Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi

13 8

Proje Grubu: TOVAG Sayfa Sayısı: 54 Proje No: 114O860 Proje Bitiş Tarihi: 01.11.2016 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 04-10-2019

Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi

Öz:
Clostridium difficile, gram (+), anaerob, sporlu, çomak şeklinde bir bakteri olup özellikle hastane kaynaklı olan etken, uzun süreli antibiyotik kullanımı sonucunda psödomembranoz kolit, toksik megakolon, intestinal perforasyon ve diareye sebep olmaktadır. Bakterinin virülansı sahip olduğu toksinlerden (enterotoksin ve sitotoksin) kaynaklanmaktadır. Etken hastanelerden başka toprakta, suda, su ürünlerinde, kasaplık hayvanlarda ve kanatlılarda tespit edilmiştir. Bu gıdalar, C. difficile için potansiyel yeni rezervuarlar olarak tanımlanmakta ve bu gıdaların tüketimi sonucu insanlarda bahsedilen hastalık tablolarının şekillenmesine sebebiyet vermektedir. Özellikle son yıllarda insanlardan izole edilen C.difficile suşlarının besi hayvanlarında da saptanması bu etkenin halk sağlığı yönünden ciddi bir risk oluşturabileceği kaygısını doğurmuştur. Bu bilgiler doğrultusunda, bu projede kasaplık ve kanatlı hayvan karkaslarına ait örneklerde C. difficile varlığı araştırılarak, kültürel ve moleküler yöntemlerle tespit edilmiş olan C. difficile varlığının antibiyotik duyarlılık profilinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu doğrultuda, kasaplık büyükbaş, küçükbaş ve kanatlı karkaslarından alınan numunelerde klasik kültürel yöntemlerle etken tespiti yapılmış, şüpheli bulunan koloniler moleküler teknikler kullanılarak doğrulanmıştır. Bu doğrulama sonucunda, C. difficile olduğu belirlenen kolonilerin toksin oluşturma kabiliyetleri saptanarak, antibiyotik duyarlılık testleri ile etkenin çeşitli antibiyotiklere karşı olan duyarlılığı tespit edilmiştir. Bu amaçla, 247 adet büyükbaş, 308 adet küçükbaş ve 185 adet kanatlı karkası olmak üzere toplam 740 adet örnek incelenmiştir. İncelenen bu örneklerden 83 (%33,6) adet büyükbaş, 78 (%25,3) adet küçükbaş ve 69 (%37,3) adet kanatlı karkasından etken izole edilmiş olup, toplamda 230 (%31,1) adet karkas örneği C. difficile pozitif olarak tespit edilmiştir. Elde edilen C.difficile izolatlarının antibiyotik duyarlılıkları değerlendirildiğinde, genel olarak etkenin başta amokisilin-klavulanik aside (%99,1), vankomisine (%97,0) ve tetrasikline (%97,0) oldukça duyarlı olduğu, buna karşın sefotaksime (%97,4) ve imipeneme (%87,8) ise direnç gösterdiği tespit edilmiştir. Bu çalışma, ülkemizdeki kasaplık ve kanatlı hayvanlarda C.difficile varlığı ile ilgili mevcut durumun ortaya konması ve dünya literatürüne bilgi sağlanması anlamında ilk detaylı çalışmadır. C.difficile suşlarının büyükbaş ve küçükbaş kasaplık hayvan karkaslarından izole edilmesi, bu hayvanların ve dolayısıyla bunlardan elde edilen hayvansal kökenli gıdaların C.difficile için potansiyel yeni bir rezervuar olabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelime: ELISA PCR Kanatlı Kasaplık Hayvan C.difficile

Konular: Gıda Bilimi ve Teknolojisi
Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • Akan, E. 1993. Clostridium difficile. Tıbbi Mikrobiyoloji (2.Baskı), İzmir: Saray Medikal Yayıncılık.
  • al Saif, N., Brazier, J.S. 1996. “The distribution of Clostridium difficile in the environment of South Wales”, J Med Microbiol, 45, 133–137.
