Yıl: 2012 Cilt: 46 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 47 - 56 Metin Dili: Türkçe

Süt çocukluğunda hepatit B aşısı uygulanan çocuklarda serolojik durumun değerlendirilmesi

Öz:
Bu çalışmada, süt çocukluğu döneminde hepatit B aşısı uygulanmış sağlıklı çocuklarda anti-HBs seropozitifliği ile bu duruma etki eden faktörlerin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi hastanesinin polikliniğine, Aralık 2005-Ekim 2007 tarihleri arasında başvurmuş, ailelerinden bilgilendirilmiş onam alınmış, anneleri HBsAg taşıyıcısı olmayan, bilinen bağışıklık sistemi sorunu bulunmayan, süt çocukluğu döneminde üç doz kas içi rekombinant hepatit B aşısı uygulanmış 1-5 yaş arası 912 çocuk (393 kız, 519 erkek) araştırma kapsamına alınmıştır. Tüm çocukların cinsiyeti, doğum tarihi, doğum şekli, doğum tartısı, aşılanma yaşı, ailelerinde sigara içen kişi varlığı/sayısı, örneğin alındığı sıradaki boy, tartı, beden kitle indeksi ve fizik muayene bulguları kaydedilmiştir. HBsAg, anti-HBs ve anti- HBc serum düzeyleri ticari mikro-ELISA (Sanofi Diagnostics Pasteur, Sydney) yöntemiyle ölçülerek anti- HBs düzeyi 10 mIU/mlnin üzerinde olanlar seropozitif olarak kabul edilmiştir. Seronegatif bulunanlara immün bellek yanıtlarını araştırmak için tek doz rekombinant hepatit B aşısı yapılmış ve aşıdan dört hafta sonra ikinci bir kan örneği alınarak antikor düzeyi tekrar değerlendirilmiştir. Çalışmaya dahil edilen çocukların 877 (%96.2)sinde anti-HBs düzeyi 10 mIU/mlnin üzerinde saptanmış, hiçbir çocukta anti-HBc ya da HBsAg pozitifliği bulunmamıştır. Çocukların %34.8i 12-23 ay; %28.7si 24-36 ay; %36.5 i ise 37-60 ay arasında olup, büyük yaş grubundakilerde anti-HBs negatif saptanma oranı istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (sırasıyla; %1.4, %3.9, %4.2; p= 0.003). Anti-HBs düzeyi, normal yolla doğan çocukların %2.8inde, sezaryenle doğanların ise %5.8inde negatif olarak tespit edilmiş ve aradaki fark istatistiksel açıdan önemli bulunmuştur (p= 0.016). Anti-HBs seropozitifliği ile cinsiyet, annelerin çalışma durumu/eğitim düzeyleri ve ailede sigara içen kişi varlığı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmamıştır (p> 0.05). Lojistik regresyon analizine göre, aşılanan çocuklarda antikor düzeyini anlamlı olarak etkileyen faktörler; tek başına anne sütüyle beslenme süresi (anti-HBs pozitiflerde 4.77 ± 1.53 ay, negatiflerde 3.69 ± 2.13 ay; p= 0.008), doğum tartısı (anti-HBs pozitiflerde 3328.18 ± 318 g, negatiflerde 3135.27 ± 488 g; p= 0.037) ve gebelik sayısı (anti-HBs negatifliği doğum sayısı < 2 olan annelerin çocuklarında %3.4; ≥ 3 olan annelerin çocuklarında %8.2; p= 0.037) olarak belirlenmiştir. Anti-HBs değeri ölçülemeyecek düzeyde bulunan 35 (%3.8) çocuğa tek doz rekombinant hepatit B aşısı yapılmış ve aşıdan dört hafta sonra alınan kan örneğinde, seronegatif çocukların hepsinin anti-HBs antikor düzeyi 100 mIU/mlnin üzerinde bulunmuştur. Bu yanıt aşılı olan tüm çocuklarda immün bellek olduğunu göstermektedir. Araştırmaya katılan, süt çocukluğu döneminde üç doz rekombinant hepatit B aşısı uygulanmış 1-5 yaş arası çocukların hepsinde immünolojik belleğe bağlı olarak koruyuculuğun devam ettiği düşünülmüştür. Sonuç olarak farklı merkezlerde benzer çalışmaların yürütülmesinin yararlı olacağı sonucuna varılmıştır.
