmada, yüksek ve düşük başarılı öğrencilerin planlama, örgütleme, denetleme ve değerlendirme boyutlarında bilişsel farkındalık stratejilerini daha fazla kullandıkları ortaya çıkmıştır.
Anahtar Kelime:

Comparison of the level of using metacognitive strategies during study between high achieving and low achieving prospective teachers

Öz:
The main purpose of this study is to compare the level of using metacognitive strategies during study between high achieving and low achieving prospective classroom teachers. This study was designed as a mixed method study. Metacognitive Learning Strategies Scale developed by Namlu (2004) was used to measure the use of metacognitive strategies during study. In addition, a semi-structured interview was conducted with selected prospective classroom teachers to find out how they used metacognitive strategies in their learning. All the prospective classroom teachers studying at Caucasus University and Çukurova University, Faculty of Education were the target population of the study. The sample consisted of 690 prospective classroom teachers randomly selected from the population. A sample consisting of 30 prospective teachers was selected from the sample to interview. In analyzing quantitative data, MANOVA and two-factor ANOVA statistical techniques were used. Content analysis technique was conducted in analyzing the qualitative data. Findings of the study indicated that there was a significant difference between high achieving and low achieving prospective classroom teachers in using metacognitive strategies in their learning favoring high achieving prospective classroom teach
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Bibliyografik
  • Akdur, T. E. (1996). Effect of collaborative computer based concept mapping on students physics achievement, attitude toward physics, attitude toward concept mapping and metacognitive skills at high school level. Unpublished master’s thesis, Middle East Technical University (METU), The Institute of Social Sciences, Ankara.
  • Alexander, J. M., Carr, M., & Schwanenflugel, P. J. (1995). Development of metacognition in gifted children: Directions for future research. Developmental Review, 15, 1-37.
  • Atılgan, M. (1998). Üniversite öğrencilerinin ders çalışma alışkanlıkları ile akademik başarılarının karşılaştırılması. Unpublished master’s thesis, Gaziantep Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gaziantep.
  • Balcı, G. (2007). İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerinin sözel matematik problemlerini çözme düzeylerine göre bilişsel farkındalık becerilerinin incelenmesi. Yyaımlanmamış yüksek lisans tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Bay, E., Tuğluk, M. N. ve Gençdoğan, B. (2005). Üniversite öğrencilerinin ders çalışma becerilerinin incelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 4 (14), 94-105.
  • Bouffard-Bouchard. T., Parent, S., & Lareveé, S. (1993). Selfregulation on a concept-formation task among average and gifted students. Journal of Experimental and Child Psychology, 56, 15-134.
  • Boyce, N. L., Van Tassel-Baska, B. J. D., Sher, B. T., & Johnson, D. T. (1997). A problem based curriculum: Parellel learning opportunities for students and teachers. Journal for the Education of the Gifted, 20 (4), 363–379.
  • Butler, D. L., & Winne P. H. (1995). Feedback and self-regulated learning: A theoretical synthesis. Rewiew of Educational Research, 65 (3), 245–281.
  • Büyüköztürk, Ş. (2005). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (5 bs). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  • Case, L. P., Harris, K. R., & Graham, S. (1992). Improving the mathematical problem solving of students with learning disabilities: Self-regulated strategy development. The Journal of Special Education, 26, 1-19.
  • Cautinho, S. A. (2007). The relationship between goals, metacognition and academic success. Educate, 7 (1), 39–47.
  • Çetin, B. (2007). Yeni ilköğretim programı uygulamalarının ilköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin çalışma alışkanlıkları ile özyeterliliklerine etkisi ve öğrencilerin program hakkındaki görüşleri. Yayımlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü Enstitüsü, İstanbul.
  • Cooper, F. (2008). An examination of the impact of multiple intelligences and metacognition on the achievement of mathematics students. Unpublished doctoral dissertation, Capella University.
  • Creswell, J. W. (2003). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed method approaches (2nd ed.). Thousand Oaks: Sage.
  • Daniela, L., & Cesare C. (1997). Mathematics and metacognition: What is the nature of the relationship? Mathematıcal Cognıtıon, 3 (2), 121–139.
  • Davis, J. R. ve Davis A. B. (2001). Kendi kendine öğrenmek (çev. A. Baykara). Ankara: Kapital Medya Hizmetleri A.Ş.