  • Åkerlund, T., Persson, I., Unemo M., Noren, T., Svenungsson, B., Wullt, M., Burman, L.G. 2008. “Increased Sporulation Rate of Epidemic Clostridium difficile Type 027/NAP1”, Journal of Clinical Microbiology, 46(4), 1530–1533.
  • Allen, S.D., Emery, C.L., Lyerly, D.M. 2003. Sayfa 835-856 Manual of clinical microbiology. Editör: Murray, P.R., Baron, E.J., Jorgensen, J.H., Pfaller, M.A., Yolken, R.H. 8th ed. American Society for Microbiology, Washington, D.C.
  • Ananthakrishnan, A.N. 2011. “Clostridium difficile infection: epidemiology, risk factors and management”, Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 8(1), 17-26.
  • Ardıç, N. 2004. “Clostridium difficile enfeksiyonunun laboratuar tanısında sorunlar”, Klinik Dergisi, 17(3), 142-145.
  • Aspevall, O., Lundberg, A., Burman, L.G., Akerlund, T., Svenungsson, B., 2006. ” Antimicrobial susceptibility pattern of Clostridium difficile and its relation to PCR Ribotypes in a Swedish university hospital” , Antimicrobial Agents Chemotheraphy, 50, 1890–1892.
  • Avbersek, J., Janezic, S, Pate, M., Rupnik, M., Zidaric, V., Logar, K., Vengust, M., Zemljic, M., Pirs, T., Ocepek, M. 2009. “Diversity of Clostridium difficile in pigs and other animals in Slovenia”, Anaerobe 15, 252–255.
  • Aygün, G., Aslan, M., Yaflar, H., Altafl, K. 2002.” Hastanede yatarken gelişen ishal olgularında Clostridium difficile toksin A+B araştırılması”, ANKEM Dergisi, 16, 82.
  • Bakri, M.M., Brown, D.J., Butcher, J.P., Sutherland, A.D. 2009. “Clostridium difficile in ready- to eat salads Scotland”, Emerging Infectious Diseases, 15(5), 817-818.
  • Bakri, M. 2016. “Prevalence of Clostridium difficile in raw cow, sheep, and goat meat in Jazan, Saudi Arabia” , Saudi Journal of Biological Sciences, Basım Aşamasında.
  • Barbut, F., Petit, J.C. 2001. “Epidemiology of Clostridium difficile-associated infections”, Clinical Microbiology and Infection, 7(8), 405-410.
  • Bisharaa, J., Bloch, Y., Garty, M., Behor, J., Samrac, Z. 2006. “Antimicrobial resistance of Clostridium difficile isolates in a tertiary medical center, Israil”, Diagnostic Microbiology and Infectious Disease, 54, 141–144.
  • Blanco, J.L., Álvarez-Pérez, S., García, M.E. 2013. “Is the prevalence of Clostridium difficile in animals underestimated?”, The Veterinary Journal, 197, 694-698.
  • Borriello, S.P. 1998. “Pathogenesis of Clostridium difficile infection”, Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 4, 113-119.
  • Bourgault, A.M., Lamothe, F., Loo, V.G., Poirier, L., CDAD-CSI Study Group. 2006. “In vitro susceptibility of Clostridium difficile clinical isolates from a multi institutional outbreak in Southern Quebec, Canada”, Antimicrobial Agents Chemotheraphy, 50(10), 3473–3475.
  • Brazier, J.S., Fawley, W., Freeman, J.,Wilcox, M.H. 2001. “ Reduced susceptibility of Clostridium difficile to metronidazole” , J. Antimicrob. Chemother., 48, 741–742.
  • Buyukbaba Boral, Ö. 2002. “Clostridium difficile infeksiyonu ön Tanılı Hastaların Dışkı örneklerinde Toksin A ve B’nin Belirlenme sıklığı”, Turk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi, 32 (3- 4), 220-224.
  • Carlos, Q.G., Michael, R.M., Pablo, V., Maria del Mar, G.C., Cesar, R., Evelyn, R.C. 2013. “Isolation of a toxigenic and clinical genotype of C.difficile in retail meats in Costarica”, Journal of Food Protection, 2, 348-351.