Anahtar Kelime: Hepatit B aşıları Hepatit B antikorları Süt çocuğu Seroloji

Evaluation of serological status of children following hepatitis B vaccination during ınfancy

Öz:
The aims of this study were to determine anti-HBs positivity in children who had received three doses of hepatitis B vaccine during infancy and to evaluate the factors that may affect the serological status. Local ethics committee approval was obtained at the beginning of the study. The study was carried out between December 2005 and October 2007 among children attending the outpatient clinics of medical school hospital. The study encompassed 912 children (393 female, 519 male; aged 1-5 years old) who had been immunized with three doses of intramuscular recombinant hepatitis B vaccine during infancy. All of the children were born to HBsAg negative mothers and did not have any known immune system problems. Sociodemographic characteristics and passive smoking status were gathered by a questionnaire. Anthropometric measurements were taken, and a detailed physical examination was carried out for each child. Blood samples were obtained to check serum HBsAg, anti-HBs and anti-HBc levels by commercial micro-ELISA (Sanofi Diagnostics Pasteur, Sydney) method. Levels of anti-HBs &#8805; 10 mIU/ml were defined as seropositivity. In seronegative children, anti-HBs levels were rechecked 4 weeks after receiving one booster dose of hepatitis B vaccine. Of the children 877 (96.2%) were found anti-HBs positive, while all of them were negative for anti-HBc or HBsAg. Of children 34.8% were 12-23 months;28.7% were 24-36 months; and 36.5% were 37-60 months-old, and anti-HBs negativity rate was higher in the older age group with a statistically significant difference (1.4%, 3.9% and 4.2%, respectively; p= 0.003). Anti-HBs antibodies were found negative in 2.8% of children who were born by vaginal route and in 5.8% of children who were born by cesarean section, the difference being statistically significant (p= 0.016). There were no significant differences between anti-HBs seropositivity and gender, working/ educational status of the mothers and the presence of smoking parents in the family (p> 0.05). Logistic regression analysis indicated that the factors that affect antibody levels in vaccinated children were the duration of breastfeeding only (4.77 ± 1.53 months in anti-HBs positives and 3.69 ± 2.13 months in negatives; p= 0.008), birth weight (3328.18 ± 318 g in anti-HBs positives and 3135.27 ± 488 g in negatives; p= 0.037) and pregnancy parity (anti-HBs was negative in 3.4% of children born from mothers who had < 2 parities, and 8.2% of children born from mothers who had &#8805; 3 parities; p= 0.037). The remaining 35 (3.8%) children with undetectable antibody levels became seropositive after one dose of hepatitis B vaccination, with the antibody levels of &#8805; 100 mIU/ml. This response underlined the presence of immune memory in vaccinated children. The results of this study indicated that almost all 1-5 years old children who had received three doses of hepatitis B vaccine during infancy were protected from hepatitis B virus infection. It was concluded that similar studies should be carried out in different settings.
Anahtar Kelime: Hepatitis B Vaccines Hepatitis B Antibodies Infant Serology

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Bibliyografik
  • 1. Sidal M, Unuvar E, Oguz F, Cihan C, Onel D, Badur S. Age-specific seroepidemiology of hepatitis A, B, and E infections among children in Istanbul, Turkey. Eur J Epidemiol 2001; 17(2): 141-4.
  • 2. Noyan N, Aycan S. Ülkemizde rutin aşılama programları ve uygulamada karşılaşılan sorunlar. Klinik Çocuk Forumu Pediatrik Aşılar Özel Sayısı 2002; 2 (2): 1-8.
  • 3. Pickering LK, Baker CJ, Long SS, McMillan JA (eds). Summaries of Infectious Diseases, pp: 335-55. In: Red Book, 2006 Report of the Committee on Infectious Diseases. 2006, 27th ed. American Academy of Pediatrics. Elk Grove Village, USA.
