Yıl: 2015 Cilt: 19 Sayı: 4 Sayfa Aralığı: 170 - 178 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?

Öz:
Amaç: Sodyum kısıtlaması hipertansiyonlu hasta yönetiminde önemli bir yer tutmakla birlikte bu hastaların tuz kısıtlamasına uyumları konusunda yapılan çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışmada kişilerin, besinlerin tuz içeriklerine ilişkin bilgileri ile o besinleri tüketmeleri arasındaki uyum ve hipertansif bireylerin uyumlarının farklı olup olmadığı araştırılmıştır. Yöntem: Olgu kontrol olarak planlanan çalışmamıza 223 kişi katılmıştır. Olgu grubu Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji polikliniğine başvuran hipertansiyonlu hastalar, kontrol grubu ise aynı tarihlerde Kardiyoloji polikliniğine başka nedenlerle başvuran ve tuz kısıtlaması önerilmeyen hastalar ve yakınları arasından seçilmiştir. Araştırmacılar tarafından hazırlanan 30 soruluk bir anket ile katılımcıların belli besinler için tuz içeriklerini bilme ve kullanma düzeyleri araştırılmıştır. Tuz içeriği az olarak bilinen besinlerin ortaçok kullanılması, tuz içeriği orta-çok olarak bilinen besinlerin ise az kullanılması uyumluluk, tuz içeriği orta-çok olanların orta-çok, az olanların az kullanılması ise uyumsuzluk olarak nitelendirilmiştir. Uyumluluk durumunda 1 puan uyumsuzluk durumunda ise 0 puan verilerek genel uyum puanı hesaplanmıştır. Veriler SPSS for Windows 15 veri tabanına girilerek, istatistiksel analizlerde ki kare ve t testi kullanılmıştır. P<0,05 anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşı 44,5±12,3 olup, 83'ü (%37,2) kadın, 152'si (%68,2) evli ve 110'u (%49,3) üniversite mezunu idi. Olguların 212'sinin (%95,1) sağlık güvencesi mevcuttu. Tüm katılımcıların tuz içeriği bilgisine uygun kullandıkları ilk üç besin meyveler (%69,5), midye (62,8) ve hazır çorba (%61,0) iken; bilgi ve tüketim uyumsuzluğunda ilk üç sırada peynir (%71), ekmek (%69,5), irmik ve tereyağı (%62,8) bulunmaktaydı. Katılımcıların tüm besin maddelerinin tuz oranları hakkındaki bilgileri ile bunları kullanmaları arasındaki uyuma göre hesaplanan genel uyum puanları dikkate alındığında; kadınların besinlerin tuz içeriklerini bilmeleri ve bu besinleri tüketmeleri arasındaki uyumları (15,0±4,3) erkeklere (13,4±4,2) göre daha fazlaydı (t=2,636; p=0,009). Olgu ve kontrol grupları karşılaştırıldığında ise olgu grubunun (14,6±4,6) kontrol grubuna (13,4 ±3,9) göre daha uyumlu olduğu gözlendi (t=2,109; p=0,036). Sonuç: Çalışmamızda bireylerin genel olarak besinlerin tuz değeri hakkındaki bilgileri ile bu besinleri tüketme konusundaki davranışları arasındaki uyum düşük olmakla birlikte hipertansiyonu olan bireylerin uyumunun hipertansiyonu olmayanlara göre daha yüksek olduğu gözlenmiştir
Anahtar Kelime:

Konular: Tıbbi İnformatik

The relevance between knowing the salt ingredient of nutrients and consuming them: Is it better with hypertensive patients?

Öz:
Objective: Sodium restriction takes an important place in the management of patients with hypertension, but number of studies on patient compliance to sodium restriction is limited. In this study, we aimed to determine individuals’ knowledge level on sodium content of nutrients and if individuals’ compliance to sodium restriction is different from patients with hypertension. Methods: Our study was planned as a case-control study and 223 participants were included. The case group consisted of patients with hypertension who admitted to the Cardiology Clinic of Dokuz Eylul University. The control group consisted of patients and patients’ relatives who admitted to the same clinic for other reasons and who were not recommended sodium restriction. Total compliance score was calculated by summation of compliance and noncompliance points: Compliance was scored as ‘1 point’ and noncompliance was scored as ‘0’. All data were analysed using SPSS ver.15 for Windows. Chi-square test and t-test were used for statistical analysis. Statistically significance was referred as ‘p<0.05’. Results: Participants’ mean age was 44,5 ± 12,3. 83 of them (37,2%) were women and 110 of them (49,3%) were university graduates. 212 of all participants (95,1%) had social security. First three nutrients which participants consumed properly according to the knowledge on salt content were fruits (69,5%), mussel (62,8%) and instant soup (61,0%). First three nutrients which participants consumed improperly according to the knowledge on salt content were cheese (71%), bread (69,5%), semolina and butter (62,8%). When participants’ compliance points based on their knowledge level on salt content of nutrients and their consumption levels of these certain nutrients were considered; compliance of women (15,0 ± 4,3) was better than men (13,4 ± 4,2) (t=2,636; p=0,009). When the case group and the control group were compared; the case group (14,6 ± 4,6) was more compliant than the control group (13,4 ± 3,9) (t=2,109; p=0,036).. Conclusion: In our study, we found that the participants’ knowledge level on salt content of nutrients and their level of compliance to consumption of these nutrients were low. But compliance scores of patients with hypertension were better than the individuals without hypertension
Anahtar Kelime:

Konular: Tıbbi İnformatik
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • 1. Global Health Observatory (GHO) data, Raised blood pressure, Situation and trends. WHO. http://www.who.int/gho/ncd/risk_factors/ blood_pressure_prevalence_text/en/ adresinden 12/06/2015 tarihinde erişilmiştir.
  • 2. PATENT 2 çalışması. http:/www.turkhipertansiyon.org/prevelans_ calismasi_2.php adresinden 12/06/2015 tarihinde erişilmiştir. 3. Dietz WH, Gortmaker SL. Preventing obesity in children and adolescents. Ann Rev Public Health 2001; 22: 337-53.
  • 4. The Trials of Hypertension Prevention Collaborative Research Group. Effects of Weight loss and sodium reduction intervention on blood pressure and hypertension incidence in overweight people with highnormal blood pressure. The Trials of Hypertension Prevention, phase II. Arch Intern Med 1997; 157(6): 657-67.
  • 5. He J, Whelton PK, Appel LJ, Charleston J, Klag MJ. Long-term effects of weight loss and dietary sodium reduction on incidence of hypertension. Hypertension 2000; 35(2): 544-9.
  • 6. Whelton PK, Appel LJ, Espeland MA, et al. Sodium reduction and weight loss in the treatment of hypertension in older persons - A randomized controlled trial of nonpharmacologic interventions in the elderly (TONE). TONE Collaborative Research Group. JAMA 1998; 279: 839-46.
  • 7. Vollmer WM, Sacks FM, Ard J, et al. Effects of dietandsodiumintake on bloodpressure. Ann Intern Med 2001; 135: 1019-28.
  • 8. Chobanian AV, Hill M. National Heart, Lung, and Blood Institute Workshop on Sodiumand Blood Pressure: a critical review of current scientific evidence. Hypertension 2000; 35: 858-63.
  • 9. Sacks FM, Svetkey LP, Vollmer WM, et al. Effects on bloodpressure of reduced dietary sodium and the Dietary Approaches to Stop Hypertension (DASH) diet. N Engl J Med 2001; 344: 3-10.
  • 10. Kelley GA, Kelley KS. Progressive resistance exercise and restingblood pressure: A meta-analysis of randomized controlled trials. Hypertension 2000; 35: 838-43.
  • 11. Whelton SP, Chin A, Xin X, He J. Effect of aerobic exercise on blood pressure: a meta-analysis of randomize, controlled trials. Ann Intern Med 2002; 136: 493-503.
  • 12. Taylor-Tolbert N, Dengel D, Brown M, et al. Ambulatory blood pressure after acute exercise in older men with essential hypertension. Am J Hypertens 2000; 13: 44-51.
  • 13. Chobanian AV, Bakris GL, Black HR, et al. Theseventhreport of the Joint National Committee on Prevention, Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure: the JNC 7 report. JAMA 2003; 289: 2560-72.
  • 14. Kabakcı G. Antihipertansif tedavideyaşamkalitesive hasta uyumu. Folia Hipertansiyon Diyabet Ateroskleroz Dergisi 2006; 6: 5-6.
  • 15. Hill M, Miller NH. Antihipertansif Tedaviye Uyum. Primer Hipertansiyon. Ed. İzzo JL, Black HR. Çev. ed. Kazancı G. 3. Baskı İstanbul, Nobel Kitapevi, 2012; 25: 27-34.
  • 16. Demoner MS, de Ramos ERP, Pereira ER. Factors associated with adherence to antihypertensive treatment in a primary care unit. Acta Paul Enform 2012; 25: 27-34.
  • 17. He FJ, Mac Gregor GA. A comprehensive review on salt and health and current experience of worldwide salt reduction programs. Journal of Human Hypertension 2009; 23: 363–84.
  • 18. 18. Muntzel M, Drueke T. A comprehensivereview of the salt andbloodpressurerelationship. Am J Hypertens 1992; 5: 1-42.
  • 19. Hipertansiyonda Klinik Değerlendirme ve İlaç DışıTedavi http://www. ttb.org.tr/sted/sted0304/hipertansiyon.pdf adresinden 07/08/2015 tarihinde erişilmiştir.
  • 20. Coleman DJ. Medicationcompliance in the elderly. Journal of Community Nursing 2005; 19(8): 4.
  • 21. Grimes CA, Riddell LJ, Nowson CA. Consumer knowledge and attitudes to salt intake and labelled salt information. Appetite 2009; 53: 189-94.
  • 22. Webster JL, Li N, Dunford EK, Nowson CA, Neal BC. Consumer awareness and self-reported behaviours related to salt consumption in Australia. AsiaPac J Clin Nutr 2010; 19: 550-4.
