Ergen Riskli Davranışlarının Akran Zorbalığı, Örselenme Yaşantıları ve Psikolojik Sağlamlık İle İlişkisinde Sapkın Arkadaşların Aracı Etkisinin İncelenmesi

Yıl: 2018 Cilt: 43 Sayı: 195 Sayfa Aralığı: 223 - 239 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.15390/EB.2018.7509

Ergen Riskli Davranışlarının Akran Zorbalığı, Örselenme Yaşantıları ve Psikolojik Sağlamlık İle İlişkisinde Sapkın Arkadaşların Aracı Etkisinin İncelenmesi

Öz:
Bu çalışmanın amacı; lise öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeyleri, çocukluk örselenme yaşantıları ve akran zorbalığı mağduriyeti ile riskli davranışları arasındaki ilişki üzerinde sapkın arkadaşların aracı rolünü açıklamayı hedefleyen bir modelgeliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda Burdur il merkezindeki liselere devam eden 562 öğrenciden veri toplanmıştır. Veri toplamaaraçları olarak Ego Sağlamlık Ölçeği, Akran Zorbalığını Belirleme Ölçeği, Çocukluk Örselenme Yaşantıları Ölçeği, Sapkın Arkadaşlar Ölçeği ve Riskli Davranışlar Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; ergenlerin psikolojik sağlamlık, çocuklukörselenme yaşantıları ve akran zorbalığı mağduriyeti ile riskli davranışları arasındaki ilişki üzerinde sapkın arkadaşların aracılıketkisi anlamlı düzeydedir. Sapkın arkadaşların riskli davranışlar ile çocukluk örselenme yaşantıları arasındaki ilişki üzerinde tam aracılık etkisinin olduğu bulunmuştur. Bunun yanı sıra psikolojik sağlamlık ve akran zorbalığı mağduriyeti ile riskli davranışlararasındaki ilişki üzerinde sapkın arkadaşlar kısmi aracılık etkisi olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular alanyazına dayalı olarak tartışılmış ve gelecekteki araştırma ve uygulamalara yönelik bazı öneriler sunulmuştur.
Anahtar Kelime:

Analysis of Deviant Friends’ Mediator Effect on Relationships Between Adolescent Risk Behaviours and Peer Bullying, Abuse Experiences and Psychological Resilience

Öz:
The purpose of this study is to develop a structural equation model that explains the mediating roles of deviant friends in the relationship between high school students’ risk behaviors and their childhood abuse experiences, peer bullying and also psychological resilience levels. For this purpose, data were collected from 562 students who attend Anatolian High Schools in Burdur city center. Ego Resilience Questionnaire, Peer Bullying Detection Questionnaire, Childhood Experience of Abuse Questionnaire, Deviant Friends Questionnaire and Risky Behavior Questionnaire were used as data collection tools in the study. The findings obtained within the framework of structural equation modeling revealed that deviant friends assumed a mediatory role on the relationship between adolescents’ childhood abuse experiences, peer bullying, psychological resilience levels and adolescents’ risk behaviors. It was asserted that, while deviant friends exhibited complete mediatory role between the relationship between childhood abuse experiences and risk behaviors, deviant friends assumed partial mediatory role on the relationship between peer bullying, psychological resilience and risk behaviors. Findings of the study were discussed in context of the literature, and some suggestions were made for future studies.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Zhu, J., Yu, C., Zhang, W., Bao, Z., Jiang, Y., Chen, Y. ve Zhen, S. (2016). Peer victimization, deviant peer affiliation and impulsivity: Predicting adolescent problem behaviors. Child Abuse & Neglect, 58, 39- 50.
  • Zhu, J., Zhang, W., Yu, C. ve Bao, Z. (2015). Early adolescent Internet game addiction in context: How parents, school, and peers impact youth. Computers in Human Behavior, 50, 159-168.
  • Yanık, M. ve Özmen, M. (2002). Psikiyatri polikliniğine başvuran hastalarda çocukluk çağı kötüye kullanımı/ihmal yaşantıları ile intihar, kendine fiziksel zarar verme ve dissosiyatif belirtiler arasındaki ilişki. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 3(3), 140-146.