  • CLSI. 2013. Methods for Antimicrobial Susceptibility Testing of Anaerobic Bacteria; Approved Standard (Eighth Edition). CLSI document M11-A8. Wayne, PA: Clinical and Laboratory Standards Institute.
  • Curry, S. 2010. “Clostridium difficile”, Clinics in Laboratory Medicine,30, 329–342. De Boer, E., Zwartkruis-Nahuis, A., Heuvelink, A.E., Hurmanus, C., Kuijper, E.J. 2011. “Prevalance of Clostridium difficile in retailed meat in the Netherlands”, International Journal of Food Microbiology, 144, 561-564.
  • Deng, K., Plaza-Garrido, A., Torres, J.A., Paredes-Sabja, D. 2015. “Survival of Clostridium difficile spores at low temperatures” , Food Microbiology, 46, 218-221.
  • Deniz, R., Ulger, N., Aksu, B., Karavuş, M., Söyletir, G. 2011. “Investigation of toxin genes of Clostridium difficile strains isolated from hospitalized patients with diarrhoea at Marmara University Hospital”, Mikrobiyoloji Bulteni, 45(1), 1-10.
  • Drudy, D., Fanning, S., Kyne, L. 2007. “Toxin A-negative, toxin B-positive Clostridium difficile”, International Journal of Infectious Diseases, 11, 5-10.
  • Drummond, L.J., McCoubrey, J., Smith, D.G., Starr, G., Poxton, J.M., 2003. “ Changes in sensitivity patterns to selected antibiotics in Clostridium difficile in geriatric in-patients over an 18-month period” , Journal of Medical Microbiology, 52, 259–263.
  • Esfandiari, Z., Weese, J.S., Ezzatpanah, H., Jalali, M., Chamani, M. 2014. “Occurrence of Clostridium difficile in seasoned hamburgers and seven processing plants in Iran” , BMC Microbiol, 14, 283.
  • European Committee for Antimicrobial Susceptibility Testing (EUCAST). EUCAST clinical breakpoint Table v. 2.0. p. 62. http://www.eucast.org/clinical_breakpoints /
  • EU COMMISSION DECISION (2001/471/EC). 2001. “Laying down rules for the regular checks on the general hygiene carried out by the operators in establishments according to Directive 64/433/EEC on health conditions for the production and marketing of fresh meat and Directive 71/118/EEC on health problems affecting the production and placing on the market of fresh poultry meat. Official Journal of the European Communities.
  • Farrell, R.J., La Mont, J.T. 2000. Sayfa 109-123. C.difficile. Pathogenesis and Clinical Manifestations of Clostridium difficile Diarrhea and Colitis. Editör: Aktories, K., Wilkins T.D. Germany: Springer.
  • Ferreira, C.E.A., Nakano, V., Avila-Campos, M.J. 2004. “ Cytotoxicity and antimicrobial susceptibility of Clostridium difficile isolated from hospitalized children with acute diarrhea” , Anaerobe 10, 171–177.
  • Freeman, J., Bauer, M.P., Baines, S.D., Cover, J., Fawley, W.N., Goorhuis, B., Kuijper, E.J., Wilcox, M.H. 2010. “The changing epidemiology of Clostridium difficile infections”, Clinical Microbiology Reviews, 23(3), 529-49.
  • FSIS, 2014. “Isolation And Identification of Salmonella From Meat, Poultry, Pasteurized Egg, and Catfish Products and Carcass and Environmental Sponges” , Laboratory Guidebook MLG 4.08.
  • Gravel, D., Miller, M., Simor, A., Taylor, G., Gardam, M., McGeer, A., Hutchinson, J., Moore, D., Kelly, S., Boyd, D., Mulvey, M. 2009. “Canadian Nosocomial Infection Surveillance Program. Health care-associated Clostridium difficile infection in adults admitted to acute care hospitals in Canada: a Canadian Nosocomial Infection Surveillance Program Study”, Clinical Infectious Disease, 48(5), 568-76.
