Yıl: 2019 Cilt: 29 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 10 - 23 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.29133/yyutbd.422054 İndeks Tarihi: 08-05-2021

Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği

Öz:
Somut ve soyut miras değerleriyle, geçmişe, bugüne ve geleceğe ilişkin bir belge niteliğindeki peyzaj aracılığıyla, bireyler, toplum ve peyzaj arasındaki ilişkiler anlaşılabilir ve geleceğe yönelik öngörülerde bulunulabilir. Doğal ve kültürel miras değerleri ile kültürel peyzajla kurulan ilişkiler, bireylere ve toplumlara, fiziksel, ruhsal ve bilişsel gelişimden ekonomik kalkınmaya kadar geniş çeşitlilikte yarar sağlamaktadır. Makalede, Van kültürel peyzajının katılımcı yaklaşımla yönetimine bilgi sağlamak üzere, UNESCO Tarihi Kent Peyzajları Tavsiyesi çerçevesinde, Kent’te yaşayanların peyzaj ile kurdukları bağların belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Van Kent merkezi ve yakın çevresinde yaşayan 254 kişiye uygulanan anket çalışması ile katılımcıların; Van’ın somut doğal ve kültürel miras öğelerine verdiği önem, yer duygusu özellikleri, soyut miras öğelerinden yöresel türküleri bilme düzeyi ve bu değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bu değişkenlerin sıklık ve önem puanı değerleri yanısıra mekansal yoğunlukları belirlenmiştir ve aralarındaki ilişkiler Pearson korelasyon analizi ile incelenmiştir. Bulgular anket katılımcılarının, Kent’te gerek doğal ve kültürel miras gerekse kültürel peyzaj olarak önem verdiği alanların temelde; rekreasyon, manzara keyfi, tarih ve doğa hakkında bilgi edinme ve yere bağlılık gibi birden çok yararı birlikte sağlayan ve az da olsa turizm-rekreasyon alt yapısı bulunan alanlar olduğunu göstermiştir. Van Gölü ve çevresi, Muradiye Şelalesi, Akdamar Kilisesi ile Van Kalesi ve çevresi bu bağlamda öne çıkan yerlerdir. Katılımcıların, yer duygusu özellikleri kapsamında incelenen Van’a bağlılıkları, ortalamanın üstündedir; bu bağlılıkta yer kimliği özellikleri yüksek düzeyde etkilidir. Bilinme düzeyi bakımından ilk iki sırada gelen türküler, Van’ın doğal ve kültürel mirasının, katılımcıların Van’a bağlılıklarında ve Van kimliğinde yeri olduğunu göstermiştir. Bu bağlamda, Kent’in somut ve soyut miras değerlerinin kaybedilmeden geleceğe aktarılması için kullanıcılarının, tüm miras değerleri ile daha güçlü ilişkiler kurabilmesi sağlanmalıdır.
Anahtar Kelime:

Cultural Landscape and Place Attachment: Case of Van City (Turkey)

Öz:
The relations between individuals, society and landscape can be understood and predicted through landscapes that are a kind of document about past, present and future with their tangible and intangible heritage values. Relations with cultural landscape through their natural and cultural heritage values provide a wide range of benefits from physical, mental and cognitive development to economic development to individuals and societies. In this article, it is aimed to determine the relations of the inhabitants of the city of Van with the landscape within the framework of the UNESCO Historical Urban Landscape (HUL) Recommendation in order to inform the participatory approach to Van cultural landscape management. For this purpose, a survey conducted with 254 inhabitants living in the center of Van city and its close vicinity in order to identify; the importance given to natural and cultural heritage, survey participants’ sense of place, level of knowing the folk songs and the relations between these variables were examined. The frequencies and significance scores as well as the spatial densities of these variables were determined and the relationships between them were examined by Pearson correlation analysis. The findings showed that both the important natural and cultural heritage and the important cultural landscapes for the participants are mainly the areas which provide multiple benefits such as recreation, scenery, learning about history and nature and sense of place. In this context, Van Lake and its surroundings, Muradiye Waterfall, Akdamar Church and Van Castle and its surroundings are the prominent places. In terms of sense of place, participants’ place attachment to Van is above the average and there is a high meaningful correlation between participants’ place identity and sense of place. The first two folk songs in terms of level of recognition by the survey participants have shown that natural and cultural heritage of Van have importance in their attachment to Van and Van identity. In this context, it should be ensured that the users can establish stronger connections with all the heritage features of Van in order to transfer Van cultural landscape’s tangible and intangible heritage values to the future.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
5
5
5
  • Altman I, Low S (1992). Place attachment, New York. Plenum Press, 1992. Anonim (1972). Convention Concerning the Protection of the World Cultural and Natural Heritage. http://whc.unesco.org/en/conventiontext/. (Erişim tarihi: 1 Nisan 2017).
