Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması

Yıl: 2022 Cilt: 18 Sayı: 35 Sayfa Aralığı: 76 - 98 Metin Dili: Türkçe DOI: 10.14744/tasarimkuram.2022.41713 İndeks Tarihi: 08-06-2022

Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması

Öz:
Evin anlamı, bireylerin çocukluk döneminde temellenmeye başlar. Bir çocuk eve dair ilk imgelerini içinde bulunduğu fiziksel çevrenin dışında en çok, kendi yaş dönemine göre hazırlanmış resimli çocuk neşriyatı üzerinden edinir. Bu bağlamda, görsel iletişim dilinin ev imgesini temsil etme ve eve dair yeni anlamlar üretme potansiyeli olduğu düşünülmektedir. Çalışmanın amacı, çocuk dergilerindeki görsel verilerin, yayınlandıkları dönemin ev imgesini temsil etme, dönüştürme ve üretme potansiyelini anlamak ve sorgulamaktır. Bu amacın en iyi tartışılabileceği örnek, Türkiye’de çocuk dergiciliğinin yeni oluşmaya başladığı 1940’lı dönemde yayınlanmaya başlaması ve yayın akışının uzun soluklu bir şekilde devam etmesi sebebiyle 1943-1964 yılları arasında yayınlanan “Çocuk Haftası” dergisi olarak belirlenmiştir. Çocuk Haftası dergisinin kapak görsellerinin, Sixsmith’in evin anlam kategorilerine göre içerik analizi yapılmış, belirlenen kapaklar Schroeder’in görsel analiz yöntemi ile incelenmiştir. Yapılan değerlendirmeler sonucunda; Çocuk Haftası dergi kapaklarında yer alan görsel mesajların; mekânlar, nesneler ve durumlar üzerinden dönemin aile ve eğitim yapısı, çocuk ve çocukluk algısı, anne baba figürleri, kent mimarisi, evin mekânsal organizasyonu gibi konulara dair pek çok temsil oluşturduğu; dergideki görseller üzerinden Batılı, modern ve idealize edilmiş bir ev imgesinin yansıtılmaya çalışıldığı tespit edilmiştir. Görsel medya ve çocuk neşriyatının, çocuk ve yapılı çevre arasında bir ara yüz oluşturduğu; çocuğun evin ne olduğu, nelerden ve kimlerden oluştuğu, fiziksel ve sosyal yapısının nasıl olduğu, ev içi mekânsal düzenin ve evin ihtiyaçlarının neler olduğu üzerine düşünmesini sağlayarak evin anlamını kurduğu temsili dünyalar üzerinden aktarma ve ev üzerine çeşitlenen anlamlar üretme gücüne sahip olduğu anlaşılmıştır.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • Alabaş, R. (2018). “Çocuk Haftası Dergisi ve Çocuk Eğitimi Açısından İncelenmesi”. Kastamonu Eucational Journal. Vol: 26, No: 5.
  • Anday, M. C. (1992). Yiten Söz. Adam Yayınları, İstanbul.
  • Artıkoğlu, P. (2006). 1950-1970 Arası Süreçte Sosyal Yaşam ve İç Mekânın Değişenleri. İstanbul, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Sanatta Yeterlilik Tezi.
  • Asar, A. ve Yeşilyurt, E. (2017). Çocuk Haftası Dergisinin Çocuk Edebiyatı Açısından İncelenmesi. Journal of Educational Sciences. Vol. 5. sf: 296-315.
  • Assmann, J. (2018). Kültürel Bellek: Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik. Ayrıntı Yayınları.
  • Başoğlu, M. Ş. (1939). “Radyonun Sosyal Psikolojisi”. Oluş, Sayı: 4, sf: 58.
  • Batur, A. (1998). 1925-1950 Döneminde Türkiye Mimarlığı. ed. Y. Sey, 75 Yılda Değişen Kent ve Mimarlık, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, sf: 209-234.
  • Baydar Nalbantoğlu, G. (1993). “Between Civilization and Culture: Appropriation of Traditional Dwelling Forms in Early Republican Turkey”. Journal of Architectural Education (1984-), Vol. 47, No. 2, pg: 66-74.
  • Beard, R. (1969). An Outline of Piaget’s Development Psychology for Students and Teachers. Routledge & Kegan Paul. London.
  • Belge, B. (1942). “Radyo ve Gazete”. Radyo, Sayı: 4, sf: 1.
