ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI

Yıl: 2015 Cilt: 10 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 979 - 993 Metin Dili: Türkçe

ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI

Öz:
Üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım alma niyetlerini etkileyen gerçekleştirilmektedir. Araştırmalar sonucunda, psikolojik yardım alma niyetinde çeşitli bireysel faktörlerin etkili olduğu, yaşam doyumu ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutumun bireysel faktörler arasında değerlendirildiği görülmektedir. Bunun yanı sıra çevresel faktörlerin de önemli olduğu, psikolojik yardım alma niyetiyle ilişkili çevresel faktörlerden birinin algılanan sosyal destek olduğu anlaşılmaktadır. Literatürde yer alan çalışmalar incelendiğinde, algılanan sosyal desteğin, yaşam doyumu ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutum aracılığıyla psikolojik yardım alma niyetiyle ilişkilendirilebileceği düşünülmüştür. Bu doğrultuda araştırmanın amacı, üniversite öğrencileri arasında algılanan sosyal destek, yaşam doyumu, psikolojik yardım almaya ilişkin tutum ve psikolojik yardım alma niyeti arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırmaya gönüllü 1072 (664 kadın, 406 erkek, 2 kişi cinsiyet rapor etmemiş) üniversite öğrencisi katılmıştır. Katılımcıların yaşları 18 ile 28 arasında değişmektedir. Algılanan Çok Boyutlu Sosyal Destek Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği, Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum Ölçeği-Revize Form ve Yetişkinler için Psikolojik Yardım Alma Niyeti Envanteri veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, algılanan sosyal desteğin, yaşam doyumu ve psikolojik yardım almaya ilişkin tutum aracılığıyla psikolojik yardım alma niyetini yordadığını göstermiştir. Ayrıca, algılanan sosyal desteğin psikolojik yardım alma niyetiyle doğrudan ilişkisinin anlamlı olmadığı belirlenmiştir. Bunun yanında araştırma sonuçları, tam aracılı yapısal modelin toplam varyansın % 20'sini açıkladığını ortaya koymuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre algılanan sosyal desteği yüksek olan kişilerin yaşam doyumu yüksek, psikolojik yardım almaya ilişkin tutumu olumlu ve sonuç olarak, psikolojik yardım alma niyeti yüksektir
Anahtar Kelime:

PERCEIVED SOCIAL SUPPORT, LIFE SATISFACTION, ATTITUDES TOWARDS PSYCHOLOGICAL HELP AND INTENTION TO SEEK HELP: A MODEL STUDY

