Yıl: 2019 Cilt: 6 Sayı: 3 Sayfa Aralığı: 564 - 574 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.5152/hsp.2019.576916 İndeks Tarihi: 26-06-2020

Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları

Öz:
ÖZAmaç: Bu çalışmanın amacı, endüstriyel alanda çalışan işçilerin sağlık algıları ve sağlığı geliştirme davranışlarını belirlemek, aralarındaki ilişkiyi ve etkileyen faktörleri saptamaktır.Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipteki çalışma Nisan - Haziran 2014 tarihleri arasında yürütüldü. Çalışmada herhangi bir örneklem seçimine gidilmeyip, araştırmanın örneklemini Opet Fuchs Madeni Yağ San. Tic. A.Ş.’de ve İzmir Işıkkent ve Aliağa’da bulunan Aygaz A.Ş. de çalışan işçiler oluşturdu (n=160). Verilerin toplanmasında, literatür bilgileri doğrultusunda geliştirilen 17 sorudan oluşan anket formu, “Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği” ve “Sağlık Algısı Ölçeği” kullanıldı. Veriler SPSS paket programı ile analiz edildi. İstatistiksel analizler için Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve Spearman korelasyon testi kullanıldı. Çalışma, Yerel Etik Kurulu’ndan onaylandıktan sonra gerçekleştirildi.Bulgular: İşçilerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği puan ortalamasının 121,0±23,8 (alt puan: 60, üst puan: 192) olduğu, Sağlık Algısı Ölçeği puan ortalamasının ise 48,8±6,3 (alt puan: 34, üst puan: 66) olduğu saptandı. İşçilerin Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği ile Sağlık Algısı Ölçeği arasında korelasyon değeri rs=0,43 olup, orta düzeye yakın pozitif yönde ilişki saptandı (p<0,001).Sonuç: İşçilerin sağlıklı yaşam tarzı davranışları ve sağlık algı düzeyleri ortalamanın üzerinde ve iyi düzeydedir. İşçilerin sağlık algıları arttıkça sağlığı geliştirme davranışları da artmaktadır
Anahtar Kelime:

Health Perceptions and Health Promotion Behaviors of Workers Working in an Industrial Field

Öz:
ABSTRACTObjective: The purpose of the present study was to determine health perceptions and health promotion behaviors of workers working in an industrial field, to investigate the relationship between health perceptions and health promotion behaviors, and to determine the factors that affect its.Materials and methods: The descriptive cross-sectional study was conducted between April 2014 and June 2014. No sample was selected in the study, and the sample of the research was workers working in Opet Fuchs Madeni Yağ San. Tic. and Aygaz A.Ş. located in Işıkkent and Aliağa in İzmir (N=160). Data were collected through a questionnaire consisting of 17 questions developed in line with the literature and through the “Healthy Life Style Behaviour Scale” and “Health Perception Scale.” Data were analyzed using SPSS package program. For statistical analysis, Mann–Whitney U test, Kruskal–Wallis test, and Spearman correlation test were used. The study was conducted after approval from the local ethics committee.Results: The mean score of the Healthy Life Style Behaviour Scale of workers was found to be 121.0±23.8 (minimum score: 60 and maximum score: 192). The mean score of the Health Perception Scale of workers was found to be 48.8±6.3 (minimum score: 34 and maximum score: 66). The correlation (rs=0.43) between the Healthy Life Style Behaviour Scale and the Health Perception Scale of the workers indicated a moderate positive correlation (p<0.001).Conclusion: Workers’ healthy lifestyle behaviors and health perception levels are above average and at a good level. As the health perceptions of workers increase, the health promotion behaviors also increase
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
1
1
2
  • 1. Huang SL, Li RH, Tang FC. Comparing disparities in the health-promoting lifestyles of Taiwanese workers in various occupations. Industrial Health. 2010; 48(3): 256-64. [CrossRef]
  • 2. Bahar Özvarış Ş. Sağlığın geliştirilmesi kavramı. Aslan D, editör. Halk Sağlığı İle İlgili Güncel Sorunlar Ve Yaklaşımlar. Ankara: Grafiker Matbaası; 2009; s.10-5.
  • 3. Açıksöz S, Uzun Ş, Arslan F. Relationship between perceptions of health status and health promotion behaviors in nursing students. Gülhane Tıp Dergisi. 2013; 55(3): 181-7. [CrossRef]
  • 4. Bilir N, Yıldız NA. İş sağlığı ve güvenliği. Güler Ç, Akın İ, editörler. Halk Sağlığı Temel Bilgiler. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Yayınları; 2006. s. 602- 31.
  • 5. Esin MN, Aktaş E. Worker’s Health Behaviors and Influencing Factors: A Systematic Review. İ.Ü.F.N. Hem. Derg. 2012; 20(2): 166-76.
