İlköğretim Döneminde Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Yazma Becerilerine İlişkin Çalışmaların İncelenmesi

Yıl: 2017 Cilt: 18 Sayı: 3 Sayfa Aralığı: 443 - 469 Metin Dili: Türkçe

İlköğretim Döneminde Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Yazma Becerilerine İlişkin Çalışmaların İncelenmesi

Öz:
Öğrencilerin akademik performansını olumsuz etkileyen öğrenme güçlükleri dinleme, konuşma, anlama, okuma, yazma ve matematik gibi pek çok alanda görülebilmekte ve her öğrencide farklı biçimde seyredebilmektedir. Bazı öğrenciler okurken sözcükleri tanımada, bazıları ise kalem tutma ya da kendini yazılı olarak ifade etme becerilerinde sorun yaşamaktadır. Öğrencilerin yaşadığı bu sorunların önceden belirlenip önlenmesi ya da ortaya çıktığında giderilmesi için ilköğretim döneminde bazı müdahaleler gerçekleştirilmektedir. Alanyazına bakıldığında bu müdahalelerin daha çok okuma becerisi üzerinde yoğunlaştığı, yazma becerisi ile ilgili yeterli çalışmanın bulunmadığı ve mevcut çalışmaların da genellikle normal gelişim gösteren öğrenciler üzerinde yapıldığı görülmektedir. Bu nedenle bu çalışmada, ilköğretim döneminde özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin yazma becerilerine ilişkin müdahalelerin gerçekleştirildiği araştırmaların incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Google Akademik (Google Scholar), EBSCOHost, Elsevier Science Direct ve ERIC veritabanlarında tarama yapılmış ve ölçütleri karşılayan 23 makale incelenmiştir. Çalışmanın sonuçları araştırmaların en çok yazma stratejileri konusunda yapıldığını, kendini geliştirme stratejisi üzerinde yoğunlaştığını, en çok 4. sınıf öğrencilerine yönelik çalışıldığını ve erkek katılımcıların sayısının kadın katılımcılardan fazla olduğunu göstermektedir. Ayrıca, bu araştırmanın sonucu çalışmaların çoğunun deneysel veya tek denekli araştırmalar olarak desenlendiğini, kullanılan müdahalelerde bir uzlaşma olmadığını ve müdahalelerin genellikle birbirinden farklılaştığını ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • American Psychiatric Assosication. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5) (5th ed.). Arlington, VA: American Psyhiatric Publishing.
  • Amerikan Psikiyatri Birliği. (2002). Ruhsal bozuklukların tanısal ve sayımsal el kitabı (DSM-IV) (4. baskı). (E. Köroğlu, Çev. ed.). Ankara: Hekimler Yayın Birliği. (Orijinal kitabın yayın tarihi 2000)
  • Aral, N., & Gürsoy, F. (2009). Özel eğitim gerektiren çocuklar ve özel eğitime giriş. İstanbul: Morpa Yayınları.
  • Artut, K. (2005). İlköğretim (I. kademe-birinci sınıf) yazı öğretiminde temel ilkeler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(1), 69-74.
  • Başar, M. (2013). Okuma yazma öğrenerek ilkokula başlayan çocukların karşılaştıkları sorunların değerlendirilmesi. Sosyal Bilimler EKEV AKADEMİ Dergisi, 17(56), 275-294.
  • Bayraktar, Ö. (2006). İlköğretim birinci sınıf öğrencilerinin bitişik eğik yazıda yaptıkları hatalar. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Belet, D., & Yaşar, Ş. (2007). Öğrenme stratejilerinin okuduğunu anlama ve yazma becerileri ile Türkçe dersine ilişkin tutumlara etkisi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 3(1), 69-86.
  • Bergman, K. E., & McLaughlin, T. F. (1988). Remediating handwriting difficulties with learning disabled students: A review. British Colombia Journal of Special Education, 12(2), 101-120.
  • Brownell, M. T., Smith, S. J., Crockett, J. B., & Griffin, C. C. (2012). Inclusive instruction: Evidence-based practices for teaching students with disabilities. New York: Guilford Press. Bui, Y. N., Schumaker, J. B., & Deshler, D. D. (2006). The effects of a strategic writing program for students with and without learning disabilities in inclusive fifth-grade classes. Learning Disabilities Research & Practice, 21(4), 244-260.
  • Cavkaytar, S. (2010). İlköğretimde yazılı anlatım becerilerinin geliştirilmesinde yazma süreci modelinden yararlanma. Uluslararası Sosyal Arastırmalar Dergisi, 3(10), 133-139.