  • Guran, H.S., Ilhak, O.I. 2015. “Clostridium difficile in retail chicken meat parts and liver in the Eastern Region of Turkey.” , Journal of Consumer Protection and Food Safety, 10, 359-364.
  • Harvey, R.B., Norman, K.N., Andrews, K., Hume, M.E., Scanlan, C.M., Hardin, M.D., Scott, H.M. 2011a. “Clostridium difficile in retail meat and processing plants in Texas”, Journal of Veterinary Diagnostic Investigation, 23(4), 807 – 811.
  • Harvey, R.B., Norman, K.N., Andrews, K., Norby, B., Hume, M.E., Scanlan, C.M., Anderson, R.C., Nisbet, D.J. 2011b. “Clostridium difficile in poultry and poultry meat”, Foodborne Pathogens and Disease, 8(12), 1321 – 1323.
  • Hawken, P., Weese, J.S., Friendship, R., Warriner, K. 2013. “Carriage and dissemination of Clostridium difficile and methicillin resistant Staphylococcus aureus in pork processing” , Food Control, 31, 433-437.
  • Hopman, N.E.M., Oorburg, D., Sanders, I., Kuijper, E.J., Lipman, L.J.A. 2011. “High occurrence of various Clostridium difficile PCR ribotypes in pigs arriving at the slaughterhouse”, Veterinary Quarterly, 31(4), 179–181.
  • Huang, H., Wu, S., Wang, M., Zhang, Y., Fang, H., Palmgren, A.C., Weintraub, A., Nord, C.E. 2009. “Clostridium difficile infections in a Shanghai hospital: antimicrobial resistance, toxin profiles and ribotypes”, International Journal of Antimicrobial Agents, 33, 339–342.
  • Jamal, W.Y., Mokaddas, M., Verghese, T.L., Rotimi, V.O. 2002. “ In vitro activity of 15 antimicrobial agents clinical isolates of Clostridium difficile in Kuwait” , International Journal of Antimicrobial Agents, 20, 270–274.
  • John, R., Brazier, J.S. 2005. “Antimicrobial susceptibility of polymerase chain reaction ribotypes of Clostridium difficile commonly isolated from symptomatic hospital patients in the UK.” , J. Hosp. Infect., 61, 11–14.
  • Johnson, S. 2009. “Recurrent Clostridium difficile infection: a review of risk factors, treatments, and outcomes”, Journal of Infection, 58(6), 403-10.
  • Jöbstl, M., Heuberger, S., Indra, A., Nepf, R., Köfer, J., Wagner, M. 2010. “Clostridium difficile in raw products of animal origin”, International Journal of Food Microbiology, 138(1-2),172- 175.
  • Kılıç, A. 2013. “Clostridium difficile infection: epidemiology, risk factors, pathogenesis, clinical features, diagnosis and therapy”, Mikrobiyoloji Bülteni, 47(3), 556-66.
  • Keel, K., Brazier, J.S., Post, K.W., Weese, S., Songer, J.G. 2007. “Prevalence of PCR ribotypes among Clostridium difficile isolates from pigs, calves and other species”, Journal of Clinical Microbiology, 45(6), 1963-64.
  • Keessen, E.C., van den Berkt, A.J., Haasjes, N.H., Hermanus, C., Kuijper, E.J., Lipman, L.J.A. 2011. “The relation between farm specific factors and prevalence of Clostridium difficile in slaughter pigs”, Veterinary Microbiology, 154, 130-134.
  • Kuijper, E.J, van Dissel J.T., Wilcox M.H. 2007. “Clostridium difficile: changing epidemiology and new treatment options”, Current Opinion in Infectious Diseases, 20(4), 376–383.
  • Kuipers, E.J., Surawicz, C.M. 2008. “Clostridium difficile infection”, Lancet, 371(9623), 1486- 8.
  • Leclair, M.A., Allard, C, Lesur, O., Pépin, J. 2010. “Clostridium difficile infection in the intensive care unit”, Journal of Intensive Care Medicine, 25(1), 23-30.