  • Anonim (2016). The HUL Guidebook-Managing heritage in dynamic and constantly changing urban environments: A practical guide to UNESCO’s Recommendation on the Historic Urban Landscape.http://historicurbanlandscape.com/themes/196/userfiles/download/2016/6/7/wirey5prpznidqx.pdf. (Erişim tarihi: 15 Aralık, 2018).
  • Antrop M (2005). Why landscapes of the past are important for the future. Landscape and Urban Planning. 70 (1–2): 21–34.
  • Avrupa Komisyonu (2000). European Landscape Convention (ETS no. 176).https://rm.coe.int/1680080621. (Erisim tarihi: 5 Nisan 2017).
  • Avrupa Komisyonu (2018). Faro Sözleşmesi. https://www.coe.int/en/web/culture-and-heritage/faro-convention. (Erişim tarihi: 07 Mayıs 2018).
  • Bandarin F, Van Oers R (2014). Reconnecting the city: The historic urban landscape approach and the future of urban heritage. Hoboken: WileyBlackwell.
  • Barnes T, Duncan J (1992). Writing Worlds: Discourse, text and Metaphor in The Representation of Landscape, Routledge, New York and London. Baylan E (2017). Kişisel fotoğraf arşivi.
  • Bojorquez-Tapia LA, de la Cueva H, Diaz S, Melgarejo D, Alcantar G, Solares MJ, Grobet G, Cruz-Bello G (2004). Environmental conflicts and nature reserves: redesigning Sierra San Pedro Martir National Park, Mexico. Biological Conservation. 117:111-126.
  • Bonaiuto M, Fornara F, Bonnes M (2006). Perceived residential environment quality in middle- and low-extension Italian cities. European Review of Applied Psychology. 56 (1): 23-34.
  • Brown G (2004). Mapping Spatial Attributes in Survey Research for Natural Resource Management: Methods and Applications. Society and Natural Resources. 18: 17–39.
  • Brown G, Raymond C (2007). The relationship between place attachment and landscape values: Toward mapping place attachment. Applied geography. 27(2): 89-111.
  • Buchy M, Hoverman S (2000). Understanding public participation in forest planning: a review. Forest Policy and Economics. 1: 15-25.
  • Cohen S (1995). Sounding out the City: Music and the Sensuous Production of Place. Transactions of the Institute of British Geographers. 20 (4): 434- 446.
  • Cosgrove DE (1984). Social Formation and Symbolic Landscape, Croom Helm. London.
  • Dalgın M (2015). Van Kalesi ve eski Van şehri Unesco yolunda. https://www.ilkha.com/haber/21800/van-kalesi-ve-eski-van-sehri-unesco-yolunda. (Erisim tarihi: 20 Aralık 2018).
  • Eisenhauer BW, Krannich RS, Blahna DJ (2000). Attachments to Special Places on Public Lands: An Analysis of Activities, Reason for Attachments, and Community Connections. Society & Natural Resources. 13 (5): 421-441.
  • ESF (European Science Foundation) (2010). Landscape in a changing world: Bridging divides, integrating disciplines, serving society. Science Policy Briefing 41: 1–16. European Science Foundation, Strasbourg, Germany.
