Yıl: 2007 Cilt: 22 Sayı: 60 Sayfa Aralığı: 91 - 113 Metin Dili: Türkçe

Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki

Öz:
Alkol kullanımında güdülenme modeline göre içme davranışı amaca yönelik bir süreçtir ve kişiler alkol kullandıkları zaman istedikleri amaca ulaşacakları beklentisi içindedirler. Bu modele göre içme nedenleri "Sosyalleşme, Başa çıkma, Eğlenme ve Uyum sağlama" olmak üzere dört kategori ile açıklanabilir. İçme nedenleri ile arasında ilişki olduğu belirlenen kişilik özelliklerinden bir tanesi "kaygı duyarlılığı "dır (KD). KD, kişinin yaşayacağı kaygı belirtilerinin hastalanmaya ya da daha fazla kaygıya neden olacağı inancını içerir. Bu çalışmanın amacı, alkol kullanan üniversite öğrencilerinde içme nedenleri ile KD arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmaya, 411 (225 kadın ve 186 erkek) üniversite öğrencisi katılmıştır ve öğrencilerin 313 'ü (177 kadın ve 136 erkek) alkol kullandıklarını belirtmişlerdir. Araştırmada katılımcılara Kaygı Duyarlılık İndeksi Gözden Geçirilmiş Formu, Alkol Kullanım Bozuklukları Tanıma Testi, İçme Nedenleri Anketi Gözden Geçirilmiş Formu ve Demografik Bilgi Formu uygulanmıştır. ANOVA sonucunda, yüksek KD'si olan öğrencilerin orta ve düşük KD 'si olan öğrencilere göre daha fazla başa çıkma, uyum sağlama ve sosyalleşme nedenleri ile alkol kullandıkları bulunmuştur. Hiyerarşik regresyon analizi sonucunda ise, sosyalleşme nedeniyle alkol kullanmayı sosyal ortamlarda fark edilebilen kaygı belirtilerinden korkma, uyum sağlama nedeniyle alkol kullanmayı sosyal ortamlarda fark edilebilen kaygı belirtilerinden korkma ve bilişsel kontrolü kaybetmekten korkma değişkenleri anlamlı olarak yordamıştır. Çalışmanın sonuçları literatürdeki bulgular bağlamında tartışılmıştır.
Anahtar Kelime: istatistiksel analiz alkol kullanım bozukluğu üniversite öğrencileri kişilik özellikleri motivasyon alkol kullanımı anket kaygı duyarlılığı alkol kullanımı bozuklukları tanıma testi alkol kullanma nedenleri

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Babor, T. E, De la Fuente, J. R., Saunders, J. B. ve Grant, M. (1989). AUDIT-The alcohol use disorders identification test: Guidelines for use in primary health care. Geneva: World Health Organization, Division of Mental Health.
  • Babor, T. R, Higgins-Biddle, J. C, Saunders, J. B. ve Monterio, M. G. (2001). AUDIT The Alcohol Use Disorders IdentificationTest: Guidelines for use in primary care (2nd ed.). WHO/MSD/MSB/01 Ga, Geneva: World Health Organization.
  • Conrod, P., Stewart, S. H. ve Pihl, R. O. (1997). Validation of a measure of excessive drinking frequency. Substance Use and Misuse, 32, 5%1-601.
  • Cooper, M. L. (1994). Motivations for alcohol use among adolescents: Development and validation of a four factor model. Psychological Assessment, 6, 117-128
  • Cooper, M. L., Russell, M., Frone, M. R. ve Mudar, P. (1995). Drinking to regulate positive and negative emotions: A motivational model of alcohol use. Journal of Personality and Social Psychology, 69, 990-1005.
  • Cooper, M. L., Russell, M., Skinner, J. B. ve Windle, M. (1992). Development and validation of a three-dimensional measure of drinking motives. Psychological Assessment, 4, 123-132.
  • Cox, B. J., Borger, S. C., Taylor, S., Fuentes, K. ve Ross, L. M. (1999). Anxiety sensitivity and the five-factor model of personality. Behaviour Research and Therapy, 37, 633-641.
  • Cox, B. J., Endler, N. S. ve Swinson, R. P. (1991). Clinical and nonclinical panic attacks: An empirical test of a panic anxiety continuum. Journal of Anxiety Disorders, 5, 21-34.
  • Cox, W. M. ve Klinger, E. (1988). A motivational model of alcohol use. Journal of Abnormal Psychology, 97, 168-180.
  • Cox, B. J., Parker, J. A. ve Swinson, R. P. (1996). Anxiety sensitivity: Confirmatory evidence for a multidimensional construct. Behaviour Research and Therapy, 34, 591-598.
  • Deacon, B. J., Abramowitz, J. S., Woods, C. M. ve Tolin, D. F. (2003). The Anxiety Sensitivity Index-Revised: Psychometric properties and factor structure in two nonclinical samples. Behaviour Research and Therapy, 41, 1427-1449.
  • Donnell, C. D. ve McNally, R. J. (1990). Anxiety sensitivity and panic attacks in a nonclinical population. Behaviour Research and Therapy, 28 (1), 83-85.
