Yıl: 2018 Cilt: 11 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 299 - 327 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 15-01-2020

Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi

Öz:
Osmanlı Devleti’nde 1830’larda ülkede ikamet eden yabancılar ve İstanbul’daki yabancı konsoloslarındakielçiler vasıtasıyla ülkeye giren serbest ticaret düşüncesi 1880’lere kadar ülkede rakibi olmayan bir düşüncesistemi olmuştur. Öncelikle 1870’lilerde dönemin basınında serbest ticaret ilkesi ışığında imzalanan 1838ticaret anlaşmasının Osmanlı iktisadına verdiği zararlar anlatılmış ve 1880’lerde ise bu düşünceye karşıilk itiraz sesleri yükselmiştir. Tercüman-ı Hakikat’ta Ahmet Mithat ve Mizan’da Mizancı Murat ülkenin iktisadi açıdan kalkınması için koruyucu gümrük tarifeleri uygulanmasını ve sanayinin himaye edilmesiniistemişlerdir. Bu dönemde Harbiye Askeri Okulu’nda iktisat dersleri veren Kazanlı Akyiğitzade Musa dahimaye düşüncesini benimsemiş ve 1896 senesinde yazdığı İktisad yahud İlm-i Servet: Azadeği-i Ticaretve Usul-i Himaye adlı eserinde Osmanlı’nın iktisadi kalkınması için devletin sanayiyi gümrük duvarlarıile koruması gerektiğini ifade etmiştir. Bu çalışmada Akyiğitzade Musa’nın İktisad yahud İlm-i Servet:Azadeği-i Ticaret ve Usul-i Himaye ve İlm-i Servet veyahut İlm-i İktisad adlı kitapları ışığında himayeciiktisadi görüşleri değerlendirilecektir.
Anahtar Kelime:

Konular: Tarih

Akyiğitzade Musa and Conservation Thought

Öz:
In the 1830s, the idea of free trade entering the country through foreigners residing in the Ottoman Empire and having ambassadors of foreign consuls in Istanbul became an unrivaled system of thought until the 1880s. Firstly in the 1870s, the 1838 Trade Agreement was signed in light of the principle of free trade. In Tercüman-ı Hakikat, Ahmet Mithat and Mizancı Murat demanded protective customs tariffs in Mizan for the country’s economic development and protection of industry. Kazanlı Akyiğitzade Musa, who taught economics at the Military School in this period, also adopted the idea of patronage. In 1896, he said that the state should protect industry with customs walls for the economic development of Ottomans in his book İlm-i Servet: Azadeği-i Ticaret and Usul-i Himaye. In this study, the authoritarian economic views of Akyigitzade Musa known as İktisad yahud İlm-i Servet: Azadeği-i Ticaret ve Usul-i Himaye ve İlm-i Servet veyahut İlm-i İktisad will be given in the light of economics books.
Anahtar Kelime:

