Yıl: 2014 Cilt: 14 Sayı: 4 Sayfa Aralığı: 1237 - 1252 Metin Dili: Türkçe

Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü

Öz:
Bu çalışmanın amacı, erken ergenlikte benlik saygısının, anne-baba tutumları ile yaşam doyumu ve depresyon arasındaki aracı rolünün olup olmadığını belirlemektir. Araştırmanın katılımcılarını 11-14 yaşları arasında (ort. = 12.67, Ss = .97) 216'sı kız, 144'ü erkek olmak üzere toplam 360 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Çalışmada, Yaşam Doyumu ölçeği, Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği, Benlik Saygısı Ölçeği ve Anne-Baba Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın verileri yapısal eşitlik modeline dayalı olarak analiz edilmiştir. Analiz için her bir ölçeğin madde sayısına göre yapay faktörler üretilerek ölçüm ve yapısal model olmak üzere iki aşamalı bir yöntem ile veriler hesaplanmıştır. Sonuçta, ölçüm modeli için yapılan doğrulayıcı faktör analizi uyum değerleri kabul edilebilir düzeye ulaşmıştır. Yapısal model için doğrudan, tam ve kısmi modeller test edildi. Sonuçta, her üç modele ait uyum değerleri kabul edilebilir düzeye erişmiştir. Sonuçlar incelendiğinde, erken ergenlerin benlik saygısının, katı/kısıtlayıcı anne ve baba tutumu ile yaşam doyumu ve depresyon arasında kısmi düzeyde aracılık rolü bulunurken benlik saygısının kabul edici anne-baba tutumu ile yaşam doyumu arasında aracılık rolü bulunmamıştır
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Bibliyografik
  • Allen, J. P, Hauser, S. T., Bell, K. L., O’Connor, T. G. (1994). Longitudinal assessment of autonomy and relatedness in adolescent-family interactions as predictors of adolescent ego development and self—esteem. Child development, 65(1), 179-194.
  • Allen, J. P., Insabella, G., Porter, M. R., Smith, F. D., Land, D. L., Phillips, N. (2006). social—interactional model of the development of depressive symptoms in adolescence. Journal ofConsulting and Clinical Psychology, 74(1), 55—65.
  • Anderson, J. C., Gerbing, D. (1988). Structural equation modeling in practice: review and recommended two-step approach. Psychological Bulletin, 103(3), 423-441.
  • Bahçivan-Saydam, R. ve Gençöz, T. (2005). Aile ilişkileri ebeveynin çocuk yetiştirme tutumu ve kendilik değerinin gençler tarafından belirtilen davranış problemleri ile olan ilişkisi. Türk Psikoloji Dergisi, 20(55), 61-74.
  • Bendayan, R., Blanca, M., Fernandez-Baena, J. F., Escobar, M., Trianes, M. V. (2013). New empirical evidence on the validity of the Satisfaction with Life Scale in early adolescents. European Journal of Psychological Assessment, 29(1), 36-43.
  • Benyamini, Y., Leventhal, H., Leventhal, E. A. (2004). Self—rated oral health as an independent predictor of selfrated general health, self—esteem and life satisfaction. Social Science Medicine, 59(5), 1109-1116.
  • Block, J., Robins, R. (1993). longitudinal study of consistency and change in self—esteem from early adolescence to early adulthood. Child development, 64(3), 909-923.
  • Chen, M., ]ohnston, C., Sheeber, L., Leve, C. (2009). Parent and adolescent depressive symptoms: The role of parental attributions. journal of abnormal child psychology, 37(1), 119-130.
  • Çuhadaroğlu, F. (1986). Adolesanlarda benlik saygısı (Uzmanlık tezi, Hacettepe Üniversitesi, T1p Fakültesi, Ankara).
  • Darling, N., Steinberg, L. as context: An integrative bulletin, 113(3), 487-496.
  • Dekovic, M., Meeus, (1997). Peer relations in adolescence: Effects of parenting and adolescents’ selfconcept. journal ofAdolescence, 20(2), 163-176.
  • Diener, E., Diener, M. (1995). Cross-cultural correlates of life satisfaction and self—esteem. journal of personality and social psychology, 68(4), 653—663.
  • Diener, E., Lucas, R. (1999). Personality, and subjective well-being. In D. Kahneman, E. Diener, N. Schwarz (Eds.), Well-being: The foundations of hedonic psychology (pp. 213-229). New York: Russell Sage Foundation.
  • Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J., Griffin, S. (1985). The satisfaction with life scale. journal of Personality Assessment, 49(1), 171-175.
  • Durak, M., Senol-Durak, E., Gencoz, T. (2010). Psychometric properties of the Satisfaction with Life Scale among Turkish university students, correctional officers, and elderly adults. Social Indicators Research, 99(3), 413—429.