  • Legoh, G.N., Sosrosumihardjo, R. 2006. “Laboratorium Diagnosis of Clostridium difficile Infection”, The Indonesian Journal of Gastroenterology, Hepatology, and Digestive Endoscopy, 7(2), 46 – 50.
  • Lemee, L., Dhalliun, A., Testelin, S., Mattrat, M.A., Maillard, K., Lemeland, J.F., Pons, J.L. 2004. “Multiplex PCR targeting tpi (triose phosphate isomerase), tcdA (Toxin A), and tcdB (Toxin B) genes for toxigenic culture of Clostridium difficile”, Journal of Clinical Microbiology, 42(12), 5710-5714.
  • Letournel-Glomaud, C., Houssaye, S., Milhaiha, L., Ghnassia, J.C. 2003. “E-test antibiotics susceptibility of strict anaerobic bacteria” , Anaerobe, 9, 281–284.
  • Limbago, B., Thompson, A.D., Greene, S.A., MacCannell, D., MacGowan, C.E., Jolbitado, B., Hardin, H.D., Estes, S.R., Weese, J.S., Songer, J.G., Gould, L.H. 2012.” Development of a consensus method for culture of Clostridium difficile from meat and its use in a survey of U.S. retail meats”, Food Microbiology, 32, 448-451.
  • Martin, H.,Willey, B., Low, D.E., Staempfli, H.R., McGeer, A., Boerlin, P., Mulvey, M.,Weese, J.S. 2008. “ Characterization of Clostridium difficile strains isolated from patients In Ontario, Canada, from 2004–2006” , Journal of Clinical Microbiology, 46, 2999–3004.
  • McCollum, D.L., Rodriguez, J.M. 2012. “Detection, treatment, and prevention of Clostridium difficile infection”, Clinical Gastroenterology and Hepatology, 10(6), 581-92.
  • Metcalf, D., Avery, B.P., Janecko, N., Matic, N., Reid-Smith, R., Weese, J.S. 2011. “Clostridium difficile in seafood and fish”, Anaerob, 17, 85-86.
  • Metcalf, D.S., Costa, M.C., Dew, W.M.V., Weese, J.S. 2010. “Clostridium difficile in vegetables, Canada”, Letters in Applied Microbiology, 51, 600–602.
  • Mikolajczyk, F.M., Martirosian, G., Tang, Y.J., Silva, J. 1997. “Genotyping of Clostridium difficile isolates from a hospital in Warsaw: A Preliminary Study”, International Journal of Infectious Diseases, 2, 88-90.
  • Mooyottu, S., Flock, G., Kollanoor-Johny, A., Upadhyaya, I., Jayarao, B., Venkitanayaranan, K. 2015. “Characterization of a multidrug resistant C. difficile meat isolate” , International Journal of Food Microbiology, 192, 111-116.
  • Murray, P.R., Rosenthal, K.S., Pfaller, M.A. 2005. Medical Microbiology. (5. Ed.). Philadelphia: Elsevier.
  • Mutlu, E., Wroe, A.J., Sanchez-Hurtado, K., Brazier, J.S., Poxton, I.R. 2007. “Molecular characterization and antimicrobial susceptibility patterns of Clostridium difficile strains isolated from hospitals in south-east Scotland”, Journal of Medical Microbiology, 56, 921–929.
  • Norman, K.N., Harvey, R.B., Andrews, K., Hume, M.E., Callaway, T.R., Anderson, R.C. Nisbet, D.J. 2014. “Survey of Clostridium difficile in retail seafood in College Station, Texas”, Food Additives & Contaminants: Part A, (Published online: 30 Apr 2014 - In press).
  • Pasquale, V., Romano, V., Rupnik, M., Capuano, F., Bove, D., Aliberti, F., Krovacek, K., Dumontet, S. 2012. “Occurrence of toxigenic Clostridium difficile in edible bivalve molluscs”, Food Microbiology, 31, 309-312.
