TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU

Yıl: 2015 Cilt: 10 Sayı: 3 Sayfa Aralığı: 427 - 454 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU

Öz:
Ders kitapları hazırlanırken tek bir alanın verileri yeterli olmamaktadır. Ders kitaplarının hazırlanması sürecinde dilbilim, metindilbilim, göstergebilim gibi alanların verilerinden yararlanılması gerekmektedir. Göstergebilimsel yöntemin kullanıldığı bu çalışmada ders kitaplarındaki yazılı metinler ile metinlerdeki görsellerin uyumunun yansıtılması ve böylece bundan sonra hazırlanacak ders kitapları için yol gösterici olmak amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile oluşturulan çalışma tarama modeli ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Millî Eğitim Bakanlığı ile Talim ve Terbiye Kurulu tarafından okutulmak üzere önerilen ve 2012 yılındaki baskıları esas alınan 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarındaki yazılı metinler ve metinlerin görselleri incelenmiştir. Çalışma evreni, serbest okuma ve dinleme metinleri dışındaki 5. sınıf Türkçe ders kitabından 24; 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarından 18'er olmak üzere toplam 78 metinden oluşmaktadır. Çalışma alanı ise, evrendeki metinleri oluşturan 19 farklı metin türünden birer örnek seçilerek oluşturulmuştur. Buna göre çalışma alanını; 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan farklı metin türlerinden birer örnek olarak seçilen 19 metin ve bu metinlerde yer alan görseller oluşturmaktadır. Çalışma verileri, doküman incelemesi yöntemi ile toplanmış, elde edilen verilerin analizi göstergebilimsel inceleme yöntemi ile yapılmıştır. Çalışma sonucunda, metnin görsellerinin yazılı metni anlamada önemli olduğu fark edilmiştir. Buna göre yazılı metnin ve metnin görsellerinin zihinsel ve fiziksel açıdan gelişen öğrencilere uygun olarak tasarlanması gereği söylenebilir
Anahtar Kelime:

HARMONY OF WRITTEN TEXTS AND VISUAL OF TEXT IN TURKISH TEXTBOOKS

Öz:
Books are written sources that meet with the learning needs ofpeople through information and cultural transmission from the past tothe present. They have special importance in educational environments. Booksare one of the tools that students, who study at school, cancommunicate directly and textbooks are used in this environment. Because course books, which are prepared in accordance with theobjectives, methods and techniques of the relevant curriculum, can onlybe accepted by teachers if they can fulfill the function of manymaterials.Textbooks are used in the teaching of native language through written and visual texts. Written and visual texts play a significant rolein the development of students’ linguistic, cognitive and social skills. In Turkish language teaching, visual materials are used intextbooks together with written texts and thus those written texts are aimed to be comprehended. The use of written texts together with visualmaterials saves texts from the monotony and keeps students’ interest in reading alive. In addition, visual materials also help students in theprocess of text comprehension. The importance visual materials will increase even more whenconsidering the fact that the learning takes place largely with the senseof vision. The integration of visual materials with written texts isimportant in this process. While written texts and their visuals constitute example for somebehaviors in textbooks, the integration of written texts and visualmaterials also have significant functions in achieving the objectives ofTurkish language classes, increasing the preparation level of students and developing their personality. Therefore, it is quite important toprepare textbooks, and written texts and visual materials in these books carefully. In this process, it is necessary to make use of data fromlinguistics and textlinguistics. One of the disciplines that Turkish language teaching needs to take advantage of is semiotics.In this context, using semiotic data in textbooks, creating written texts and visual materials according to these data, integrating visualmaterials with written texts and supporting those written texts will provide valuable guidance in achieving the objectives of Turkishlanguage teaching. By keeping these aims in mind, selected texts from secondaryschool Turkish language textbooks were analyzed in this study from theperspective of semiotics in order to make use of method and data from semiotics in teaching the native language and examining the integrationof written texts and visual materials Study, which was generated by the qualitative research method, was conducted by screening model. Texts and visuals in these textsfrom Turkish language textbooks of 5th, 6th, 7th and 8th grades, whichwere recommended by the Ministry of Education and the Education Board and whose editions in 2012 were selected as the base, wereanalyzed in this study. Free-reading and listening texts were not included in the scope ofthe analyzed texts. According to this, the population of study consistedof a total of 78 texts including 24 texts taken from 5th grade Turkish language textbooks, and 18 texts each taken from 6th, 7th and 8th grade Turkish language textbooks. 