Yıl: 2018 Cilt: 1 Sayı: 47 Sayfa Aralığı: 1 - 26 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.21764/maeuefd.339901 İndeks Tarihi: 08-03-2020

MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI

Öz:
Bu çalışmanın temel amacı meslek liselerindekiöğrenci ve öğretmenlerin okul kavramına ilişkinmevcut imgelerini açığa çıkarmaktır. Bu amaçlameslek lisesinde öğrenim gören öğrenci ve bu okultüründe görev yapan öğretmenlere ulaşılmış ve mesleklisesine yönelik ürettikleri kavramlar çözümlenmiştir.Yapılan bu nitel araştırma kapsamında 57 öğrenci 15öğretmen olmak üzere toplam 72 katılımcıyaulaşılmıştır. Öğrencilerin okuldaki ilk yılı ve sonsınıftaki algılarında bir değişiklik olup olmadığınıanlamak için ise dokuz ve 12. sınıftaki öğrencileringörüşleri ayrı ayrı çözümlenmiştir. Buna göreöğrencilerin ilk ve son yıllarında okula dair metaforikalgılarında önemli bir değişiklik gözlenmezken ortayaçıkan imgeler çoğunlukla hapishane-cezaevi,kahvehane, arena ve hayvanat bahçesi şeklindedir.Meslek lisesi öğrencilerin metaforik algılarının genelolarak olumsuz yönde olduğu gözlenmiştir. Görüşlerialınan öğretmenlerden ise kıdemi 1-5 yıl aralığındaolanlar olumlu metaforlar üretirken 5 ve üzeri olanlarokullarına dair daha olumsuz kavramlar ortayakoymuşlardır. Genel olarak öğrenci ve öğretmenleringözünde okul faktörünün bir baskı aracı olarak işlevgördüğü anlaşılmaktadır. Okula dair somut resminortaya konulması ve eğitim öğretim faaliyetleri ileeğitim ortamı hakkında mevcut duygu ve düşüncelerinaçığa çıkarılması, okulda yapılacak planlamalarıniçeriğini de belirleyecektir. Bu açıdan sadece mesleklisesi değil her okul türü ve kademesinde sene başı vesonu olmak koşuluyla öğrenci ve öğretmenlerin okulailişkin metaforik algılarının tespit edilmesiönerilmektedir.
Anahtar Kelime:

Konular: Eğitim, Eğitim Araştırmaları Eğitim, Özel

THE SCHOOL CONCEPT ACCORDING TO VOCATIONAL HIGH SCHOOL TEACHERS AND STUDENTS: A METAPHOR STUDY

Öz:
The main purpose of this study is to explore the existing images of both students and teachers towards the vocational high school as a school concept. For this purpose, students attending vocational high school and teachers working in this type of school were reached and the concepts they produced for vocational high school were analyzed. In order to see if there were any changes in the students' perceptions at the first year and the last grade of the school, the opinions of the students in the 9th and 12th grades were taken. According to this, there is no obvious change in the metaphoric perceptions of the students in the first and last years of the students, and the images that emerged mostly consist of prison, coffee house, arena and zoo. It has been observed that the metaphorical perceptions of the students towards the vocational high school are generally negative. Among the teachers who received opinions, those who were in the seniority of 1-5 years produced positive metaphors, and those who were 5 and above, had revealed more negative concepts about their schools. In general, it is understood that the school factor functions as a means of oppression in the eyes of students and teachers. The production of a concrete picture of the school, and the emergence of existing feelings and ideas about educational activities and the learning environment, will also determine the content of school plans. In this respect, it is suggested that the metaphorical perceptions of the students and teachers regarding the school should be determined not only in the vocational high school but also in every school type at the beginning and the end of year.
Anahtar Kelime:

Konular: Eğitim, Eğitim Araştırmaları Eğitim, Özel
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Akkaya, N. (2009). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi. 25. 35-42.
  • Aksoy, M.E. (2010). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları (Gaziosmanpaşa Üniversitesi örneği). Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2. 197-212.
