Yıl: 2017 Cilt: 6 Sayı: 5 Sayfa Aralığı: 2435 - 2444 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme

Öz:
Bu çalışmada, Immanuel Kant'ın 1781 tarihli Arı Usun Eleştirisi ve 1783 tarihli Prolegomena isimli değerlendirilecektir. Kant, sözü edilen kitaplarında aritmetik yargıların tamamının sentetik a priori yargılar olduğunu, hiçbir şekilde kavram analizi yaparak ya da tanımlara başvurularak temellendirilemeyeceğini ve bu temellendirmenin saf görüde inşa etmek denilen özel bir işlemi gerektirdiğini iddia etmiştir. Çalışmada Kant felsefesi bağlamında yargıların nasıl bölümlendiğine, sentetik a priori yargıların olanağına ve aritmetik yargıların neden sentetik a priori yargılar olduklarına değinilecektir.Çalışmanın son bölümünde ise uzun zamandır tartışma konusu olan 'bir yargının analitikliği ya da sentetikliği' konusunda bunca zamandır gözden kaçtığını düşündüğümüz bir ayrıma yer vereceğiz. Bizim iddiamız; tam bir aksiyomatik dizgenin kendisinin analitik bir dizge olarak çalışmasının ayrı bir şey, o dizgenin kurucu aksiyomlarının analitik olmasının ayrı bir şey olduğudur
Anahtar Kelime:

Konular: Felsefe

An Inquiry on the Nature of Arithmetical Judgments in Kant’s Philosophy

Öz:
In this article, we tried to evaluate the ideas of Immanuel Kant on arithmetical judgments in his Critique of Pure Reason (1781) and Prolegomena (1783). In these books, Kant claimed that arithmetical judgments are synthetic a priori and it is impossible to establish arithmetical judgments with respect to analyze of concepts and definitions. This establishment requires another special procedure, which Kant says, construction in pure intuition. Throughout the article we will deal with the division of judgments, the possibility of synthetic a priori and the priority of arithmetical judgements with respect to Kant’s philosophy.At the last part of this article, we will try to deal with a distinction of which has been unnoticed for long times. The distinction is as follows; in an axiomatic system, the system can process through an analytic way but this does not mean that the axioms that construct the system are analytic
Anahtar Kelime:

Konular: Felsefe
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Wood, Allen W., Kant, çev. Aliye Kovanlıkaya, Ankara: Dost Kitapevi Yayınları, 2009.
  • Çitil, Ahmet Ayhan, Matematik ve Metafizik, İstanbul: Alfa Yayınları, 2012.
  • Akarsu ,Bedia, “Kant’ta Mekân ve Zaman Kavramları”, Felsefe Arkivi 14, ( 1963): 108-122.
  • Gözkan, Bülent, “Matematik Sadece Mantık Temelinden Türetilebilir mi?”, FelsefeLogos 49, (2013): 51-67.
  • Heimsoeth, Heinz, Kant’ın Felsefesi, çev. Takiyettin Mengüşoğlu, Ankara: Doğu Batı Yayınları, 2012.
  • Kant, Immanuel, Arı Usun Eleştirisi, çev. Aziz Yardımlı, İstanbul: İdea Yayınları, 1993.
  • Kant, Immanuel, Prolegomena, çev. İoanna Kuçuradi, Yusuf Örnek, Ankara: Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 2000.
  • Köz, İsmail, “Sezginin Bilgideki Yeri ve Önemi”, Felsefe Dünyası 40, (2004): 41-54.
  • Güven, Özgüç, “Kant’ta Sayının Temellendirilmesi”,Prof. Dr. Şafak Ural’a Armağan, (ed.) Yücel Yüksel, İstanbul: Alfa Yayınevi, 2012, s.311-319.
  • Hanna, Robert, Kant and Foundations of Analytic Philosophy, Oxford: Oxford University Press,2001.
  • Barker, Stephen F., Matematik Felsefesi, çev. Aliye Kovanlıkaya, Ankara: İmge Yayınları, 2009.
  • Yalçın, Şahabettin, “Kant’ta Matematiğin Felsefi Temelleri”, Felsefe Dünyası 37,( 2003): 128-143.
  • Urhan, Veli, “Kant’ın Bilgi Kuramı ve Sentetik Önermeler”, Felsefe Dünyası 38,( 2003): 3-20.
  • Koç, Yalçın “Matematiğin Ontolojisi Bakımından Kant ile Frege Karşılaştırması”, Felsefe Arkivi 30,( 1997): 49-54.
  • Dursun, Yücel, Felsefe ve Matematikte Analitik/Sentetik Ayrımı, Ankara, Elips Yayınları, 2004.
APA Arslan M (2017). Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme. , 2435 - 2444.
Chicago Arslan Mehmet Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme. (2017): 2435 - 2444.
MLA Arslan Mehmet Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme. , 2017, ss.2435 - 2444.
AMA Arslan M Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme. . 2017; 2435 - 2444.
Vancouver Arslan M Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme. . 2017; 2435 - 2444.
IEEE Arslan M "Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme." , ss.2435 - 2444, 2017.
ISNAD Arslan, Mehmet. "Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme". (2017), 2435-2444.
APA Arslan M (2017). Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(5), 2435 - 2444.
Chicago Arslan Mehmet Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 6, no.5 (2017): 2435 - 2444.
MLA Arslan Mehmet Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, vol.6, no.5, 2017, ss.2435 - 2444.
AMA Arslan M Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2017; 6(5): 2435 - 2444.
Vancouver Arslan M Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2017; 6(5): 2435 - 2444.
IEEE Arslan M "Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme." İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6, ss.2435 - 2444, 2017.
ISNAD Arslan, Mehmet. "Kant'ta Aritmetik Yargıların Doğası Üzerine Bir İnceleme". İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi 6/5 (2017), 2435-2444.