Yıl: 2017 Cilt: 27 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 95 - 108 Metin Dili: Türkçe

İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi

Öz:
Toprak ve su kaynaklarımızı tehdit eden doğal ve yapay birçok unsur bulunmaktadır. Özellikle yanlış arazi yönetimi ve kullanımlarından kaynaklanan bu tehditlerin en önemlilerinden bir tanesi de toprak erozyonudur. Erozyon risk durumlarının belirlenmesine yönelik toprak duyarlılık indekslerinin kullanılması, özelikle erozyon araştırmalarında önemli yer teşkil etmektedirler. Toprağın erozyona duyarlılığı, yağış veya yüzey akışla toprağın parçalanmaya direncidir. Bu çalışmanın amacı, İnebolu Havzası topraklarında toprakların erodibilite (K) faktörü ve dispersiyon oranları belirlenerek, arazi örtüsü/arazi kullanımı ile arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bu çalışmada, İnebolu havzasında dağılım gösteren toprakların erozyona karşı gösterdiği direncin, bazı erozyona duyarlılık indeksleri kullanılarak, arazi kullanım durumuna bağlı değişimleri karşılaştırılmıştır. İnebolu Havzası Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümünde, Kastamonu ili sınırları içerisinde yer alır. Havzanın alanı yaklaşık 114 km2 olarak ölçülmüş ve 6 alt havzadan oluşmaktadır. Araştırma sahasının ortalama deniz seviyesinden olan yüksekliği 621 m, en yüksek noktası 1360 m yükseltiye sahiptir. İnebolu Havzası arazi örtüsünün/arazi kullanımı belirlenmesinde 2013 yılına ait Spot uydu görüntüsü ve meşçere haritası kullanılmıştır. Havzada farklı arazi örtüsü/arazi kullanımları göz önünde bulundurularak random sistemde toprak örneklemesi yapılmıştır. Belirlenen noktalarından üç farklı derinlikte (0-10, 10-20, 20-30 cm) toplam 690 adet toprak örnekleri alınmıştır. Analiz sonuçlarına göre havzanın erodibilte değerleri ortalama olarak 0.07 ile 0.093 t ha.MJ.mm-1 arasında değişmekte olup, derinlik artışına bağlı olarak K değeri azalmaktadır. Toprakların her üç derinlikteki dispersiyon oranları ise ortalama olarak 20.21 ile 22.28 arasında değişmekte olup, arazi örtüsü/arazi kullanımı arasında istatistiksel olarak önemli olmadığı belirlenmiştir (p>0.05).
Anahtar Kelime:

Determination of Relationship Between Situation of Soil Erosion Sensitivity and Land Use/Land Cover in Inebolu Basin Soils

Öz:
Soil and water resources are under several threats stemming from artificial and natural factors in fragile ecosystem. One of these threats is soil erosion due to misuse or inappropriate land use planning. In order to determine erosion risk cases using soil erodibility indexes, they occupy important place particularly for erosion researches. Soil erodibility is the resistance of soil to detach by rainfall impact or surface flow force. The main aim of this research is determination of relationship between situation of soil erosion sensitivity and land use/land cover in İnebolu Basin soils. In this study, it was determined dispersion ratio and resistance case of different soils found in İnebolu Basin to erosion using some soil erodibilities index and to compare their variability each other based on land use and land cover. This research was performed in İnebolu Basin located in Kastamonu province belonging to west part of Black Sea Region of Turkey. The study area is about 114 km2 and consists of 6 micro sub basins. Elevation of the study area locates between 0 m and 1360 m from sea level. In order to generate land use and land cover, satellite image dated 2013 and forest inventory map were used. Total 690 soil samples were collected from different depths (0-10, 10-20, 20-30 cm) by taking into consideration of land use/land cover pattern and topographic features. According to analysis results, erodibility mean values of the Basin varied between 0.07 and 0.093 t ha-1.MJ.mm-1 and K values are decreasing along with increasing soil depth. Dispersion ratio for each depth as mean values are changing between 20.21 and 22.28 on the other hand it was not found any statistical significance between dispersion ratio and land use/land cover (p>0.05).
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
APA ERASLAN S, İMAMOĞLU A, COŞKUN A, SAYGIN F, DENGİZ O (2017). İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi. , 95 - 108.
Chicago ERASLAN Selim,İMAMOĞLU ALİ,COŞKUN Adem,SAYGIN Fikret,DENGİZ ORHAN İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi. (2017): 95 - 108.
MLA ERASLAN Selim,İMAMOĞLU ALİ,COŞKUN Adem,SAYGIN Fikret,DENGİZ ORHAN İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi. , 2017, ss.95 - 108.
AMA ERASLAN S,İMAMOĞLU A,COŞKUN A,SAYGIN F,DENGİZ O İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi. . 2017; 95 - 108.
Vancouver ERASLAN S,İMAMOĞLU A,COŞKUN A,SAYGIN F,DENGİZ O İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi. . 2017; 95 - 108.
IEEE ERASLAN S,İMAMOĞLU A,COŞKUN A,SAYGIN F,DENGİZ O "İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi." , ss.95 - 108, 2017.
ISNAD ERASLAN, Selim vd. "İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi". (2017), 95-108.
APA ERASLAN S, İMAMOĞLU A, COŞKUN A, SAYGIN F, DENGİZ O (2017). İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 27(1), 95 - 108.
Chicago ERASLAN Selim,İMAMOĞLU ALİ,COŞKUN Adem,SAYGIN Fikret,DENGİZ ORHAN İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 27, no.1 (2017): 95 - 108.
MLA ERASLAN Selim,İMAMOĞLU ALİ,COŞKUN Adem,SAYGIN Fikret,DENGİZ ORHAN İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, vol.27, no.1, 2017, ss.95 - 108.
AMA ERASLAN S,İMAMOĞLU A,COŞKUN A,SAYGIN F,DENGİZ O İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi. 2017; 27(1): 95 - 108.
Vancouver ERASLAN S,İMAMOĞLU A,COŞKUN A,SAYGIN F,DENGİZ O İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi. 2017; 27(1): 95 - 108.
IEEE ERASLAN S,İMAMOĞLU A,COŞKUN A,SAYGIN F,DENGİZ O "İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi." Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 27, ss.95 - 108, 2017.
ISNAD ERASLAN, Selim vd. "İnebolu Havzası Topraklarının Erozyon Duyarlılık Durumları ve Arazi Kullanımı/Arazi Örtüsü ile Olan İlişkisinin Belirlenmesi". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 27/1 (2017), 95-108.