Yıl: 2006 Cilt: 2 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 62 - 77 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Öz:
Bu çalışmanın amacı, yalnızca insanlarla yüz yüze çalışan meslek dallarında değil, tüm meslek dallarında çalışanların tükenmişlik düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan Tükenmişlik Ölçeği’nin (TÖ) (Pines ve Aronson, 1988) Türkçe uyarlama çalışmasını yapmaktır. Araştırmanın çalışma grubu, Mersin İli Belediye sınırları içinde çeşitli meslek gruplarında çalışmakta olan 876 çalışandan oluşmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliği için yapılan faktör analizi sonucunda, orijinal ölçeğe benzer sonuçlar elde edilmiştir. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek için hesaplanan Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı a=0,93 olarak bulunmuştur. Test tekrar test güvenirlik katsayısı ise tekstil atölyesi grubu için 0,85, öğretmen grubu için 0,83 olarak bulunmuştur. Ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerliğini incelemek amacıyla Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Ergin (1992) tarafından Türkçe’ye uyarlanan Maslach Tükenmişlik Envanteri-Eğitimci Formu (MTE-EF) uygulanmıştır. Tükenmişlik Ölçeği toplam puanları ve Maslach Tükenmişlik Envanteri-Eğitimci Formu (MTE-EF) alt ölçek puanları arasındaki korelasyonlar sırasıyla 0,57, 0,30 ve -0,22 olarak hesaplanmıştır. Bulgular literatür ışığında tartışılmıştır.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • Corcoran, K.J. (1986). Measuring burnout: A reliability and convergent validity study. Journal of Social Behavior and Personality, 1, 107-112.
  • Cordes, C.L. ve Dougherty, T.W. (1993). A review and integration of research on job burnout. Academy of Management Review, 18, 621-656.
  • Cropanzano, R., Howes, J.C., Grandey. A.A., ve Toth, P. (1997). The relationship of organizational politics and support to work behavior, attitudes, and stress. Journal of Organizational Behavior, 18, 159-180.
  • Çokluk, Ö. (1999). Zihinsel ve işitme engelliler okulunda görev yapan yönetici ve öğretmenlerde tükenmişliğin kestirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • Dolunay, A.B. (2001). Keçiören ilçesi genel liseler ve teknik-ticaret-meslek liselerinde görevli öğretmenlerde tükenmişlik durumu araştırması. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  • Enzmann, D. ve Kleiber, D. (1990). Burnout: 15 years of research: An international bibliography. Göttingen: Hogrefe Verlag.
  • Enzmann, D., Schaufeli, W.B., Janssen, P., ve Rozeman, A. (1998). Dimensionality and validity of the Burnout Measure. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 71, 331-351
  • Ergin, C. (1992). Doktor ve hemşirelerde tükenmişlik ve Maslach Tükenmişlik Ölçeğinin uyarlanması, VII. Ulusal Psikoloji Kongresi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Etzion, D., Kafry, D., ve Pines, A.M. (1982). Tedium among managers: A cross cultural American-Israeli comparison. Journal of Psychology and Judaism, 1, 30-41.
  • Etzion, D., Pines, A. M. ve Kafry, D. (1983). Coping strategies and the experience of tedium: A cross-cultural comparison between Israelites and Americans. Journal of Psychology and Judaism. 8: 41-55.
  • Etzion, D. (1984a). Burnout: Theory and research at the crossroads (in Hebrew). Israel Psychological Association’s Newsletter, 25, 8-13.
  • Etzion, D. (1984b). The moderating effect of social support on the relationship of stress and burnout. Journal of Applied Psychology, 69 (4), 615-622.
  • Etzion, D. ve Pines, A.M. (1986). Sex and culture in burnout and coping among human service professionals. Journal of Cross Cultural Psychology, 17, 191-209.
  • Evans, B.K. ve Fischer, D.G. (1993). The nature of burnout: A study of the three factor model of burnout in human service and non human service samples. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 66, 29-38.
  • Florian, V. ve Zernicky-Shurka, E. (1986). Vocational instructor burnout in two national rehabilitation systems in Israel. Journal of Applied Rehabilitation Counseling, 17, 41-44.
  • Garden, A.M. (1987). Depersonalization: A valid dimension of burnout? Human Relations, 40, 545-560.
  • Heifetz, L.J. ve Bersani, H.A. (1983). Disrupting the cybernetics of personal growth: Toward a unified theory of burnout in the human services. In Farber, B.A. (Ed.), Stress and burnout in the human service professions (pp. 46-62). New York: Pergamon Press.