  • Cavkaytar, S., & Yaşar, Ş. (2010). Yazılı anlatım becerilerinin öğretiminde dengeli okuma yazma yaklaşımından yararlanma: Bir eylem araştırması. e-Journal of New World Sciences Academy, 5(3), 24-37.
  • Chalk, J. C., Hagan Burke, S., & Burke, M. D. (2005). The effects of self-regulated strategy development on the writing process for high school students with learning disabilities. Learning Disabilities Quarterly, 28(1), 75-87.
  • Cihak, D. F., & Castle, K. (2011). Improving expository writing skills with explicit and strategy instructional methods in inclusive middle school clasrooms. International Journal of Special Education, 26(3), 106- 113.
  • Cortiella, C., & Horowitz, S. H. (2014). The state of learning disabilities: Facts, trends and emerging issues (3rd ed.). New York: National Center for Learning Disabilities.
  • Coşkun, E., Balcı, A., & Özçakmak, H. (2013). Trends in writing education: An analysis of postgraduate theses written in Turkey. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 93, 1526-1530. doi: 10.1016/j.sbspro.2013.10.07
  • Crouch, A. L., & Jakubecy, J. J. (2007). Dysgraphia: How it affects a student's performance and what can be done about it. Teaching Exceptional Children Plus, 3(3), 1-13.
  • Deatline-Buchman, A., & Jitendra, A. K. (2006). Enhancing argumentative essay writing of fourth-grade students with learning disabilities. Learning Disability Quarterly, 29(1), 9-54.
  • Demirel, Ö. (2002). Türkçe ve sınıf öğretmenleri için Türkçe öğretimi. Ankara: Pegem A Yayıncılık. Dikici-Sığırtmaç, A., & Deretarla-Gül, E. (2010). Okul öncesinde özel eğitim. Ankara: Kök Yayıncılık.
  • Duran, E. (2011). Bitişik eğik yazı harflerinin yazım şekillerine ilişkin öğretmen görüşleri. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(2), 55-69.
  • Durukan, E., & Alver, M. (2008). Ses temelli cümle yönteminin öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 1(5), 274-289.
  • Englert, C. S., Raphael, T. E., Anderson, L. M., Anthony, H. M., & Stevens, D. D. (1991). Making strategies and self-talk visible: Writing instruction in regular and special education. American Educational Research Journal, 28(2), 337-372.
  • Englert, C. S., Wu, X., & Zhao, Y. (2005). Cognitive tools for writing: Scaffolding the performance of students through technology. Learning Disabilities Research & Practice, 20(3), 184-198.
  • Ennis, R. P., & Jolivette, K. (2012). Existing research and future directions for self-regulated strategy development with students with and at risk for emotional and behavioral disorders. Journal of Special Education, 48(1), 32-45.
  • Ennis, R. P., Jolivette, K., & Boden, L. J. (2013). STOP and DARE: Self-regulated strategy development for persusive writing with elementary students with E/BD in a residential facility. Education and Treatment of Children, 36(3), 81-99.
  • Evmenova, A. S., Graff, H. J., Jerome, M. K., & Behrmann, M. M. (2010). Word prediction programs with phonetic spelling support: Performance comparisons and impact on journal writing for students with writing difficulties. Learning Disabilities Research & Practice, 25(4), 170-182.
  • Garcia Sanchez, J. N., & Fidalgo Redondo, R. (2006). Effects of two types of self-regulated instruction programs on students with learning disabilities in writing products, processes, and self-efficacy. Learning Disability Quarterly, 29(3), 181-211.
  • Gerde, H. K., Bingham, G. E., & Wasik, B. A. (2012). Writing in early childhood classrooms: Guidance for best practices. Early Childhood Education Journal, 40(6), 351-359.
  • Gjessing, H. J., & Karlsen, B. (1989). A longitudinal study of dyslexia: Bergen's multivariate study of children's learning disabilities. New York: Springer Science-Business Media.
  • Graham, H. (2008). Effective writing instruction for all students. Wisconsin Rapids, WI: Renaissance Learning.
  • Graham, S., Harris, K. R., & Mason, L. (2005). Improving the writing performance, knowledge, and self-efficacy of struggling young writers: The effects of self-regulated strategy development. Contemporary Educational Psychology, 30(2), 207-241.
  • Gülpınar, Ö., & Güçlü, A. G. (2013). Derleme makalesi nasıl yazılır? Turkish Journal of Urology, 39(1), 44-48.
