Yıl: 2021 Cilt: 22 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 491 - 515 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.21565/ozelegitimdergisi.533710

Sistematik Derleme: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan BireylerdeUygun Olan ve Olmayan Davranış Örnekleriyle Öğretim

Öz:
Sosyal beceri yetersizlikleri otizm spektrum bozukluğunun (OSB) en önemli belirtilerinden biridir ve sosyal beceri öğretim programları ile sosyal yeterliliklerin geliştirilmesi mümkündür. Bu amaçla kullanılabilecek uygulamalardan biri uygun olan ve olmayan davranış örnekleriyle öğretimdir. Uygun olan ve olmayan davranış örnekleriyle öğretim, hedef sosyal becerinin hem uygun hem de uygun olmayan şeklinin gösterildiği bir sosyal ayırt etme programıdır. Bu çalışmada uygun olan ve olmayan davranış örnekleriyle öğretime, bu öğretimin davranışsal beceri öğretiminden farklılaşan yönlerine ilişkin açıklamalarda bulunulması ve uygun olan ve olmayan davranış örnekleriyle öğretimin OSB tanısı olan bireylere sosyal becerilerin öğretimindeki etkililiğini inceleyenaraştırmaların betimsel olarak analiz edilmesi amaçlanmıştır. Belirlenen dahil etme ölçütlerini taşıyan sekiz araştırma demografik, yöntemsel ve sonuç özellikleri açısından incelenmiştir. Araştırmalarda 3-12 yaş aralığındaki zekâ düzeyleri 67-132 arasında olan katılımcılar ile çalışıldığı, rol oynama çalışmalarının uygulamanın etkili olmasında kritik bir basamak olduğu, uygulamaların OSB tanısı olan bireylere sosyal becerilerin kazandırılmasında umut vaat ettiği görülmüştür.
Anahtar Kelime:

Konular:
Sosyal > Sosyal > Eğitim, Özel
Belge Türü: Makale Makale Türü: Derleme Erişim Türü: Erişime Açık
  • Agran, M., Blanchard, C., Wehmeyer, M., & Hughes, C. (2002). Increasing the problem solving skills of students with developmental disabilities in participating in general education. Remedial and Special Education, 23(5), 279-288. doi: 10.1177/07419325020230050301
  • American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Washington, DC: American Psychiatric Association.
  • Au, A., Mountjoy, T., Leaf, J. B., Leaf, R., Taubman, M., McEachin, J., & Tsuji, K. (2016). Teaching social behaviour to individuals diagnosed with autism spectrum disorder using the cool versus not cool procedure in a small group instructional format. Journal of Intellectual and Developmental Disability, 41(2), 115-124. doi: 10.3109/13668250.2016.1149799
  • Green, G. (2001). Behavior analytic instruction for learners with autism advances in stimulus control technology. Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 16(2), 72-85. doi: 10.1177/108835760101600203
  • Gresham, F. M. (1986). Conceptual issues in the assesement of social competence in children. In P. Strain, M. Guralnick, & H. Walker (Eds.). Children’s social behavior: Development, assessment, and modification (pp. 143-179). New York, NY: Academic Press.
  • Gresham, F. M., & Elliot, S. N. (1987). The relationship between adaptive behavior and social skills: Issues in definition and assessment. The Journal of Special Education, 21, 167-181. doi: 10.1177/002246698702100115
  • Gresham, F. M., Sugai, G., & Horner, R. H. (2001). Interpreting outcomes of social skills training for students with high-incidence disabilities. Exceptional Children, 67, 331-344. doi: 10.1177/001440290106700303
  • Horner, R. H., Carr, E. G., Halle, J, McGee, G., Odom, S., & Wolery, M. (2005). The use of single subject research to identify evidence-based practice in special education. Exceptional Children, 71, 165-179. doi: 10.1177/001440290507100203
  • IQ Classification. (2020, March 21). In https://en.wikipedia.org/wiki/IQ_classification
  • Kratochwill, T. R., Hitchcock, J. H., Horner, R. H., Levin, J. R., Odom, S. L., Rindskopf, D. M., & Shadish, W. R. (2013). Single-case intervention research design standards. Remedial and Special Education, 34, 26- 38. doi: 10.1177/0741932512452794
  • Leaf, J. B., Dotson, W. H., Oppeneheim, M. L., Sheldon, J. B., & Sherman, J. A. (2010). The effectiveness of a group teaching interaction procedure for teaching social skills to young children with a pervasive developmental disorder. Research in Autism Spectrum Disorders, 4(2), 186-198. doi: 10.1016/j.rasd.2009.09.003
  • Leaf, J. B., Leaf, J. A., Milne, C., Taubman, M., Oppenheim-Leaf, M., Torres, N., … & Yoder, P. (2016). An evaluation of a behaviorally based social skills group for individuals diagnosed with autism spectrum disorder. Journal of Autism and Developmental Disorders, 7(2), 243-259. doi: 10.1007/s10803-016- 2949-4
  • *Leaf, J. A., Leaf, J. B., Milne, C., Townley-Cochran, D., Oppenheim-Leaf, M. L., Cihon, J. H., & Leaf, R. (2016). The effects of the cool versus not cool procedure to teach social game play to individuals diagnosed with autism spectrum disorder. Behavior Analysis in Practice, 9(1), 34-49. doi: 10.1007/s40617-016-0112-5
  • *Leaf, J. B., Mitchell, E., Townley-Cochran, D., McEachin, J., Taubman, M., & Leaf, R. (2016). Comparing social stories™ to cool versus not cool. Education and Treatment of Children, 39(2), 173-186. doi: 10.1353/etc.2016.0006
  • *Leaf, J. B., Taubman, M., Leaf, J. A., Dale, S., Tsuji, K., Kassardjian, A., & McEachin, J. (2015). Teaching social interaction skills using cool versus not cool. Child & Family Behavior Therapy, 37(4), 321-334. doi: 10.1080/07317107.2015.1104778
  • *Leaf, J. B., Taubman, M., Milne, C., Dale, S., Leaf, J., Townley- Cochran, D., & McEachin, J. (2016). Teaching social communication skills using a cool versus not cool procedure plus role-playing and a social skills taxonomy. Educationand Treatment of Children, 39(1), 44-63.
  • Leaf, J. B., Townley-Cochran, D., Taubman, M., Cihon, J. H., Oppenheim-Leaf, M. L., Kassardjian, A., & Pentz, T. G. (2015). The teaching interaction procedure and behavioral skills training for individuals diagnosed with autism spectrum disorder: A review and commentary. Review Journal of Autism and Developmental Disorders, 2(4), 402-413. doi: 10.1007/s40489-015-0060-y
  • *Leaf, J. B., Tsuji, K. H., Griggs, B., Edwards, A., Taubman, M., McEachin, J., & Oppenheim-Leaf, M. L. (2012). Teaching social skills to children with autism using the cool versus not cool procedure. Education and Training in Autism and Developmental Disabilities, 47(2), 165-175.
  • Milne, C. (2016). Teaching joint attention and social communication using the cool versus not cool in a large group setting (Master’s thesis, St. Cloud State University). Retrieved from https://repository.stcloudstate.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1036&context=cpcf_etds
  • *Milne, C., Leaf, J. A., Leaf, J. B., Cihon, J. H., Torres, N., Townley-Cochran, D., & Oppeheim-Leaf, M. (2017). Teaching joint attention and peer to peer communication using the cool versus not cool procedure in a large group setting. Journal of Developmental and Physical Disabilities, 29(5), 777-796.
  • Miltenberger, R. G. (2012). Behavioral skills training procedures. In R. G. Miltenberger (Ed.), Behavior modification: Principles and procedures (pp. 251-269). Belmont: Wadsworth, Cengage Learning.
  • National Autism Center. (2015). National Standards Report 2. Randolph, Massachusetts: National Autism Center.
  • National Professional Development Center on Autism Spectrum Disorders. (2014). Evidence-based practices for children, youth, and younf adults with autism spectrum disorder. Retrieved from http://autismpdc.fpg.unc.edu
  • Odom, S. L., & Strain, P. S. (2002). Evidence-based practice in early intervention/early childhood special education: Single subject design research. Journal of Early Intervention, 25(2), 151-160. doi: 10.1177/105381510202500212
  • *Olçay-Gül, S. & Vuran, S. (2019). Effectiveness of teaching social skills to individuals with autism spectrum using cool versus not cool. Education and Training in Autism and Developmental Disabilities, 54(2), 132- 146.
  • Rutherford, R., Chipman, J., Digangi, S., & Anderson, K. (1992). Teaching social skills: A practical instructional approach. Reston, VA: Exceptional Innovations.
  • Scruggs, T. E., & Mastropieri, M. A. (2001). How to summarize single participant research: Ideas and applications. Exceptionality, 9(4), 227-244. doi: 10.1207/S15327035EX0904_5
  • Sugai, G., & Lewis, T. J. (1996). Preferred and promising practices for social skills instruction. Focus on Exceptional Children, 29(4), 1-16.
  • Vuran, S. (2018). Otizm spektrum bozukluğu olan öğrenciler. A. Cavkaytar ve D. Tekin-Ersan (Ed.), Özel eğitim ve kaynaştırma [Special education and inclusion] içinde (ss. 34-55). Ankara: Eğiten Kitap.
APA VURAN S, OLCAY S (2021). Sistematik Derleme: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan BireylerdeUygun Olan ve Olmayan Davranış Örnekleriyle Öğretim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 22(2), 491 - 515. 10.21565/ozelegitimdergisi.533710
Chicago VURAN Sezgin,OLCAY Seray Sistematik Derleme: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan BireylerdeUygun Olan ve Olmayan Davranış Örnekleriyle Öğretim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi 22, no.2 (2021): 491 - 515. 10.21565/ozelegitimdergisi.533710
MLA VURAN Sezgin,OLCAY Seray Sistematik Derleme: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan BireylerdeUygun Olan ve Olmayan Davranış Örnekleriyle Öğretim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, vol.22, no.2, 2021, ss.491 - 515. 10.21565/ozelegitimdergisi.533710
AMA VURAN S,OLCAY S Sistematik Derleme: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan BireylerdeUygun Olan ve Olmayan Davranış Örnekleriyle Öğretim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 2021; 22(2): 491 - 515. 10.21565/ozelegitimdergisi.533710
Vancouver VURAN S,OLCAY S Sistematik Derleme: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan BireylerdeUygun Olan ve Olmayan Davranış Örnekleriyle Öğretim. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi. 2021; 22(2): 491 - 515. 10.21565/ozelegitimdergisi.533710
IEEE VURAN S,OLCAY S "Sistematik Derleme: Otizm Spektrum Bozukluğu Olan BireylerdeUygun Olan ve Olmayan Davranış Örnekleriyle Öğretim." Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 22, ss.491 - 515, 2021. 10.21565/ozelegitimdergisi.533710