  • Frank. G., Plunkett, S. W, Otten, M. P. (2010). Perceived parenting, self-esteem, and general self-efficacy of Iranian American adolescents. journal of Child Family Studies, 19(6), 738-746.
  • Ge, X., Best, K. M., Conger, R. D., Simons, R. L. (1996). Parenting behaviors and the occurrence and co-occurrence of adolescent depressive symptoms and conduct problems. Developmental Psychology, 32(4), 717-731.
  • (1993). Parenting style model. Psychological Gilman, R., Huebner, E. S. (2006). Characteristics of adolescents who report very high life satisfaction. journal of Youth and Adolescence, 35(3), 293—301.
  • Gilman, R., Huebner, S. E., Tian, L., Park, P., O’Byrne, ]., Schiff, M., Langknecht, H. (2008). Cross-national adolescent multidimensional life satisfaction reports: Analyses of mean scores and response style differences. journal of Youth Adolescence, 37(2), 142-154.
  • Harter, S. (1990). Self and identity development. In S. S. Feldman G. R. Elliott (Eds.), At the threshold: The developing adolescent (pp. 371). Cambridge, MA: Harvard University Press.
  • Hu, L. T., Bentler, P. M. (1999). Cut off criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation 1/Iodeling, 6, 1-55.
  • Jackson, S. (1993). Social behavior in adolescence: The analysis of social interaction sequences. In S. Jackson H.
  • Rodriguez—Tome (Eds.), Adolescence and its social worlds (pp. 15-45). U.K.: Psychology Press, Taylor Francis Group.
  • Johnson, M. (2010). Depressive styles, self—esteem structure, and health: dynamic approach to differential vulnerability in self-criticism and dependency. Individual Difierences Research, 8(1), 45—66.
  • Kamkar, K., Doyle, A. B., Markiewicz, D. (2012). Insecure attachment to parents and depressive symptoms in early adolescence: Mediating roles of attributions and self-esteem. International journal of Psychological Studies, 4(2), 3-18.
  • Kap1k1ran, Ş. (2013). Loneliness and life satisfaction in Turkish early adolescents: The mediating role of selfesteem and social support, Social Indicator Research, 111(2), 617-632.
  • Kim, E., Cain, K. C. (2008). Korean American adolescent depression and parenting. journal of Child and Adolescent Psychiatric Nursing, 21(2), 2105—115.
  • Köker, S. (1991). Normal ve sorunlu ergenlerin yaşam doyumu düzeylerinin karşılaştırılrnası (Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara). http:/ltez2.yok.gov.tr/ adresinden edinilmiştir.
  • Koydemir—Özden, S., Demir, A. (2009). The relationship between perceived parental attitudes and shyness among Turkish youth: Fear of negative evaluation and self-esteem as mediators. Current Psychology, 28(3), 169—180. Kwan, V. S., Bond, M. H., Singelis, T. M. (1997).
  • Pancultural explanations for life satisfaction: adding relationship harmony to self-esteem. journal ofpersonality and socialpsychology, 73(5), 1038-1051.
  • Lai, J. H.-W, Bond, M. H., Hui, N. H.-H. (2007). The role of social axioms in predicting life satisfaction: longitudinal study in Hong Kong. Journal of Happiness Studies, 8, 517—535.
  • Leung, C. Y. W, McBride-Chang, C., Lai, B. P. Y. (2004). Relations among maternal parenting style, academic competence, and life satisfaction in Chinese early adolescents. The Journal ofEarly Adolescence, 24(2), 113-143.
  • Levin, K. A., Dallago, L., Currie, C. (2012). The association between adolescent life satisfaction, family structure, family affluence and gender differences in parent—child communication. Social Indicators Research, 106(2), 287-305.
  • Liem, J. H., Cavell, E. C., Lustig, K. (2010). The influence of authoritative parenting during adolescence on depressive symptoms in young adulthood: Examining the mediating roles of self-development and peer support. The journal ofGenetic Psychology, 171(1), 73-92.
  • arciano, P. L., Kazdin, A. N. (1994). Self-esteem, depression, hopelessness, and suicidal intent among psychiatrically disturbed in patient children. Journal of Clinical Child 6v Adolescent Psychology, 23(2), 151—160.
  • Marsh, H. W, Hau, K. T., Balla, I. R., Grayson, D.
  • (1998). Is more ever too much? The number of indicators per factor in confirmatory factor analysis. Multivariate Behavioral Research, 33(2), 181-220.
  • Martinez, I., Garcia, I. F. (2007). Impact of parenting styles on adolescents’ self—esteem and internalization of values in Spain. The Spanish Journal ofPsychology, 10(2), 338-348.