  • Aydeş, S.S. (2015). Okul yöneticilerinin öğretmenlere yönelik metaforik algıları. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Tokat.
  • Aydın, İ. (2012). İlköğretim okulu öğrenci, öğretmen ve yöneticilerinin okula ilişkin ürettikleri metaforlar ve okul doyumuna ilişkin ipuçları. VII. Ulusal Çocuk Kültürü Kongresi Bildirileri, 17-19 Ekim 2012.
  • Aydoğdu, E. (2008). İlköğretim okullarındaki öğrenci ve öğretmenlerin sahip oldukları okul algıları ile ideal okul algılarının metaforlar yardımıyla analizi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Osmangazi Üniversitesi, Eskişehir.
  • Balcı, A. (1999). Metaphorical images of school: School perceptions of students, teachers and parents from four selected schools (in Ankara). Yayımlanmamış doktora tezi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Balcı, A. (2001). Sosyal bilimlerde araştırma. Ankara: Pegem A.
  • Balcı, A. (2003). Eğitim örgütlerine yeni bakış açıları: Kuram-araştırma ilişkisi II. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 33, 26-61.
  • Balcı, A. (2008). Örgüt mecazları. A.Balcı (Ed.). Ankara: Ekinoks Yayınları.
  • Balcı, A. (2013). Etkili okul, okul geliştirme: Kuram uygulama ve araştırma (6. baskı). Ankara. Pegem Akademi.
  • Banks, O. (1976). The sociology of education. London: Batsford.
  • Bidwell, C. E. (1965). The school as a formal organization, in James G. March (ed.), Handbook of Organizations. Chicago, IU.: Rand McNally.
  • Botha, E. (2009). Why metaphor matters in education. South African Journal of Education, 29, 431-444.
  • Boydak-Özan, M. & Demir, C. (2011). Farklı lise türlerine göre öğretmen ve öğrencelerin okul kültürü metaforu algıları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 21(2), 106-126.
  • Bredeson, P. V. (1988). Perspectives on schools: Metaphors and management in education. Journal of Educational Administration, 26(3), 293-310.
  • Bülbül, T. & Toker-Gökçe, A. (2015). Meslek lisesi öğrencilerinin metaforik okul algıları: İşlevselci bir yaklaşım. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 16(2), 273-291.
  • Bümen, N. T., & Özaydın, T. E. (2013). Adaylıktan göreve öğretmen özyeterliği ve öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlardaki değişimler. Eğitim ve Bilim, 38(169). 109-125.
  • Cerit, Y. (2006). School metaphors: The views of students, teachers and administrators. Educational Sciences: Theory & Practice, 6(3), 692-699.
  • Creswell, J. W. (2015). Nitel araştırma yöntemleri (2. baskı) (Çev. Eds. Bütün, M. ve Demir, S. B.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
  • Çelikten, M. (2006). Kültür ve öğretmen metaforları. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 269-283.
  • Davis, J., & Wilson, S. M. (2000). Principles efforts to empower teachers: Effects on teacher motivation and job satisfaction and stress. The Clearing House, 75(6), 349-357.
  • Doğan, D. (2014). Öğretmen adaylarının perspektifinden okul kavramının metaforlarla analizi. Kuramsal Eğitimbilim Dergisi - Journal of Theoretical Educational Science, 7(3), 361- 382
  • Dorn, S. & Johanningmeier, E. V. (1999). Dropping out and the military metaphor for schooling. History of Education Quarterly. 39(2). 193-198.
  • Döş, İ. (2011). Okul paydaşlarının metaforlar yardımıyla okul örgütlerini algılama biçimlerinin değerlendirilmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Fırat Üniversitesi, Elazığ.
  • Ellstrom, E. (1983). Four faces of educational organizations. Higher Education. 12, 231-241.
  • Ferreira, M. M., Smith, G. R., & Bosworth, K. (2014). Metaphors as images of school Culture. Journal of School Leadership. 11(2), 11-78.