19 different texts were encounteredwhen analyzing what the type of texts these texts that were included in the population of the study were. Since it would be possible to realize behaviors and gains that weredesired to be conferred to students through each type of text, differenttypes of texts in population were considered in the selection of study area.Thus, 4 texts from the 5th grade level, and 5 texts each from 6th, 7th and 8th grade levels were randomly selected. According to this, 19texts and visuals in these texts, which were chosen as a sample from different types of texts in 5th, 6th, 7th and 8th grade Turkish languagetextbooks, constituted the area of the study. The research data was collected by the document analysis(documentary screening) method. The data obtained from the area of study were analyzed by semiotic analysis method that was based onqualitative content analysis. Thus, visuals that were found in written texts selected for sampling were analyzed and the integration of writtentexts and visuals in them were revealed. It was seen when considering the integration of visuals in texts and written texts found in the analyzed texts that four texts selectedfrom 5th grade Turkish language textbooks were created from the linedvisuals but these visuals did not fully reflect the written text; visuals had problems in reflecting the reality even if they reflected events narrated in the written text, there were defects in the illustration of the visuals and the reality and fiction balance was not fully coordinated. In addition, the arrangement of visuals in 5th grade Turkish language textbooks as the background for the written text caused visuals to bemore in the foreground. It can be stated when the visuals from the selected texts in 6th,7th and 8th grade Turkish language textbooks that photographs weregiven more places than linear drawings and thus, the integration of visuals and written text was usually achieved. However, these photographs are usually photos that describe persons or entities mentioned in the written text. They do not reflect those related in thenarration such as the embodiment, realization or completion of events,but rather reflect the persons and entities that students already know. The use of photos in this way seems to be harmonious with the writtentext and photos embellished the written text but this does not serve a purpose like the better understanding of the narration. However, theneed for including more qualified visuals instead of photos that describ persons and entities can be understood when considering that fact thatmore qualified visuals would be able to offer new ideas and imagination to stud
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • ALTAN, A., ARHAN, S., BAŞAR, S., ÖZTÜRKER, G. ve YILMAZ, D. (2012). İlköğretim Türkçe 8 ders kitabı (5. Baskı). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı
  • ARI, G. (2011). Türkçe (6, 7, 8. sınıf) ders kitaplarındaki okuma ve dinleme/izleme metinleri ile yazma görevleri arasındaki tür uyumu. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 6(3), 489-511.
  • BAŞAR, S. ve ZEYBEK KÖKEN, S. (2012). İlköğretim Türkçe 5 ders kitabı (3. Baskı). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
  • BATUR, Z. (2010). Ana dili öğretiminde göstergebilimin yeri: Ana dili ders kitaplarındaki yazılı metinlerle görsel metinlerin bütünselliğinin analizi. Turkish Studies International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 5(4), 174-200.
  • CEYHAN, E. ve YİĞİT, B. (2004). Konu alanı ders kitabı incelemesi (2. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • ÇAKIR, F. (1997). İlkokul Türkçe ders kitaplarının eğitim öğretime uygunluğunun değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  • ÇEÇEN, M. A. ve ÇİFTÇİ, Ö. (2007). İlköğretim 6. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan metinlerin tür ve tema açısından incelenmesi. Millî Eğitim, (173), 39-49.
