Yıl: 2012 Cilt: 55 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 1 - 17 Metin Dili: Türkçe

Kütahya fay zonu'nun Holosen aktivitesi

Öz:
Batı Anadolu Açılma Bölgesinin kuzeydoğu sınırında bulunan Kütahya Havzası BKB-DGD doğrultusunda uzanan bir çöküntü alanıdır ve güney kenarı belirgin bir morfoloji ile Kütahya Fay Zonu tarafından sınırlanmaktadır. Kütahya Fay Zonu boyunca jeolojik, jeomorfolojik ve jeofizik verilerden yararlanılarak yapılan çalışmalar sonucunda bu zonun, kuzey bloğun düştüğü normal fay geometrisine sahip 5 ayrı uzanımdan oluştuğu ve K50-70B doğrultusunda yaklaşık 22 km uzunluğa sahip olduğu ortaya konulmuştur. Paleosismolojik ve arkeosismolojik çalışmalar ise bu uzanım boyunca son 8000 yıl içinde yüzey kırığı oluşturan en az iki depremin meydana geldiğini ortaya koymaktadır. Bu depremlerden ilki M.Ö. 6000li yıllarda, sonuncusu ise M.Ö. 1800lü yıllarda Seyitömer Höyüğünde hasar oluşturan ve höyüğün terk edilmesine neden olan depremdir. Dolayısıyla, bu çalışmalar Kütahya Havzasının güneyini sınırlayan Kütahya Fay Zonunun Holosende tekrarlanan yıkıcı depremler ürettiğini ve geometrisi gözönünde bulundurulduğunda gelecekte de en az 6.5 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeli bulunduğunu ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelime:

