Yıl: 2016 Cilt: 9 Sayı: 4 Sayfa Aralığı: 126 - 133 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi

Öz:
Diyabetes mellitus, morbidite ve erken mortalite riski ile maliyeti yüksek, yaygın bir halk sağlığı sorunudur. Amaç: Araştırma evde bakım alan diyabetli hastaların tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Yöntem: Çalışma Şubat-Temmuz 2013 tarihleri arasında Şanlıurfa Balıklıgöl Devlet Hastanesi ve Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi evde bakım birimlerine bağlı bölgelerde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 120 tip 2 diyabetli hasta oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu ve Diyabet Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 11.5 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U, Kruskal Wallis analizi yapılmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için Harran Üniversitesi etik kurulundan ve katılımcılardan izin alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılanların %67.5'inin diyabet konusunda herhangi bir eğitim almadığı, %75'i daha fazla diyabet eğitimi almak istediği saptanmıştır. Diyabet tutum ölçeği genel olarak değerlendirildiğinde ölçek toplam puanının 3.52 ± 0.28 olduğu ve bu sonucun güçlü pozitif tutumu gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmada hastaların diyabeti çok ciddi bir hastalık olarak belirttikleri saptanmıştır. Bu nedenle evde bakım hizmeti alan diyabetli bireylerin, bu bireylere evde bakım veren kişilerin ve sağlık personelinin diyabet konusunda eğitilmesi ve bu eğitimlerin sürekliliğinin sağlanması önerilebilir.
Anahtar Kelime:

Konular: Eğitim, Eğitim Araştırmaları Sağlık Politikaları ve Hizmetleri Temel Sağlık Hizmetleri Sağlık Bilimleri ve Hizmetleri Hemşirelik Aile Çalışmaları Davranış Bilimleri

Determining the Attitude and Behavior of the Diabetic Patients that Receive Home Care

Öz:
Diyabetes mellitus, morbidite ve erken mortalite riski ile maliyeti yüksek, yaygın bir halk sağlığı sorunudur. Amaç: Araştırma evde bakım alan diyabetli hastaların tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Yöntem: Çalışma Şubat-Temmuz 2013 tarihleri arasında Şanlıurfa Balıklıgöl Devlet Hastanesi ve Şanlıurfa Mehmet Akif İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesi evde bakım birimlerine bağlı bölgelerde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 120 tip 2 diyabetli hasta oluşturmuştur. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan anket formu ve Diyabet Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 11.5 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U, Kruskal Wallis analizi yapılmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için Harran Üniversitesi etik kurulundan ve katılımcılardan izin alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılanların %67.5’inin diyabet konusunda herhangi bir eğitim almadığı, %75’i daha fazla diyabet eğitimi almak istediği saptanmıştır. Diyabet tutum ölçeği genel olarak değerlendirildiğinde ölçek toplam puanının 3.52 ± 0.28 olduğu ve bu sonucun güçlü pozitif tutumu gösterdiği belirlenmiştir. Sonuç: Çalışmada hastaların diyabeti çok ciddi bir hastalık olarak belirttikleri saptanmıştır. Bu nedenle evde bakım hizmeti alan diyabetli bireylerin, bu bireylere evde bakım veren kişilerin ve sağlık personelinin diyabet konusunda eğitilmesi ve bu eğitimlerin sürekliliğinin sağlanması önerilebilir.
Anahtar Kelime:

Konular: Eğitim, Eğitim Araştırmaları Sağlık Politikaları ve Hizmetleri Temel Sağlık Hizmetleri Sağlık Bilimleri ve Hizmetleri Hemşirelik Aile Çalışmaları Davranış Bilimleri
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Abolghasemi, R., & Sedaghat, M. (2015). The patient’s attitude toward type 2 diabetes mellitus, a qualitative study. Journal of Religion Health, 54, 1191–1205.
  • Acemoğlu, H., Ertem, M., Bahçeci, M., & Tuzcu, A. (2006). Tip 2 diyabetes mellituslu hastaların sağlık hizmetlerinden yararlanma düzeyleri. The Eurasian Journal of Medicine, 38, 89-95.
  • Al-Maskari, F., El-Sadig, M., Al-Kaabi, J.M., Afandi, B., Nagelkerke, N., & Yeatts, K.B. (2013). Knowledge, attitude and practices of diabetic patients in the United Arab Emirates. Plos One, 8 (1), 1-8.
  • Anderson, R.M., Hiss, R.G., Stepien, C., Fitzgerald, J.T., & Funnell, M.M. The diabetes education experience on randomly selected patient under the care community physicians. The Diabetes Educator, 20 (5), 399-405.
  • Anderson, R.M., Fitzgerald, J.T., Funnel, M.M., & Gruppen, L.D. (1998). The third version of the diabetes attitude scale. Diabetes Care, 9 (9), 1403-7.
  • Arısoy, H., (2013). Yaşlı diyabetli hastaların hastalık ve sağlığa ilişkin tutumları, Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara, Türkiye.
  • Aydın, D. (2005). Evde bakım kavram ve kapsamı, Evde Bakım Hizmetleri. (1. Baskı, sy. 14-25). Ankara: Sağlıklı Nesiller Derneği.
  • Boyle, J.P., Honeycutt, A.A., Narayan, K.M.V., Hoerger, T.J., Geiss, L.S., Chen, H. et al. (2001). Impact of changing demography and disease prevalence in the U.S. Diabetes Care, (24), 1936–1940.
  • Can, S. (2006). Diyabetli yaşlıların bakım gereksinimleri ve karşılaştıkları güçlüklerin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Bolu, Türkiye.
  • Cimete, G. (2008). Evde bakım hemşireliği. Türk Yoğun Bakım Derneği Dergisi, 6(4), 47-53.
  • Çatak, B., Kılınç, A.S., Badıllıoğlu, O., Sütlü, S., Sofuoğlu, A.E., & Aslan, D. (2012). Burdur’da evde sağlık hizmeti alan yaşlı hastaların profili ve evde verilen sağlık hizmetleri. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi, 10 (1), 13-21.
  • Elevli, E. (2012). Evde bakım hizmetlerine olan ihtiyacın tespit edilmesi konusunda bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Beykent Üniveristesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
  • Ergün, S., & Sivrikaya, S. (2012). Tip 1 diyabetli çocukların evde bakım uygulamaları ve yönetimi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi, 1 (2), 90-94.
  • Funnel, M.M., & Anderson, R.M. (1994). Adapting a diabetes patient education program for use as a university course. The Diabetes Educator, 20 (4), 297-302.
  • Gedik, S. (2002). Tip 2 diyabetli hastaların bakıma ve tedaviye yönelik tutumlarının ve iyilik hallerinin belirlenmesi. Yüksek lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
  • Gerstel, E., Pataky, Z., Busnel, C., Rutschmann, O., Guessous, I., Zumwald, C., et al. (2013). Impact of lifestyle intervention on body weight and the metabolic syndrome in home-care providers. Diabetes & Metabolism, 39, 78–84.
  • Glasgow, R.E., McCaul, K.D., Schafer, L.C. (1987). Self-care behaviors and glycemic control in type I diabetes. Journal of Chronic Diseases, 40 (5), 399-412.
  • Gul, N. (2010). Knowledge, attitudes and practices of type 2 diabetic patients. Journal of Ayub Medical College Abbottabad, 22 (3), 128- 131.
  • Hashim, U., Zafar, H., Baghdad, W., Zubair, K., Umsan, K., & Shazia, K. (2009). Glycemic control, diabetic complications and their awareness. Journal of Medical Sciences, 17, 45-9.
  • Javanshir, M. (2006). Tip 1 ve tip 2 diyabetli hastaların diyabet tutumlarının değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
