Yıl: 2019 Cilt: 8 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 377 - 391 Metin Dili: Türkçe

HALİT ZİYA ÖYKÜLERİNDE YAZMA EDİMİ

Öz:
Halit Ziya Uşaklıgil, yazdığı yüz elliye yakın öyküsüyle, modern Türkçeöykünün önemli isimlerinden biri olmasına rağmen büyük ölçüde romanlarıile öne çıkarılan bir yazar olagelmiştir. Bu çalışmanın amacı Halit Ziyaöykülerinde ―modern birey olma hali‖nin ―yazma edimi‖ üzerinden nasıltemsil edildiği, özellikle ben-anlatıcının günlük, mektup ve anı defterlerinikullanarak iç dünyasını okura nasıl aktardığı, bu aktarmayı, temsili nasılsorunsallaştırdığı ve bütün bunların geleneksel hikâye anlatıcılığından nasılayrıştığını çözümlemektir. İncelenen öykülerde bazı anlatısal özellikler tekrareden bir yapıya sahiptir. Bu yapının şu üç temel özelliği mevcuttur: a) Birçoköykü, günlük-mektup ya da anı biçiminde ben-anlatıcı kullanılarakyazılmıştır, b) bu anlatıların genelinde çerçeve hikâye kullanılarak bir başkaben-anlatıcı anlatılanları nakletme işlevini yüklenir 3) anlatı içerisindeki çoğu―yazma edimi‖ eksik ve tamamlanmamış olmalarıyla dikkat çeker.İncelemede ortaya konan bu üç noktanın Halit Ziya yazınında gelenekselhikâye anlatıcısının dönüşüme uğratılmasına, anlatmanın, yazmanın vetemsilin sorunsallaştırılmasına karşılık geldiği öne sürülmektedir.
Anahtar Kelime:

THE ACT OF WRITING IN THE SHORT STORIES OF HALİT ZİYA

Öz:
Halit Ziya Uşaklıgil is a writer who is widely acclaimed with his novels though he is also one of the important figures of modern Turkish short story with almost 150 short stories. The aim of this study is to analyze the representation of the modern self through the ―act of writing,‖ the use of diaries, letters and memoirs to convey his/her inner self to the reader, the problematization of this representation, and the difference from traditional storytelling in the short stories of Halit Ziya. Some narrative features have a recurring structure in the short stories. This structure has the following three features: Many stories are a) written using an I-narrator in the form of a diary-letter or a memoir; b) framed by an I-narrator c) depict the ―act of writing‖ as an unfinished or uncompleted task. It is claimed that these three points in the analysis correspond to the transformation of the traditional storyteller and the problematization of narration, writing and representation in Halit Ziya literature.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Benjamin, W. (2006). Hikâye anlatıcısı. Son BakıĢta AĢk içinde, haz. Nurdan Gürbilek, (77- 100). İstanbul: Metis Yayınları.
  • Belge, M. (1998). Edebiyat üzerine yazılar. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Deveci, M. (2014). Halit Ziya UĢaklıgil’in öykülerinde yapı ve izlek. Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Huyugüzel, Ö. F. (1995) Halit Ziya UĢaklıgil: Hayatı, eserleri, eserlerinden seçmeler. İstanbul: MEB.
  • Kansu, A. (2001). 20. Yüzyıl başı Türk düşünce hayatında liberalizm. Modern Türkiye’de Siyasi DüĢünce: Tanzimat ve MeĢrutiyet’in Birikimi içinde, haz. Mehmet Ö. Alkan (277-295). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Nabizade, N. (2004). Karabibik. Zehra Karabibik içinde. İstanbul: Özgür Yayınları.
  • Ong, W. J. (1999). Sözlü ve yazılı kültür. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Tanpınar, A. H. (1998) Halit Ζiya Uşakligil. Edebiyat Üzerine Makaleler içinde, (275-278). İstanbul: Dergâh Yayınları.
  • Uşaklıgil, H. Z. (2007). AĢka dair. İstanbul: Özgür Yayınları.
  • Uşaklıgil, H. Z. (2006). Bir Ģi’r-i hayal. İstanbul: Özgür Yayınları.
  • Uşaklıgil, H. Z. (2005). Bir yazın tarihi. İstanbul: Özgür Yayınları.
  • Uşaklıgil, H. Z. (1984). Hepsinden acı. İstanbul: İnkılap ve Aka.
  • Uşaklıgil, H. Z. (1998). Hikâye. (Haz. Nur Gürani Arslan), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  • Uşaklıgil, H. Z. (2004). Mai ve siyah. İstanbul: Özgür Yayınları.
  • Parla, J. (2000). Don KiĢot’tan bugüne roman. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Parla, J. (2002). Babalar ve oğullar. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • Watt, I. (2007). Romanın yükseliĢi. İstanbul: Metis Yayınları.
APA ŞİŞMANOĞLU Ş (2019). HALİT ZİYA ÖYKÜLERİNDE YAZMA EDİMİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 8(1), 377 - 391.
Chicago ŞİŞMANOĞLU Şehnaz HALİT ZİYA ÖYKÜLERİNDE YAZMA EDİMİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 8, no.1 (2019): 377 - 391.
MLA ŞİŞMANOĞLU Şehnaz HALİT ZİYA ÖYKÜLERİNDE YAZMA EDİMİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, vol.8, no.1, 2019, ss.377 - 391.
AMA ŞİŞMANOĞLU Ş HALİT ZİYA ÖYKÜLERİNDE YAZMA EDİMİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi. 2019; 8(1): 377 - 391.
Vancouver ŞİŞMANOĞLU Ş HALİT ZİYA ÖYKÜLERİNDE YAZMA EDİMİ. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi. 2019; 8(1): 377 - 391.
IEEE ŞİŞMANOĞLU Ş "HALİT ZİYA ÖYKÜLERİNDE YAZMA EDİMİ." Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 8, ss.377 - 391, 2019.
ISNAD ŞİŞMANOĞLU, Şehnaz. "HALİT ZİYA ÖYKÜLERİNDE YAZMA EDİMİ". Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi 8/1 (2019), 377-391.