  • Demir, Ö. (2009). Bilişsel koçluk yöntemiyle öğretilen bilişsel farkındalık stratejilerinin altıncı sınıf sosyal bilgiler dersinde öğrencilerin epistemolojik inançlarına, bilişsel farkındalık becerilerine, akademik başarılarına ve bunların kalıcılıklarına etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Demir-Gülşen, M. (2000). A model to investigate probability and mathematics achievement in terms of cognitive, metacognitive and affective variables. Unpublished master’s thesis, Boğaziçi University, The Institute of Science and Engineering, İstanbul.
  • Desoete A. (2008). Multi-method assessment of metacognitive skills in elementary school children: How you test is what you get. Metacognition Learning, 3 (3), 189–206.
  • Desoete, A., & Roeyers, H. (2002). Off-line metacognition – a domain specific retardation in young children with learning disabilities. Learning Disability Quarterly, 25, 123-139.
  • Desoete, A., Roeyers, H., & Buysee, A. (2001). Metacognition and mathematical problem solving in grade 3. Journal of Learning Disabilities, 34, 435-449.
  • Dilek, N. (1993). Askeri lise öğrencilerinin ortaokul ve lisedeki ders çalışma alışkanlıkları ve akademik başarılarının karşılaştırılması, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Doğanay, A. (1997). Ders dinleme sırasında bilişsel farkındalıkla ilgili stratejilerin kullanımı. Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2 (15), 34–42.
  • Eggen, P., Kauchak, D. (2001). Educational psychology. Windows on classrooms (5th ed.). New Jersey: Merrill Prentice Hall.
  • Erdamar (Koç), G. (2010). Öğretmen adaylarının ders çalışma stratejilerini etkileyen bazı değişkenler. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 38, 82-93.
  • Erkan, A. S. (1996). Lise öğrencileri için bir ders çalışma alışkanlıkları envanterinin geliştirilmesi, Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
  • Ersoy, S. (2003). İlköğretim 6,7,8. sınıf öğrencilerinin İngilizce dersindeki başarılarına göre öğrenme stilleri ve çalışma alışkanlıklarının incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
  • Flavell, J. H. (2000). Development of children’s knowledge about the mental world. International Journal of Behavioral Development, 24 (1), 15–23.
  • Gall, M. D., Gall, J. P., Jacobsen, D. R., & Bullock, T .L. (1990). Tools for learning: A guide to teaching study skills. Alexandria,VI: ASCD.
  • Gallagher, S. A. (1997). Problem based learning: Where did it come from, what does ıt do, and where is it going. Journal of the Educaion of the Gifted, 20 (4), 332–362.
  • Gelen, İ. (2003). Bilişsel farkındalık stratejilerinin Türkçe dersine ilişkin tutum, okuduğunu anlama ve kalıcılığa etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Georghiades, P. (2004). Making pupils’ conceptions of electricity more durable by means of situated metacognition. International Journal of Science Education, 26 (1), 85–99.
  • Gurb, E. (2000). Maximizing the potential of young adults with visual impairments the matacognitive element. Journal of Visual Impairment & Blindnesa, 94 (9), 574-583.
  • Gümüş, N. (1997). Öğrenmeyi öğretmenin öğrenci erişisi, kalıcılığı ve akademik benliğine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi, Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Hannah, C. L., & Shore, B. M. (1995). Metacognition and high intellectual ability: Insights from the study of learning-disabled gilled students. Gifted Child Quarterly, 39, 95-109.
  • Hollingworth, R., McLoughlin, C. (2001). Developing science students’ metacognitive problem solving skills online. Australian Jounral of Educational Technology, 17, 50-63.
  • Hwang, Y. S., & Vrongistinos, K. (2002). Elementary in-service teachers’ self regulated learning strategies related to their academic achievement. Journal of Instructional Psychology, 29 (3), 147-155.
  • Kapa, E. (2001). A metacognitive support during the process of problem solving in a computerized environment. Educational Studies in Mathematics, 47, 317-336.
  • Karakaya, Ş. (2001). Eğitimde program geliştirme çalışmaları. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yayınları.
