Yıl: 2017 Cilt: 8 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 403 - 411 Metin Dili: Türkçe

Suriçi'nde yer alan tarihi Hz. Süleyman Camii çeşmelerinin hidrolik ve hidrolojik özellikleri

Öz:
Her tarihi yapı eski uygarlıkların ayak izi olarak kabul edilebilir, çünkü geçmişte yaşayan insanlarınkültürlerini, dinlerini, dillerini ve uygarlıklarını ve gelişim düzeylerini yansıtırlar. Özellikle antik su yapıları,bölgenin erken yaş doğası hakkında bilgi verir (örneğin hidrolojik, meteorolojik ve bölgenin jeolojikkarakterleri). Anadolu eski su sistemleri bakımından zengindir. Sistemler farklı dönemlerde, farklımalzemelerle ve yapım teknikleriyle farklı uygarlıklar tarafından inşa edilmiştir. Bununla birlikte, farklısebeplerden dolayı, bazıları gün geçtikçe ayakta kalamamıştır. Eski su yapıları bakımından Anadolu'nun enzengin şehirlerinden biri Diyarbakır'dır. Literatürde çoğu mimari özellikleri ile verilmiş olup insan yapımıçeşmeler üzerine yapılan birçok yayınlanmış eser mevcuttur. Bu çalışmada, Hz. Süleyman Camii Çeşmesiolarak bilinen tanınmış bir çeşme ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Çeşmenin mimari özellikleri daha önceincelenmiş olsa da bu çalışmada çeşme hem hidrolik hem de hidrolojik olarak incelenmiştir. Çeşmeleri buşekilde inceleyen yayımlanmış çalışmalara literatürde rastlanmamıştır. Bu nedenle bu çalışmanın aynıkonuda daha sonra yapılacak olası çalışmalar için basit bir örneklik teşkil etmesi umulmaktadır.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Beysanoğlu, Ş., (1987). Anıtları ve Kitabeleri ile Diyarbakır Tarihi 2.Cilt. Ankara
  • Çulpan. C., (1975). XII:Yüzyıl Artukoğulları Devri Taş Köprüler ve Özellikleri, Sanat Tarihi Yıllığı, III., Ankara.
  • Çulpan, C., (2002). Türk Taş Köprüleri Ortaçağdan Osmanlı Devrine Kadar, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
  • Dalkılıç, N., Halifeoğlu, F.M., (2009). Diyarbakır Merkez ve İlçelerinde Yer Alan Tarihi Köprüler, I.Uluslararası Nebiler, Sahabiler, Azizler ve Krallar Kenti Diyarbakır Sempozyumu, Diyarbakır, 369-381 pp.
  • İlter, F., (1978). Osmanlılara Kadar Anadolu Türk Köprüleri, Karayolları Genel Müdürlüğü Yayını, No:244, Ankara.
  • Günkut, B., (1937). Diyarbekir Tarihi, Diyarbekir Halkevi Yayını, Diyarbakır.
  • Halifeoğlu, F.M., Toprak, Z.F., Kavak, O., (2011). Tarihi Diyarbakır Köprülerinin Mimari, Hidrolojik ve Jeolojik Açıdan Değerlendirilmesi, II. Su Yapıları Sempozyumu, Diyarbakır.
  • Halifeoğlu, F.M., Toprak, Z.F., Kavak, O., (2016). Diyarbakır'daki Tarihi Bazalt Köprülerin Mimari ve Hidrolojik Özellikleri, Hidrojeoloji, Mühendislik Jeolojisi ve Jeoteknik, 16.Uluslararası Çok Disiplinlerarası Bilimsel Geo Konferansı SGEM 2016, www.sgem.org, SGEM2016 Konferans Kitabı, ISBN 978-619- 7105-57-5 / ISSN 1314-2704, Kitap 1 Cilt. 3, 51- 62 s.
  • Haspolat, Y.K., (2013). Tarih-Kültür-İnanç Kenti Diyarbakır, Diyarbakır'ın su kaynakları ve çeşmeleri, sayfa 421-446. İlhan, M., Diyarbakır Şehrinin Suları ve Çeşmeleri, Diyarbakır. Müze Şehir YKY kitabı s. 247-251
  • İzgöer, A.Z., (1999). Salname-i Diyarbekir, Cilt 5,İstanbul
  • Karadoğan, S., (2015). Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi, Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı, Alan Yönetimi Başkanlığı Yayınları: 4, s:167-182, (Kitap Bölümü)
  • Karayolları Genel Müdürlüğü Sanat Yapıları Daire Başkanlığı Tarihi Köprüler Şube Müdürlüğü ve Karayolları Diyarbakır 9.Bölge Müdürlüğü Arşivi.