  • Goglar, R., Gross, M. A., Hartman, J. L. & Cunliffe, A. L. (2008). Meaning in Organizational Communication. Management Communication Quarterly. 21(3), 393-412.
  • Graham, J. D. (2003). On a human scale: The factory as a metaphor. International Journal of Dermatology. 52, 246–247.
  • Grant, D. & Oswick, C. (1996). Metaphor and organizations. London: Sage.
  • Grant, D., Keenoy, T. & Oswick, C. (1998). Discourse and organization. London: Sage.
  • Gültekin, M. (2013). İlköğretim öğretmen adaylarının eğitim programı kavramına yükledikleri metaforlar. Eğitim ve Bilim, 38(169), 126-141.
  • Günbayı, İ., & Tokel, A. (2014). Teknik ve meslek liselerinde meslek derslerinin etkililiğine ilişkin yönetici, öğretmen ve öğrenci görüşleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 3(4), 59-73.
  • Illich, I. (2014). Okulsuz toplum (7. baskı) (çev. Mehmet Özay). Ankara: Şule Yayınları.
  • Inbar, D. E. (1996) The free educational prison: Metaphors and images. Educational Research, 38(1), 77-92
  • Katz, F. E. (1964). The school as a complex social organization, Harvard Education Review, 34, 428-455.
  • Kuru, Ö. (2012 Nov 29). Meslek liselerine sosyolojik bir bakış açısı. Retrieved from https://ozgurkuru.net/meslek-liselerine-sosyolojik-bir-bak%C4%B1%C5%9Fa% C3%A7%C4%B1s%C4%B1-1db15dd3380b
  • Lahelma, E. (2002). School is for meeting friends: secondary school as lived and remembered. British Journal of Sociology of Education, 23(3), 367-381.
  • Lakoff, G. & Johnson, M. (1980) Conceptual metaphor in everyday language. The Journal of Philosophy. 77(8), 453-486.
  • Lancaster, R. (1991). Chinese and English: primary school cultures in Singapore. South Pacific Journal of Teacher Education, 19(2), 95-102.
  • Levine, P.M. (2005). Metaphors and images of classrooms. Kappa Delta Pi Record, 41(4), 172- 175.
  • Mahlios, M. & Maxson, M., (1998). Metaphors as structures for elementary and secondary preservice Teachers thinking. International Journal of Educational Research, 29(6).
  • March, J. G. & Olsen, J. P. (1976). Ambiguity and choice in organizations. Bergen, Norway: Universitetsforlaget.
  • Merriam, S. B. (2009). Qualitative research: A guide to design and implementation. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
  • Morgan, G. (1998). Yönetim ve örgüt teorilerinde metafor (çev. G. Bulut). İstanbul: MESS Yayınları.
  • Nalçacı, A. & Bektaş, F. (2012). Öğretmen adaylarının okul kavramına ilişkin algıları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 13(1), 239-258.
  • Oswick, C., Putnam, L. L. & Keenoy, T. (2004). Tropes, discourse and organizing. In D. Grant, C. Hardy, C. Oswick, and L. Putnam (Eds.), The Sage handbook of organizational discourse (pp. 105-127). Thousand Oaks, CA: Sage.
  • Özdemir, M. & Kalaycı, H. (2013). Okul bağlılığı ve metaforik okul algısı üzerine bir inceleme: Çankırı ili örneği. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri. 13(4), 2125-2137.
  • Özdemir, S., & Akkaya, E. (2013). Genel lise öğrenci ve öğretmenlerinin okul ve ideal okul algılarının metafor yoluyla analizi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 2(2), 295- 322.
  • Öztürk, Ç. (2007). Sosyal bilgiler, sınıf ve fen bilgisi öğretmen adaylarının „coğrafya‟ kavramına yönelik metafor durumları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD) 8(2), 55-69.
  • Patton, Q. M. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (3. Baskı) (çev. Bütün, M.ve Demir, S.B) Ankara: Pegem Akademi.