  • Bengtsson, A. (1970). Environmental Planning for Children’s Play. Praeger, New York.
  • Berger, A. A. (1995). Cultural Criticism: A Primer of Key Concepts, Sage Publications. California.
  • Botton, A. D. (2000). Mutluluğun Mimarisi. Çev. Altuğ Banu Tellioğlu, Sel Yayıncılık.
  • Bozdoğan, S. (2002). Modernizm ve Ulusun İnşası: Erken Cumhuriyet Türkiye’sinde Mimari Kültür. Metis Yayınları, İstanbul.
  • Burton, V. L. (1943). “Making Picture Books”. In Horn Book Magazine, 19. 4 sf: 228-232.
  • Çağlar, A. (2002). “A Table in Two Hands”. Fragments of Culture: The Everyday Life of Modern Turkey London: I. B. Tauris & Co. Publishers, sf: 294-307.
  • Çelik, T. (2014). Türkiye’de Çocuk Olmanın Tarihi: Doğan Kardeş Dergisi. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, Sf: 193-232.
  • Çiçek, N. (2012). Erken Cumhuriyet Döneminde Modern Çocukluk Nosyonunun Görünümleri Üzerine Bir Analiz. Mülkiye Dergisi, 39/4, sf: 69-104.
  • Doğaner, Y. (2007). Atatürk Dönemi Türkiye’sinde Sosyo- Kültürel Değişim. Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi ICANAS, 38, sf: 235-260.
  • Doonan, J. (1993). Looking at Pictures in Picturebooks. U.K.: Thimble Press.
  • Durmaz, Ömer (2008). “Grafik Sanatlar Üzerine Yazılar: Grafikler Meslek Kuruluşu Sait Maden (1)”. Grafik Tasarım Dergisi, Sayı 16, Ocak.
  • Erginbaş, D. (1961). İnsan ve Ev. İstanbul Teknik Üniversitesi.
  • Gilman, C. P. (2002). The Home: Its Work and Influence, London, Alta Mira Press.
  • Goldsack, L. (1999). “A Haven in a Heartless Home? Women and Domestic Violence”. Ideal Homes? : Social Change and Domestic Life, London: Routledge, sf: 121-132.
  • Göle, N. (1999). “Modernleşme Bağlamında İslami Kimlik Arayışı”. Türkiye’de Modernleşme ve Ulusal Kimlik, İstanbul: Tarih Vakfı Yurt Yayınları, sf:70-81.
  • Göle, N. (2010). Modern Mahrem. İstanbul: Metis Yayınları.
  • Hobsbawm, E. (1994). Kısa 20. Yüzyıl: 1914- 1991 Aşırılıklar Çağı. Londra.
  • Imrie, R. (2007). Disability, Embodiment and the Meaning of the Home. Housing Studies, Vol. 19, No. 5, sf: 745-763. 12 Nisan.
  • Karakuş, G. (2013). “Erken Modernistler ve Kare Metal”. Erken Cumhuriyet Döneminde Mobilya, Der: Umut Şumnu.
  • Koç, N. (2012). “Cumhuriyet’in İlk Yıllarında Radyo”. CTAD, Sayı 15, sf: 69-103.
  • Kümbetoğlu, B. (2020). Niteliksel Araştırmalarda Analiz. Bağlam Yayınları.
  • Levinson, S. C. (1996). Language and Space. Annual Review of Anthropology. Vol. 25, sf: 353-382.
  • Maslow, A. (1970). Motivation and Personality. New York, Harper & Row.
  • Mirşan, K. (1950). “ Türk Şehirciliği”. Arkitekt, Sayı: 219-220, sf: 74-77.
  • “Mobilya Meselesi”. (1948). Arkitekt, Sayı: 199-200, Sf: 173-177.
  • Mortaş, A. (1944). “Bir Memur Evi Projesi”. Arkitekt, Sayı: 145-146, sf: 45-46.
  • Münir, H. (1953). “’Radyonun Sesi’ Üzerine”. Radyonun Sesi, Sayı: 1, sf: 1.
  • Özer, İ. (2002). Osmanlı’dan Cumhuriyete Sosyal Yaşam. Türkler Ansiklopedisi, Cilt 14, Yeni Türkiye Yayınları, Ankara, sf:23.
  • Piaget, J. (1955). The Child’s Construction of Reality, Routledge & Kegan Paul. London.