  • Wongtongkam, N., Ward, P. R., Day, A. ve Winefield, A. H. (2014). The influence of protective and risk factors in individual, peer and school domains on Thai adolescents' alcohol and illicit drug use: A survey. Addictive Behaviors, 39(10), 1447-1451.
  • Wolfe, D. A., Wekerle, C., Reitzel-Jaffe, D. ve Lefebvre, L. (1998). Factors associated with abusive relationships among maltreated and nonmaltreated youth. Development and Psychopathology, 10, 61-85.
  • Weiss, J. W., Mouttapa, M., Cen, S., Johnson, C. A. ve Unger, J. (2011). Longitudinal effects of hostility, depression and bullying on adolescent smoking initiation. Journal of Adolescent Health, 48, 591-596.
  • Veenstra, R. ve Dijkstra, J. K. (2011). Transformations in peer networks. B. Laursen ve W. A. Collins (Ed.), Relationship pathways: From adolescence to young adulthood. New York: Sage.
  • Van Ryzin, M. J., Fosco, G. M. ve Dishion, T. J. (2012). Family and peer predictors of substance use from early adolescence to early adulthood: An 11-year prospective analysis. Addictive Behaviors, 37(12), 1314-1324.
  • UNICEF. (2010). Türkiye’de çocuk istismarı ve aile içi şiddet araştırması özet raporu. http://www.unicef.org.tr/files/bilgimerkezi/doc/cocuk-istismari-raporu-tr.pdf adresinden erişildi.
  • Uludağlı, N. P. ve Sayıl, M. (2009). Orta ve ileri ergenlik döneminde risk alma davranışı: Ebeveyn ve akranların rolü. Türk Psikoloji Yazıları, 12(23), 14-24.
  • Topper, L. R., Castellanos-Ryan, N., Mackie, C. ve Conrod, P. J. (2011). Adolescent bullying victimization and alcohol-related problem behavior mediated by coping drinking motives over a 12 month period. Addictive Behaviors, 36, 6-13.
  • Topitzes, J., Mersky, J. P. ve Reynolds, A. J. (2010). Child maltreatment and adult cigarette smoking: A long-term developmental model. Journal of Pediatric Psychology, 35(5), 484-498.
  • Taussig, H. N., Harpin, S. B. ve Maguire, S. A. (2014). Suicidality among preadolescent maltreated children in foster care. Child Maltreatment, 19(1), 17-26.
  • Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics (5. bs.). New York: Allyn and Bacon.
  • Şimşek, S. ve Cenkseven Önder, F. (2011). Ergenlerde davranış problemlerinin, anne-babadan ve öğretmenlerden algılanan duygusal istismar açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 10(3), 1124- 1137.
  • Steinberg, L. (2004). Risk-taking in adolescence: What changes, and why?. Annals of the New York Academy of Sciences, 1021, 51-58.
  • Sousa, C., Herrenkohl, T. I., Moylan, C. A., Tajima, E. A., Klika, J. B., Herrenkohl, R. C. ve Russo, M. J. (2011). Longitudinal study on the effects of child abuse and children’s exposure to domestic violence, parent-child attachments, and antisocial behavior in adolescence. Journal of Interpersonal Violence, 26(1), 111-136.
  • Smith, K. Z., Smith, P. H. ve Grekin, E. R. (2014). Childhood sexual abuse, distress, and alcohol-related problems: Moderation by drinking to cope. Psychology of Addictive Behaviors, 28(2), 532-537.
  • Siyez, D. M. ve Aysan, F. (2007). Ergenlerde görülen problem davranışların psiko-sosyal risk faktörleri ve koruyucu faktörler açısından yordanması. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(1), 145- 171.
  • Siyez, D. M. (2012). Ergenlerde problem davranışlar: okul temelli önleme çalışmaları ile ilgili uygulama örnekleri. (1. Baskı), Ankara: Pegem Akademi.
  • Simpson, T. L. ve Miller, W. R. (2002). Concomitance between childhood sexual and physical abuse and substance use problems: A review. Clinical Psychology Review, 22(1), 27-77.