  • Martinez, I., Garcia, ]. F. (2008). Internalization of values and self-esteem among Brazilian teenagers from authoritative, indulgent, authoritarian, and neglectful home. Adolescence, 43(169), 13—29.
  • Martinez, I., Garcia, I. F., Yubero, S. (2007). Parenting styles and adolescents’ self-esteem in Brazil. Psychological reports, 100(3), 731—745.
  • Masumi, S., Akika, Y., Noriko, T., Tomoe, K., Haya, S., Kensuke, S., Toshinori, K. (2002). Mental relations and depression school-aged children: Links with family functioning and parental attitudes toward child rearing.
  • Japanese Journal ofEducational Psychology, 50(2), 129-140. McKinney, C., Donnelly, R., Renk, K. (2008). Perceived parenting, positive and negative perceptions of parents, and late adolescent emotional adjustment. Child and Adolescent Mental Health, 13(2), 66-73.
  • Milevsky, A., Schlechter, M., Netter, 5., Keehn, D. (2007). Maternal and paternal parenting styles in adolescents: Associations with self-esteem, depression and lifesatisfaction. Journal Child Family Stuies, 16, 39-47.
  • Mruk, C. I. (2006). Self-esteem research, theory, and practice. Toward positive psychology of self—esteem. New York: Springer Publishing Company.
  • Muris, P., Meesters, C., Schouten, E., Hoge, E. (2004). Effects of perceived control on the relationship between perceived parental rearing behaviors and symptoms of anxiety and depression in nonclinical preadolescents. Journal of Youth and Adolescence, 33(1), 51-58.
  • Nasser-Abu Alhija, F., Wisenbaker, I. (2006). Monte Carlo study investigating the impact of item parceling strategies on parameter estimates and their standard errors in CFA. Structural Equation Modeling, 13(2), 204-228.
  • Neto, F. (2001). Satisfaction with life among adolescents from immigrant families in Portugal. Journal of Youth and Adolescence, 30(1), 53-67.
  • Oberle, E., Schonert-Reichl, K. A., Zumbo, B. D. (2011). Life satisfaction in early adolescence: Personal, neighborhood, school, family, and peer influences. Journal of Youth and Adolescence, 40(7), 889-901.
  • Oishi, 5., Diener, E. F., Lucas, R. E., Suh, E. M. (1999). Cross-cultural variations in predictors of life satisfaction: Perspectives from needs and values. Personality and Social Psychology Bulletin, 25,980-990.
  • Pavot, W, Diener, E. (1993). Review of the satisfaction with life scale. Psychological Assessment, 5(2), 164-172. Perris, C., Arrindell, A., Perris, H., Eisemann, M.,
  • vander Ende, ]., von Knorring, L. (1986). Perceived depriving parental rearing and depression. British Journal ofPsychiatry, 148, 170-175.
  • Plunkett, S. W, Henry, C. S., Robinson, L. C., Behnke, A., Falcon, P. C. (2007). Adolescent perceptions of parental behaviors, adolescent self-esteem, and adolescent depressed mood. Journal of Child Family Studies, 16, 760-772. JF 1252
  • Portes, P. R., Zady, M. F. (2002). Self-Esteem in the adaptation of Spanish-speaking adolescents: The role of immigration, family conflict and depression. Hispanic Journal ofBehavioral Sciences, 24, 296—318.
  • Rask, K., Astedt-Kurki, P., Paavilainen, E., Laippala, P. (2003). Adolescent subjective well-being and family Dynamics. Scandinavian Journal ofCaring Science, 7, 129-138.
  • Rudy, D., Grusec, I. E. (2006). Authoritarian parenting in individualist and collectivist groups: Associations with maternal emotion and cognition and children’s selfesteem. Journal ofFamily Psychology, 20(1), 68-78.
  • Savaşır, I. ve Şahin, N. H. (1997). Bilişsel-davranışçı terapilerde değerlendirme: Sık kullanılan ölçekler. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
  • Shrier, L. A., Harris, 5. K., Sternberg, M., Beardslee, W. R. (2001). Associations of depression, selfesteem, and substance use with sexual risk among adolescents. Preventive medicine, 33(3), 179-189.
  • Sobel, M. E. (1982). Asymptotic confidence intervals for indirect effects in structural equation models. Sociological methodology, 13, 290-312.
  • Steinberg, L. (2007). Ergenlik (Çev. Ed. F. Çok). Ankara: Imge Yayınları.
  • Suldo, S. M., Huebner, E. S. (2006). Is extremely high life satisfaction during adolescence advantageous? Social Indicators Research, 78(2), 179-203.