  • Piaget, J. (2005). Çocuğun Gözüyle Dünya. Çev. Yerguz İsmail, Dost Kitabevi.
  • Piaget, J. & Inhelder B. (1967). The Child’s Conception of Space. New York: W.W. Norton and Company Inc. “Radyo ile Ders”, Hakimiyeti Milliye, Ocak 1930.
  • Reuter, E. (1943). “Kasabalarımız”. Arkitekt, Sayı: 137-138. Sf: 121-126.
  • Schroeder, J. (2006). “Critical Visual Analysis”. Handbook of Qualitative Research Methods in Marketing.
  • Sebba, R. ve Churchman, A. (1986). “ The Uniqueness of the Home”. Arch. & Comport./Arch. & Behav., Vol. 3, n.1, sf: 7-24.
  • Sixsmith, J. (1986). The Meaning of Home: An Exploratory Study of Environmental Experience. Journal of Environmental Psychology, Vol.6, sf: 281-298.
  • Sözen, M. (1984). Cumhuriyet Dönemi Türk Mimarlığı, 1923-1983. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara, sf: 378.
  • Şahin, G. (2014). “Turkish Studies.” Okul Öncesi Çocuk Kitaplarında Görsel Bir Uyaran Olarak Resim, 9/3, Sf: 1311.
  • Şahin, K. (1985). Çocuğun “Yasaklı” Mekânı Üzerine Notlar. Mimarlık 84/9, Sf: 24.
  • Şimşek, H. (2001). XIX. Yüzyıl Çocuk Dergiciliği ve Eğitsel İşlevleri Üzerine. Milli Eğitim Dergisi, Temmuz, Ağustos, Eylül 2001, Sayı 151.
  • Şumnu, U. (2013). “Modern Mekânda Oturmak”. Erken Cumhuriyet Döneminde Mobilya, Der: Umut Şumnu.
  • Şumnu, U. (2018). Mimarlar ve Apartmanları: Ankara’da Konut ve Barınma Kültüründen Örnekler. Kitap Yayınevi.
  • Taburoğlu, Ö. (2013). Resim, Söz ve Yazı: İmge Yaratmanın ve Bozmanın Yolları. Doğu Batı Yayıncılık.
  • Talen E. & Coffindaffer M. (1999). “The Utopianism of Children: An Emprical Study of Children’s Neighborhood Design Preferences”. Journal of Planning Education and Research, No. 18, pg: 321-331.
  • Tanpınar, A. H. (1985). Beş Şehir. Milli Eğitim Basımevi, İstanbul.
  • Tanyeli, U. (2004). İstanbul 1900-2000 Konutu ve Modernleşmeyi Metropolden Okumak. İstanbul: Akın Nalça Kitapları.
  • Tanyeli, U. (2018). “18. Yüzyıldan Bu Yana İstanbul’da Modern Ailenin ve Evin Doğuşu”. Ev ve Mimari, 07 Nisan, İstanbul.
  • Tekeli, İ. (2012) Türkiye’de Yaşamda ve Yazında Konutun Öyküsü. İstanbul, Tarih Vakfı Yurt Yayınları.
  • Tör, V. N. (1942). “Radyonun Büyüsü”. Radyo, Sayı: 4, sf: 15.
  • Uzunarslan, H. Ş. (2013). “Erken Cumhuriyetin Mobilyaları”, Erken Cumhuriyet Döneminde Mobilya, Der: Umut Şumnu.
  • Wolfe, M. ve Proshansky, H. (1974). The Physical Setting as a Factor in Group Function and Process. Designing for Human Behaviour.
  • Yaman, Z. Y. (2006). “Bauhaus ve Söylemleştirilen İç Mekân Anlayışı: Yeni Yaşam, Yeni Dekorasyon, Yeni Mobilya”. Erken Cumhuriyet Döneminde Mobilya, Der: Umut Şumnu.
  • Yılar, Ö. (2010). “Çocuk Yayınları”. Çocuk Edebiyatı, Pegem Akademi Yayınları, Ankara, Sf: 38-50.