  • Shin, S. H., Edwards, E. M. ve Heeren, T. (2009). Child abuse and neglect: relations to adolescent binge drinking in the national longitudinal study of adolescent health (AddHealth) study. Addictive Behaviors, 34(3), 277-280.
  • Sayıl, M., Kındap, Y., Bayar, Y., Bayraktar, F., Kurt, D., Tığrak, A. ve Yaban, E. H. (2012). Ergenlik döneminde ebeveynlik ve ergenin psikososyal uyumu. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları.
  • Sadock, B. J. ve Sadock, V. A. (2012). Kaplan ve Sadock çocuk ve ergen psikiyatrisi kısaltılmış temel kitabı (T. Türkbay, Çev.). Ankara: Güneş Tıp Kitabevleri.
  • Saçarçelik, G. G. (2009). Kasıtlı kendine zarar verme davranışı olan ergen ve genç erişkin hastalarda çocukluk çağı travmaları (Tıpta uzmanlık tezi). Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi 13. Psikiyatri Birimi, İstanbul.
  • Rudolph, K. D., Lansford, J. E., Agoston, A. M., Sugimura, N., Schwartz, D., Dodge, K. A., ... Bates, J. E. (2014). Peer victimization and social alienation: Predicting deviant peer affiliation in middle school. Child Development, 85(1), 124-139.
  • Radliff, K. M., Wheaton, J. E., Robinson, K. ve Morris, J. (2012). Illuminating the relationship between bullying and substance use among middle and high school youth. Addictive Behaviors, 37, 569-572.
  • Purdie, V. ve Downey, G. (2000). Rejection sensitivity and adolescent girls’ vulnerability to relationshipcentered difficulties. Child Maltreatment, 5(4), 338-349.
  • Pişkin, M. (2005). Okulda akran zorbalığı. Ankara Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü Özel Eğitim Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Bölümü Okullarda Şiddet Paneli, Ankara.
  • Pesola, F., Shelton, K. H., Heron, J., Munafò, M., Hickman, M. ve Van Den Bree, M. B. (2015). The developmental relationship between depressive symptoms in adolescence and harmful drinking in emerging adulthood: The role of peers and parents. Journal of Youth and Adolescence, 44(9), 1752- 1766.
  • Parker, J. G. ve Herrera, C. (1996). Interpersonal processes in friendship: A comparison of abused and non-abused children’s experiences. Developmental Psychology, 32, 1025-1038.
  • Özen, Ş., Antar, S. ve Özkan, M. (2007). Çocukluk çağı travmalarının umutsuzluk, sigara ve alkol kullanımı üzerine etkisi, üniversite son sınıf öğrencilerini inceleyen bir çalışma. Düşünen Adam: Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi, 20(2), 79-87.
  • Nicholls, A. R., Morley, D. ve Perry, J. L. (2016). The model of motivational dynamics in sport: Resistance to peer influence, behavioral engagement and disaffection, dispositional coping, and resilience. Frontiers in Psychology, 6, 2010.
  • Negriff, S., Brensilver, M. ve Trickett, P. K. (2015). Elucidating the mechanisms linking early pubertal timing, sexual activity and substance use for maltreated versus nonmaltreated adolescents. Journal of Adolescent Health, 56(6), 625-631.
  • Mynard, H. ve Joseph, S. (2000). Development of the multidimensional peer‐victimization scale. Aggressive Behavior: Official Journal of the International Society for Research on Aggression, 26(2), 169-178.
  • Miller, A. B. ve Esposito-Smythers, C. (2013). How do cognitive distortions and substance-related problems affect the relationship between child maltreatment and adolescent suicidal ideation? Psychology of Violence, 3(4), 340-353.
  • Mayes, S., Baweja, R., Calhoun, S. L., Syed, E., Mahr, F. ve Siddiqui, F. (2014). Suicide ideation and attempts and bullying in children and adolescents: Psychiatric and general population samples. Crisis: The Journal of Crisis Intervention and Suicide Prevention, 35(5), 301-309.
  • Masten, A. S. (2001). Ordinary magic: Resilience processes in development. American Psychologist, 56(3), 227-238.
