ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ

Yıl: 2016 Cilt: 9 Sayı: 26 Sayfa Aralığı: 417 - 458 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ

Öz:
Bu çalışma, askeri darbelerin Türkiye-Avrupa ilişkileri üzerindeki etkilerini incelemiştir. Askeri müdahale dönemleri Türk siyasi tarihinde en önemli gelişmelerden birisidir. Türkiye'nin Avrupa ile ilişkilerinin gelişimini 27 Mayıs, 12 Mart ve 12 Eylül örnekleri çerçevesinde ele alan bu çalışmada literatür taramasına dayalı bir araştırma yöntemi benimsenmiştir. Ordunun siyasal sistem içindeki konumu analiz edilmeye çalışılarak silahlı kuvvetlerin genelde politika özelde ise Avrupa ile ilişkilerdeki tutumları belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, çalışma ordunun siyasete müdahale etmesinin nedenlerini araştırmış ve askerlerin siyaset üzerindeki etkisinin belirleyicilerinin ne olduğu, neden ve nasıl müdahale ettikleri, kurdukları rejimin ne tür bir rejim olduğu gibi soruları yanıtlamaya çalışmıştır. Çalışma, bu soruların yanıtlanmasından sonra, her askeri darbenin Türkiye-Avrupa ilişkileri üzerindeki etkilerine ilişkin bilgi sunmayı amaçlamıştır. Bu çalışmada 27 Mayıs, 12 Mart ve özellikle 12 Eylül dönemlerinin Türkiye-Avrupa ilişkilerinin gelişimini önemli ölçüde yavaşlattığı ve hatta önemli fırsatların kaçırılmasına neden olduğu ortaya konmuştur
Anahtar Kelime:

Konular: Siyasi Bilimler Uluslararası İlişkiler

The Impacts of Coups on Turkey-Europe Relations: An Analysis of 1960,1971 and 1980 Military Coups

Öz:
This study examined the impacts of military coups on Turkey-Europe relations. The period of military interventions is one of the most important developments in Turkish political history. In this study that addresses the development of Turkey's relations with Europe within the framework of May 27, March 12 and September 12 examples, literature review has been embraced as the research method. By analyzing the place of the military in the political system, it was attempted to determine the attitude of the military in general in the domestic politics and in particular in the relationship with Europe. For this purpose, the study sought for the answers of the intervention of the military in politics as well as it endeavored to answer the questions of what were the determinants of the impact of the military on politics, why and how they intervened and what kind of a political system they founded. The study, after answering these questions, aimed to provide information concerning the impact of each and every coup on Turkey-Europe relations. In this study, it has been revealed that May 27, March 12 and September 12 periods slowed down the development of Turkey-Europe relations significantly and they even caused missing of serious opportunities
Anahtar Kelime:

Konular: Siyasi Bilimler Uluslararası İlişkiler
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Ahmad, Feroz, Demokrasi Sürecinde Türkiye, Çev: Ahmet Fethi, İstanbul: Hil Yayınları, 1994
  • Akalın, Cüneyt, Askerler ve Dış Güçler: Amerikan Belgeleriyle 27 Mayıs Olayı, İstanbul: Cumhuriyet, 2000
  • Alkan, Ahmet T. , İkinci Meşrutiyet Devrinde Ordu ve Siyaset, İstanbul: Ufuk, 2001
  • Arı, Tayyar, Amerika'da Siyasal Yapı Lobiler ve Dış Politika, İstanbul: Alfa, 1997
  • Aydemir, Şevket Süreyya, İhtilalin Mantığı ve 27 Mayıs İhtilali, İstanbul: Remzi, 1999
  • Birand, Mehmet Ali, Türkiye'nin Büyük Avrupa Kavgası 1959- 2004, İstanbul: Doğan Kitapçılık, 2005
  • Birand, Mehmet Ali, Türkiye'nin Ortak Pazar Macerası, İstanbul: Milliyet Yayınları,1986
  • Bozdemir, Mevlüt, Türk Ordusunun Tarihsel Kaynakları, Ankara: AÜSBF Yay. , 1982
  • Çalış, Şaban H. , Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri: Kimlik Arayışı, Politik Aktörler ve Değişim, Ankara: Nobel, 2008
  • Dağı, İhsan D. , Türk Dış Politikasında Gelenek ve Değişim, Ankara: Siyasal Kitabevi, 1998
  • Fırat, Melek, 1960-1971 Arası Türk Dış Politikası ve Kıbrıs Sorunu, Ankara: Siyasal Kitapevi, 1997
  • Finer, Samuel H. , The Man on Horseback, London and Dunmow: Pall Mall Pres, 1962
  • Gönlübol, Mehmet, Olaylarla Türk Dış Politikası, Ankara: Siyasal Kitabevi, 1996
  • Hale, William, Türkiye'de Ordu ve Siyaset, Çev: Ahmet Fethi, İstanbul: Hil Yay. , 1996
  • Huntington, Samuel, Political Order in Changing Societies, New Haven: Yale University Pres, 1969
  • İlhan, Suat, Türk Askeri Kültürünün Tarihi Gelişmesi, İstanbul: Ötüken, 1999
  • Kaçmazoğlu, Bayram, 27 Mayıs'tan 12 Mart'a Türkiye'de Siyasi Fikir Hareketleri, İstanbul: Birey, 1995
  • Karatepe, Şükrü, Darbeler Anayasalar Ve Modernleşme, İstanbul: İz Yayıncılık, 1997
  • Karluk, Rıdvan, Avrupa Birliği ve Türkiye, İstanbul: Beta, 1998
  • Kitapçı, Zekeriya, Hz. Peygamberin Hadislerinde Türkler, Selçuklular, Moğollar, Konya: Yedikubbe, 1996
  • Kongar, Emre, 21.Yüzyılda Türkiye, İstanbul: Remzi, Ekim 1998 Lewis, Bernard, Modern Türkiye'nin Doğuşu, çev: Metin Kıratlı, Ankara: Türk Tarih Kurumu, 1996
  • Mackenzie, Kenneth, Turkey in Transition: The West's Neglected Ally, Institue For European & Strategic Studies, Europan Security Studies, No:1, 1984
  • Nordlinger, Eric A., Soldiers in Politics: Military Coups and Goverments, New Jersey, Prantice- Hall, 1977
  • Oltaylı, İlber, Osmanlı İmparatorluğu'nda Alman Nüfuzu, İstanbul: İletişim, 1998
  • Oran, Baskın,Türk Dış Politikası: Kurtuluş Savaşı'ndan Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, C.I ve C.II, İstanbul: İletişim, 2002
  • Örs, Birsen, Türkiye'de Askeri Müdahaleler, İstanbul: Der Yayınları, 1996
  • Özdağ, Ümit, Menderes Döneminde Ordu-Siyaset İlişkileri ve 27 Mayıs İhtilali, İstanbul: Boyut, 1997
  • Öztürk, Osman Metin, Ordu Ve Politika, Ankara: Gündoğan Yayınları, 1993
  • Sakallıoğlu, Ümit Cizre, AP-Ordu İlişkileri, İstanbul: İletişim Yayınları, 1993
  • Sander, Oral, Türkiye'nin Dış Politikası, Ankara: İmge Yayınları, 1998
  • Sarıca, Murat, 100 Soruda Fransız İhtilali, İstanbul: Gerçek Yayınları, 1995
  • Sönmezoğlu, Faruk, Uluslararası İlişkiler Sözlüğü, İstanbul: Der Yayınları, 1996
  • Şen, Serdar, Silahlı Kuvvetler ve Modernizm, İstanbul: Sarmal, 1996
  • Zürcher, Erick Jan, Modernleşen Türkiye'nin Tarihi, İstanbul: İletişim, 1996
  • Arslan, Zühtü, Hükümet, Ümit Cizre (ed.), Almanak Türkiye 2005: Güvenlik Sektörü ve Demokratik Gözetim, İstanbul: TESEV, 2006
  • Aydın, Suavi, Türkiye'de Devlet Geleneği Söylemi Üzerine, Birikim, s.105-106, (Ocak-Şubat 1998)
  • Aybay, Rona, "Milli Güvenlik Kurumu ve Milli Güvenlik Kavramı", AÜSBF Dergisi, C.XXXIII, No:1-2, (Mart-Haziran 1978)
  • Berzeg, Kazım, " Darbelerin Ekonomik Maliyeti" , Yeni Şafak (7.5.2007), http://yenisafak.com.tr/yorum/?t=07.05.2007&i=44066
  • Birsel, İsmet, "AB'ye Giden İnce Uzun Yolda", Turhan Fırat (ed.), Dış Politikamızın Perde Arkası: 23 Büyükelçinin Olaylara Bakışı, Ankara: Ümit Yayıncılık, 2005