  • Güzel-Özmen, R. (2008). Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler. İ. H. Diken (Ed.), Özel eğitim içinde (ss. 333-367). Ankara: Pegem Akademi.
  • Hallenbeck, M. J. (2002). Taking charge: Adolescents with learning disabilities assume responsibility for their own writing. Learning Disability Quarterly, 25(4), 227-246.
  • International Classification of Disorders (ICD-10). (1993). Genava: World Health Organization. Johnson, E. S., Hancock, C., Carter, D. R., & Pool, J. L. (2013). Self-regulated strategy development as a Tier-2 writing intervention. Intervention in School and Clinic, 48(4), 218-222.
  • Karaman, D., Kara, K., & Durukan, İ. (2012). Özgül öğrenme bozukluğu. Anatolian Journal of Clinic Investigation, 6(4), 288-298.
  • Lane, K. L., Graham, S., Harris, K. R., & Weisenbach, J. L. (2006). Teaching writing strategies to young students with students struggling with writing and at risk for behavioral disorders: Self-regulated strategy development. Teaching Exceptional Children, 39(1), 60-64.
  • Lane, K. L., Harris, K. R., Graham, S., Weisenbach, J. L., Brindle, M., & Moerphy, P. (2008). The effects of selfregulated strategy development on the writing performance of second-grade students with behavioral and writing difficulties. The Journal of Special Education, 41(4), 234-253.
  • Laud, L. E., & Patel, P. P. (2008). Teach struggling writers to unite their paragraphs. Teaching Exceptional Children Plus, 5(1), 2-15.
  • Laufer, K. (2000). Accommodating students with specific writing disabilities. Journalismand Mass Communication Educator, 54(4), 29-36.
  • Li, D. (2007). Story mapping and its effects on the writing fluency and word diversity of students with learning disabilities. Learning Disabilities: A Contemporary Journal, 5(1), 77-93.
  • Lienemann, T. O., Graham, S. Leader-Janssen, B., & Reid, R. (2006). Improving the writing performance of struggling writers in second grade. Journal of Special Education, 40(2), 66-78.
  • Linemann, T., & Reid, R. (2009). Written expression: Grades 2-5. Retrieved from https://iris.peabody.vanderbilt.edu/wp-content/uploads/pdf_case_studies/ics_writex.pdf
  • Little, M. A., Lane, K. L., Harris, K. R., Graham, S., Story, M., & Sandmel, K. (2010). Self-regulated strategies development for persuasive writing in tandem with schoolwide positive behavioral support: Effects for second-grade students with behavioral and writing difficulties. Behavioral Disorders, 35(2), 157-179.
  • Lupuleac, V. (2014). Physical education for the correction of dysgraphia in primary school pupils. Civilization and Sport, 15(2), 122-126.
  • Maki, H. S., Vauras, M. M. S., & Vainio, S. (2002). Reflective spelling strategies for elemantary school students with severe writing difficulties: A case study. Learning Disability Quarterly, 25(3), 189-207.
  • Marone, D., & Johnston, E. (2002). Teaching students who have a learning disability: Strategies for faculty, tutors, and learning instructors. ABD: Weingarten Learning Resources Center.
  • Martins, M. R. L., Bastos, J. A., Cecato, A. T., Souza Araujo, M. L., Ribeiro Magro, R., & Alaminos, V. (2013). Screening for motor dysgraphia in public schools. Jornal de Pediatria, 89(1), 70-74.
  • Mayer White, K. (2013). Associations between teacher-child relationship and children's writing in kindergarten and first grade. Early Childhood Research Quarterly, 28(1), 166-176.
  • Melekoğlu, M. A., Çakıroğlu, O., & Malmgren, K. W. (2009). Special education in Turkey. International Journal of Inclusive Education, 13(3), 287-298.
  • Milli Eğitim Bakanlığı (2014). Özel eğitimle ilgili istatistikî bilgiler. Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 10.04.2015 tarihli yazısı ile elde edilmiştir.
  • Memiş, A. D., & Harmankaya, T. (2012). İlköğretim okulu 1. sınıf öğrencilerinin bitişik eğik el yazısı hataları ile görsel algı düzeylerinin incelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2012), 136-150.
  • Milford, T., & Harrison, G. L. (2010). Using the PLEASE strategy with a struggling middle school writer with a disability. Journal of Learning Disabilities, 45(5), 326-332.
  • Olinghouse, N. G., & Colwell, R. P. (2013). Preparing students with learning disabilities for large-scale writing assesments. Intervention in School and Clinic, 49(2), 67-76.
