Yıl: 2012 Cilt: 0 Sayı: 54 Sayfa Aralığı: 175 - 188 Metin Dili: Türkçe

Measuring financial efficiency of cement firms listed in Istanbul stock exchance via fuzzy data envelopment analysis

Öz:
Günümüzde yaşanan yoğun rekabet ve piyasa koşullarındaki belirsizlikler nedeniyle işletmelerinkaynaklarını etkin bir şekilde kullanmaları gerekmektedir. İşletmelerin etkin olup olmadıklarının belirlenmesiaçısından finansal performans göstergeleri oldukça önemli bir yere sahiptir. Finansal performansın ölçülmesiiçin finansal oran analizleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Oran analizleri ile işletmelerin mali tablolarındayer alan bilgiler oransal olarak incelenerek finansal performansları hakkında önemli göstergelereulaşılmaktadır. Bu göstergelerin bir işletme için yorumlanması tek başına yeterli olmayabilir. Bu nedenle,finansal oranlar işletmeler arası karşılaştırmalara konu olmaktadır. Yapılan çalışmada, İstanbul MenkulKıymetler Borsası (İMKB)nda işlem gören çimento şirketlerinin finansal performansları Bulanık Veri Zarflama Analizi (VZA) ile değerlendirilmiştir. Bu amaçla 15 çimento şirketinin 2006-2010 yılları arasında yayınlanmışolan finansal tabloları kullanılmıştır. Şirketler için hesaplanan finansal oranlar minimum, ortalama ve maksimum değerleri göz önüne alınarak üçgen bulanık sayılar ile ifade edilmiş ve göreli etkinlik değerleri Bulanık VZA ile belirlenmiştir..
Anahtar Kelime:

İstanbulmenkul kıymetler borsası nda işlem gören çimento şirketlerinin finansal etkinliklerinin bulanık veri zarflama analizi ile ölçümü