Öz:
A large number of studies have been conducted to determine the factors that affect intention to seek psychological help among university students. The results of these studies have shown that various individual factors influence intention to seek psychological help. Life satisfaction and attitudes toward psychological help-seeking are considered as individual factors in the intention to seek psychological help. Environmental factors are also found to be crucial in psychological help-seeking intention and, perceived social support has been regarded as one of those factors. The literature documents that one of the most consistent finding regarding the help-seeking decision is that help seeking intention is predicted by attitudes toward psychological helpseeking. In other words, attitudes toward psychological help-seeking affects the intention to seek help (Dearing, Maddux, & Tangney, 2005; Erkan, Özbay, Cihangir-Çankaya, & Terzi, 2012a; Topkaya, 2011a; Vogel et al., 2007). The attitudes toward psychological help-seeking are also found to be predicted by various demographic variables (i.e., gender, age) and psychological factors (i.e., perceived social support, psychological distress, self-concealment, and self-disclosure (Nam et al., 2013). There are some research studies including separately perceived social support, life satisfaction, attitudes toward psychological helpseeking, and intentions to seek psychological help, and the relationships among those variables in the abroad and Turkey (i.e, Erkan et al., 2012a; Koydemir-Özden, 2010; Vogel & Wester, 2003; Vogel & Wei, 2005; Vogel, Wester, Wei, & Boysen, 2005). However, there are limited research about the relations between life satisfaction and psychological help-seeking intention. Also, the researchers did not come across with any research that includes study variables together. On the other hand, the results of several research studies reveal that the variables that may affect the intention to seek psychological help and their effects can vary between cultures (Kim & Omizo, 2003; Tata & Leong, 1994). It is still are not known how perceived social support, which is one of the variables that may vary between cultures, is related to psychological help seeking through the life satisfaction, and attitudes toward psychological help- seeking in our culture. Therefore, this study can improve our understanding regarding the role of perceived social support on intentions to seek psychological help. As outlined in the aforementioned studies, it is thought that perceived social support can be related to intention to seek psychological help through the life satisfaction, and attitudes toward psychological help- seeking. In this respect, the aim of the current study was to examine the relationships among perceived social support, life satisfaction, attitudes toward psychological help- seeking and intention to seek psychological helpAlgılanan Sosyal Destek, Yaşam Doyumu, Psikolojik Yardım Almaya İlişkin… 981 Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 10/2 Winter 2015 utilizing structural equation modeling. Moreover, the mediating roles of life satisfaction, and attitudes toward psychological help- seeking has been investigated between perceived social support, and intention to seek psychological help. Method Participants of the study were 1072 (664 women, 406 men, 2 unspecified) volunteer undergraduate students. Their age ranged between 18 and 28 with a mean age of 21.03 (SS = 2.27). Of them 216 were freshmen, 342 were sophomore, 252 were junior, and 216 were senior. The Multidimensional Scale of Perceived Social Support, Satisfaction with Life Scale, Attitudes towards Seeking Professional Psychological Help Scale-Revised Form, Intentions to Seek Counselling Inventory for adults, and a Demographic Information Form developed by the researchers were used to collect data. Results Prior to testing the proposed model, confirmatory factor analysis was conducted to examine the measurement model of perceived social support, life satisfaction, attitude towards help seeking and intention to help-seeking. In order to evaluate how well the data fitted the measurement model some model-fit statistics such as chi-square (𝑥 2 ), the ratio of chi-square to its degrees of freedom (𝑥 2 / df), the adjusted goodness of fit index (AGFI), the comparative fit index (CFI), the rootmean-square error of approximation (RMSEA), and standardized root mean square residual (SRMR) were used. Goodness of fit indices of the measurement model indicated that the chi-square value (20.80) did not significant (p = .235). The ratio of chi-square to its degrees of freedom (𝑥 2 / df = 1.22) 3 or smaller than 3 indicate perfect fit and the ratio which is smaller than 5 indicate acceptable model fit (Kline, 2005). The other used goodness of fit indices (AGFI = .99, CFI = .99, RMSEA = .014, SRMR = .014) suggested good model fit (Hu & Bentler, 1999; Kline, 2005). After testing the measurement model, correlation coefficients, means, and standard deviations of the variables were calculated (Table 1). In the next step, a partly mediated model was tested included both direct and indirect relationships between perceived social support, intention to help seeking, life satisfaction and attitudes towards psychological help seeking (Figure 1). While constructing structural equation model, item parceling procedure was used (Bandalos & Finney, 2001). Firstly, p value (p = .000) of the chi-square (𝑥 2 ) was seen significant in the proposed model. When the proposed model was evaluated according to the ratio of chi-square to its degrees of freedom it was found that the obtained value (𝑥 2/ df = 3.12) close to the recommended value of 3 (Kline, 2005). In addition, other goodness of fit statistics were computed (AGFI = .97, CFI = .99, RMSEA = .044, SRMR = .064) and the results revealed that the model was a good fit of the data. Also, all pa
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
APA TOPKAYA N, BÜYÜKGÖZE KAVAS A (2015). ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI. , 979 - 993.
Chicago TOPKAYA NURSEL,BÜYÜKGÖZE KAVAS AYŞENUR ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI. (2015): 979 - 993.
MLA TOPKAYA NURSEL,BÜYÜKGÖZE KAVAS AYŞENUR ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI. , 2015, ss.979 - 993.
AMA TOPKAYA N,BÜYÜKGÖZE KAVAS A ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI. . 2015; 979 - 993.
Vancouver TOPKAYA N,BÜYÜKGÖZE KAVAS A ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI. . 2015; 979 - 993.
IEEE TOPKAYA N,BÜYÜKGÖZE KAVAS A "ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI." , ss.979 - 993, 2015.
ISNAD TOPKAYA, NURSEL - BÜYÜKGÖZE KAVAS, AYŞENUR. "ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI". (2015), 979-993.
APA TOPKAYA N, BÜYÜKGÖZE KAVAS A (2015). ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI. Turkish Studies (Elektronik), 10(2), 979 - 993.
Chicago TOPKAYA NURSEL,BÜYÜKGÖZE KAVAS AYŞENUR ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI. Turkish Studies (Elektronik) 10, no.2 (2015): 979 - 993.
MLA TOPKAYA NURSEL,BÜYÜKGÖZE KAVAS AYŞENUR ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI. Turkish Studies (Elektronik), vol.10, no.2, 2015, ss.979 - 993.
AMA TOPKAYA N,BÜYÜKGÖZE KAVAS A ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI. Turkish Studies (Elektronik). 2015; 10(2): 979 - 993.
Vancouver TOPKAYA N,BÜYÜKGÖZE KAVAS A ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI. Turkish Studies (Elektronik). 2015; 10(2): 979 - 993.
IEEE TOPKAYA N,BÜYÜKGÖZE KAVAS A "ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI." Turkish Studies (Elektronik), 10, ss.979 - 993, 2015.
ISNAD TOPKAYA, NURSEL - BÜYÜKGÖZE KAVAS, AYŞENUR. "ALGILANAN SOSYAL DESTEK, YAŞAM DOYUMU, PSİKOLOJİK YARDIM ALMAYA İLİŞKİN TUTUM VE NİYET ARASINDAKİ İLİŞKİLER: BİR MODEL ÇALIŞMASI". Turkish Studies (Elektronik) 10/2 (2015), 979-993.