Konular: Tarih
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • Abdullin, Y. (1995). Tanzimat ve İdil-Ural Tatarları arasında aydınlanma hareketi. İlmi Araştırmalar: Dil, Edebiyat Ve Tarih İncelemeleri, 1, 175–184.
  • Ahmet Mithat. (18 Haziran 1889). Usul-i himaye ve usul-i teşvik. Tercüman-ı Hakikat. 3303, 4–5.
  • Ahmet Mithat. (1307/1889). Hallü’l ukad. Dersaadet.
  • Akyiğitzade Musa. (1314/1896). İlm-i iktisat ve ilm-i servet azadegi-i ticaret ve usul-i himaye. İstanbul: Karabet Matbaası.
  • Akyiğitzade Musa. (1316/1898). İlm-i servet ve ilm-i iktisat. İstanbul.
  • Akyiğitzade Musa. (1315/1897). Avrupa medeniyeti esasına bir nazar. İstanbul: Cemal Efendi Matbaası.
  • Albayrak, G. C., Genç H. ve Kocakaplan, S. Ç. (2016). Osmanlı’da modern iktisadın izinde 2 Akyiğitzade Musa. İstanbul: Dergâh Yayınları.
  • Budan, C. Y. (2018). Türk iktisat düşüncesinde himayeci usul kavramının ilk teorisyeni: Ahmet Mithat Efendi. Türk İslam Medeniyeti Akademik Araştırmaları Dergisi, 13, 75–92.
  • Çağman, E. (2017). Ahmet Mithat Efendi’nin ekonomi politik adlı eserinde iktisadi serbestiyet ve korumacılık düşünceleri. Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 16, 1–21.
  • Çakmak, D. (2011). Osmanlı iktisadi düşüncesinin evrimi. İstanbul: Libra Yayıncılık.
  • Çavdar, T. (1982). Türkiye’de liberalizmin doğuşu. İstanbul: Uygarlık Yayınları.
  • Çetinkaya, A. (1969). Yeni mülkiye tarihi ve mülkiyeliler 3. Ankara: Mars Matbaası.
  • Demir, K. (2017). Hürriyet gazetesine göre Osmanlı ekonomisinin sorunları ve çözüm önerileri. Turkish Studies, 12(31), 61–86.
  • Karaoğlu, Ö. (2008). Akyiğitzade Musa ve ilm-i iktisat. Bilgi Sosyal Bilimler Dergisi, 16.
  • Karaoğlu, Ö. (2013). Osmanlı iktisat ve maliyesine yerli bir yaklaşım örneği: Mizan gazetesi. Bilgi Ekonomisi Ve Yönetimi Dergisi, 8(11), 191–206.
  • Kazgan, G. (2016). İktisadi düşünce politik iktisadın evrimi. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • Kaya, N. (2010). Süleymaniye kütüphanesi. İslam Ansiklopedisi içinde (Cilt 38). İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Koloğlu, M. (1966). Ekonomi doktrinleri tarihi. Ankara: Doğuş Matbaacılık Matbaası.
  • Mardin, Ş. (1985). Tanzimat’tan Cumhuriyet’e iktisadi düşüncenin gelişimi. Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye Ansiklopedisi içinde (Cilt 3). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Mardin, Ş. (1990). Siyasal ve sosyal bilimler makaleler 2. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Okay, C. (2006). Türk derneği. Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Sarınay, Y. (2004). Türk milliyetçiliğin tarihi gelişimi ve Türk ocakları. İstanbul: Ötüken Yayınları.
  • Savaş, V. F. (2007). İktisatın tarihi. Ankara: Siyasal Kitabevi.
  • Sayar, A. G. (2006). Osmanlı iktisat düşüncesinin çağdaşlaşması. İstanbul: Ötüken Yayınları.
  • Sözen, K. (1998). Ahmet Cevdet Paşa’nın felsefi düşüncesi. İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları.
  • Şenel, Ş. ve Pulat, H. (2018). Akyiğitzade Musa Bey ve Metin gazetesi. Tarih Okulu Dergisi, 11(33), 567–588.
  • Taymaz, A. B. (1966). Kazan Türkleri. Ankara: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları.
  • Toprak, Z. (1995). Milli iktisat-milli burjuvazi (1908-1950). İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  • Toprak, Z. (2012). Türkiye’de milli iktisat 1908-1918. İstanbul: Doğan Kitap.
  • Turanlı, R. (1994). İktisadi düşünce tarihi. İstanbul: Bilim Teknik Yayınevi.
  • Türkoğlu, İ. (2006). Musa Akyiğitzade. İslam Ansiklopedisi içinde (Cilt 31). İstanbul: Diyanet Vakfı Yayınları.
  • Ülken, H. Z. (1979). Türkiye’de çağdaş düşünce tarihi. İstanbul: Ülken Yayınları.
APA Demir K (2018). Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi. , 299 - 327.
Chicago Demir Kenan Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi. (2018): 299 - 327.
MLA Demir Kenan Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi. , 2018, ss.299 - 327.
AMA Demir K Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi. . 2018; 299 - 327.
Vancouver Demir K Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi. . 2018; 299 - 327.
IEEE Demir K "Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi." , ss.299 - 327, 2018.
ISNAD Demir, Kenan. "Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi". (2018), 299-327.
APA Demir K (2018). Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi. İş Ahlakı Dergisi, 11(2), 299 - 327.
Chicago Demir Kenan Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi. İş Ahlakı Dergisi 11, no.2 (2018): 299 - 327.
MLA Demir Kenan Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi. İş Ahlakı Dergisi, vol.11, no.2, 2018, ss.299 - 327.
AMA Demir K Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi. İş Ahlakı Dergisi. 2018; 11(2): 299 - 327.
Vancouver Demir K Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi. İş Ahlakı Dergisi. 2018; 11(2): 299 - 327.
IEEE Demir K "Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi." İş Ahlakı Dergisi, 11, ss.299 - 327, 2018.
ISNAD Demir, Kenan. "Akyiğitzade Musa ve Himayecilik Düşüncesi". İş Ahlakı Dergisi 11/2 (2018), 299-327.