  • Karapınar, S. (2000). Yabancı dil öğrenme sürecinde benlik kavramı, ders çalışma becerileri ve başarı arasındaki ilişkiler üzerine üniversite düzeyinde bir araştırma, Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Karasar, N. (2004). Bilimsel araştırma yöntemi (13. bs). Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Kaya, M. (2001). Lise 1. Sınıf öğrencilerine verimli çalışma alışkanlıkları kazandırmada grup rehberliğinin etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, İnönü Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Malatya.
  • Kesiktaş, A. D. (2006). Ders çalışma becerileri ve özel gereksinimli çocuklar. Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 7 (1), 37-48.
  • Kramarski, B. (2008). Promoting teachers’ algebraic reasoning and self-regulation with metacognitive guidance, Metacognition Learning, 3 (2), 83–99.
  • Kramarski, B., Mavarech, Z. R., & Arami, M. (2002). The effects of metacognitive instruction on solving mathematical authentic tasks. Educational Studies in Mathematics, 49, 225-250.
  • Küçük-Özcan, Z. Ç. (2000). Teaching metacognitive strategies to 6th grade students. Unpublished doctoral dissertation, Boğaziçi University, The Institute of Science and Engineering, İstanbul.
  • Louca, E. P. (2003). The concept and ınstruction of metacognition, Teacher Development, 7 (1), 9–30.
  • Marge, J. J. (2001). The effect of metacognitive strategy scaffolding on student achievement in solving complex math word problems. Unpublished doctoral dissertation, California University, Riverside.
  • Meneghetti, C., DeBeni, R., & Cornoldi, C. (2007). Strategic knowledge and consistency in students with good and poor study skills. European Journal Of Cognitive Psychology, 19 (4/5), 628-649.
  • Mevarech, Z. R., & Amrany C. (2008). Immediate and delayed effects of meta-cognitive instruction on regulation of cognition and mathematics achievement, Metacognition Learning, 3 (2), 147–157.
  • Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
  • Muhtar, S. (2006). Üstbilişsel strateji eğitiminin okuma becerisinde öğrenci başarısına olan etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Namlu, A. G. (2004). Bilisötesi ögrenme stratejileri ölçme aracinin geçerlilik ve güvenirlik çalismasi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 123-133.
  • Özbey, N. (2007). İlköğretim öğrencilerinin ders çalışma alışkanlıklarının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
  • Özcan, G. (2006). İlköğretim dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerinin ders çalışma alışkanlıklarının ve ortamlarının incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Paris, S. G., & Winograd, P. (1990). How metacognition can promote learning and instruction. In B. F. Jones & L. Idol (Eds.), Dimensions of thinking and cognitive instruction (pp.15- 52). Hillsdale, NJ: Erlbaum.
  • Romainville, M. (1994). Awareness of cognitive strategies: the relationship between university students’metacognition and their performance. Studies in Higher Education, 19 (3), 359- 367.
  • Rosetta, Z. (2000). A metacognitive intervention in mathematics at university level. International Journal of Mathematical Education in Science and Technology, 31 (1), 143–150.
  • Ruban, L., & Reis, S. M. (2006). Patterns of self-regulatory strategy use among low-achieving and high-achieving university students. Roeper Review, 28 (3), 148-156.
  • Schoenfeld, A. (1985). Mathematical problem solving. San Diego, CA: Academic Press.
  • Schraw, G. (2009). Measuring metacognitive judgments. In D. J. Hacker, J. Dunlosky, & A. C. Graesser (Eds.), Handbook of metacognition in education (pp. 415-429). New York: Routledge.
  • Schunk, D. H., & Zimmerman, B. J. (Eds.). (1994). Selfregulation of learning and performance: Issues and educational implications. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
  • Schurter, W. A. (2001). Comprehension monitoring and Polya’s heuristics as tools for problem solving by developmental mathematics students. Unpublished doctoral dissertation, The University of the Incarnate Word, San Antonio, TX.
  • Shamir, A., Mevarech, Z. R., & Gida, C. (2009). The assessment of meta-cognition in different contexts: Individualized vs. peer assisted learning. Metacognition and Learning, 4, 47-61.
  • Swanson, H. L. (1990). Influence of metacognitive knowledge and aptitude on problem solving. Journal of Educational Psychology, 32 (2), 306-314.
  • Şener, K. (2001). İlköğretim öğrencilerinin çalışma alışkanlıklarının matematikteki başarılarına etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Fırat Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
  • Teong, S. K. (2002). The effect of matecognitve training on mathematical word problem solving. Journal of Computer Assisted Learning, 19, 46-55.