  • Pasquale, V., Romano, V.J., Rupnik, M., Dumontet, S., Ci_znár, I., Aliberti, F., Mauri, F., Saggiomo, V., Krovacek, K. 2011. “Isolation and characterization of Clostridium difficile from shellfish and marine environments”, Folia Microbiologica, 56(5), 431-437.
  • Pelaez, T., Alcala, L., Alonso, R., Rodriguez-Creixems, M., Garcia-Lechuz, J.M., Bouza, E. 2002. “Reassessment of Clostridium difficile susceptibility to metronidazole and vancomycin”, Antimicrobial Agents and Chemotherapy, 46, 1647-1650.
  • Pelaez, T., Alcalá, L., Blanco, J.L., Álvarez-Pérez, S., Marín, M., Martín-López, A., Catalán, P., Reigadas, E., . García, M.E., Bouza, E. 2013. “Characterization of swine isolates of Clostridium difficile in Spain: A potential source of epidemic multidrug resistant strains? ”, Anaerobe, 22, 45-49.
  • Pituch, H., Obuch-Woszczatynski, P., Wultanska, D., Meisel-Mikolajczyk, F., Luczak, M. 2005. “ A survey of metronidazole and vancomycin resistance in strains of Clostridium difficile isolated in Warsaw, Poland” , Anaerobe 11, 197–199.
  • Pothoulakis, C., LaMont, J.T. 1993. “Clostridium difficile colitis and diarrhea”, Gastroenterology Clinics of North America, 22(3), 623-637.
  • Poxton, I.R., McCoubrey, J., Blair, G. 2001. “The pathogenicity of Clostridium difficile”, Clin Microbiol Infect, 7, 421-427.
  • Rahimi, E., Jalali, M., Weese, J.S. 2014. “Prevalence of Clostridium difficile in raw beef, cow, sheep, goat, camel and buffalo meat in Iran”, BMC Public Health, 14, 119.
  • Rahimi, E., Afzali, Z.S., Baghbadorani, Z.T. 2015. “ Clostridium difficile in ready-to-eat foods in Isfahan and Shahrekord, Iran ” , Asian Pacific Journal of Tropical Biomedicine, 5(2), 128- 131.
  • Rattanaumpawan, P.,Morales, K.H., Binkley, S., Synnestvedt,M.,Weiner, M.G., Gasnik, L.B., Fishman, N.O., Lautenbach, E. 2011. “ Cumulative incidence of and risk factors for unnecessary use of double anaerobic coverage therapy” , SHEA 2011 Annual Scientific Meeting, April 1–4, Dallas, TX (Abstract 374).
  • Rodriguez, C., Avesani, V., Van Broeck, J., Taminiau, B., Delmée, M., Daube, G. 2013.” Presence of Clostridium difficile in pigs and cattle intestinal contents and carcass contamination at the slaughterhouse in Belgium”, International Journal of Food Microbiology, 166, 256-262.
  • Rodriguez, C., Taminiau B., Avesani, V., Van Broeck, J., Delmée, M., Daube, G. 2014. “Multilocus sequence typing analysis and antibiotic resistance of Clostridium difficile strains isolated from retail meat and humans in Belgium”, Food Microbiology, 42, 166-171.
  • Rodriguez, C., Taminiau, B., Van Broeck, J., Avesani, V., Delmée, M., Daube G. 2012. “Clostridium difficile in young farm animals and slaughter animals in Belgium”, Anaerobe, 18, 621-625.
  • Rodriguez-Palacios, A., Reid-Smith, R.J., Staempfli, H.R., Daignault, D., Janecko, N., Avery, B.P., Martin, H., Thompson, A.D., McDonald, L.C., Limbago, B., Weese, J.S. 2009. “Possible seasonality of Clostridium difficile in retail meat Canada”, Emerging Infectious Diseases,15(5), 802-805.
  • Rodriguez-Palacios, A., Staempfli, H.R., Duffield, T., Weese, J.S. 2007. “Clostridium difficile in retail ground meat Canada”, Emerging Infectious Diseases, 13(3), 485-487.