  • Javed, A., Mehmood, A., Victor, S., & Haque, Z. (2014). Attitudes and behaviour of adult Pakistani diabetic population towards their disease. Journal of the Dow University of Health Sciences Karachi, 8 (3), 89-93.
  • Joshi, S.R., Das, A.K., Vijay, V., & Mohan, V. (2008). Challenges in Diabetes care in India: sheer numbers, lack of awareness and inadequate control. Journal of Association Physicians India, 56, 443-50
  • Kartal, A., Çağırgan, M., Tığlı, H., Güngör, Y., Karakuş, N., & Gelen, M. (2008). Tip2 Diyabetli hastaların bakım ve tedaviye yönelik tutumları ve tutumu etkileyen Faktörler. TAF Prevention Medical Bulletin, 7 (3), 223-230.
  • Orhan, B. (2012). Tip 2 Diyabetlilerde diyabete ilişkin bilişsel ve sosyal faktörlerin metabolik kontrole etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
  • Özcan, Ş. (2003). Diyabet hemşiresinin rol ve sorumlulukları. Yılmaz T., Bahçeci, M., Büyükbeşe, M.A. (Ed). Diabetes mellitusun modern tedavisi. (sy. 189-195). İstanbul: Bilmedya Grup.
  • Özcan, Ş. (1999). Diyabetli hastalarda hastalığa uyumu etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye.
  • Satman, İ. (2010). TURDEP-II Çalışması ilk sonuçlar. 32. TEMH Kongresi (Kongre Kitabı). Antalya. 13-17 Ekim, 10.
  • Shah, V. N., Kamdar, P. K., & Shah, N. (2009). Assessing the knowledge, attitudes and practice of type 2 diabetes among patients of Saurashtra region, Gujarat. International Journal of Diabetes Developing Counttries, 29 (3), 118–122.
  • Sivrikaya, K. S. (2006). Tip 2 diyabetes mellitus hastalarına verilen planlı eğitimin hastaların tutumlarına, iyilik hallerine ve metabolik kontrol değişkenlerine etkisi. Doktora Tezi, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erzurum, Türkiye.
  • Şahin, Ş.A. (2015). Tip 2 Diyabetli hastaların, hastalığa karşı tutumu ve problem alanları arasındaki ilişki. ODÜ Tıp Dergisi, 2, 134-138.
  • Taşkın, M. (2006). Diyabet hastalarının tedaviye uyumunu etkileyen faktörler. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul, Türkiye
APA AKALTUN H, ERSİN F (2016). Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. , 126 - 133.
Chicago AKALTUN Hatice,ERSİN Fatma Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. (2016): 126 - 133.
MLA AKALTUN Hatice,ERSİN Fatma Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. , 2016, ss.126 - 133.
AMA AKALTUN H,ERSİN F Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. . 2016; 126 - 133.
Vancouver AKALTUN H,ERSİN F Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. . 2016; 126 - 133.
IEEE AKALTUN H,ERSİN F "Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi." , ss.126 - 133, 2016.
ISNAD AKALTUN, Hatice - ERSİN, Fatma. "Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi". (2016), 126-133.
APA AKALTUN H, ERSİN F (2016). Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(4), 126 - 133.
Chicago AKALTUN Hatice,ERSİN Fatma Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 9, no.4 (2016): 126 - 133.
MLA AKALTUN Hatice,ERSİN Fatma Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, vol.9, no.4, 2016, ss.126 - 133.
AMA AKALTUN H,ERSİN F Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2016; 9(4): 126 - 133.
Vancouver AKALTUN H,ERSİN F Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi. 2016; 9(4): 126 - 133.
IEEE AKALTUN H,ERSİN F "Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi." Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9, ss.126 - 133, 2016.
ISNAD AKALTUN, Hatice - ERSİN, Fatma. "Evde Bakım Hizmeti Alan Diyabetli Hastaların Diyabet Tutum ve Davranışlarının Belirlenmesi". Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 9/4 (2016), 126-133.