  • Mason, W. A., Russo, M. J., Chmelka, M. B., Herrenkohl, R. C. ve Herrenkohl, T. I. (2017). Parent and peer pathways linking childhood experiences of abuse with marijuana use in adolescence and adulthood. Addictive Behaviors, 66, 70-75.
  • Lindberg, L. D., Boggess, S., Porter, L. ve Williams, S. (2000). Teen risk-taking: A statistical portrait. Washington, DC: The Urban Institute.
  • Lewis, T. L., Kotch, J., Wiley, T. R., Litrownik, A. J., English, D. J., Thompson, R., … Dubowitz, H. (2011). Internalizing problems: A potential pathway from childhood maltreatment to adolescent smoking. Journal of Adolescent Health, 48(3), 247-252.
  • Lee, H. H. ve Cranford, J. A. (2008). Does resilience moderate the associations between parental problem drinking and adolescents’ internalizing and externalizing behaviors?: A study of Korean adolescents. Drug and Alcohol Dependence, 96(3), 213-221.
  • Lee, C. T., Padilla-Walker, L. M. ve Memmott-Elison, M. K. (2016). The role of parents and peers on adolescents’ prosocial behavior and substance use. Journal of Social and Personal Relationships, 34(7), 1053-1069.
  • Kurt, D. G. ve Ergene, T. (2017). Türk ergenlerde riskli davranışların yordanması. Eğitim ve Bilim, 42(189), 137-152.
  • Kim, Y. M. ve Neff, J. A. (2010). Direct and indirect effects of parental influence upon adolescent alcohol use: A structural equation modeling analysis. Journal of Child & Adolescent Substance Abuse, 19(3), 244-260.
  • Kıran, B. (2002). Akran baskı düzeyi farklı olan öğrencilerin risk alma, sigara içme davranışı ve okul başarılarının incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Karimi, S. A., Rafiee, H., Mohamadi, F., Hossaini, M., Zamiran, B., Ahmadi, S., … Paykani, T. (2015). Resiliency experiences of the youth against substance abuse: A qualitative study. Journal of Kermanshah University of Medical Sciences, 19(4), 222-230.
  • Karakaş, Ö. (2006). Ergenlerde tütün, alkol ve madde kullanımı ile ilişkili psikolojik faktörler (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ortadoğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Karaırmak, Ö. (2007). Deprem yaşamış bireylerde psikolojik sağlamlığa etki eden kişisel faktörlerin incelenmesi: Bir model test etme çalışması (Yayımlanmamış doktora tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Jöreskog, K. ve Sörbom, D. (1996). LISREL 8: User's reference guide. Chicago, DL: Scientific Software International.
  • Jones, D. J., Runyan, D. K., Lewis, T., Litrownik, A. J., Black, M. M. ve Wiley, T. (2010). Trajectories of childhood sexual abuse and early adolescent HIV/AIDS risk behaviors: The role of other maltreatment, witnessed violence and child gender. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 39(5), 667-680.
  • Jiang, Y., Yu, C., Zhang, W., Bao, Z. ve Zhu, J. (2016). Peer victimization and substance use in early adolescence: Influences of deviant peer affiliation and parental knowledge. Journal of Child and Family Studies, 1-11.
  • Jessor, R. (1991). Risk behavior in adolescence: A psychosocial framework for understanding and action. Journal of Adolescent Health, 12(8), 597-605.
  • Jessor, R. (1984). Adolescent development and behavioral health. J. D. Matarazzo, S. M. Weiss, J. A. Herd ve N. E. Miller (Ed.), Behavioral health: A handbook of health enhancement and disease prevention. New York: Wiley.
  • Janssen, H. J., Eichelsheim, V. I., Dekovic, M. ve Bruinsma, G. J. (2015). How is parenting related to adolescent delinquency? A between-and within-person analysis of the mediating role of selfcontrol, delinquent attitudes, peer delinquency and time spent in criminogenic settings. European Journal of Criminology, 1-26.
  • Hong, J. S., Davis, J. P., Sterzing, P. R., Yoon, J., Choi, S. ve Smith, D. C. (2014). A conceptual framework for understanding the association between school bullying victimization and substance misuse. American Journal of Orthopsychiatry, 84(6), 696-710.