  • ÇOŞKUN, H. (1996). Eğitim teknolojisi ve kültürlerarası eğitim bağlamında ikinci sınıf Türkçe ve Almanca ders kitaplarının içerik sorunu, Türkiye eğitimde ve Almanya’da ilköğretim ders kitapları. Ankara: Türk-Alman Kültür İşleri Kurulu Yayın Dizisi, 11.
  • DEMİREL, Ö. ve KIROĞLU, K. (2005). Eğitim ve ders kitapları. Ö. Demirel ve K. Kıroğlu (Ed.), Konu alanı ders kitabı incelemesi (ss. 2-11). Ankara: Pegem A Yayınları.
  • DURAN, S. (2006). Türkçe derslerinde resim kullanımı ve öğrencilerin metinleri anlamalarına etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  • ERCANTÜRK, O. K. (2015). Göstergebilim açısından Türkçe ders kitapları (Yayınlanmamış doktora tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çanakkale.
  • ERGENÇ, İ. (1994). Türkiyedeki anadili sorunu. TÖMER Dil Dergisi, 25, 12-15.
  • GÜNEŞ, F. (2002). Ders kitaplarının incelenmesi. Ankara: Ocak Yayınları.
  • GÜRLEK, M. ve ÇİÇEKLER, A. (2013). Göstergebilim açısından Mustafa Kutlu’nun Mürit hikâyesi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi VIII. Milletlerarası Türkoloji Kongresi.
  • HESAPÇIOĞLU, M. (1994). Öğretim ilke ve yöntemleri eğitim programları ve öğretim. Ankara: Beta Basım Yayın.
  • İMER, K. (1990). Dilbilim ve anadili öğretimi. Çağdaş Türk Dili Dergisi, (30/31), 874-878.
  • İŞCAN, A. (2004). İlköğretim ikinci kademe sekizinci sınıf Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin öğrencilere estetik zevk kazandırmadaki rolü (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi, Erzurum.
  • İŞERİ, K. (2002). Türkçe ders kitaplarındaki metinlerin ilköğretim programına uygunluğunun incelenmesi: Göstergebilimsel bir betimleme (Yayınlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Ankara.
  • İŞERİ, K. (2010). Türkçe ders kitaplarında resimler. H. Ülper (Ed.), Türkçe ders kitabı çözümlemeleri (ss. 81-89). Ankara: Pegem A Yayınları.
  • KARAKUŞ, İ. (1996). Türk dili ve edebiyatı öğretiminde müfredat programları ve ders kitapları ana dili öğretiminde ölçme ve değerlendirme (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
  • KARASAR, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi (23. Baskı). Ankara: Nobel Yayınları
  • KAVCAR, C. (1998). Türkçe eğitimi ve sorunlar. TÖMER Dil Dergisi, (65), 5-18.
  • KAYA, Z. (2005). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme. Ankara: Pegem A Yayınları.
  • KEKLİK, S. (2009). 1-8. sınıf Türkçe ders kitaplarının metin türleri ve özellikleri açısından incelenmesi. I. Uluslar arası Türkiye Eğitim Araştırmaları Kongresi, 1-17.
  • KILIÇ, A. ve SEVEN, S. (2007). Konu alanı ders kitabı incelemesi (6. Baskı). Ankara: Pegem A Yayınları.
  • KILIÇ, D. (2005). Ders kitabının öğretimdeki yeri. Ö. Demirel ve K. Kıroğlu (Ed.), Konu alanı ders kitabı incelemesi (ss. 37-53). Ankara: Pegem A Yayınları.
  • KOLAÇ, E. (2003). İlköğretim 4. sınıf Türkçe ders kitaplarının öğretmen görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 105-137.
  • KOMİSYON (2012). İlköğretim Türkçe 6 ders kitabı (2. Baskı). Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
  • KOMİSYON (2012). İlköğretim Türkçe 7 ders kitabı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı.
