Yıl: 2016 Cilt: 14 Sayı: 111 Sayfa Aralığı: 208 - 219 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine)

Öz:
Bu çalışmamızda, Eski Türk ozanlarının, İslamiyet'in kabulüyle epik geleneklerini Anadolu'ya taşımaları, derviş ozanlara dönüşerek Anadolu'nun İslamlaşması ve Türkleşmesine ne derecede katkı koydukları üzerinde durulmuştur. Eski Türk ozanlarının, epik temin alp tipini Hz. Ali'nin şahsında alp-eren tipine evirmeleri değerlendirilmiştir. Türkler arasındaki Hz. Ali sevgisinin, yaratılan "Cenknâme" kültü bağlamlı olarak ortaya çıktığı ve yayıldığı başka araştırmacıların iddialarıyla da yazıda desteklenmiştir. 13,14,15.yy.larda Anadolu'da vücut bulan bu dinî edebiyat akımı "Ejderha Destanı" özelinde yorumlanmaya çalışılmış, destanının daha önceden yayınlanan metinlerinden faydalanılarak, edisyon kritikli metni hazırlanmıştır. Şahsi kütüphanemizdeki yazma metin, A. Güzel-M. Tatçı tarafından yayınlanan Ejderha Destanı metniyle karşılaştırılmış, A. Güzel-M. Tatcı yayınındaki farklılıklar dipnotta gösterilmiştir. Oğuz lehçesinin Anadolu'da bir edebiyat dili haline gelişinde, dönemin bu özgün sanatçılarının oynadığı etkin rol bağlamında başka çalışmaların ve görüşlerin de ışığında değerlendirmeler yapılmıştır. Destan epizotlarına göre özetlenmiş, şahıs kadrosu hakkında bilgi verilmiş, yazma nüshalarıyla ilgili olarak da kısa bir tanıtım yapılmıştır. Destanda geçen "ejderha, elma, öküz, balık" motifleri yorumlanmış, Uzak Doğu'ya, Asya içlerine ait mitolojik tasavvurların İslami bir renge büründürülüşleri ve yaşatıla gelmeleri örneklendirilmiştir
Anahtar Kelime:

Konular: Folklor

A Study in the Context Of Hz. Ali's Cenkname (About Destan-ı Ejderha and Some Motifs)

Öz:
In this study, we focused on how the former Turkish ozans carried their epic cultures to the Anatolia by accepting the Islam and helped to increase the density of the Islamic and Turkish characteristics of the Anatolia. We evaluated the transformation of epic temin alp type into the alp-eren type by considering the personality of Hz. Ali. The emergence of the sypathy by supporting with studies of the other researchers in the context of the created "Cenkname" kült belonging to Hz. Ali in Turkish is also mentioned in this paper by referencing studies of the other researchers.This religion based literay form created in the 13th, 14th and 15th centuries in Anatoliais tried to be evaluated by especially considering "Dragon Epic" and a edition-critisized text is generated by utilizing the previously published studies of the mentioned epic. The text in our private library is compared with the text published by the A. Güzel and M. Tatçı and then the differences between texts are given in the footnotes. Some evaluations about becoming West Oghuz Dialect asa major literature language in Anatoliawith the important role played by the unique artists are given by using the studies carried out on this area. The characters summarized by the episotes of the tale are presented and a short intoductory part about the copies of the mentioned text is also given. The motifs about the "dragon, apple, ox and fish" are interpreted, and how the mythological imaginations belonging to the Far East and Asia are islamized and lived are illustrated
Anahtar Kelime:

Konular: Folklor
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
APA Aslan N (2016). HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine). , 208 - 219.
Chicago Aslan Namık HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine). (2016): 208 - 219.
MLA Aslan Namık HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine). , 2016, ss.208 - 219.
AMA Aslan N HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine). . 2016; 208 - 219.
Vancouver Aslan N HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine). . 2016; 208 - 219.
IEEE Aslan N "HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine)." , ss.208 - 219, 2016.
ISNAD Aslan, Namık. "HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine)". (2016), 208-219.
APA Aslan N (2016). HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine). Milli Folklor Dergisi, 14(111), 208 - 219.
Chicago Aslan Namık HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine). Milli Folklor Dergisi 14, no.111 (2016): 208 - 219.
MLA Aslan Namık HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine). Milli Folklor Dergisi, vol.14, no.111, 2016, ss.208 - 219.
AMA Aslan N HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine). Milli Folklor Dergisi. 2016; 14(111): 208 - 219.
Vancouver Aslan N HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine). Milli Folklor Dergisi. 2016; 14(111): 208 - 219.
IEEE Aslan N "HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine)." Milli Folklor Dergisi, 14, ss.208 - 219, 2016.
ISNAD Aslan, Namık. "HZ.ALİ CENKNAMELERİ BAĞLAMINDA BİR ESER (Destan-ı Ejderha ve Bazı Motifleri Üzerine)". Milli Folklor Dergisi 14/111 (2016), 208-219.