  • Kavak O., Halifeoğlu F.M. ve Toprak Z.F., (2016). Diyarbakır'da Tarihi Kalkolitik Köprülerin Mimari ve Hidrolojik Özellikleri. Uluslararası Çevre Koruma Dergisi (YAYINI ALTINDA).
  • Kavak O., Halifeoğlu F.M. ve Toprak Z.F. (2016). Diyarbakır'daki Tarihi Kireçtaşı köprülerinin özellikleri. Uluslararası Su Kaynakları ve Çevre Konferansı (WRE2016), 23-26 Temmuz, Şangay, Çin. (Türkiye'deki askeri darbe girişiminden dolayı, kağıt sunulmamıştı).Konyar, B.(1936). Diyarbekir Yıllığı.Syf.207
  • Korkusuz, M.Ş., (2003). Seyahatnamelerde Diyarbakır, İstanbul
  • Official web page of Diyarbakir Governorship, (http://www.diyarbakirkulturturizm.org/). Cited date: 11/01/2017
  • Soyukaya, N., (2010). Diyarbakır Kültür Envanteri ( Merkez)- I
  • Tarcan, G., vd. (1999). Türkiye Jeoloji Bülteni Cilt 42, Sayı 2, Diyarbakır Akiferlerinin Hidrojeokimyasal Özellikleri ve Kirlenebilirliği
  • Tunç G., (1978). Taş Köprülerimiz, Karayolları Genel Müdürlüğü, Yayın No:237, Ankara. Vakıflar Bölge Müdürlüğü Diyarbakır
  • Yeşilbaş, (2012). Diyarbakır'da Su Yapıları, Medeniyetler Mirası Diyarbakır Mimarisi, s.515- 561.
  • Yilmaz ve Baran (2010), Diyarbakır'ın tarihi suları ve çeşmeleri, Diyarbakır Tarım, Doğa ve Çevre Sempozyum Kitapçığı: Cilt III, Sayfa: 177-187, 01-03 Haziran 2010, D.Ü. Kongre Merkezi, Diyarbakır.
APA KARAKAYA D, AYKAÇ Z, TOPRAK Z (2017). Suriçi'nde yer alan tarihi Hz. Süleyman Camii çeşmelerinin hidrolik ve hidrolojik özellikleri. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 8(2), 403 - 411.
Chicago KARAKAYA DERYA,AYKAÇ ZEYNEP,TOPRAK Z.Fuat Suriçi'nde yer alan tarihi Hz. Süleyman Camii çeşmelerinin hidrolik ve hidrolojik özellikleri. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 8, no.2 (2017): 403 - 411.
MLA KARAKAYA DERYA,AYKAÇ ZEYNEP,TOPRAK Z.Fuat Suriçi'nde yer alan tarihi Hz. Süleyman Camii çeşmelerinin hidrolik ve hidrolojik özellikleri. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, vol.8, no.2, 2017, ss.403 - 411.
AMA KARAKAYA D,AYKAÇ Z,TOPRAK Z Suriçi'nde yer alan tarihi Hz. Süleyman Camii çeşmelerinin hidrolik ve hidrolojik özellikleri. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi. 2017; 8(2): 403 - 411.
Vancouver KARAKAYA D,AYKAÇ Z,TOPRAK Z Suriçi'nde yer alan tarihi Hz. Süleyman Camii çeşmelerinin hidrolik ve hidrolojik özellikleri. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi. 2017; 8(2): 403 - 411.
IEEE KARAKAYA D,AYKAÇ Z,TOPRAK Z "Suriçi'nde yer alan tarihi Hz. Süleyman Camii çeşmelerinin hidrolik ve hidrolojik özellikleri." Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 8, ss.403 - 411, 2017.
ISNAD KARAKAYA, DERYA vd. "Suriçi'nde yer alan tarihi Hz. Süleyman Camii çeşmelerinin hidrolik ve hidrolojik özellikleri". Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi 8/2 (2017), 403-411.