  • KÜÇÜKAHMET, L. (2011). Eğitim programlarında ders kitabının yeri. L. Küçükahmet (Ed.), Konu alanı ders kitabı inceleme kılavuzu (3. Baskı, ss. 2-16). Ankara: Nobel Yayınları.
  • MERT, E. L. (2012). İlköğretim 6., 7. ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan öykülerin çocuk yazınının temel ilkeleri bağlamında incelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 73-93.
  • OĞUZKAN, F. (1993). Eğitim terim sözlüğü. Ankara: Emel Matbaacılık.
  • ÖNCÜL, R. (2000). Eğitim ve eğitim bilimleri sözlüğü. İstanbul: MEB Yayınları.
  • ÖZBAY, M. (2003). Öğretmen görüşlerine göre ilköğretim okullarında Türkçe öğretimi. Ankara: Gölge Ofset Matbaacılık.
  • ÖZBAY, M. (2006). Türkçe özel öğretim yöntemleri I. Ankara: Öncü Kitap.
  • RİFAT, M. (1992). Göstergebilimin ABC'si. İstanbul: Simavi Yayınları.
  • SAYIN, Z. (2001). Gülten Dayıoğlu'nun çocuk romanlarında görsel düzen açısından bir yaklaşım. S. Sever (Ed.), Roman kahramanı Fadişin doğumunun 30. yılı sempozyumu (ss. 99-106). Ankara: Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Yayınları, 186.
  • SEVER, S. (2004). Türkçe öğretimi ve tam öğrenme. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • SEZER, Ö. (2005). İlköğretim birinci kademe Türkçe ders kitaplarında değerlerin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
  • UÇAN, H. (2006). Yazınsal eleştiri ve göstergebilim (2. Baskı). Ankara: Hece Yayınları.
  • YALÇIN, A. (1996). Türkçe ders kitaplarının planlanması ve yazılması. Türk Yurdu, 24-27.
  • YALINKILIÇ, K. (2010). Bir öğretim aracı olarak ders kitabı. H. Ülper (Ed.), Türkçe ders kitabı çözümlemeleri (ss. 3-19). Ankara: Pegem A Yayınları.
  • YILDIRIM, A. ve ŞİMŞEK, H. (2006). Sosyalbilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.
APA ERCANTÜRK O (2015). TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU. , 427 - 454.
Chicago ERCANTÜRK Oğuz Kamil TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU. (2015): 427 - 454.
MLA ERCANTÜRK Oğuz Kamil TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU. , 2015, ss.427 - 454.
AMA ERCANTÜRK O TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU. . 2015; 427 - 454.
Vancouver ERCANTÜRK O TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU. . 2015; 427 - 454.
IEEE ERCANTÜRK O "TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU." , ss.427 - 454, 2015.
ISNAD ERCANTÜRK, Oğuz Kamil. "TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU". (2015), 427-454.
APA ERCANTÜRK O (2015). TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU. Turkish Studies (Elektronik), 10(3), 427 - 454.
Chicago ERCANTÜRK Oğuz Kamil TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU. Turkish Studies (Elektronik) 10, no.3 (2015): 427 - 454.
MLA ERCANTÜRK Oğuz Kamil TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU. Turkish Studies (Elektronik), vol.10, no.3, 2015, ss.427 - 454.
AMA ERCANTÜRK O TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU. Turkish Studies (Elektronik). 2015; 10(3): 427 - 454.
Vancouver ERCANTÜRK O TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU. Turkish Studies (Elektronik). 2015; 10(3): 427 - 454.
IEEE ERCANTÜRK O "TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU." Turkish Studies (Elektronik), 10, ss.427 - 454, 2015.
ISNAD ERCANTÜRK, Oğuz Kamil. "TÜRKÇE DERS KİTAPLARINDAKİ YAZILI METİNLER İLE METİN GÖRSELLERİNİN UYUMU". Turkish Studies (Elektronik) 10/3 (2015), 427-454.