  • Durmuş-Sandler, G. D. (2001). Anxiety sensitivity in panic attack. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul.
  • Farber, P. D., Khavari, K. A. ve Doglas, F. M. (1980). A factor analytic study of reasons for drinking: Emprirical validation of positive and negative reinforcement dimensions. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 48, 780-781.
  • Forsyth, J. P., Parker, J. D. ve Finlay, C. G. (2003). Anxiety sensitivity, controllability, and experiential avoidance and their relation to drug of choice and addiction severity in a residential sample of substance-abusing veterans. Addictive Behaviours, 28, 851 -870.
  • Kairouz, S., Gliksman, L., Demers, A; ve Adlaf, E. M. (2002). For all the reasons, I do ... drink: A multilevel analysis of contextual reasons for drinking among Canadian undergraduates. Journal of Studies on Alcohol, 63 (5), 600-609.
  • Karp, J. (1993). The interaction of alcohol expectancies, personality and psychopathology among inpatient alcoholics [summary]. Dissertation Abstracts International, 53, 4375-4378.
  • Koven, N. S., Heller, W. ve Miller, G. A. (2005). The unique relationship between fear of cognitive dyscontrol and self-reports of problematic drinking. Addictive Behaviours, 30, 489-499.
  • Kuntsche, E., Knibbe, R., Gmel, G. ve Engels, R. (2006). Why do young people drink? A review of drinking motives. Clinical Psychology Review, 25 (7), 841-861.
  • Lilienfeld, S. O., Turner, S. M. ve Jacob, R. G. (1993). Anxiety sensitivity: An examination of theoretical and methodological issues. Advances in Behaviour Research and Therapy, 15, 147-182.
  • McNally, R. J. (1989). Is anxiety sensitivity distinguishable from trait anxiety? Reply to LilienfiekLx Jacob and Turner (1989). Journal of Abnormal Psychology, 98, 193-194.
  • McNally, R. J. (1996). Anxiety sensitivity is distinguishable from trait anxiety. R. M. Rapee, (Ed.), Current contoversies in the anxiety disorders içinde (214-244). New York: Guilford Press.
  • McWilliams, L. A. ve Asmundson, J. G. (1999). Alcohol consumption in university women: A second look at the role of anxiety sensitivity. Depression and Anxiety, 10, 125-128.
  • Merill, K. A. (2000). Effects of anxiety and anxiety sensitivity on alcohol use in females. Yayınlanmamış doktora tezi, Indiana University, United States.
  • Norton, G. R., Rockman, G. E., Ediger, J., Peper, C, Goldberg, S., Cox, B. J. ve Asmundson, G. J. G. (1997). Anxiety sensitivity and drug choice in individuals seeking treatment for substance abuse. Behaviour Research and Therapy, 35, 859-862.
  • Novak, A., Burgess, E. S., Clark, M., Zvolensky, M. ve Brown, R. A. (2003). Anxiety sensitivity, self-reported motives for alcohol and nicotine use and level of consumption. Journal of Anxiety Disorders, 17, 165-180.
  • Otto, M. W, Pollack, M. H., Fava, M., Uccello, R. ve Rosenbaum, J. F. (1995). Elevated Anxiety Sensitivity Index scores in patients with major depression: Correlates and changes with anti depressant treatment. Journal of Anxiety Disorders, 9 (2), 117-123.
  • Perkins, H. W. (2002). Social norms and the prevention of alcohol misuse in collegiate contexts. Journal of Studies on Alcohol (Suppl. 14), 164-172.
  • Peterson, R. A. ve Reiss, S. (1992). Anxiety sensitivity index manual (second edition). Worthington, OH: International Diagnostic Systems.
  • Reiss, S. (1991). Expectancy model of fear, anxiety, and panic. Clinical Psychology Review, 11, 141-153.
  • Reiss, S. ve McNally, R. J. (1985). Expectancy model of fear. S. Reiss ve R. R. Bootzin, (Ed.), Theoretical issues in behavior therapy içinde (107-121). San Diego, CA: Academic Press.
  • Reiss, S., Peterson, R. A., Gursky, D. M. ve McNally, R. J. (1986). Anxiety sensitivity, anxiety frequency, and the prediction of fearfulness. Behaviour Research and Therapy, 24, 1-8.
  • Saatçioğlu, Ö., Evren, C. ve Çakmak, D. (2002). Alkol kullanım bozuklukları tanıma testinin geçerliği ve güvenilirliği. Türkiye'de Psikiyatri, 4 (2-3), 107-113.
  • Samoluk, S. B., Stewart, S. H., Sweet, S. ve MacDonald, A.B. (1999). Anxiety sensitivity and social affiliation as determinants of alcohol consumption. Behaviour Therapy, 30, 285-303.
  • Saunders, J. B., Aasland, O. G., Babor, T. F. ve diğer. (1993) Development of the alcohol use disorders identification test (AUDIT): WHO collaborative project on early detection of persons with harmful alcohol consumption- II. Addiction, 88, 791-804.