  • 6. Nutbeam D. Health promotion glossary. Health Promotion International. 1998; 13(4): 349-64. [CrossRef]
  • 7. Bottorff JL, Johnson JL, Ratner PA, Hayduk LA. The effects of cognitive-perceptual factors on health promotion behavior maintenance. Nurs Res. 1996; 45(1): 30-6. [CrossRef]
  • 8. Walsh DC, Jennings SE, Mangione T, Merrigan DM. Health promotion versus health protection? Employees’ perceptions and concerns. J Public Health Pol. 1991; 12(2): 148-64. [CrossRef]
  • 9. Tremblay S, Dahinten S, Kohen D. Factors related to adolescents’ self perceived health. Health Rep. 2003; 14(Suppl): 7-16.
  • 10. Vingilis E, Wade TJ, Adlaf E. What factors predict student self-rated health? J Adolescent. 1998; 21(1): 83-97. [CrossRef]
  • 11. Kaleta D, Makowiec-Dabrowska T, Dziankowska-Zaborszczyk E, Jegier A. Physical activity and self perceived health status. Int J Occup Med Environ Health. 2006; 19(1): 61-9. [CrossRef]
  • 12. Stranges S, Notaro J, Freudenheim JL, Calogero RM, Muti P, Farinaro E, et al. Alcohol drinking pattern and subjective health in a population based study. Addiction. 2006; 101(9): 1265-76. [CrossRef]
  • 13. Ayaz S, Tezcan S, Akıncı F. Health Promotion Behavior of Nursing School Students. Cumhuriyet Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi. 2005; 9(2): 26-34.
  • 14. Spellbring AM. Nursing’s role in health promotion. An overview. Nurs Clin North Am. 1991; 26(4): 805-13.
  • 15. Pender NJ, Walker SN, Sechrist KR, Frank-Stromborg M. Predicting health-promoting lifestyles in the workplace. Nursing Research. 1990; 39(6): 326-32. [CrossRef]
  • 16. Esin MN. Endüstriyel alanda çalışan işçilerin sağlık davranışlarının saptanması ve geliştirilmesi. Doktora Tezi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 1997.
  • 17. Walker SN, Sechrist KR, Pender NJ. The Health-Promoting Lifestyle Profile: Development and psychometric characteristics. Nursing Research. 1987; 36(2): 76-81. [CrossRef]
  • 18. Diamond JJ, Becker JA, Arenson CA, Chambers CV, Rosenthal MP. Development of a scale to measure adults’ perceptions of health: Preliminary findings. Journal of Community Psychology. 2007; 35(5): 557-61. [CrossRef]
  • 19. Kadıoğlu H, Yıldız A. Validity and Reliability of Turkish Version of Perception of Health Scale. Turkiye Klinikleri J Med Sci. 2012; 32(1): 47-53. [CrossRef] 20. TC. Sağlık Bakanlığı Sağlığın Geliştirilmesi Genel Müdürlüğü. Türkiye Beden Ağırlığı Algısı Araştırması. Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayın No: 894; 2012. s.17-8.
  • 21. Ozvurmaz S, Mandiracioglu A. Healthy lifestyle behavior of employees in small and medium-sized enterprises in Aydin, Turkey. Pak J Med Sci. 2017; 33(2): 404-10. [CrossRef]
  • 22. Yılmazel G, Naçar M, Çetinkaya F. Health promoting behaviors in industrial workers. TAF Prev Med Bull. 2015; 14(2): 161-70. [CrossRef]
  • 23. Beser A, Bahar Z, Buyukkaya D. Health promoting behaviors and factors related to lifestyle among Turkish workers and occupational health nurses’ responsibilities in their health promoting activities. Ind Health. 2007; 45(1): 151-9. [CrossRef]
  • 24. Karadağ G, Koçak HS, Aydın N, Parlar Kılıç S, Kul S. Determination of some nutritional habits and healthy lifestyle behaviours of workers. International Journal of Caring Sciences. 2013; 6(3): 485-93.
  • 25. Zhang SC, Wei C, Fukumoto K, Harada K, Ueda K, Minamoto K, et al. Comparative study of health-promoting lifestyles in agricultural and nonagricultural workers in Japan. Environ Health Prev Med. 2011; 16(2): 80-9. [CrossRef]
  • 26. Yu K, Bi J, Huang Y, Li F, Cheng J, Wang T, et al. Relationship between health-promoting lifestyle and sub-health status in the employees of an enterprise. J South Med Univ. 2013; 33(8): 1203-6.
  • 27. Yalçınkaya M, Özer FG, Karamanoğlu AY. Evaluation of healthy lifestyle behaviors in health care workers TAF Prev Med Bull. 2007; 6(6): 409-20.