  • İnternet Kaynakları
  • URL-1: https://tr.pinterest.com/pin/16747829835875583/
  • URL-2: https://nl.pinterest.com/pin/764626842961029288/
  • URL-3: https://tr.pinterest.com/pin/136233957450475648/ URL-4: https://www.pamono.com/
  • art-deco-armchair-by-jindrich-halabala-1930s
  • URL-5: https://www.walmart.com/ip/Subrtex-Stretch-1- Piece-Pleated-Ruffled-Skirt-Wingback-Chair- Slipcover-Celadon/590784371?selected=true
  • URL-6: https://www.chairish.com/ product/2802369/hancock-moore-plaid-print-up- holstered-wing-chair URL-7: https://antykiko- neser.pl/en/5024a/an-antique-rug-type-armcha- ir-from-the-1930s-after-renovation
  • URL-8:https://antykikoneser.pl/en/5017/art-deco-round-tab- le-poland-around-1940-after-renovation https:// br.pinterest.com/pin/165648092519460804/
  • URL-9: https://www.christies.com/lot/lot-a-french-giltwo- od-centre-table-of-louis6047543/?from=- salesummary&intObjectID=6047543&lid=1
  • URL-10: https://www.ebay.com/itm/Stickley-Cherry- Valley-Vintage-Round-Pedestal-Side- Table-/164446150575
  • URL-11: https://tr.pinterest.com/pin/468304061226035620/
  • URL-12: “Reklamlar”. (1943). Arkitekt. Sayı: 135-136.
  • URL-13: “Reklamlar”. (1943). Arkitekt. Sayı: 135-136.
  • URL-14: https://tr.pinterest.com/pin/70157706667489332/
  • URL-15: https://tr.pinterest.com/ pin/461548661781361368/
  • URL-16: https://www.pinterest.ru/pin/7318418119010444/
  • URL-17: https://www.atticpaper.com/proddetail. php?prod=1940-sos-scouring-pads-ad
  • URL-18: http://neatdesigns. net/35-extremely-sexist-ads-that-you-should-see/
  • URL-19: https://tr.pinterest.com/pin/172684966938864422/
  • URL-20: https://www.flickriver.com/photos/159358942@ N07/48973039492/
  • URL-21: http://neatdesigns. net/35-extremely-sexist-ads-that-you-should-see/
  • URL-22: https://tr.pinterest.com/pin/69524387973282466/
  • URL-23: https://tr.pinterest.com/pin/28851253843030216/
  • URL-24: https://tr.pinterest.com/pin/145733737911737410/
  • URL-25: https://tr.pinterest.com/pin/140807925822800158/
  • URL-26: https://i1.wp.com/www.historybyzim.com/ wp-content/uploads/2014/01/cellophane-combo. jpg
  • URL-27: https://teamjimmyjoe.com/2015/02/32-vintage-a- ds-disturbingly-creepy-kids-products/
  • URL-28: http://neatdesigns. net/35-extremely-sexist-ads-that-you-should-see
APA TÜRKOĞLU N (2022). Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması. , 76 - 98. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
Chicago TÜRKOĞLU Nur Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması. (2022): 76 - 98. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
MLA TÜRKOĞLU Nur Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması. , 2022, ss.76 - 98. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
AMA TÜRKOĞLU N Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması. . 2022; 76 - 98. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
Vancouver TÜRKOĞLU N Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması. . 2022; 76 - 98. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
IEEE TÜRKOĞLU N "Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması." , ss.76 - 98, 2022. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
ISNAD TÜRKOĞLU, Nur. "Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması". (2022), 76-98. https://doi.org/10.14744/tasarimkuram.2022.41713
APA TÜRKOĞLU N (2022). Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması. Tasarım+Kuram, 18(35), 76 - 98. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
Chicago TÜRKOĞLU Nur Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması. Tasarım+Kuram 18, no.35 (2022): 76 - 98. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
MLA TÜRKOĞLU Nur Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması. Tasarım+Kuram, vol.18, no.35, 2022, ss.76 - 98. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
AMA TÜRKOĞLU N Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması. Tasarım+Kuram. 2022; 18(35): 76 - 98. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
Vancouver TÜRKOĞLU N Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması. Tasarım+Kuram. 2022; 18(35): 76 - 98. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
IEEE TÜRKOĞLU N "Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması." Tasarım+Kuram, 18, ss.76 - 98, 2022. 10.14744/tasarimkuram.2022.41713
ISNAD TÜRKOĞLU, Nur. "Evin Anlam ve Temsiliyetinin Erken Cumhuriyet Dönemi Dergilerinden “Çocuk Haftası” (1943-1964) Dergi Kapakları Üzerinden Okunması". Tasarım+Kuram 18/35 (2022), 76-98. https://doi.org/10.14744/tasarimkuram.2022.41713