  • Pechman, R. R. (2010). D is for. Scholastic Parent & Child, 18(2), 93-95.
  • Reiff, H. B., & Gerber, P. J. (1992). Adults with learning disabilities. In N. N. Singh & I. L. Beale (Eds.), Learning disabilities: Nature, theory, and treatment (pp. 170-414). New York: Springer-Verlag.
  • Rosenblum, S., Weiss, P. L., & Parush, S. (2003). Product and process evaluation of handwriting difficulties: A review. Educational Psychology Review, 15(1), 41-81.
  • Saddler, B. (2006). Increasing story-writing ability through self-regulated strategy development: Effects on young writers with learning disabilities. Learning Disability Quarterly, 29(4), 91-305.
  • Saddler, B., Asaro, K., & Behforooz, B. (2008). The effects of peer-assisted sentence-combining practice on four young writers with learning disabilities. Learning Disabilities: A Contemporary Journal, 6(1), 17-31.
  • Saddler, B., Moran, S., Graham, S., & Harris, K. R. (2004). Preventing writing difficulties: The effects of planning strategy instruction on the writing performance of struggling writers. Exceptionality: A Special Education Journal, 121(1), 3-17.
  • Stotz, K. E., Itoi, M., Konrad, M., & Alber-Morgan, S. R. (2007). Effects of self-graphing on written expression of fourth grade students with high-incidence disabilities. Journal of Behavioral Education, 17(2), 172- 186.
  • Susar Kırmızı, F., & Kasap, D. (2013). İlkokuma yazma öğretimi sürecinde bitişik eğik yazı ve dik temel harflerle yapılan eğitimin öğretmen görüşlerine göre karşılaştırılması. Turkish Studies, 8(8), 1167-1186.
  • Talbot, P., Astbury, G., & Mason, T. (2010). Key concepts in learning disabilities. London: SAGE Publications.
  • Taşkaya, S. M., & Yetkin, R. (2015). İlköğretim 1-5. sınıf öğrencilerinde görülen yazma sorunlarına ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüş ve çözüm önerileri. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(9), 157-169.
  • Therrien, W. J., Hughes, C., Kapelski, C., & Mokhtari, K. (2009). Effectiveness of a test-taking strategy on achievement in essay tests for students with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 42(14), 14-23.
  • Thomas, D., & Woods, H. (2003). Working with people with learning disabilities: Theory and practice. London: Jessica Kingsley Publishers.
  • Topuzkanamış, E. (2014). Yazma stratejileri öğretiminin Türkçe öğretmenliği birinci sınıf öğrencilerinin yazma başarısına etkisi. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim Dergisi, 3(2), 274-290.
  • Troia, G. A., & Graham, S. (2002). The effectiveness of a highly explicit, teacher-directed strategy instrucion routine: Changing the writing performance of students with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 35(4), 291-305.
  • Unutkan, Ö. P. (2006). Okul öncesinde ilköğretime hazırlık. İstanbul: Morpa Yayıncılık.
  • Van Kraayenoord, C. E., Van, Miller, R., Moni, K. B., & Jobling, A. (2009). Teaching writing to students with learning difficulties in inclusive English classroms: Lessons from an exemplary teacher. English Teaching: Practice and Critique, 8(1), 23-51.
APA İLKER Ö, MELEKOĞLU M (2017). İlköğretim Döneminde Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Yazma Becerilerine İlişkin Çalışmaların İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18(3), 443 - 469.
Chicago İLKER Özlem,MELEKOĞLU MACİD AYHAN İlköğretim Döneminde Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Yazma Becerilerine İlişkin Çalışmaların İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi 18, no.3 (2017): 443 - 469.
MLA İLKER Özlem,MELEKOĞLU MACİD AYHAN İlköğretim Döneminde Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Yazma Becerilerine İlişkin Çalışmaların İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, vol.18, no.3, 2017, ss.443 - 469.
AMA İLKER Ö,MELEKOĞLU M İlköğretim Döneminde Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Yazma Becerilerine İlişkin Çalışmaların İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 2017; 18(3): 443 - 469.
Vancouver İLKER Ö,MELEKOĞLU M İlköğretim Döneminde Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Yazma Becerilerine İlişkin Çalışmaların İncelenmesi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 2017; 18(3): 443 - 469.
IEEE İLKER Ö,MELEKOĞLU M "İlköğretim Döneminde Özel Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerin Yazma Becerilerine İlişkin Çalışmaların İncelenmesi." Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 18, ss.443 - 469, 2017.