  • Stewart, S. H. (1993). Anxiety sensitivity and risk for alcohol abuse in young adult females [summary]. Dissertation Abstracts International, 55 (10), 4615-5098.
  • Stewart, S. H. (1995). Anxiety Sensitivity and risk for alcohol abuse in young adult females [Summary]. Dissertation Abstracts International, 55, 4615-B.
  • Stewart, S. H., Karp,"J., Pihl, R. O. ve Peterson, R. (1997). Anxiety sensitivity and self-reported reasons for drug use. Journal of Substance Abuse, 9, 223-240.
  • Stewart, S. H., Peterson, J. B. ve Pihl, R. O. (1995). Anxiety sensitivity and self-reported alcohol consumption rates in university women. Journal of Anxiety Disorders, 9, 283-292.
  • Stewart, S. H. ve Zeitlin, S. B. (1995). Anxiety sensitivity and alcohol use motives. Journal of Anxiety Disorders, 9, 229-240.
  • Stewart, S. H., Zeitlin, S. B. ve Samoluk, S. B. (1996). Examination of a three-dimensional drinking motives questionnaire in a young adult university student sample. Behaviour Research and Therapy, 34 (1), 61-71.
  • Stewart, S. H., Zvolensky, M. J. ve Eifert, G. H. (2001). Negative-reinforcement drinking motives mediate the relation between anxiety sensitivity and increased drinking behaviour. Personality and Individual Differences, 31, 157-171.
  • Taylor, S. (1995a). Anxiety sensitivity: Theoretical perspectives and recent findings. Behaviour Research and Threapy, 33, 243-258.
  • Taylor, S. ve Cox, B. J. (1998a). Anxiety sensitivity: multiple dimensions and hierarchic structure. Behaviour Research and Therapy, 36, 37-51.
  • Taylor, S. ve Cox, B. J. (1998b). An expanded anxiety sensitivity index: evidence for a hierarchic structure in a clinical sample. Journal of Anxiety Disorders, 12, 463-484.
  • Telch, M. J., Shermis, M. D. ve Lucas, J. A. (1989a). Anxiety Sensitivity: Unitary Personality trait or domain-specific appraisals? Journal of Anxiety Disorders, 3, 25-32.
  • Thombs, D. L., Beck, K. H. ve Pleace, D. J. (1993b). The relationship of social context and expectancy factors to alcohol use intensity among 18 to 22 year-olds. Addiction Research, 1, 59-68.
  • Topuz, A. (2004). Boğaziçi Üniversitesi öğrencileri ve alkol: neden, nasıl ve ne kadar kullanıyorlar? Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul
  • Volk, R. J., Steinbauer, J. R., Cantor, S. B. ve Holzer, C. E. (1997). The Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT) as a screen for at-risk drinking in primary care patients of different racial/ethnic backgrounds. Addiction, 92 (2), 197-206.
  • World Health Organization (2004). Neuroscience of psychiatric substance use and dependence. 29 Ekim 2006, http:// www.who.int/en/
APA ÇAKMAK S, AYVAŞIK H (2007). Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki. , 91 - 113.
Chicago ÇAKMAK S. Şafak,AYVAŞIK H. Belgin Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki. (2007): 91 - 113.
MLA ÇAKMAK S. Şafak,AYVAŞIK H. Belgin Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki. , 2007, ss.91 - 113.
AMA ÇAKMAK S,AYVAŞIK H Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki. . 2007; 91 - 113.
Vancouver ÇAKMAK S,AYVAŞIK H Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki. . 2007; 91 - 113.
IEEE ÇAKMAK S,AYVAŞIK H "Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki." , ss.91 - 113, 2007.
ISNAD ÇAKMAK, S. Şafak - AYVAŞIK, H. Belgin. "Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki". (2007), 91-113.
APA ÇAKMAK S, AYVAŞIK H (2007). Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki. Türk Psikoloji Dergisi, 22(60), 91 - 113.
Chicago ÇAKMAK S. Şafak,AYVAŞIK H. Belgin Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki. Türk Psikoloji Dergisi 22, no.60 (2007): 91 - 113.
MLA ÇAKMAK S. Şafak,AYVAŞIK H. Belgin Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki. Türk Psikoloji Dergisi, vol.22, no.60, 2007, ss.91 - 113.
AMA ÇAKMAK S,AYVAŞIK H Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki. Türk Psikoloji Dergisi. 2007; 22(60): 91 - 113.
Vancouver ÇAKMAK S,AYVAŞIK H Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki. Türk Psikoloji Dergisi. 2007; 22(60): 91 - 113.
IEEE ÇAKMAK S,AYVAŞIK H "Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki." Türk Psikoloji Dergisi, 22, ss.91 - 113, 2007.
ISNAD ÇAKMAK, S. Şafak - AYVAŞIK, H. Belgin. "Üniversite Öğrencilerinde Alkol Kullanma Nedenleri ile KAygı Duyarlılığı Arasındaki İlişki". Türk Psikoloji Dergisi 22/60 (2007), 91-113.