  • Holt, S., Buckley, H. ve Whelan, S. (2008). The impact of exposure to domestic violence on children and young people: A review of the literature. Child Abuse & Neglect, 32(8), 797-810.
  • Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J. ve Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7. bs.). Englewood Cliffs: Prentice Hall.
  • Gültekin, Z. ve Sayıl, M. (2005). Akran zorbalığını belirleme ölçeği geliştirme çalışması. Türk Psikoloji Yazıları, 15, 47-61.
  • Goldstein, S. E., Davis-Kean, P. E. ve Eccles, J. S. (2005). Parents, peers and problem behavior: A longitudinal investigation of the impact of relationship perceptions and characteristics on the development of adolescent problem behavior. Developmental Psychology, 41(2), 401-413.
  • Gifford-Smith, M. E. ve Brownell, C. A. (2003). Childhood peer relationships: Social acceptance, friendships, and peer networks. Journal of school psychology, 41(4), 235-284.
  • Gençtanırım Kuru, D. (2010). Ergenlerde riskli davranışların yordanması (Yayımlanmamış doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Galambos, N. L. ve Maggs, J. L. (1991). Out-of-school care of young adolescents and self-reported behavior. Developmental Psychology, 27(4), 644-655.
  • Ellis, W. E. ve Wolfe, D. A. (2009). Understanding the association between maltreatment history and adolescent risk behavior by examining popularity motivations and peer group control. Journal of Youth and Adolescence, 38(9), 1253-1263.
  • Dworkin, E., Javdani, S., Verona, E. ve Campbell, R. (2014). Child sexual abuse and disordered eating: The mediating role of impulsive and compulsive tendencies. Psychology of Violence, 4(1), 21-36.
  • De Matos, M. G. (2012). How can peer group influence the behavior of adolescents: Explanatory model. Global Journal of Health Science, 4(2), 26-35.
  • Danielson, C. K., Amstadter, A. B., Dangelmaier, R. E., Resnick, H. S., Saunders, B. E. ve Kilpatrick, D. G. (2009). Does typography of substance abuse and dependence differ as a function of exposure to child maltreatment?. Journal of Child & Adolescent Substance Abuse, 18(4), 323-342.
  • Çokluk, Ö., Şekercioğlu, G. ve Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal bilimler için çok değişkenli istatistik SPSS ve LISREL uygulamaları. Ankara: Pegem Akademi.
  • Çavuş, F. Ö., Çavuş, U. Y. ve Görpelioğlu, S. (2017). Ankara ilindeki ergenlerde riskli davranışların sıklığı, dağılımı. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 21(1), 2-16.
  • Chapple, C. L., Tyler, K. A. ve Bersani, B. E. (2005). Child neglect and adolescent violence: Examining the effects of self-control and peer rejection. Violence and Victims, 20(1), 39-53.
  • Cattelino, E., Glowacz, F., Born, M., Testa, S., Bina, M. ve Calandri, E. (2014). Adolescent risk behaviours and protective factors against peer influence. Journal of Adolescence, 37(8), 1353-1362.
  • Bryne, B. M. (2010) Structural equation modelling with AMOS: Basic concepts, applications and programming (2. bs.). New York: Routledge, Taylor and Francis Group.
  • Bronfenbrenner, U. (1979). The ecology of human development: Experiments by nature and design. Cambridge, MA: Harvard University Press.
  • Bolger, K. ve Patterson, C. (2001). Developmental pathways from child maltreatment to peer rejection. Child Development, 72, 549-568.
  • Block, J. ve Kremen, A. M. (1996). IQ and ego-resiliency: Conceptual and empirical connections and separateness. Journal of Personality and Social Psychology, 70(2), 349-361.
  • Bernstein, D. P., Ahluvalia, T., Pogge, D. ve Handelsman, L. (1997). Validity of the Childhood Trauma Questionnaire in an adolescent psychiatric population. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 36(3), 340-348.
  • Baron, R. M. ve Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173-1182.
  • Bao, Z., Li, D., Zhang, W. ve Wang, Y. (2015). School climate and delinquency among Chinese adolescents: Analyses of effortful control as a moderator and deviant peer affiliation as a mediator. Journal of Abnormal Child Psychology, 43(1), 81-93.