  • Tezbaşaran, A. A. (1996). Likert tipi ölçek geliştirme kılavuzu. Ankara: Türk Psikologlar Derneği.
  • Tunçman, N. (1994). Effects of training preparatory school of EFL students at Middle East Technical University in a metacognitive strategy for reading academic texts. Unpublished master’s thesis, Bilkent University, The Institute of Humanities and Letters, Ankara.
  • Uçar, G. (1997). Birleştirilmiş sınıflar fen bilgisi dersi ışık ünitesinde öğrenci başarısına öğrencilerin çalışma alışkanlıkları ve öğretmenlerin ders işleme yöntemlerinin etkisi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Victor, A. M. (2004). The effects of metacognitive instruction on the planning and academic achievement of first and second grade children. Unpublished doctoral dissertation, II Graduate College of the Illinois Institute of Technology, Chicago.
  • Vrugt A. & Oort F. J. (2008). Metacognition, achievement goals, study strategies and academic achievement: Pathways to achievement. Metacognition Learning, 3 (2), 123-46.
  • Woolfolk, A. E. (1993), Examples of learning tactics in Educational Psychology (5th ed.). New Jersey: Prentice Hall.
  • Yavuz, D. (2009). Öğretmen adaylarının öz yeterlilik algıları ve üst bilişsel farkındalıklarının çeşitli değişkenler acısından incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Zonguldak.
  • Yıldırım, A., Doğanay, A. ve Türkoğlu, A. (2000). Okulda başarı için ders çalışma ve öğrenme yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (5. bs). Ankara: Seçkin.
  • Yörük, D. (2007). Lise öğrencilerinin akademik başarıları, başarı korkuları ve ders çalışma alışkanlıkları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Zimmerman, B. J. (1989). A social cognitive view of self regulated academic learning. Journal of Educational Psychology, 81, 329-339.
  • Zimmerman, B. J., Martinez-Pons, M. (1990). Student differences in self-regulated learning: Relating grade, sex and giftedness to self-efficacy and strategy use. Journal of Educational Psychology, 82, 51-59.
  • Zohar, A. & Ben David A. (2008). Explicit teaching of metastrategic knowledge in authentic classroom situations. Metacognition Learning, 3 (1), 59-82.
APA DOĞANAY A, DEMİR Ö (2011). Akademik başarısı düşük ve yüksek öğretmen adaylarının ders çalışma sırasında bilişsel farkındalık becerilerini kullanma düzeylerinin karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(4), 2021 - 2043.
Chicago DOĞANAY AHMET,DEMİR ÖZDEN Akademik başarısı düşük ve yüksek öğretmen adaylarının ders çalışma sırasında bilişsel farkındalık becerilerini kullanma düzeylerinin karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 11, no.4 (2011): 2021 - 2043.
MLA DOĞANAY AHMET,DEMİR ÖZDEN Akademik başarısı düşük ve yüksek öğretmen adaylarının ders çalışma sırasında bilişsel farkındalık becerilerini kullanma düzeylerinin karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, vol.11, no.4, 2011, ss.2021 - 2043.
AMA DOĞANAY A,DEMİR Ö Akademik başarısı düşük ve yüksek öğretmen adaylarının ders çalışma sırasında bilişsel farkındalık becerilerini kullanma düzeylerinin karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 2011; 11(4): 2021 - 2043.
Vancouver DOĞANAY A,DEMİR Ö Akademik başarısı düşük ve yüksek öğretmen adaylarının ders çalışma sırasında bilişsel farkındalık becerilerini kullanma düzeylerinin karşılaştırılması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 2011; 11(4): 2021 - 2043.
IEEE DOĞANAY A,DEMİR Ö "Akademik başarısı düşük ve yüksek öğretmen adaylarının ders çalışma sırasında bilişsel farkındalık becerilerini kullanma düzeylerinin karşılaştırılması." Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11, ss.2021 - 2043, 2011.
ISNAD DOĞANAY, AHMET - DEMİR, ÖZDEN. "Akademik başarısı düşük ve yüksek öğretmen adaylarının ders çalışma sırasında bilişsel farkındalık becerilerini kullanma düzeylerinin karşılaştırılması". Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 11/4 (2011), 2021-2043.