Yıl: 2014 Cilt: 2 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 236 - 245 Metin Dili: Türkçe

Ankara Etnografya Müzesi koleksiyonu'nda yer alan Art Nouveau üsluplu yıldız porselenleri

Öz:
1890lı yılların başında Sultan II. Abdülhamidin emri ile Yıldız Sarayı bahçesine kurdurulan Yıldız Çini Fabrika-i Hümayunu, Osmanlısanayisinin önemli bir adımı olmakla birlikte, aynı zamanda Batılı devletlere karşı da bir prestij göstergesi olmuştur. Yıldız Çini Fabrika-i Hümayunu, üretime geçtiği 1894 yılından, üretimin durdurulduğu 1909 yılına kadar geçen süre içerisinde Osmanlımodernleşmesinin takip edilebildiği eşsiz eserler üretmiştir. Bu 15 yıllık dönem içerisinde, özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısında,Avrupada moda olan Art Nouveau akımının etkisi ile imal edilen porselen objeler oldukça dikkat çekicidir. Günümüzde farklı müze vekoleksiyonlara dağılmış olan bu eserlerden bir grup, Ankara Etnografya Müzesi Porselen Koleksiyonu içinde yer almaktadır. Araştırmakapsamında müze koleksiyonunda bulunan, Art Nouveau üsluba sahip eserler incelenmiş ve değerlendirilmeye çalışılmıştır.
Anahtar Kelime:

Art Nouveau Yıldız porcelains exhibited at Ankara Ethnography museum collection

Öz:
Yıldız Çini Fabrika-i Hümayunu (Yıldız Imperial Porcelain Factory) was established on the orders of Sultan Abdulhamid II at the beginningof the 1890s in the Yıldız Palace garden. While this was an important step in the history of Ottoman industry it also created a prestigeagainst western societies. From the date the production was started in 1894 until it was closed in 1909, unique works of the Ottoman modernization era have beenproduced at Yıldız Çini Fabrika-i Hümayunu (Yıldız Imperial Porcelain Factory). Te porcelain objects produced under the infuence ofthe Art Nouveau movement in Europe within this 15 years period, especially in the second half of the 19 th century,are quite remarkable.Tese works have been distributed among various museums and collections and a group of them are exhibited at the Ankara EthnographyMuseum s Porcelain Collection. In this research, Art Nouveau works in this museum s collection are examined and evaluated.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Adıgüzel, H. (2006).19-20. yüzyıl İstanbul mimarlığında Art Nouveau üsluplu çiniler. Yayımlanmamış Yüksek Lisans tezi Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Maarif Nezareti Mektubi Kalemi [M.F. MKT.]. (29/B/1333 [Hicri]). (Dosya No: 1209, Gömlek No: 80), T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi [BOA], İstanbul.
  • Masini, L. V. (1987). Art Nouveau. Secaucus, N.J: Chartwell Books. Old Beginnings Antiques. (t.y.). 01. 11. 2014 tarihinde http:// www.rubylane.com/item/465465-JV-00520/Ex78ceptional- T-V-Limoges-France-Trumpet adresinden erişildi.
  • Ortaylı, İ. (2014). İmparatorluğun en uzun yüzyılı. İstanbul: Timaş Yayınları.
  • Özgül, M. K. (1997). Resmin gölgesi şiire düştü: Türk edebiyatında tablo altı şiirleri.İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Peremeci, O. N. (1911). Abdülhamid-I Sani ve Devr-i Saltanatı: Hayat-ı Siyasiye ve Hususiyesi (Cilt 2).İstanbul: Osmaniye Matbaası İbrahim Hilmi.
  • Şahin Tekinalp, P.(2002). Batılılaşma Dönemi duvar resmi. Türkler,15, 440-448.
  • Şahin Tekinalp, P. (2004). Tuvallerde Yıldız Sarayı. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 21 (2), 143-158.
  • Tschudi-Madsen, S. (1956). Sources of Art Nouveau. New York: G. Wittenborn.
  • Tunaya, T. Z. (1994). Türkiye’de siyasi partiler 1859-1952 .Ankara: Simavi Yayınları.
  • Türkoğlu, S. (2002). Osmanlı döneminde başlayan art nouveau akımı. Antik Dekor,73, 77-80.
  • Upton-Ward, J. (1999). Abdülaziz’in Avrupa seyahati. Osmanlı, II, 119-129.
  • Yasa Yaman, Z. (2012). Ankara’da bir milli müze serüveni. Z. Yasa-Yaman (Ed.)Ankara Resim ve Heykel Müzesi içinde (ss. 35-71). Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı.
  • Yıldız Perakende Evrakı Mabeyn Baş Kitabeti [Y. PRK. BŞK.]. (29/Z/1312 [Hicri]). (Dosya No: 41, Gömlek No: 89), T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü Osmanlı Arşivi [BOA], İstanbul.
  • Yıldız Porselen Vazo. (t.y.). (Envanter No: 1.836.79). Etnografya Müzesi Porselen Koleksiyonu, Ankara.
  • Yıldız Porselen Vazo. (t.y.). (Envanter No: 1.837.79). Etnografya Müzesi Porselen Koleksiyonu, Ankara.
  • Yıldız Porselen Vazo. (t.y.). (Envanter No: 1.840.79). Etnografya Müzesi Porselen Koleksiyonu, Ankara.
  • Barillari, D. ve Godoli, E. (1997). İstanbul 1900: Art nouveau mimarisi ve iç mekânları (Çev. Aslı Ataov). İstanbul: Yem Yayınları.
  • Batur, A. (1995). Art Nouveau Mimarlığı ve İstanbul, Mimari Akımlar 1 , 44-63.
  • Batur, A. (2005). Art Nouveau Mimarlığı ve İstanbul. Art Nouveau from Europe to İstanbul 1890-1930=Avrupa’dan-İstanbul’a yeni sanat 1890-1930 içinde (ss.141-166). İstanbul: TMMOB Mimarlar Odası.
  • Cezar, M. (1995). Sanatta Batı’ya açılış ve Osman Hamdi: 2. İstanbul: Erol Kerim Aksoy Kültür, Eğitim, Spor ve Sağlık Vakfı.
  • Coşansel Karakullukçu, D. (2012). Son dönem Osmanlı saraylarında Yıldız porselenleri. Milli Saraylar Sanat-Tarih- Mimarlık Dergisi, 9, 37-61.
  • Çoker, A. (1983a).Osman Hamdi ve Sanayi-i Nefise Mektebi. İstanbul: Mimar Sinan Üniversitesi.
  • Çoker, A. (1983b). Fotoğrafan resim ve Darüşşafakalı ressamlar. Yeni Boyut Plastik Sanatlar Dergisi, 2 (9), 4-12.
  • Edgü, F. (1978). 19. yüzyıl Türk Primitiferi sergisi. Milliyet Sanat Dergisi, 303, 18.
  • Engin, V. (2005). II. Abdülhamid ve dış politika. İstanbul: Yeditepe Yayınevi.
  • Germaner, S. (1992). 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı-Fransız kültür ilişkileri ve Osman Hamdi Bey .Z. Rona (Yay. haz.). I. Osman Hamdi Bey kongresi: Bildiriler 2-5 Ekim 1990 içinde (ss. 105-111). İstanbul: Mimar Sinan Üniversitesi Yayınları.
  • Kalyoncu, H. (2011). Topkapı Sarayı Müzesi Yıldız Porselenleri Koleksiyonu’nun Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Doktora tezi. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
  • Koloğlu, O. (1987). Abdülhamid gerçeği. İstanbul: Gür Yayınları.
  • Küçükerman, Ö.(1987). Dünya saraylarının prestij teknolojisi— porselen sanatı ve Yıldız Çini Fabrikası. Ankara: Sümerbank Genel Müdürlüğü.
  • Küçükerman, Ö., Bayraktar, N. ve Karakaşlı, S. (1998). Milli Saraylar yayınında Yıldız porselenleri. İstanbul: TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı.
  • Limoges Porcelain. (2014). 01.11.2014 tarihinde http://www. prices4antiques.com/Limoges-Porcelain-Teugram-C- Vase-Floral-Blossoms-Gold-Rim-14-inch-E8913072.html adresinden erişildi.
APA ALTAY AYDIN S (2014). Ankara Etnografya Müzesi koleksiyonu'nda yer alan Art Nouveau üsluplu yıldız porselenleri. Ankara Araştırmaları Dergisi, 2(2), 236 - 245.
Chicago ALTAY AYDIN Suna Canan Ankara Etnografya Müzesi koleksiyonu'nda yer alan Art Nouveau üsluplu yıldız porselenleri. Ankara Araştırmaları Dergisi 2, no.2 (2014): 236 - 245.
MLA ALTAY AYDIN Suna Canan Ankara Etnografya Müzesi koleksiyonu'nda yer alan Art Nouveau üsluplu yıldız porselenleri. Ankara Araştırmaları Dergisi, vol.2, no.2, 2014, ss.236 - 245.
AMA ALTAY AYDIN S Ankara Etnografya Müzesi koleksiyonu'nda yer alan Art Nouveau üsluplu yıldız porselenleri. Ankara Araştırmaları Dergisi. 2014; 2(2): 236 - 245.
Vancouver ALTAY AYDIN S Ankara Etnografya Müzesi koleksiyonu'nda yer alan Art Nouveau üsluplu yıldız porselenleri. Ankara Araştırmaları Dergisi. 2014; 2(2): 236 - 245.
IEEE ALTAY AYDIN S "Ankara Etnografya Müzesi koleksiyonu'nda yer alan Art Nouveau üsluplu yıldız porselenleri." Ankara Araştırmaları Dergisi, 2, ss.236 - 245, 2014.