İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimine Yaşamın Kendisini Taşımak: Gazete Haberinin Kullanıldığı Bir Öğretimin Tasarlanması ve Değerlendirilmesi

Yıl: 2004 Cilt: 10 Sayı: 39 Sayfa Aralığı: 384 - 419 Metin Dili: Türkçe

İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimine Yaşamın Kendisini Taşımak: Gazete Haberinin Kullanıldığı Bir Öğretimin Tasarlanması ve Değerlendirilmesi

Öz:
Teorik açıdan yaklaşıldığında, ilköğretim düzeyindeki sosyal bilgiler öğretiminin amacı, gelecek kuşakları yaşama hazırlamaktır. Bu bağlamda bu ders aracılığıyla edinilecek bilgi, deneyim ve beceriler öğrenciye yaşamı boyunca karşılaşabileceği sorunların üstesinden gelebilmesinde yardımcı olabilir. Buna karşılık, ülkemizdeki Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler ders kitaplarında sosyal olayların yüzeysel yaklaşımlar ile irdelendiği görülmektedir. Ders kitapları gündelik yaşamda ne yapmaları ve nasıl davranmaları gerektiğine ilişkin sayısız öğütler zincirinden oluşmaktadır. Ders kitaplarında tasvir edilen sosyal ortamlar, herhangi bir yanlış ve hataya yer vermeyecek bir olağanüstülük ve mükemmellik örüntüsü içinde sunulmaktadır. Bu çalışmada müfredat programı ile ilgili konulardaki gazete haberlerinin, yaşamla ilintili sosyal sorunlar olarak Sosyal Bilgiler öğretimi ile ilişkilendirilmesi amaçlanmıştır. Diğer bir deyişle, yaşamla ilişkili gerçek sorunların hayat bulduğu gazete haberlerinin, öğrenciler tarafından ahlaki, düşünsel ve empatik boyutları ile incelenmesi ve irdelenmesi amaçlanmıştır. Tasarlanan öğretim yaklaşımı, İstanbul'daki iki ayrı ilköğretim okulunda uygulanmıştır. Öğrencilerin kendilerine sunulan sosyal olaylar ile ilgili sözel ve yazılı açık uçlu yanıtları araştırmanın temel verilerini oluşturmuştur. Araştırma sonucu, ilköğretim 3. ve 5. sınıf öğrencilerinin ilk kez böyle bir öğretim içinde yer almalarına karşın gazete temelli sosyal olayları ahlaki, düşünsel ve empatik boyutlarıyla değerlendirebildiklerini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelime: ilk öğretim okulları hayat bilgisi ilk öğretim örnek olay sosyal bilgiler

