Kalkolitik Smintheon (Gülpınar)'da dokumacılık ve halıcılık

Yıl: 2012 Cilt: 0 Sayı: 38 Sayfa Aralığı: 139 - 153 Metin Dili: Türkçe
hred

Kalkolitik Smintheon (Gülpınar)'da dokumacılık ve halıcılık

Öz:
Bu makalenin amacı, Troas Bölgesi'ndeki antik Apollon Smintheus (Smintheion) Tapına-ğı'nda yer alan prehistorik yerleşim yerindeki dokumacılık ve hasırcılık ile temsil edilen arkeolojik kanıtlan irdelemektir. Yürütülen arkeolojik kazılarda MÖ 5000'lerc tarihlenen prehistorik yerleşimin seramik kaidelerinde negatif yün dokuma ve hasır izlerini taşıyan toplam 960 parça bulunmuştur. Smintheion yerleşiminde Kalkoliük yerleşimciler tarafından kullanılan seramiklerin kaideleri altında yer alan negatif izlerin incelenmesiyle, dokumacılık ve hasırcılıkta hangi tür tekniklerin kabul edildiği ve dokunmuş kumaş ve hasır izlerinin nasıl oluştuğunu anlamak mümkündür. Smintheion'da ele geçen 960 kaide parçası üzerinde yer alan bu negatif izlerin değerlendirilmesi; basit örgü tekniğinde "bir alttan-bir üstten" geçmeli yün dokuma tercih edildiğini, dimi örgü "iki alttan-iki üstten" ve sarma örgü tekniklerinde genellikle tahıl sapı ve hasır otu kullanılarak üretildiğini ve en yaygın iki hasırcılık yöntemleri arasında olduğunu göstermektedir. Buna ek olarak, seramik kaideleri altındaki negatif izler üzerinde yapılan analizler sonucunda, seramik yapım aşamasında ağaç yapraklarının da kullanıldığı anlaşılmıştır. Smintheion'da, seramiklerin kaideleri altında yer alan negatif izlerden yün dokuma ve hasırın varlığını açıklayan bu iki önemli konu yeni veriler ışığında in-celenmişür. Arkeolojik kanıdann değerlendirilmesi, yün dokuma kumaş, sarmal hasır ve örme hasır parça-lannın, çömlekçi ustaları tarafından ilkel bir çark olarak kullanıldığını göstermektedir.
Anahtar Kelime:

Konular:
Sosyal > Sosyal > Arkeoloji

Weaving and mat making at Chalcolithic Smintheion (Gülpınar)

Öz:
Abstract: This essay aims to examine the archaeological evidence representing weaving antl mat making at the prehistoric settlement located in the ancient Sanctuary of Apollo Smintheus (Smintheion) in the Troad. Archaeological excavations conducted at the prehistoric settlement dating circa 5000 cal. B.C yielded total 960 pieces of pot bases bearing negadve imprints of woolen textiles and mats. It is possible to determine to a certain extent what sort of techniques of weaving and mat making techniques were adopted and how these products were used by the Chalcolithic settlers and potters of the site of Smintheion by examining these negative imprints of woven cloths and mats on the bases of pots. Evaluation of these negative imprints on 960 pot bases at Smintheion indicate that simple plaiting ("one under-one above") was the method preferred in weaving treads made of wool, while twill plaiting ("two under-two above") and coiling commonly employing wheat stalk and reed were the two most common matting methods adopted at the site. In addition, analysis of negative imprints on pot bases also confirms the use of tree leaves in the steps of pot making. Those two major explaining the presence of negative impressions of woven cloths and mats on pot bases have been examined in light of the new data from Smintheion. Evaluation of archaeological evidence implies that pieces of woven cloth and plaited and coiled mats were often used as a form of primitive turntable by the potters of the site.
Anahtar Kelime:

Konular:
Sosyal > Sosyal > Arkeoloji
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Adovasio - II- M. J. Adovasio - J. S. Illingworth, "Basketry and Textile Impressions", lingworth 2003 içinde: E.S. Elster and C. Renfrew (ed.), Prehistoric Sitagroi: Excavations in Northeast Greece, 1968-1970, volume 2: The Final Report, Los Angeles (2003) 252-257.
  • Asian 1997 R. Asian, Troia und Seine Siedlungskammer: Vom Neolithikum bis zu den Anfangen des Hisrorischen Nationalparks (Tübingen Üniversitesi, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 1997).
  • Bosanquet 1896-97 R. C. Bosanquet, "Notes from the Cyclades", BSA 3, 1986-97, 52-70.
  • Carington-Smith J. Carington-Smith, "Cloth and Mat Impressions" Keos I, Kephala: A 1977 Late Neolithic Settlement and Cemetry, Vol. I, J. Coleman (ed.) (1977) 114- 125.
  • Carrington-Smith J. Carington-Smith, "The Spinning and Weaving Implements", Sema I, 2000 Anglo-Hellenic Rescue Excavations 1971-73, The British School at Athens (2000) 207-263.
  • Carter ve dig. 2003 E. Carter - S. Campbell - S. Gauld, "Elusive Complexity: New Data from Late Halaf Domuztepe in South Central Turkey", Paleorient 29, 2003, 117-134.
  • Crowfoot 1934 G. M. Crowfoot, "The Mat Looms of Huleh, Palestine", Palestine Exploration Quarterly (1934) 195-198.
  • Crowfoot 1938 G. M. Crowfoot, "Mat Impressions on Pot Bases." Annals of Archaeology and Anthropology 25, 1938, 3-11.
  • Crowfoot 1954 G. M. Crowfoot, "Textiles, Basketry and Mats", içinde: Singer, C, E.J. Holmyard & A.R. Kail (ed.) A History of Technology I: From Early Times to Fall of Ancient Empires (1954) 413-447.
  • Culwick 1935 G.M. Culwick, "Potterv among the Wabena of Ulanga", Man 35, 1935, 165-169.
  • Çilingiroğlu - Çilin- A. Çilingiroğlu - Ç. Çilingiroğlu, "Ulucak", içinde: M. Özdoğan ve N. giroğlu 2007 Başgelen (ed.),Türkiye'de Neolitik Dönem: Yeni Koylar, Yeni bulgular (2007) 361-372.
  • Erim-Özdoğan 2007 A. Erim-Özdoğan, "Çayönü" içinde: M. Özdoğan and N. Başgelen (ed.), Türkiye'de Neolitik Dönem: Yeni Kay/ar, Yeni bulgular, İstanbul (2007) 57-97.
  • Evans - Renfrew J. D. Evans - C. Renfrew, Excavations at Saliagos Near Antiparos. 1968 British School at Athens, Supplementary Volume 5, (1968)
  • Gabriel 2006 U. Gabriel, "Ein Blick zurück-Das fünfte Jahrtausend vor Christus in der Troas", M. Korfmann (ed.), Troia: Archdologie eines Siedlungshügels und seiner Landschaft (2006) 355-360.
  • Immerwahr 1971 S.A. Immerwahr, The Athenian Agora XIII: The Neolithic and bronze Ages. Princeton (1971).
  • Jacobsen 1973 T. Jacobsen, "Excavations in the Franchthi Cave, 1969-1971. Part II", Uesperia 42,1973, 253-283.
  • Johnston 1974 R. H. Johnston, "The Biblical Potter" The Biblical Archaeologist 37, 1974, 86-106.
  • Labriola 2008 L. Labriola, "First Impressions: A Preliminary Account of Mat- Impressed Pottery in the Prehistoric Aegean", içinde: H. Erkanal, H. Hauptmann, V. Şahoğlu, R. Tuncel (ed.), The Aegean in the Neolithic, Chalcolithic and the Early bronze Age (2008) 309-322.
  • Iioyd - Mellaart S. Lloyd - J. Mellaart. Beycesultati I: The Chalcolithic and Early Bronze Levels 1962 (1962)