  • Hobfoll, S.E. ve Shirom, A. (2000). Conservation of resources theory: Applications to stress and management in the workplace. In Golembiewski, R.T. (Ed.) Handbook of organization behavior (2nd Revised Edition; pp. 57-81). New York: Marcel Dekker.
  • Ito, H., Kurita, H., ve Shiiya, J. (1999). Burnout among direct-care staff members of facilities for persons with mental retardation in Japan. Mental Retardation, 37, 477-481.
  • Justice, B., Gold, R.S., ve Klein, J.P. (1981). Life events and burnout. Journal of Psychology, 108, 219-226.
  • Kafry, D. ve Pines, A.M. (1980). The experience of tedium in life and work. Human Relations, 33, 477-503.
  • Kan, A. (2006). Ölçme araçlarında bulunması gereken nitelikler. Atılgan, H. (Ed.), Eğitimde ölçme ve değerlendirme. (ss. 88-138). Ankara: Anı Yayıncılık.
  • Laes, T. ve Laes, T. (2001). Career burnout and its relationship to couple burnout in Finland: A pilot study. Paper presented in a symposium entitled The Relationship between Career and Couple Burnout: A Cross-Cultural Perspective held at the Annual Convention of The American Psychological Association, San Francisco, California.
  • McCranie, E.W. ve Brandsma, J.M. (1988). Personality and antecedents of burnout among middle-aged physicians. Behavioral Medicine, 14, 30-36.
  • Maslach, C. (1978). The client role in staff burn-out. Journal of Social Issues. 34 (4), 111-124.
  • Maslach, C. ve Pines, A.M. (1979). Burnout,' the loss of human caring, in Pines, A. and Maslach, C. (Eds.), Experiencing social psychology (pp. 246-252). New York: Random House.
  • Maslach, C. ve Jackson, S.E. (1981). The measurement of experienced burnout. Journal of Occupational Behavior, 2, 99-113.
  • Maslach, C. (1982). Burnout: The cost of caring. Englewood Cliffs, New-Jersey: Prentice Hall.
  • Maslach, C. ve Leiter, M.P. (1997). The truth about burnout: How organizations cause personal stress and what to do about it. San Francisco: Jossey Bass.
  • Maslach, C. (1998). A multidimensional theory of burnout. In Cooper, C.L. (Ed.), Theory of organizational stress (pp. 68-86). New York: Oxford University Press.
  • Maslach, C., Schaufeli, W.B., ve Leiter, M.P. (2001). Job burnout. Annual Reviews of Psychology, 52, 397-422.
  • Pines, A.M. ve Maslach, C. (1978). Characteristics of staff burnout in mental health settings. Hospital and Community Psychiatry, 29, 233-237.
  • Pines, A., Aronson, E., ve Kafry D. (1981). Burnout: From tedium to personal growth. New York: The Free Press.
  • Pines, A.M. ve Kafry, D. (1981a). Coping with burnout. In Jones, J. (Ed.), The burnout syndrome (pp. 139-150). Park Ridge, IL: London House Pres.
  • Pines, A.M. ve Kafry, D. (1981b). Tedium in the life and work of professional women as compared with men. Sex Roles. 7: 963-977.
  • Pines, A.M. (1988). Keeping the spark Aaive: Preventing burnout in love and marriage. New York: St. Martin Press.
  • Pines, A.M. ve Aronson, E. (1988). Career burnout: Causes and cures. New York: Free Press.
  • Pines, A.M. (1993). Burnout: An existential perspective. In Schaufeli, W., Maslach, C., & Marek, T. (Eds.), Professional burnout: Developments in theory and research (pp. 33-52). Washington D.C.: Taylor & Francis.
  • Pines, A.M. (1994). The Palestinian Intifiada and Israelis' burnout. Journal of Cross-cultural Psychology, 25, 438-451.
  • Pines, A. ve Guendelman, S. (1995). Exploring the relevance of burnout to Mexican blue collar women. Journal of Vocational Behavior, 47, 1-20.
  • Pines, A.M. (1996). Couple burnout. New York/London: Routledge.
  • Pines, A.M. (2000a). Treating career burnout: An existential perspective. Journal of Clinical Psychology, 56, 1-10.
  • Pines, A.M. (2000b). Nurses' burnout: An existential psychodynamic perspective. Journal of Psychosocial Nursing, 38(2), 1-9.