Holocene activity of Kütahya fault zone

Öz:
Kütahya Basin which is located near the northeast boundary of the Western Anatolia Extension Region is a depression area that extends in WNW-ESE direction. Southern margin of the basin is bounded by a distinct fault morphology called Kütahya Fault Zone. Geological, geomorphological and geophysical studies on the Kütahya Fault Zone show that this zone consists of 5 different fault branches. Total length of the mapped fault zone is about 22 km in N50-70W direction. Paleoseismological and archeoseismological studies show that there are at least two surface rupturing earthquakes during the last 8000 years. First earthquake was occurred around 6000 BC and the last one was around 1800 B.C. after which the Seyitömer Tell was abandoned. Thus, this study indicates that the Kütahya Fault Zone has produced destructive earthquakes during Holocene and considering the length of the fault zone, it is possible to suggest that the fault zone has earthquake potential at least 6.5 magnitude.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Alçiçek, M. C., Kazancı, N. and Özkul, M., 2005. Multiple rifting pulses and sedimentation pattern in the Çameli Basin, southwestern Anatolia, Turkey. Sedimentary Geology, 173, 409–431.
  • Altunel, E., Barka, A. and Akyüz, S., 1999. Paleoseismicity of the Dinar Fault, SW Turkey, TerraNova, 11, 297-302.
  • Ambraseys, N. N. and Finkel, C. F., 1995. The seismicity of Turkey and adjacent areas: a historical review, 1500-1800. Eren Yayıncılık, İstanbul, 240 p.
  • Angelier, J., Dumont, J. F., Karamanderesi, H., Poisson, A., Şimsek, S. and Uysal, S., 1981. Analyses of fault mechanisms and expansion of southwestern Anatolia since the late Miocene. Tectonophysics, 75, 1-9 p.
  • Barka, A. and Reilinger, R., 1997. Active tectonics of the Eastern Mediterranean region: deduced from GPS, neotectonic and seismicity data. Annali di Geofisica, 40, 587-610.
  • Bozkurt, E., 2001. Neotectonics of Turkey – a synthesis. Geodinamica Acta, 14, 3-30.
  • Bozkurt, E., 2003. Origin of NE-trending basins in western Turkey. Geodinamica Acta, 16, 61-81.
  • Cohen, H. A., Dart, C. J., Akyüz, H. S., and Barka, A., 1995. Syn-rift sedimantation and structural development of the Gediz and Büyük Menderes graben, Western Turkey. Journal of the Earth Society, London, Vol.152, pp. 629-638.
  • Dumont, J. F., Uysal, S., Şimşek, S., Karamanderesi, H. and Letouzey, J., 1979. Formation of the Grabens in southwestern Anatolia. Bull. Min. Res. Explor. Ins. Turk., 92, 7-18 p.
  • Ergin, K., Güçlü, U. ve Uz, Z., 1967. Türkiye ve civarının deprem kataloğu (MS 11 yılından 1964 sonuna kadar) (Earthquake catalogue of Turkey and surroundings from AD 11 to 1964). ITU Maden Fakültesi, Arz Fiziği Enstitüsü Yayınları, No: 24.
  • Eyidoğan, H. and Barka, A., 1996. The 1 October 1995 Dinar earthquake, SW Turkey. Terra Nova 8, 479-485.
  • Guidoboni, E., Comastri, A. and Traina, G., 1994. Catalogue of ancient earthquakes in the Mediterranean area up to the 10th century. ING-SGA, Bologna. Gürer, Ö. F., Özburan, M., Sangu, E. ve Doğan, B., 2005. Kütahya Dolayının Neotetonik İncelenmesi BAPB-Proje No: 2005/14.
  • Hancock, P. L. and Barka, A., 1987. Kinematic indicators on active normal faults in western Turkey. Journ. Struc. Geol., 9, 573-584.
  • Koçyiğit, A. ve Bozkurt, E., 1997. Kütahya-Tavşanlı Çöküntü Alanının Neotektonik Özellikleri. TUBİTAK Araştırma Projesi, No: YDABÇAG-126, 78s.
  • Koçyiğit, A., Yusufoğlu, H. and Bozkurt, E., 1999. Evidence from the Gediz graben for episodic two-stage extension in Western Turkey. Journal of the Geological Society; London, 156,60541 6.
  • Seyitoğlu, G. and Scott, B. C., 1991. Late Cenozoic extension and basin formation in West Turkey. Geological Magazine, 128, 155-166.
  • Seyitoğlu, G. and Scott, B. C., 1992. The age of Büyük Menderes Graben (West Turkey) and its tectonic implications. Geological Magazine, 129, 239-242.
  • Şaroğlu, F., Emre, Ö. ve Boray, A., 1987. Türkiye’nin Diri Fayları ve Depremsellikleri. MTA yayınları 394 s.(yayınlanmamış)
  • Şaroğlu, F., Emre, Ö. ve Kusçu, İ., 1992. Türkiye diri fay haritası. Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlügü Jeoloji Etütleri Dairesi.
  • Şengör, A. M. C., 1987. Cross-fault and differential streching of hanging walls in regions of low-angle normal faulting: examples from western Turkey, Continental extensional tectonics. M.P. Coward, J.F. Dewey, P.L. Hancock, (Eds.), Geological Society Special Publication, 28,575- 589.
  • Tan, O., Tapırdamaz, M.C. and Yörük, A., 2008. The earthquake catalogues for Turkey. Turkish Journal of Earth Science 17 (2), 405-418.
  • Wells, D. L., and Coppersmith, K. J., 1994. New empirical Relationships among Magnitude, Rupture Length, Rupture Width, Rupture Area and Surface Displacement. Bulletin of the Seismological Society of America,Vol.84, No. 4, pp.974-1002.
  • Yılmaz, Y., Genç, S. C., Gürer, F., Bozcu, M., Yılmaz, K., Karacık, Z., Altunkaynak, S. and Elmas, A., 2000. When did the Anatolian grabens begin to develop. Geological Society, London, 173, 353-384.
APA ALTINOK S, KARABACAK V, YALÇINER C, BİLGEN A, ALTUNEL E, KAYAK N (2012). Kütahya fay zonu'nun Holosen aktivitesi. Türkiye Jeoloji Bülteni, 55(1), 1 - 17.
Chicago ALTINOK Sevgi,KARABACAK Volkan,YALÇINER CAHİT ÇAĞLAR,BİLGEN A. Nejat,ALTUNEL ERHAN,KAYAK Nafiye Güneç Kütahya fay zonu'nun Holosen aktivitesi. Türkiye Jeoloji Bülteni 55, no.1 (2012): 1 - 17.
MLA ALTINOK Sevgi,KARABACAK Volkan,YALÇINER CAHİT ÇAĞLAR,BİLGEN A. Nejat,ALTUNEL ERHAN,KAYAK Nafiye Güneç Kütahya fay zonu'nun Holosen aktivitesi. Türkiye Jeoloji Bülteni, vol.55, no.1, 2012, ss.1 - 17.
AMA ALTINOK S,KARABACAK V,YALÇINER C,BİLGEN A,ALTUNEL E,KAYAK N Kütahya fay zonu'nun Holosen aktivitesi. Türkiye Jeoloji Bülteni. 2012; 55(1): 1 - 17.
Vancouver ALTINOK S,KARABACAK V,YALÇINER C,BİLGEN A,ALTUNEL E,KAYAK N Kütahya fay zonu'nun Holosen aktivitesi. Türkiye Jeoloji Bülteni. 2012; 55(1): 1 - 17.
IEEE ALTINOK S,KARABACAK V,YALÇINER C,BİLGEN A,ALTUNEL E,KAYAK N "Kütahya fay zonu'nun Holosen aktivitesi." Türkiye Jeoloji Bülteni, 55, ss.1 - 17, 2012.