  • Rodriguez-Palacios, A., Borgmann, S., Kline, T.R., LeJeune, T.J. 2013. “Clostridium difficile in foods and animals: history and measures to reduce exposure”, Animal Health Research Reviews, Cambridge University Press, 1 – 19. DOI:10.1017/S1466252312000229.
  • Rodriguez-Palacios, A., Reid-Smith, R.J., Staempfli, H.R., Weese, J.S. 2010. “Clostridium difficile survives minimal temperature recommended for cooking ground meats”, Anaerobe, 16, 540-542.
  • Romano, V., Albanese, F., Dumontet, S., Krovacek, K., Petrini, O., Pasquale, V. 2012. “Prevalence and Genotypic Characterization of Clostridium difficile From Ruminants in Switzerland”, Zoonoses and Public Health, 59, 545–548.
  • Salnikova, M.S., Joshi, S.B., Rytting, J.H., Warny, M., Middaugh, C.R. 2008. “Physical Characterization of Clostridium difficile Toxins and Toxoids: Effect of the Formaldehyde Crosslinking on Thermal Stability”, Journal of Pharmaceutical Sciences, 97(9), 3735 – 3752.
  • Simango, C., Mwakurudza, S. 2008. “Clostridium difficile in broiler chickens sold at market places in Zimbabwe and their antimicrobial susceptibility.” , International Journal of Food Microbiology, 124, 268-270.
  • Simor, A.E. 2010. “Diagnosis, management, and prevention of Clostridium difficile infection in long-term care facilities: a review”, Journal of the American Geriatrics Society, 58(8), 1556-64.
  • Songer, J.G., Trinh, H.T., Killgore, G.E., Thompson, A.D., McDonald, L.C., Limbago, B.M. 2009. “Clostridium difficile in Retail meat products USA”, Emerging Infectious Diseases, 15(5), 819-821.
  • Songer, J.G. 2004. “The emergence of Clostridium difficile as a pathogen of food animals”, Animal Health Research Reviews, 5(2), 321-326.
  • Spencer, R.C. 1998. “The role of antimicrobial agents in the aetiology of Clostridium difficile- associated disease”, Journal of Antimicrobial Chemotherapy, 41, 21-7.
  • Stubbs, S., Rupnik, M., Gibert, M., Brazier, J., Duerden, B., Popoff, M. 2000. “ Production of actin-specific ADP-ribosyltransferase (binary toxin) by strains of Clostridium difficile” , FEMS Microbiology Letters, 186, 307–312.
  • Susick, E.K., Putnam, M., Bermudez, D.M., Thakur, S. 2012. “Longitudinal study comparing the dynamics of Clostridium difficile in conventional and antimicrobial free pigs at farm and slaughter”, Veterinary Microbiology, 157, 172 -178.
  • Theilman, N.M. 2000. Antibiotic associated colitis. Principles and Practice of Infectious Diseases (5th ed). Philadelphia: Churchill Livingstone.
  • Thitaram, S.N., Frank, J.F., Siragusa, G.R., Bailey, J.S., Dargatz, D.A., Lombart, J.E., Haley, C.A., Lyon, S.A., Fedorka-Cray, P.J. 2016. “Antimicrobial susceptibility of Clostridium difficile isolated from food animals on farms” , International Journal of Food Microbiology, 227, 1-5.
  • Troiano, T., Harmanus, C., Sanders, I.M.J.G., Pasquale, V., Dumontet, S., Capuano, F., Romano, V., Kuijper, E.J. 2015. “Toxigenic Clostridium difficile PCR ribotypes in edible marine bivalve molluscs in Italy.” , International Journal of Food Microbiology, 208, 30-34.
  • Weese, J., Scott Brent, P., Avery, J. Rousseau, and Richard J. Reid-Smith. 2009. “Detection and enumeration of Clostridium difficile spores in retail beef and pork”, Applied and Environmental Microbiology, 75(15), 5009–5011.