  • Fairclough GJ (2003). Cultural landscape, sustainability and living with change. In: Proceedings of the US/ICOMOS 4th International Symposium, 5–8 April 2001. US/ICOMOS, Philadelphia, pp:23-46.
  • Faro Convention (2005). Council of Europe Framework Convention on the Value of Cultural Heritage for Society. Council of Europe Treaty Series- No. 199. https://rm.coe.int/1680083746. (Erişim tarihi: 07 Mayıs 2018).
  • Fellman J, Getis A, Getis J (1990). Human Geography: Landcapes of Human Activities, Dubuque, IA: William C. Brown.
  • Fowler PJ (2003). World Heritage Cultural Landscapes 1992-2002. UNESCO World Heritage Center, Paris. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000133121. (Erişim tarihi: 07 Mayıs 2018).
  • Gailing L (2012). Dimensions of the social construction of landscapes—Perspectives of new institutionalism, Proceedings of the Latvian Academy of Sciences—Section A: Humanities and Social Sciences. 66 (3):195–205.
  • Ginzarly M, Teller J (2018). Eliciting cultural heritage values: landscape preferences vs representative images of the city. Journal of Cultural Heritage Management and Sustainable Development. 8 (3):257-275.
  • Greider T, Garkovich L (1994). Landscapes: the social construction of nature and the environment. Rural Sociology. 59: 1–24.
  • Güler M, Ekinci Y (2010). Tarihi Çevre Korumanın Yönetsel Boyutu ve Alan Yönetimi. Çağdaş Yerel Yönetimler. 19(3): 1-24.
  • Jayaram, D. (2013). Heritage at Risk: Urban Encroachment: A Predicament to the History of the Walled city of Lahore.https://www.cyark.org/about/heritage-at-risk-urban-encroachment. (Erişim tarihi: 15 Aralık, 2018).
  • Jorgensen BS, Stedman RC (2001). Sense of Place As An Attitude: Lakeshore Owners Attitudes Toward Their Properties. Journal of Environmental Psychology. 21: 233-248.
  • Jorgensen SB, Stedman RC (2006). A comparative analysis of predictors of sense of place dimensions: Attachment to, dependence on, and identification with lakeshore properties. Journal of Environmental Management. 79: 316-327.
  • Kılıç S (2006). Van 2006 Kültür ve Turizm Envanteri I. Tarihsel Değerler. Van Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. syf. 353. Van.
  • Lewis P (1979). Axioms for Reading the Landscape: Some Guides for the American Scene, In: Meining DW (ed.) The Interpretation of Ordinary Landscapes: Geographical Essays, Oxford: Oxford University Press.
  • Meinig DW (1979).The beholding eye: Ten versions of the same scene, pp. 33-48,
  • In: The Interpretation of Ordinary Landscapes, Meinig DW (ed.), Oxford. Naveh Z (1995). Interactions of landscapes and cultures. Landscape and Urban Planning. 32 (1), 43-54.
  • Pinto-Correia T, Gustavsson R, Pirnat J (2006). Bridging the gap between centrally defined policies and local decisions–Towards more sensitive and creative rural landscape management. Landscape Ecology. 21(3): 333-346.
  • Plieninger T, Bieling C (2012). Resilience and the Cultural Landscape – Understanding and Managing Change in Human-Shaped Environments, 1st ed., Cambridge University Press, Cambridge, UK. Proshansky HM (1978). The City and Self-Identity. Environment and Behavior.10: 147-169.
  • Reed MS (2008). Stakeholder participation for environmental management: a literature review. Biological conservation. 141(10): 2417-2431.
  • Relph E (1976). Place and Placelessness, Pion, London. Rössler M (2006). World heritage cultural landscapes: a UNESCO flagship programme 1992–2006. Landscape Research. 31:333–353.
  • Sauer CO (1925). The morphology of landscape, University of California Press, Berkeley, California, USA. Scannell L, Gifford R (2010). Defining place attachment: a tripartite organizing framework. Journal of Environmental Psychology. 30: 1–10.