  • 4. Sonmez E, Sonmez AS, Bayindir Y, Coskun D, Ariturk S. Anti-hepatitis B response to hepatitis B vaccine administered simultaneously with tetanus toxoid in nonresponder individuals. Vaccine 2002; 21(3-4): 243-6.
  • 5. Giammanco G, Li Volti S, Mauro L, et al. Immune response to simultaneous administration of a recombinant DNA hepatitis B vaccine and multiple compulsory vaccines in infancy. Vaccine 1991; 9(10): 747-50.
  • 6. Banatvala JE, van Damme P. Hepatitis B vaccine-do we need boosters?. J Viral Hepat 2003; 10(1): 1-6.
  • 7. Jack AD, Hall AJ, Maine N, Mendy M, Whittle HC. What level of hepatitis B antibody is protective? J Infect Dis 1999; 179(2): 489-92.
  • 8. Centers for Disease Control and Prevention. A comprehensive immunization strategy to eliminate transmission of hepatitis B virus infection in the United States: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). Part I: immunization of infants, children, and adolescents. MMWR 2005;54(RR16): 1-32.
  • 9. Petersen KM, Bulkow LR, McMahon BJ, et al. Duration of hepatitis B immunity in low risk children receiving hepatitis B vaccinations from birth. Pediatr Infect Dis J 2004; 23 (7): 650-5.
  • 10. Ni YH, Chang MH, Huang LM, et al. Hepatitis B virus infection in children and adolescents in a hyperendemic area: 15 years after mass hepatitis B vaccination. Ann Intern Med 2001; 135(9): 796-800.
  • 11. Centers for Disease Control and Prevention (CDC). A comprehensive immunization strategy to eliminate transmission of hepatitis B virus infection in the United States: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). Part II: immunization of adults. MMWR 2006; 55(RR16): 1-25.
  • 12. Banatvala JE, Van Damme P, Oehen S. Lifelong protection against hepatitis B: the role of vaccine immunogenicity in immune memory. Vaccine 2001; 19(7-8): 877-85.
  • 13. Samandari T, Fiore AE, Negus S, et al. Differences in response to a hepatitis B vaccine booster dose among Alaskan children and adolescent vaccinated during infancy. Pediatrics 2007; 120(2): e373 -81.
  • 14. Poovorawan Y, Chongsrisawat V, Theamboonlers A, Bock HL, Leyssen M, Jacquet JM. Persistence of antibodies and immune memory to hepatitis B vaccine 20 years after infant vaccination in Thailand. Vaccine 2010; 28(3): 730-6.
  • 15. Pokorska-Lis M, Marczynska M. Are teenagers immunized in infancy stil protected against hepatitis B? Przegl Lek 2010; 67(1): 13-7.
  • 16. Lin CC, Yang CY, Shih CT, Chen BH, Huang YL. Waning immunity and booster responses in nursing and medical technology students who had received plasma-derived or recombinant hepatitis B vaccine during infancy. Am J Infect Control 2011; 39(5): 408-14.
  • 17. Bialek SR, Bower WA, Novak R, et al. Persistence of protection against hepatitis B virus infection amoung adolescents vaccinated with recombinant hepatitis B vaccine beginning at birth: a 15 year follow-up study. Pediatr Infect Dis J 2008; 27(10): 881-5.
  • 18. Chaves SS, Groeger J, Helgenberger L, et al. Improved anamnestic response among adolescents boosted with a higher dose of the hepatitis B vaccine. Vaccine 2010; 28(16): 2860-4.
  • 19. Kutlu T, Soycan E, Karatayli E, Turkyilmaz A, Yurdaydin C, Bozdayi A. The first identified hepatitis B virus vaccine escape mutation in Turkey. J Clin Virol 2006; 35(2): 201-2.
  • 20. Karaoglu L, Pehlivan E, Gunes G, et al. Evaluation of the immune response to hepatitis B vaccination in children aged 1-3 years in Malatya, Turkey. New Microbiol 2003; 26(4): 311-9.
  • 21. McMahon BJ, Bruden DL, Petersen KM, et al. Antibody levels and protection after hepatitis B vaccination: results of a 15-year follow-up. Ann Intern Med 2005; 142(5): 333-41.