  • Cizre, Ümit, "Türkiye'de TSK'nın Etkisi ve Gücü" , Kışladan Anayasaya Ordu İçinde, (ed.) Hıdır Göktaş ve Metin Gülbay, İstanbul: Metis Yayınları, 2004
  • Çölaşan, Emin, "Paşalar", Hürriyet, (29 Aralık 1999).
  • Dağı, İhsan D. , "Democratic Transition in Turkey,1980-83: The Impact of European Diplomacy," Middle Eastern Studies, Vol.32, No:2, (April 1996)
  • Dağı, İhsan D. , "İnsan Hakları ve Demokratikleşme: Türkiye-Avrupa Birliği İlişkilerinde Siyasal Boyut," Türkiye ve Avrupa, (yay. hz) Atilla Eralp, Ankara: İmge, 1997
  • Eralp, Atilla, "Soğuk Savaştan Günümüze Türkiye-Avrupa Birliği İlişkileri", Türkiye ve Avrupa , (yay. haz.) Atilla Eralp, Ankara: İmge, 1997
  • Eralp, Atilla, "Türkiye -Avrupa Birliği İlişkileri" , İsmail Soysal (ed.), Çağdaş Türk Diplomasisi 200 Yıllık Süreç, Ankara: TTK, 1999
  • Erdoğan, Mustafa,"Silahlı Kuvvetlerin Türk Anayasa Düzeni İçindeki Yeri", AÜSBF Dergisi, C.XLV, No:1- 4, (Ocak-Aralık 1990)
  • Heper, Metin, "The Ottaman Legacy and Turkish Politics", Journal of International Affairs, Vol.54, No:1, 2000
  • Kaya, Rıdvan, "Ordu Cumhuriyeti Nasıl Kolluyor?", Haksöz Dergisi, Sayı 70, Ocak 1997.
  • Özcan, Gencer, "Milli Güvenlik Kurulu", Ümit Cizre (ed.), Almanak Türkiye 2005 Güvenlik Sektörü ve Demokratik Gözetim, İstanbul: TESEV, 2006
  • Rustow, Dankwart A. ,"The Army and The Founding of the Turkish Rebuplic", World Politics, Vol.11, No:4, (July 1959)
  • Sancaktar, Caner, "İnsan Hakları ve Demokrasi Bağlamında TürkiyeAvrupa Birliği İlişkileri", http://www.tasam.org/index.php?altid=488
  • Sarıibrahimoğlu, Lale, "Türk Silahlı Kuvvetleri",Ümit Cizre (ed.), Almanak Türkiye 2005 Güvenlik Sektörü ve Demokratik Gözetim, İstanbul: TESEV, 2006
  • Soysal, İsmail, "Avrupa Konseyi ve Türkiye", Çağdaş Türk Diplomasisi 200 Yıllık Süreç, Ankara: TTK, 1999
  • Uzgel, İlhan, "Ordu ve Dış Politika: Kuşatılmışlıktan Kamplaşmaya Türk Dış Politikası", Mülkiyeliler Birliği Dergisi, Cilt 21, No 204, Aralık 1997
  • Uzgel, İlhan, Türk Dış Politikasında 'Sivilleşme ve Demokratikleşme sorunları: Körfez Savaşı Örneği", AÜSBF Dergisi, Cilt:53, Sayı:1, 1999
  • Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, Ankara: Yöntem Yayıncılık, 1999
  • Hürriyet.
  • Yenişafak.
  • http://www.tasam.org/index.php?altid=488
  • http://tdkterim.gov.tr/bts/?kategori=veritbn&kelimesec=164612
  • http://yenisafak.com.tr/yorum/?t=07.05.2007&i=44066
APA ALTUN A (2016). ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ. , 417 - 458.
Chicago ALTUN ALTUN ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ. (2016): 417 - 458.
MLA ALTUN ALTUN ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ. , 2016, ss.417 - 458.
AMA ALTUN A ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ. . 2016; 417 - 458.
Vancouver ALTUN A ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ. . 2016; 417 - 458.
IEEE ALTUN A "ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ." , ss.417 - 458, 2016.
ISNAD ALTUN, ALTUN. "ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ". (2016), 417-458.
APA ALTUN A (2016). ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ. Tarih Okulu Dergisi, 9(26), 417 - 458.
Chicago ALTUN ALTUN ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ. Tarih Okulu Dergisi 9, no.26 (2016): 417 - 458.
MLA ALTUN ALTUN ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ. Tarih Okulu Dergisi, vol.9, no.26, 2016, ss.417 - 458.
AMA ALTUN A ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ. Tarih Okulu Dergisi. 2016; 9(26): 417 - 458.
Vancouver ALTUN A ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ. Tarih Okulu Dergisi. 2016; 9(26): 417 - 458.
IEEE ALTUN A "ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ." Tarih Okulu Dergisi, 9, ss.417 - 458, 2016.
ISNAD ALTUN, ALTUN. "ASKERİ DARBELERİN TÜRKİYE-AVRUPA İLİŞKİLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ: 1960, 1971 VE 1980 ASKERİ DARBELERİNİN BİR İNCELEMESİ". Tarih Okulu Dergisi 9/26 (2016), 417-458.