  • 28. Türkol E, Güneş G. Healthy life style behaviors of resident assistant working at Inonu University Medical Faculty Hospital. Journal of Inonu University Medical Faculty. 2012; 19(3): 159-66. [CrossRef]
  • 29. Al Ma’aitah R, Haddad L, Umlauf MG. Health promotion behaviors of Jordanian women. Health Care Women International. 1999; 20(6): 533-46. [CrossRef] 30. Hammerback K, Hannon PA, Harris JR, Clegg-Thorp C, Kohn M, Parrish A. Perspectives on workplace health promotion among employees in low-wage industries. Am J Health Promot. 2014; 29(6): 384-92. [CrossRef]
  • 31. Kolaç N, Balcı AS, Şişman FN, Ataçer BE, Dinçer S. Health perception and healthy lifestyle behaviors in factory workers. Bakırköy Tıp Dergisi. 2018; 14 (3):267-74. [CrossRef]32. İzgi C, Türkmen HÖ. Due diligence of occupational health and safety of subcontractor health workers in Akdeniz University. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi. 2012; 10(3) :160-73. [CrossRef]
  • 33. Oflezer C, Ateş M, Bektaş G, İrban A. Job satisfaction level and factors affecting job satisfaction among workers in a state hospital. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2011; 2(4): 203-14.
  • 34. Zaybak A, Fadıloğlu Ç. Determining of the health promotion behaviors of university students and the factors affecting these behaviors. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksek Okulu Dergisi. 2004; 20(1): 77- 95.
  • 35. Şenol V. Kayseri il merkezinde sağlık hizmetlerinin kullanımı ve algılanan sağlıkla ilişkisi. Doktora Tezi, Kayseri: Erciyes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2006.
  • 36. AI-Windi A, Dag E, Kurt S. The influence of perceived well-being and reported symptoms on health care utilization: A population-based study. J Clin Epidemiol. 2002; 55(1): 60-6. [CrossRef]
  • 37. Alkan SA, Özdelikara S, Boğa NM. Determination of nursing students’ health perception. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2017; 6(2): 11-21.
APA ÇETİNKAYA A, OVAT CANKURTARAN D, ÖNAT G (2019). Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları. , 564 - 574. 10.5152/hsp.2019.576916
Chicago ÇETİNKAYA Aynur,OVAT CANKURTARAN Derya,ÖNAT Gül Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları. (2019): 564 - 574. 10.5152/hsp.2019.576916
MLA ÇETİNKAYA Aynur,OVAT CANKURTARAN Derya,ÖNAT Gül Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları. , 2019, ss.564 - 574. 10.5152/hsp.2019.576916
AMA ÇETİNKAYA A,OVAT CANKURTARAN D,ÖNAT G Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları. . 2019; 564 - 574. 10.5152/hsp.2019.576916
Vancouver ÇETİNKAYA A,OVAT CANKURTARAN D,ÖNAT G Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları. . 2019; 564 - 574. 10.5152/hsp.2019.576916
IEEE ÇETİNKAYA A,OVAT CANKURTARAN D,ÖNAT G "Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları." , ss.564 - 574, 2019. 10.5152/hsp.2019.576916
ISNAD ÇETİNKAYA, Aynur vd. "Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları". (2019), 564-574. https://doi.org/10.5152/hsp.2019.576916
APA ÇETİNKAYA A, OVAT CANKURTARAN D, ÖNAT G (2019). Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi /Journal of Health Sciences and Professions, 6(3), 564 - 574. 10.5152/hsp.2019.576916
Chicago ÇETİNKAYA Aynur,OVAT CANKURTARAN Derya,ÖNAT Gül Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi /Journal of Health Sciences and Professions 6, no.3 (2019): 564 - 574. 10.5152/hsp.2019.576916
MLA ÇETİNKAYA Aynur,OVAT CANKURTARAN Derya,ÖNAT Gül Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi /Journal of Health Sciences and Professions, vol.6, no.3, 2019, ss.564 - 574. 10.5152/hsp.2019.576916
AMA ÇETİNKAYA A,OVAT CANKURTARAN D,ÖNAT G Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi /Journal of Health Sciences and Professions. 2019; 6(3): 564 - 574. 10.5152/hsp.2019.576916
Vancouver ÇETİNKAYA A,OVAT CANKURTARAN D,ÖNAT G Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi /Journal of Health Sciences and Professions. 2019; 6(3): 564 - 574. 10.5152/hsp.2019.576916
IEEE ÇETİNKAYA A,OVAT CANKURTARAN D,ÖNAT G "Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları." Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi /Journal of Health Sciences and Professions, 6, ss.564 - 574, 2019. 10.5152/hsp.2019.576916
ISNAD ÇETİNKAYA, Aynur vd. "Endüstriyel Alanda Çalışan İşçilerin Sağlık Algıları ve Sağlığı Geliştirme Davranışları". Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi /Journal of Health Sciences and Professions 6/3 (2019), 564-574. https://doi.org/10.5152/hsp.2019.576916