  • 22. Su FH, Cheng SH, Li CY, et al. Hepatitis B seroprevalence and anamnestic response amongst Taiwanese young adults with full vaccination in infancy, 20 years subsequent to national hepatitis B vaccination. Vaccine 2007; 25(47): 8085-90.
  • 23. Arora NK, Ganguly S, Agadi SN, et al. Hepatitis B immunization in low birthweight infants: do they need an additional dose? Acta Paediatr 2002; 91(9): 995-1001.
  • 24. Bhave S, Bhise S, Chavan SC, et al. Hepatitis B vaccination in premature and birth weight (LBW) babies. Indian Pediatr 2002; 39(7): 625-31.
  • 25. Gold Y, Somech R, Mandel D, Peled Y, Reif S. Decreased immune response to hepatitis B eight years after routine vaccination in Israel. Acta Paediatr 2003; 92(10): 1158-62.
  • 26. Hassan S, Ziba F. Antibody titer in Iranian children 6 years after hepatitis B vaccine administration. Vaccine 2007; 25(17): 3511-4.
  • 27. Hanson LA. Human milk and host defence; immediate and long-term effect. Acta Paediatr Suppl 1999; 88(430): 42-6.
  • 28. Sopori ML, Kozak W. Immunomodulatory effects of cigarette smoke. J Neuroimmunol 1998; 83(1-2): 148-56.
  • 29. Winter AP, Follett EA, McIntyre J, Stewart J, Symington IS. Influence of smoking on immunological responses to hepatitis B vaccine. Vaccine 1994; 12(9): 771-2.
APA SÜLEYMAN A, GÖKÇAY G, BADUR S, AYKIN S, KILIÇ G, TAMAY Z, ÜNÜVAR E, GÜLER N (2012). Süt çocukluğunda hepatit B aşısı uygulanan çocuklarda serolojik durumun değerlendirilmesi. Mikrobiyoloji Bülteni, 46(1), 47 - 56.
Chicago SÜLEYMAN Ayşe,GÖKÇAY Gülbin,BADUR Selim,AYKIN Sevilay,KILIÇ Gürkan,TAMAY ZEYNEP ÜLKER,ÜNÜVAR EMİN,GÜLER Nermin Süt çocukluğunda hepatit B aşısı uygulanan çocuklarda serolojik durumun değerlendirilmesi. Mikrobiyoloji Bülteni 46, no.1 (2012): 47 - 56.
MLA SÜLEYMAN Ayşe,GÖKÇAY Gülbin,BADUR Selim,AYKIN Sevilay,KILIÇ Gürkan,TAMAY ZEYNEP ÜLKER,ÜNÜVAR EMİN,GÜLER Nermin Süt çocukluğunda hepatit B aşısı uygulanan çocuklarda serolojik durumun değerlendirilmesi. Mikrobiyoloji Bülteni, vol.46, no.1, 2012, ss.47 - 56.
AMA SÜLEYMAN A,GÖKÇAY G,BADUR S,AYKIN S,KILIÇ G,TAMAY Z,ÜNÜVAR E,GÜLER N Süt çocukluğunda hepatit B aşısı uygulanan çocuklarda serolojik durumun değerlendirilmesi. Mikrobiyoloji Bülteni. 2012; 46(1): 47 - 56.
Vancouver SÜLEYMAN A,GÖKÇAY G,BADUR S,AYKIN S,KILIÇ G,TAMAY Z,ÜNÜVAR E,GÜLER N Süt çocukluğunda hepatit B aşısı uygulanan çocuklarda serolojik durumun değerlendirilmesi. Mikrobiyoloji Bülteni. 2012; 46(1): 47 - 56.
IEEE SÜLEYMAN A,GÖKÇAY G,BADUR S,AYKIN S,KILIÇ G,TAMAY Z,ÜNÜVAR E,GÜLER N "Süt çocukluğunda hepatit B aşısı uygulanan çocuklarda serolojik durumun değerlendirilmesi." Mikrobiyoloji Bülteni, 46, ss.47 - 56, 2012.
ISNAD SÜLEYMAN, Ayşe vd. "Süt çocukluğunda hepatit B aşısı uygulanan çocuklarda serolojik durumun değerlendirilmesi". Mikrobiyoloji Bülteni 46/1 (2012), 47-56.