  • Bannink, R., Broeren, S., Van de Looij-Jansen, P. M., De Waart, F. G. ve Raat, H. (2014). Cyber and traditional bullying victimization as a risk factor for mental health problems and suicidal ideation in adolescents. PloS One, 9(4), 1-7.
  • Ateş, F. B. ve Çeçen Eroğlu, A. R. (2017). Ergenlerde görülen kuraldışı davranışların yordanmasında anne-baba evlilik çatışması ve çocukluk örselenme yaşantılarının rolü. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(3), 171-183.
  • Aslan, H. ve Alparslan, N. (1999). Çocukluk örselenme yaşantıları ölçeği’nin bir üniversite öğrencisi örnekleminde geçerlik, güvenirlik ve faktör yapısı. Türk Psikiyatri Dergisi, 10(4), 275-285.
  • Arslan, G. ve Balkıs, M. (2016). Ergenlerde duygusal istismar, problem davranışlar, öz-yeterlik ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişki. Sakarya University Journal of Education, 6(1), 8-22.
  • Arslan, G. ve Balkıs, M. (2014). Ergenlikte görülen problem davranışlar ve aile sorunları arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Uluslararası Eğitim Çalışmaları Dergisi, 1(1), 11- 23.
  • Anderson, J. C. ve Gerbing, D. W. (1988). Structural equation modeling in practice: A review and recommended two-step approach. Psychological Bulletin, 103(3), 411-423.
  • Akça, S. O. ve Selen, F. (2016). Erkek ergenlerde riskli davranışlar: Bir lise örneği. TAF Preventive Medicine Bulletin, 15(3), 206-212.
APA ÖZDEMİR S (2018). Ergen Riskli Davranışlarının Akran Zorbalığı, Örselenme Yaşantıları ve Psikolojik Sağlamlık İle İlişkisinde Sapkın Arkadaşların Aracı Etkisinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, 43(195), 223 - 239. 10.15390/EB.2018.7509
Chicago ÖZDEMİR SERAP Ergen Riskli Davranışlarının Akran Zorbalığı, Örselenme Yaşantıları ve Psikolojik Sağlamlık İle İlişkisinde Sapkın Arkadaşların Aracı Etkisinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim 43, no.195 (2018): 223 - 239. 10.15390/EB.2018.7509
MLA ÖZDEMİR SERAP Ergen Riskli Davranışlarının Akran Zorbalığı, Örselenme Yaşantıları ve Psikolojik Sağlamlık İle İlişkisinde Sapkın Arkadaşların Aracı Etkisinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim, vol.43, no.195, 2018, ss.223 - 239. 10.15390/EB.2018.7509
AMA ÖZDEMİR S Ergen Riskli Davranışlarının Akran Zorbalığı, Örselenme Yaşantıları ve Psikolojik Sağlamlık İle İlişkisinde Sapkın Arkadaşların Aracı Etkisinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim. 2018; 43(195): 223 - 239. 10.15390/EB.2018.7509
Vancouver ÖZDEMİR S Ergen Riskli Davranışlarının Akran Zorbalığı, Örselenme Yaşantıları ve Psikolojik Sağlamlık İle İlişkisinde Sapkın Arkadaşların Aracı Etkisinin İncelenmesi. Eğitim ve Bilim. 2018; 43(195): 223 - 239. 10.15390/EB.2018.7509
IEEE ÖZDEMİR S "Ergen Riskli Davranışlarının Akran Zorbalığı, Örselenme Yaşantıları ve Psikolojik Sağlamlık İle İlişkisinde Sapkın Arkadaşların Aracı Etkisinin İncelenmesi." Eğitim ve Bilim, 43, ss.223 - 239, 2018. 10.15390/EB.2018.7509
ISNAD ÖZDEMİR, SERAP. "Ergen Riskli Davranışlarının Akran Zorbalığı, Örselenme Yaşantıları ve Psikolojik Sağlamlık İle İlişkisinde Sapkın Arkadaşların Aracı Etkisinin İncelenmesi". Eğitim ve Bilim 43/195 (2018), 223-239. https://doi.org/10.15390/EB.2018.7509