  • Mellaart 1967 J. Mellaart, Çatalhöyük. A Neolithic Town in Anatolia (1967)
  • Mellaart 1970 J. Mellaart, Excavations at Hacılar (1970)
  • Myres 1897 J. L. Mvres, "Textile Impressions on an Early Clay Vessel from Amor- gos." journal of the Anthropological Institute 27, 1897,178-180.
  • Nicholson 1929 W. E. Nicholsan, "The Potters of Sokoto", Man 31, 1929, 187-190.
  • Özdemir 2007 A. Özdemir, "An Experimental Study of Mat Impression on Pot Bases from Chalcolithic Gülpınar (Smintheion)" içinde: T. Takaoğlu (ed.), Ethnoarchaeological Investigations in Kural Anatolia 4, 2007, 73-86.
  • Özdoğan 2007 M. Özdoğan, "Marmara Bölgesi Neolitik Çağ Kültürleri" içinde: M Özdoğan - N. Başgelen (ed.), Türkiye'de Neolitik Döneni: Yeni Kaklar, Yeni Bulgular (2007) 401-426.
  • Özgünel 2001 C. Özgünel, Smintheion. Troas'ta Kutsal bir Alan (2001)
  • Özgünel 2003 C. Özgünel,"Das Heiligtum des Apolion Smintheion und die Ilias" Studia Troica 13, 2003, 261-291.
  • Papathanassopoulos G. A. Papathanassopoulos, "Pithos Bases with Imprints", içinde: G. A. 1996 Papathanassopoulos (ed.), Neolithic Culture iti Greece (1996).
  • Rodden 1964 R.J. Rodden, "A European Link with Çatal Hüyük: The 7th Millen- nium Settlement of Nea Nikomedia in Macedonia. Part II: Burials and the Shrine", IIJN April 18, 1964, 604-07.
  • Ryder 1965 M. L. Ryder. "Report of Textiles From Çatal Höyük", AnatSt 15, 1965, 175-176.
  • Sampson 1993 A. Sampson, Skoteini at Tharrounia, The Cave, the Settlement and the Cemetery (1993).
  • Seeher 1987 ). Seeher, "Prahistorische funde aus Gülpmar/Chrvse", AA 1987, 533- 556.
  • Schoop 2005 U. D. Schoop, "Early Chalcolithic in North-Central Anatolia: The Evidence from Boğazköy-Büyükkaya", Tl!BA-AR 8, 15-38.
  • Takaoğlu 2006 T. Takaoğlu, "The Late Neolithic in the Eastern Aegean: Excavation at Gülpınar in the Troad", Hesperia 75, 2006, 289-31.
  • Touchais 1981 G. Touchais, "Lc Material Neolithique" L 'Antre Cotycien I, bulletin Correspondance Hellenicjue, Supplement VII (1981) 95-172.
  • Tsounthas 1898 C. Tsounthas, "KuxXa&xoc" Aepbem (1898) 137-212.
  • Wendrich 2006 W. Wendrich, "Çatalhöyük Basketry", içinde: I. Hodder (ed.), Changing Materialities at Çatalhöyük: Reports from the 1995-1999 Seasons. Çatalhöyük Research Project, Vol. 5 (2006) 333-338.
  • Wendrich 2007 W. Wendrich, "Neolithısche Korbflechterei", Vor 12.000 jahren in Anatolien. Die altesten Monumente der Men,schheit (2007) 230-235.
APA Özdemir A (2012). Kalkolitik Smintheon (Gülpınar)'da dokumacılık ve halıcılık. Anadolu, 0(38), 139 - 153.
Chicago Özdemir Abdulkadir Kalkolitik Smintheon (Gülpınar)'da dokumacılık ve halıcılık. Anadolu 0, no.38 (2012): 139 - 153.
MLA Özdemir Abdulkadir Kalkolitik Smintheon (Gülpınar)'da dokumacılık ve halıcılık. Anadolu, vol.0, no.38, 2012, ss.139 - 153.
AMA Özdemir A Kalkolitik Smintheon (Gülpınar)'da dokumacılık ve halıcılık. Anadolu. 2012; 0(38): 139 - 153.
Vancouver Özdemir A Kalkolitik Smintheon (Gülpınar)'da dokumacılık ve halıcılık. Anadolu. 2012; 0(38): 139 - 153.
IEEE Özdemir A "Kalkolitik Smintheon (Gülpınar)'da dokumacılık ve halıcılık." Anadolu, 0, ss.139 - 153, 2012.