  • Tein, I. Y., Roosa, M. W, Michaels, M. (1994). Agreement between parent and child reports on parental_behaviors. Journal ofMarriage and Family, 56(2), 341-355.
  • Turkel, Y. D. (2006). The relationship between parenting style and learned resourcefulness (Master’s thesis, METU, Ankara, Turkey). Retrieved from http://tez2.yok.gov.tr Ullman, C., Tatar, M. (2001). Psychological adjustment among Israeli adolescent immigrants: report on life satisfaction, self-concept, and self-esteem. Journal of Youth and Adolescence, 30(4), 449-463.
  • Ward, S., Sylva, ]., Gresham F. M. (2010). School-based predictors of early adolescent depression. School Mental Health, 2(3), 125-131.
  • Weber, S. Puskar, K. R., Ren, D. (2010). Relationships between depressive symptoms and perceived social support, self—esteem, and optimism in sample of rural adolescents. Issues in Mental Health Nursing, 31(9), 584—588.
  • Wei, M., Ku, T. Y., Russell, D. W, Mallinckrodt, B.,
  • Liao K. Y-H. (2008). Moderating effects of three coping strategies and self-esteem on perceived discrimination and depressive symptoms: minority stress model for Asian international students. Journal of Counseling Psychology, 55(4), 451-462.
  • Yap. M. B. H., Allen, N. B., Ladouceur, C. D. (2008). Maternal socialization of positive affect: The impact of invalidation on adolescent emotion regulation and depressive symptomatology. Child Development, 79(5), 1415-1431.
  • Yetim, U. (2003). The impacts of individualism/ collectivism, self-esteem, and feeling of mastery on life satisfaction among the Turkish university students and academicians. Social Indicators Research, 61(3), 297-317.
  • Yilmaz, A. (2000). Anne-baba Tutum Ölçeği’nin güvenirlik ve geçerlik çalışması. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi, 7(3),160-172.
  • Young, M. H., Miller, B. C., Norton, M. C., Hill, E. ].
  • (1995). The effect of parental supportive behaviors on life satisfaction of adolescent offspring. Journal of 1/Iarriage and the Family, 57, 813-822.
  • Zhang, L. W, Leung, ]. P. (2002). Moderating effects of gender and age on the relationship between self-esteem and life satisfaction in mainland Chinese. International Journal ofPsychology, 37(2), 83-91.
APA KAPIKIRAN N, KÖRÜKÇÜ Ö, KAPIKIRAN Ş (2014). Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü. , 1237 - 1252.
Chicago KAPIKIRAN Necla ACUN,KÖRÜKÇÜ Özlem,KAPIKIRAN ŞAHİN Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü. (2014): 1237 - 1252.
MLA KAPIKIRAN Necla ACUN,KÖRÜKÇÜ Özlem,KAPIKIRAN ŞAHİN Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü. , 2014, ss.1237 - 1252.
AMA KAPIKIRAN N,KÖRÜKÇÜ Ö,KAPIKIRAN Ş Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü. . 2014; 1237 - 1252.
Vancouver KAPIKIRAN N,KÖRÜKÇÜ Ö,KAPIKIRAN Ş Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü. . 2014; 1237 - 1252.
IEEE KAPIKIRAN N,KÖRÜKÇÜ Ö,KAPIKIRAN Ş "Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü." , ss.1237 - 1252, 2014.
ISNAD KAPIKIRAN, Necla ACUN vd. "Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü". (2014), 1237-1252.
APA KAPIKIRAN N, KÖRÜKÇÜ Ö, KAPIKIRAN Ş (2014). Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14(4), 1237 - 1252.
Chicago KAPIKIRAN Necla ACUN,KÖRÜKÇÜ Özlem,KAPIKIRAN ŞAHİN Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 14, no.4 (2014): 1237 - 1252.
MLA KAPIKIRAN Necla ACUN,KÖRÜKÇÜ Özlem,KAPIKIRAN ŞAHİN Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, vol.14, no.4, 2014, ss.1237 - 1252.
AMA KAPIKIRAN N,KÖRÜKÇÜ Ö,KAPIKIRAN Ş Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 2014; 14(4): 1237 - 1252.
Vancouver KAPIKIRAN N,KÖRÜKÇÜ Ö,KAPIKIRAN Ş Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 2014; 14(4): 1237 - 1252.
IEEE KAPIKIRAN N,KÖRÜKÇÜ Ö,KAPIKIRAN Ş "Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü." Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 14, ss.1237 - 1252, 2014.
ISNAD KAPIKIRAN, Necla ACUN vd. "Erken Ergenlikte Anne-baba Tutumlarının Yaşam Doyumu ve Depresyonla İlişkisi: Benlik Saygısının Aracılık Rolü". Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 14/4 (2014), 1237-1252.