  • Pearson, L. C., & Moomaw, W. (2005). The relationship between teacher autonomy and stress, work satisfaction, empowerment, and professionalism. Educational Research Quarterly, 29(1), 37.
  • Powell, A.G., Farrar, E. & Cohen, D. G. (1985). The shopping mall high school: Winners and losers in the educational marketplace. A Bulletin Special, 40-51.
  • Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Educational Administration: Theory and Practice, 55, 459-496.
  • Saban, A., & Keleşoğlu, A. (2011). Bilgisayar öğretmeni adaylarının “okul” ve “bilgisayar öğretmeni” kavramlarına ilişkin zihinsel imgeleri. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 11(1), 423-446.
  • Sakofs, M. (1998). Painting and Christopher Columbus: A story about metaphors for school change. The Journal of Experiential Education, 21(2), 108-111.
  • Shipman, M. D. (1968). Sociology of the school. London: Logman.
  • Steinhoff, C. R., & Owens, R. G. (1989). The organisational culture assessment inventory: A metaphorical analysis in educational settings. Journal of Educational Administration, 27(3).
  • Terzi, A. R., & Tezci, E. (2007). Necatibey Eğitim Fakültesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 52(52), 593-614.
  • Ülkar, E. (2016 June 3). Vocational high schools not preferred, statistics show. Hürriyet Daily News. Retrieved from http://www.hurriyetdailynews.com/vocational-high-schools-notpreferred- statistics-show-100038
  • Weick, K. E. (1976). Educational organizations as loosely coupled systems. Administrative Science Quarterly, 21, 1-19.
  • Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2005). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldırım, K. (2010). Nitel araştırmalarda niteliği artırma. İlköğretim Online, 9(1). 79-92.
APA ATALAY MAZLUM A, Balci A (2018). MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. , 1 - 26. 10.21764/maeuefd.339901
Chicago ATALAY MAZLUM AYŞEGÜL,Balci Ali MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. (2018): 1 - 26. 10.21764/maeuefd.339901
MLA ATALAY MAZLUM AYŞEGÜL,Balci Ali MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. , 2018, ss.1 - 26. 10.21764/maeuefd.339901
AMA ATALAY MAZLUM A,Balci A MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. . 2018; 1 - 26. 10.21764/maeuefd.339901
Vancouver ATALAY MAZLUM A,Balci A MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. . 2018; 1 - 26. 10.21764/maeuefd.339901
IEEE ATALAY MAZLUM A,Balci A "MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI." , ss.1 - 26, 2018. 10.21764/maeuefd.339901
ISNAD ATALAY MAZLUM, AYŞEGÜL - Balci, Ali. "MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI". (2018), 1-26. https://doi.org/10.21764/maeuefd.339901
APA ATALAY MAZLUM A, Balci A (2018). MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(47), 1 - 26. 10.21764/maeuefd.339901
Chicago ATALAY MAZLUM AYŞEGÜL,Balci Ali MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 1, no.47 (2018): 1 - 26. 10.21764/maeuefd.339901
MLA ATALAY MAZLUM AYŞEGÜL,Balci Ali MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol.1, no.47, 2018, ss.1 - 26. 10.21764/maeuefd.339901
AMA ATALAY MAZLUM A,Balci A MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2018; 1(47): 1 - 26. 10.21764/maeuefd.339901
Vancouver ATALAY MAZLUM A,Balci A MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2018; 1(47): 1 - 26. 10.21764/maeuefd.339901
IEEE ATALAY MAZLUM A,Balci A "MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI." Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1, ss.1 - 26, 2018. 10.21764/maeuefd.339901
ISNAD ATALAY MAZLUM, AYŞEGÜL - Balci, Ali. "MESLEK LİSESİ ÖĞRETMEN VE ÖĞRENCİLERİNE GÖRE OKUL: BİR METAFOR ÇALIŞMASI". Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 1/47 (2018), 1-26. https://doi.org/10.21764/maeuefd.339901