  • Silverman H, Ruggles DF (2007). Cultural Heritage and Human Rights, New York: Springer. Smith SJ (1994). Soundscape. Area. 26 (3): 232-240.
  • Stephenson J (2008). The cultural values model: an integrated approach to values in landscapes. Landscape and Urban Planning. 84: 127 139.
  • Taylor K (2008) Landscape and Memory: cultural landscapes, intangible values and some thoughts on Asia. In: 16th ICOMOS General Assembly and International Symposium: ‘Finding the spirit of place – between the tangible and the intangible’, 29 sept – 4 oct 2008, Quebec, Canada.
  • Taylor K, Lennon J (2011). Cultural landscapes: A bridge between culture and nature? International Journal of Heritage Studies.17(6): 537-554.
  • Taylor K (2016). The Historic Urban Landscape paradigm and cities as cultural landscapes. Challenging orthodoxy in urban conservation. Landscape Research. 41(4): 471–480.
  • Tengberg A, Fredholm S, Eliasson I, Knez I, Saltzman K, Wetterberg O (2012). Cultural ecosystem services provided by landscapes: assessment of heritage values and identity. Ecosystem Services. 2: 14-26.
  • Tuan YF (1977). Sense and Place: The perspective of experience, University of Minnesota Press, Minneapolis.
  • Uğur A (2015). Müzik Coğrafyası: Türkülerdeki Coğrafya. Bilig. 74: 239-260
  • UNESCO (2003) Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi. https://ich.unesco.org/doc/src/00009-TR-PDF.pdf. (Erişim tarihi: 07 Mayıs 2018).
  • UNESCO (2011). Recommendation on the Historic Urban Landscape, including a glossary of definitions. http://portal.unesco.org. (Erişim tarihi: 15 Aralık 2018).
  • Van der Hoeven A (2018). Valuing urban heritage through participatory heritage websites: Citizen perceptions of historic urban landscapes. Space and Culture, 1–20.
  • Williams, DR, Patterson ME, Roggenbuck JW, Watson AE (1992). Beyond the commodity metaphor: Examining emotional and symbolic attachment to place. Leisure Sciences. 14: 29-46.
  • Wu T, Petriello MA (2011). Culture and biodiversity losses linked. Letters to Science. 331: 30.
  • Zube EH (1987). Perceived land use patterns and landscape values”, Landscape Ecology. 1 (1): 37-45.
APA BAYLAN E (2019). Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği. , 10 - 23. 10.29133/yyutbd.422054
Chicago BAYLAN EMEL Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği. (2019): 10 - 23. 10.29133/yyutbd.422054
MLA BAYLAN EMEL Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği. , 2019, ss.10 - 23. 10.29133/yyutbd.422054
AMA BAYLAN E Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği. . 2019; 10 - 23. 10.29133/yyutbd.422054
Vancouver BAYLAN E Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği. . 2019; 10 - 23. 10.29133/yyutbd.422054
IEEE BAYLAN E "Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği." , ss.10 - 23, 2019. 10.29133/yyutbd.422054
ISNAD BAYLAN, EMEL. "Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği". (2019), 10-23. https://doi.org/10.29133/yyutbd.422054
APA BAYLAN E (2019). Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 29(1), 10 - 23. 10.29133/yyutbd.422054
Chicago BAYLAN EMEL Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 29, no.1 (2019): 10 - 23. 10.29133/yyutbd.422054
MLA BAYLAN EMEL Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, vol.29, no.1, 2019, ss.10 - 23. 10.29133/yyutbd.422054
AMA BAYLAN E Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi. 2019; 29(1): 10 - 23. 10.29133/yyutbd.422054
Vancouver BAYLAN E Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi. 2019; 29(1): 10 - 23. 10.29133/yyutbd.422054
IEEE BAYLAN E "Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği." Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 29, ss.10 - 23, 2019. 10.29133/yyutbd.422054
ISNAD BAYLAN, EMEL. "Kültürel Peyzaj ve Yere Bağlılık: Van Kenti Örneği". Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 29/1 (2019), 10-23. https://doi.org/10.29133/yyutbd.422054