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Bibliyografik
  • Açıkgöz, K. (2002). Aktif öğrenme, izmir: Eğitim Dünyası Yayınları.
  • Aydın, M. Z. (2003). Ahlak öğretiminde örnek olay incelemesi. Ankara: Nobel Yayınları.
  • Baysal, Z. N. (2003). İlköğretim sosyal bilgiler dersinde öğretmen tutumlarının problem çözmeye dayalı öğrenmeye etkisi, İstanbul: Marmara Üniversitesi, Basılmamış Doktora Tezi.
  • Bilgin, Z., Karamustafa, Ü. (2000) İlköğretim hayat bilgisi ders kitabı, İstanbul: Serhat Yayınları
  • Çiftçi, N. (2003). "Kohlberg'in bilişsel ahlak gelişimi teorisi: Ahlak ve demokrasi eğitimi", Değerler Eğitimi Dergisi, Cilt l, Sayı l, Ocak, ss.43-77.
  • Elliott, S.N., Kratochwill, T.R., Cook, J.L. ve Travers, J.F. (2000). Educational psychology: Effective teaching, effective learning. Boston: Mc Graw Hill.
  • Erden, M., Akman, Y. (2001). Gelişim ve öğrenme. Ankara: Arkadaş Yayınevi.
  • Gündoğan, E., Kurtcan, Y. (2000). İlköğretim hayat bilgisi sınıf 3. Ankara: Bilim ve Kültür Yayınları.
  • Howe, A. C. (1996) Development of science concepts within a Vygotskian framework, Science Education, 80(1), ss. 35-51
  • Hürriyet Gazetesi (2003). Okul servisinin sürücüsü 250 promil alkollü çıktı. 19 Aralık.
  • Kabapınar, Y. (2002a). "İlköğretim hayat bilgisi ve sosyal bilgiler öğretiminde kullanılan ders kitapları ve öğretim materyalleri açısından Türkiye ve İngiltere örnekleri", Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 2 (1), ss. 249-270
  • Kabapınar, Y. (2002b). İlköğretim hayat bilgisi ve sosyal bilgiler derslerinde kullanılabilecek bir öğretim yöntemi olarak çözümlemeli öykü. Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimi. Ankara: Pegema Yayınları, ss. 194-210.
  • Kabapınar, Y. (2002c). İlköğretim birinci kademe hayat bilgisi ve sosyal bilgiler ders kitapları. Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimi, Ankara: Pegema Yayınları, ss. 317-342.
  • Kabapınar, Y. (2002d). Hayat bilgisi ve sosyal bilgiler derslerinde öğrencinin toplumsal duyarlılık becerilerinin geliştirilmesinde kullanılacak bir öğretim yöntemi olarak sosyal empati, Yaşadıkça Eğitim, Sayı 76, Ekim-Aralık, ss. 29-34.
  • Kabapınar, F. (2003) "Kavram yanılgılarının ölçülmesinde kullanılabilecek bir ölçeğin bilgi-kavrama düzeyini ölçmeyi amaçlayan ölçekten farklılıkları", Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, Sayı 35, ss. 398-417.
  • Kuş, E. (2003) Nicel-nitel araştırma teknikleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Lemke, J. L. (1990) Talking science: language, learning and values. New Jersey: Ablex Publishing Corporation
  • Milliyet Gazetesi (2004). 16 Yaşında minibüsle kahvede. 21 Ocak 2004.
  • Rowe, D., Newton, J. (1994) You, me, us! Social and moral responsibility for primary schools. London: Citizenship Foundation and the Home Office.
  • Sadker, M. P., Sadker, D. M. (2000) Teachers, schools, society. Boston : Me Graw Hill,
  • Slavin, R. E. (1994). Educational psychology: theory and practice. Boston: Allyn and Bacon.
  • Vygotsky, L. (1961). Thought and language. Massachusetts: The MIT Press.
  • Wood, D.J., Bruner, J. S. Ve Ross, G. (1976) The role of tutoring in problem solving, Journal of Child Psychology and Psychiatry, 17(2), ss. 89-100
  • Yıldırım, A., Şimşek, H. (2000). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
APA KABAPINAR Y, BAYSAL N (2004). İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimine Yaşamın Kendisini Taşımak: Gazete Haberinin Kullanıldığı Bir Öğretimin Tasarlanması ve Değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 10(39), 384 - 419.
Chicago KABAPINAR Yüce,BAYSAL Nurdan İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimine Yaşamın Kendisini Taşımak: Gazete Haberinin Kullanıldığı Bir Öğretimin Tasarlanması ve Değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi 10, no.39 (2004): 384 - 419.
MLA KABAPINAR Yüce,BAYSAL Nurdan İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimine Yaşamın Kendisini Taşımak: Gazete Haberinin Kullanıldığı Bir Öğretimin Tasarlanması ve Değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, vol.10, no.39, 2004, ss.384 - 419.
AMA KABAPINAR Y,BAYSAL N İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimine Yaşamın Kendisini Taşımak: Gazete Haberinin Kullanıldığı Bir Öğretimin Tasarlanması ve Değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 2004; 10(39): 384 - 419.
Vancouver KABAPINAR Y,BAYSAL N İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimine Yaşamın Kendisini Taşımak: Gazete Haberinin Kullanıldığı Bir Öğretimin Tasarlanması ve Değerlendirilmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi. 2004; 10(39): 384 - 419.
IEEE KABAPINAR Y,BAYSAL N "İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimine Yaşamın Kendisini Taşımak: Gazete Haberinin Kullanıldığı Bir Öğretimin Tasarlanması ve Değerlendirilmesi." Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 10, ss.384 - 419, 2004.
ISNAD KABAPINAR, Yüce - BAYSAL, Nurdan. "İlköğretim Hayat Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretimine Yaşamın Kendisini Taşımak: Gazete Haberinin Kullanıldığı Bir Öğretimin Tasarlanması ve Değerlendirilmesi". Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi 10/39 (2004), 384-419.