Öz:
Nowadays, businesses must use their resources efficiently because of heavy competition and uncertainty in market conditions. In order to determine whether a business is efficient or not, financial performance indicators have rather important place. To measure financial performance, financial ratio analysis is more commonly used. With the help of ratio analysis, information in businesses financial statements are examined proportionally, and important indicators are reached about financial performance. Interpretation of this indicators for only one firm may not be enough. Therefore, financial ratios are subject to interfirm comparisons. In this study, cement firms , listed in Istanbul Stock Exchance (ISE), financial efficiency is evaluated via Fuzzy Data Envelopment Analysis (DEA). For this purpose, 15 cement firms financial statements published between 2006-2010 are used. Minimum, average and maximum values of the financial ratios that calculated for businesses, are taken into consideration defined by triangular fuzzy numbers and relative efficiency scores are determined by Fuzzy DEA.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Akgüç, Öztin (1998), Finansal Yönetim , Muhasebe Enstitüsü Yayınları, No: 65, İstanbul.
  • Azadeh, A. – Ghaderi, S. F. – Javaheri, Z. – Saberi, M. (2008), “ A Fuzzy Mathematical Programming Approach to DEA Models”, American Journal of Applied Sciences, Vol. 5, No. 10, p. 1352-1357.
  • Charnes, A. – Cooper, W.W. – Rhodes, E. (1978), “Measuring The Efficiency Of Decision Making Units”, European Journal Of Operational Research, Vol. 2, No. 6, p. 429- 444.
  • Cooper, William W. – Park, Kyung Sam. – Yu, Gang. (1999) “ IDEA and AR–IDEA: Models for Dealing with Imprecise Data in DEA”, Management Science, Vol. 45, No. 4, p. 597-607.
  • Despotis, Dimitris K. – Smirlis, Yiannis G. (2002), “Data Envelopment Analysis With Imprecise Data”, European Journal Of Operational Research, Vol. 140, p. 24-36.
  • Dia Mohamed (2004), “A Model Of Fuzzy Data Envelopment Analysis”, INFOR, Vol. 42, No. 4, p. 267-279.
  • Guo, Peijun – Tanaka, Hideo (2001), “Fuzzy DEA: A Perceptual Evaluation Method”, Fuzzy Sets And Systems, Vol. 119, p. 149-160.
  • Gülcü, Aslan (2001), “Cumhuriyet Üniversitesi Araştırma Hastanesi Üzerinde VZA Yöntemi İle Görece Verimlilik Analizi”, Verimlilik Dergisi, Sayı 4, Milli Prodüktivite Merkezi Yayını, Ankara.
  • Kahraman, Cengiz – Tolga, Ethem (1998), “Data Envelopment Analysis Using Fuzzy Concept”, The 28th International Symposium on Multiple–Valued Logic, USA.
  • Kao, Chiang – Liu,Shiang (2000), “Data Envelopment Analysis With Missing Data: An Application To University Libraries In Taiwan”, Journal of Operational Research Society, Vol. 51, p. 897-905.
  • Karsak E. (2008), “Using Data Envelopment Analysis For Evaluating Flexible Manufacturing Systems In The Presence Of Imprecise Data”, International Journal Of Advanced Manufactoring Technology, Vol. 35, p. 867-874.
  • Kavaklıdere, Koray – Karpın, Sibel (2004), “Çimento ve Tekstil Sektörlerinde Etkinlik Çalışması ve Veri Zarflama Analizi, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 6, Sayı 1, s. 196-219.
  • Kula, Veysel – Özdemir, Letife (2007), “Çimento Sektöründe Göreceli Etkinsizlik Alanlarının Veri Zarflama Analizi Yöntemi İle Tespiti”, Afyon Kocatepe Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi , Cilt. 4, Sayı 1, s. 55-70.
  • Lertworasirikul, Saowanee (2002), Fuzzy Data Envelopment Analysis, Faculty Of North Carolina State University, Degree Of Doctor Of Philosophy, USA.
  • Lertworasirikul, Saowanee et al. (2003), “Fuzzy BCC Model for Data Envelopment Analysis”, Fuzzy Optimization and Decision Making, No. 2, p. 337-358.
  • Lotfi, F. Hosseinzadeh. – Jahanshahloo, G. R. – Alimardani, M. (2007), “A New Approach for Efficiency Measures by Fuzzy Linear Programming and Application in Insurance Organization”, Applied Mathematical Sciences, Vol. 1, No. 14, p. 647-663.
  • Saati, S. M.– Memariani A. – Jahanshahloo G.R. (2002), “Efficiency Analysis And Ranking DMUs With Fuzzy Data”, Fuzzy Optimization And Decision Making, Vol. 1, p. 255- 267.
  • Saati, S. – Memariani, A. (2005), “Reducing Weight Flexibility In Fuzzy DEA”, Applied Mathematics And Computation, Vol. 161, p. 611-622.
  • Sengupta, Jati K. (1992), “A Fuzzy System Approach in Data Envelopment Analysis”, Computers & Mathematics with Applications, Vol. 24, p. 259-266.
  • Tai, Liu Shiang – Mang, Chuang (2009), “Fuzzy Efficiency Measures In Fuzzy DEA/AR With Application To University Libraries”, Expert Systems With Applications, Vol. 36, p. 1107. Tarım, Armağan (2001), Veri Zarflama Analizi: Matematiksel Programlama Tabanlı Göreli Etkinlik Ölçüm Yaklaşımı, Sayıştay Yayınları, Ankara, 2001.
  • Thanassoulis E. – Boussofiane, A. - Dyson R.G. (1996), “A Comparison Of Data Envelopment Analysis And Ratio Analysis As Tools For Performance Assessment”, Omega, Vol. 24, No. 3, p. 229-244.
  • Wang, Ying Ming. – Luo, Ying. – Liang, Liang. (2009), “Fuzzy Data Envelopment Analysis Based Upon Fuzzy Arithmetic With An Application To Performance Assessment Of Manufacturing Enterprises”, Expert Systems With Applications, Vol. 36, p. 5205-5211.
  • Yalama, Abdullah – Sayım, Mustafa (2006), “Veri Zarflama Analizi (VZA) Yöntemi İle Temel Analiz: Türkiye’de İMKB’ye Kote İmalat Sektörü Üzerine Ampirik Bir Uygulama”, 10. Ulusal Finans Sempozyumu, İzmir.
  • Yıldız, Ayşe (2005), “İMKB’de İşlem Gören Şirketlerin Etkinliklerinin Veri Zarflama Analizi ve Malmquist Endeksi Yöntemleriyle Değerlendirilmesi”, 9. Ulusal Finans Sempozyumu, Nevşehir, s. 285-315.
  • Yılmaz, M. Kemal – Dilek, Çıracı (2004), “ Hisse Senetleri İMKB’de İşlem Gören Çimento Şirketlerinin Likidite ve Karlılık Açısından Veri Zarflama Yöntemi İle Etkinlik Analizi”, Muhasebe ve Bilim Dünyası Dergisi, Cilt 6, Sayı 3, s. 129-148.
APA BAŞKAYA Z, AVCI ÖZTÜRK B (2012). Measuring financial efficiency of cement firms listed in Istanbul stock exchance via fuzzy data envelopment analysis. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 0(54), 175 - 188.
Chicago BAŞKAYA Zehra,AVCI ÖZTÜRK BURCU Measuring financial efficiency of cement firms listed in Istanbul stock exchance via fuzzy data envelopment analysis. Muhasebe ve Finansman Dergisi 0, no.54 (2012): 175 - 188.
MLA BAŞKAYA Zehra,AVCI ÖZTÜRK BURCU Measuring financial efficiency of cement firms listed in Istanbul stock exchance via fuzzy data envelopment analysis. Muhasebe ve Finansman Dergisi, vol.0, no.54, 2012, ss.175 - 188.
AMA BAŞKAYA Z,AVCI ÖZTÜRK B Measuring financial efficiency of cement firms listed in Istanbul stock exchance via fuzzy data envelopment analysis. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2012; 0(54): 175 - 188.
Vancouver BAŞKAYA Z,AVCI ÖZTÜRK B Measuring financial efficiency of cement firms listed in Istanbul stock exchance via fuzzy data envelopment analysis. Muhasebe ve Finansman Dergisi. 2012; 0(54): 175 - 188.
IEEE BAŞKAYA Z,AVCI ÖZTÜRK B "Measuring financial efficiency of cement firms listed in Istanbul stock exchance via fuzzy data envelopment analysis." Muhasebe ve Finansman Dergisi, 0, ss.175 - 188, 2012.
ISNAD BAŞKAYA, Zehra - AVCI ÖZTÜRK, BURCU. "Measuring financial efficiency of cement firms listed in Istanbul stock exchance via fuzzy data envelopment analysis". Muhasebe ve Finansman Dergisi 54 (2012), 175-188.