  • Pines, A.M. ve Yanai O. (2000). Unconscious influences on the choice of a career: Implications for organizational consultation. Journal of Health and Human Services Administration, 4, 502-511.
  • Pines, A.M. ve Yanai O. (2001). Unconscious determinants of career choice and burnout: Theoretical model and counseling strategy. Journal of Employment Counseling, 38, 170-184.
  • Pines, A.M. (2002). Teacher burnout: A psychodynamic existential perspective. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 8, 121-140.
  • Pines, A.M. ve Nunes, R. (2003). The relationship between career and couple burnout: Implications for career and couple counseling. Journal of Employment Counseling, 40 (2), 50-64.
  • Schaufeli, W.B. ve Peters, M.C.W. (1990). The measurement of burnout. Paper presented at the First European Network of Organizational Psychologists’ Conference on Professional Burnout, Kracow, Poland, September 24–27.
  • Schaufeli, W.B. ve Van Dierendonck, D. (1993). The construct validity of two burnout measures. Journal of Organizational Behavior, 14, 631-647.
  • Schaufeli, W.B., Enzmann, D. ve Girault, N. (1993). The measurement of burnout: A review. In Schaufeli, W.B., Maslach, C., & Marek, T. (Eds.), Professional burnout: Recent developments in theory and research (pp. 199-215). New York: Taylor & Francis.
  • Schaufeli, W.B.ve Enzmann, D. (1998). The burnout companion to study and practice: A critical analysis. London: Taylor & Francis.
  • Schaufeli, W.B., Bakker, A., Hoogduin, K., Schaap, C., ve Kladler, A. (2001). On the clinical validity of the Maslach Burnout Inventory and the Burnout Measure. Psychology and Health, 16, 565-582.
  • Schwab, R.L. ve Iwanichi, E.F. (1982). Who are our burnedout teacher. Educational Research Quarterly, 77 (2), 5-17.
  • Shamir, B. ve Drory, A. (1982). Occupational tedium among prison officers. Criminal Justice and Behavior, 9 (1), 79-99.
  • Shirom, A. ve Ezrachi, Y. (2001). On the discriminant validity of burnout, depression and anxiety: A re-examination of the Burnout Measure, Tel-Aviv Unviersity. The Leon Recanati Graduate School of Business Administration.
  • Stout, J. ve Williams, W. (1983). A comparison of two measures of burnout. Psychological Reports, 53, 283–289.
  • Sucuoğlu, B., ve Kuloğlu, N. (1996). Özürlü çocuklarla çalışan öğretmenlerde tükenmişliğin değerlendirilmesi. Türk Psikoloji Dergisi, 10, 36.
  • Tabachnick, B.G. ve Fidell L.S. (2001) Using multivariate statistics. Needham Heights: Allyn & Bacon.
  • Vandenberghe, R. ve Huberman, A.M. (Eds.) (1999). Understanding and preventing teacher burnout. A sourcebook of international research and practice. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Weisberg, J. ve Sagie, A. (1999). Teachers’ physical, mental and emotional burnout: Impact on intention to quit. The Journal of Psychology, 133 (3), 333-339.
  • Yanai, A.M. ve Pines, A.M. (2000). When the unconscious chooses and occupation. Man and Work, 10, 8-30.
APA ÇAPRI B (2006). Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. , 62 - 77.
Chicago ÇAPRI BURHAN Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. (2006): 62 - 77.
MLA ÇAPRI BURHAN Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. , 2006, ss.62 - 77.
AMA ÇAPRI B Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. . 2006; 62 - 77.
Vancouver ÇAPRI B Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. . 2006; 62 - 77.
IEEE ÇAPRI B "Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması." , ss.62 - 77, 2006.
ISNAD ÇAPRI, BURHAN. "Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması". (2006), 62-77.
APA ÇAPRI B (2006). Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 62 - 77.
Chicago ÇAPRI BURHAN Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2, no.1 (2006): 62 - 77.
MLA ÇAPRI BURHAN Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol.2, no.1, 2006, ss.62 - 77.
AMA ÇAPRI B Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2006; 2(1): 62 - 77.
Vancouver ÇAPRI B Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2006; 2(1): 62 - 77.
IEEE ÇAPRI B "Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması." Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, ss.62 - 77, 2006.
ISNAD ÇAPRI, BURHAN. "Tükenmişlik Ölçeğinin Türkçe Uyarlaması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması". Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 2/1 (2006), 62-77.