  • 23. Claro RM1, Linders H, Ricardo CZ, Legetic B, Campbell NR. Consumer attitudes, knowledge, and behavior related to salt consumption in sentinel countries of the Americas. Rev Panam Salud Publica 2012; 32: 265-73.
  • 24. Tuz tüketimi ve gıda kaynakları çalışması SALTurk 2. http://www.turkhipertansiyon.org/tuz_280512.php adresinden 12/06/2015 tarihinde erişilmiştir.
  • 25. Zhang J, Xu AQ, Ma JX, et al. Dietary sodium intake: knowledge, attitudes and practices in Shandong province, China 2011. Readiness for dietary sodium reduction. Plosone 2013; 8:5-7.
  • 26. Mc Laren L, Heidinger S, Dutton DJ, Tarasuk V, Campbell NR. A repeated cross-sectional study of socio-economic inequities in dietary sodium consumption among Canadian adults: implications for national sodium reduction strategies. Int J Equity Health 2014; 13:(44): 5-11.
  • 27. Marakis G, Tsigarida E, Mila S, Panagiotakos DB. Knowledge, attitudes and behaviour of Greek adults towards salt consumption: a Hellenic Food Authority project. Public Health Nutr 2014; 17: 1877-93.
  • 28. Grimes CA, Riddell LJ, Nowson CA. Theuse of table and cooking salt in a sample of Australian adults. AsiaPac J ClinNutr 2010; 19: 256-60.
  • 29. Sarmugam R, Worsley A, Wang W. An examination of the mediating role of salt knowledge and beliefs on the relationship between socio-demographic factors and discretionary salt use: a cross-sectional study. Int J Behav Nutr PhysAct 2013; 10:(25): 8-9.
  • 30. Kitaoka K, Nagaoka J, Matsuoka T, et al. Dietary intervention withcooking in structions and self-monitoring of the diet in free-living hypertensive men. ClinExpHypertens 2013; 35: 120-7.
  • 31. Lara J, Hobbs N, Moynihan PJ, et al. Effectiveness of dietary interventions among adults of retirement age: a systematic review and metaanalysis of randomized controlled trials. BMC Med 2014; 12(60): 8-11.
  • 32. Wieland LS, Falzon L, Sciamanna CN, et al. Interactive computerbased interventions for weight loss or weight maintenance in overweight or obese people. Cochrane Database Syst Rev 2012; 8.
APA aygün o, YAVUZ S, AYGÜN K, YILDIRIM E (2015). Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?. , 170 - 178.
Chicago aygün olgu,YAVUZ Serkan,AYGÜN Kemal,YILDIRIM Ediz Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?. (2015): 170 - 178.
MLA aygün olgu,YAVUZ Serkan,AYGÜN Kemal,YILDIRIM Ediz Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?. , 2015, ss.170 - 178.
AMA aygün o,YAVUZ S,AYGÜN K,YILDIRIM E Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?. . 2015; 170 - 178.
Vancouver aygün o,YAVUZ S,AYGÜN K,YILDIRIM E Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?. . 2015; 170 - 178.
IEEE aygün o,YAVUZ S,AYGÜN K,YILDIRIM E "Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?." , ss.170 - 178, 2015.
ISNAD aygün, olgu vd. "Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?". (2015), 170-178.
APA aygün o, YAVUZ S, AYGÜN K, YILDIRIM E (2015). Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 19(4), 170 - 178.
Chicago aygün olgu,YAVUZ Serkan,AYGÜN Kemal,YILDIRIM Ediz Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi 19, no.4 (2015): 170 - 178.
MLA aygün olgu,YAVUZ Serkan,AYGÜN Kemal,YILDIRIM Ediz Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, vol.19, no.4, 2015, ss.170 - 178.
AMA aygün o,YAVUZ S,AYGÜN K,YILDIRIM E Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2015; 19(4): 170 - 178.
Vancouver aygün o,YAVUZ S,AYGÜN K,YILDIRIM E Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2015; 19(4): 170 - 178.
IEEE aygün o,YAVUZ S,AYGÜN K,YILDIRIM E "Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?." Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 19, ss.170 - 178, 2015.
ISNAD aygün, olgu vd. "Besinlerin tuz içeriklerini bilme ile bu besinleri tüketme arasındaki uyumluluk: Hipertansiyon hastalarında uyum daha mı fazla?". Türkiye Aile Hekimliği Dergisi 19/4 (2015), 170-178.