  • Weese, J.S., Reid-Smith, R.J., Avery, B.P., Rousseau, J. 2010. “Detection and characterization of Clostridium difficile in retail chicken”, Letters in Applied Microbiology, 50, 362–365
  • Wong, S.S., Woo, P.C., Luk, W.K., Yuen, K.Y. 1999. “Susceptibility testing of Clostridium difficile against metronidazole and vancomycin by disk diffusion and Etest”, Diagnostic Microbiology and Infectious Disease, 34(1), 1–6.
  • Yassin, S.F., Young-Fadok, T.M., Zein, N.N., Pardi, D.S. 2001. “Clostridium difficile-associated diarrhea and colitis. Mayo Clinic Proceedings, 76, 725-730.
  • Yıldız, F., Gücükoğlu, A. 2012. “Clostridium difficile ve gıda güvenliği açısından önemi”, Elektronik Miktobiyoloji Dergisi TR, 10(1), 22 -29.
  • Yılmaz, G.R., Çevik, M.A, Ünal, S. 2000. “Saccharomyces boulardii”, Flora, 5, 3-28.
  • Zeisera, J.J., Klodmannb, J., Braunb, H.P., Gerharda, R., Justa, I., Picha, A. 2011. “Effects of Clostridium difficile Toxin A on the proteome of colonocytes studied by differential 2D electrophoresis”, Journal of Proteomics, 75, 469-479.
  • Zidaric, V., Zemljic, M., Janezic, S., Kocuvan, A.,Rupnik, M. 2008. “High diversity of Clostridium difficile genotypes isolated from a single poultry farm producing replacement laying hens” , Anaerobe, 14, 325-327.
APA HAMPIKYAN H, MURATOĞLU K, BİNGÖL E, CETIN O, ÇOLAK H (2016). Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi. , 1 - 54.
Chicago HAMPIKYAN Hamparsun,MURATOĞLU Karlo,BİNGÖL Enver Barış,CETIN Omer,ÇOLAK Hilal Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi. (2016): 1 - 54.
MLA HAMPIKYAN Hamparsun,MURATOĞLU Karlo,BİNGÖL Enver Barış,CETIN Omer,ÇOLAK Hilal Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi. , 2016, ss.1 - 54.
AMA HAMPIKYAN H,MURATOĞLU K,BİNGÖL E,CETIN O,ÇOLAK H Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi. . 2016; 1 - 54.
Vancouver HAMPIKYAN H,MURATOĞLU K,BİNGÖL E,CETIN O,ÇOLAK H Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi. . 2016; 1 - 54.
IEEE HAMPIKYAN H,MURATOĞLU K,BİNGÖL E,CETIN O,ÇOLAK H "Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi." , ss.1 - 54, 2016.
ISNAD HAMPIKYAN, Hamparsun vd. "Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi". (2016), 1-54.
APA HAMPIKYAN H, MURATOĞLU K, BİNGÖL E, CETIN O, ÇOLAK H (2016). Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi. , 1 - 54.
Chicago HAMPIKYAN Hamparsun,MURATOĞLU Karlo,BİNGÖL Enver Barış,CETIN Omer,ÇOLAK Hilal Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi. (2016): 1 - 54.
MLA HAMPIKYAN Hamparsun,MURATOĞLU Karlo,BİNGÖL Enver Barış,CETIN Omer,ÇOLAK Hilal Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi. , 2016, ss.1 - 54.
AMA HAMPIKYAN H,MURATOĞLU K,BİNGÖL E,CETIN O,ÇOLAK H Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi. . 2016; 1 - 54.
Vancouver HAMPIKYAN H,MURATOĞLU K,BİNGÖL E,CETIN O,ÇOLAK H Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi. . 2016; 1 - 54.
IEEE HAMPIKYAN H,MURATOĞLU K,BİNGÖL E,CETIN O,ÇOLAK H "Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi." , ss.1 - 54, 2016.
ISNAD HAMPIKYAN, Hamparsun vd. "Kasaplık Hayvan ve Kanatlı Karkaslarında Clostridium difficile Varlığının Kültürel ve Moleküler Yöntemlerle Tespiti ve Antibiyotik Dirençlilik Profilinin Belirlenmesi". (2016), 1-54.