Yıl: 2006 Cilt: 7 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 345 - 358 Metin Dili: Türkçe

İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi

Öz:
Bir ülkede bireysel ve toplumsal ferah düzeyine ulaşmanın temelini nitelikli bir eğitim teşkil etmektedir. Bu nitelikli eğitimin gerçekleşmesi büyük oranda eğitim sisteminin temel öğesi olan öğretmenlerin çalışmalarına bağlıdır. Eğitim örgütlerinde görev alan insanlar (öğretmenler) bilgi, beceri ve tutumlarını kullanarak örgütlerine emeklerini vermekte ve bu yolla eğitim sisteminin amaçlarını gerçekleştirmektedirler. Belirtildiği gibi nitelikli bir eğitimi temelini teşkil eden öğretmenlerin mesleki benlik saygıları ile iş doyumları arasındaki ilişki bu araştırmanın temelini oluşturmuştur. Araştırma tarama modelinde olup tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul ili Kadıköy ilçesinde bulunan ilköğretim okulları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Kadıköy ilçesinden tabakalı örnekleme yöntemi kullanılarak seçilen 17 ilköğretim okulundan oluşmaktadır. Araştırmada veriler Mesleki Benlik Saygısı Ölçeği, İş Doyumu Ölçeği ve Öğretmen Görüşme Formu kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada sayılabilir veriler için frekans (n) ve yüzde değerleri, ölçülebilir veriler için aritmetik ortalama ( ) ve standart sapma (ss) kullanılmıştır. Analizlerde ise bağımsız örnekler için t-testi ve pearson çarpım moment kolerasyon analizi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmada “öğretmenlerin mesleki saygınlık düzeyleri arttıkça içsel ve dışsal iki boyuttan oluşan iş doyum düzeylerinin düştüğü” bulgusuna ulaşılmıştır. Eğitim fakültelerinde görevli bulunan öğretim üyeleri başta olmak üzere birçok kişi ve kuruluş öğretmenlik mesleğinin saygınlık düzeyini arttırmaya yönelik çalışmalar yapmaktadır. Bu araştırmada elde edilen sonuçlara göre öğretmenlik mesleğin salt saygınlığını arttırmaya yönelik çalışmalar, yine öğretmenlerin iş doyumlarının artmasını sağlayacak çalışmalarla desteklenmediği sürece yarar değil, aksine zarar getirecektir. Bu nedenle, ilgililerin öğretmenlik mesleğinin saygınlığını arttırmaya yönelik çalışmaları MEB’in sorumluluğunda olan iş doyumunu arttırıcı etkenlerle (ücret, güvenlik, sosyal haklar…) desteklenip, paralel olarak yürütülmelidir.
Anahtar Kelime: ilk öğretim öğretmenleri iş tatmini öğretmenler örgütsel davranış kariyer gelişimi eğitim araştırmaları mesleki benlik saygısı

An Evaluation of Vocational Self-Esteem and Job Satisfaction of Primary School Teachers

Öz:
The main basis for having individual and social prosperity is having a high quality of education. To have a high quality of education, it depends on the work of teacher’s who are in the main part of education system. The people who have duties in an educational organization (teachers) are using their knowledge, skills and attitudes and through this they actualize the perposes of the education system. Based on that research, for qualified education, the main fundamental is the relationship between teachers self-esteem and job satisfaction. The method of research is a survey method which includes layerd sampling. The study is supported by the primary schools in Kadiköy in Istanbul. The sample of research is supported by 17 primary schools in Kadıköy which are selected through the layerd sampling method. Research data is collected using a vocational self-esteem scale, job satisfaction scale and teacher’s interview forms. In order to measure countable data frequency (n) and the percentages are used. To measure countable data arithmetic mean (x) and standard deviation (ss) are used. For independent models, the t-test and Pearson product moment coefficient of correlation are used for the analysis. In the research, when a teacher’s vocational self-esteem increases, there is a decrease in the level of job satisfaction both internally and externally. People and instates, firstly lecturers in the faculty of education, works to increase the level of respect for the teacher’s vacation. The results that are found under that research show that if studies aren’t based on how to increase teachers self –esteem with job satisfaction, negative results will occur. For that reason, under the responsibility of the Ministry of National Education, studies have to be done to increase teacher’s vocational self-esteem through job satisfaction (payment, security, social rights…)
Anahtar Kelime: elementary school teachers career development organizational behavior occupational self esteem educational researches teachers job satisfaction

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Arıcak, O.T. ve Dilmaç, B., (2003), Psikolojik Danışma ve Rehberlik Öğrencilerinin Bir Takım Değişkenler Açısından Benlik Saygısı İle Mesleki Benlik Saygısı Düzeylerinin İncelenmesi, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 3 (1) 1-7.
  • Arıcak, O.T., (1999), Grupla Psikolojik Danışma Yoluyla Benlik ve Mesleki Benlik Saygısının Geliştirilmesi, Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
  • Bacanlı, H., (2001), Gelişim ve Öğrenme, Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Başaran, İ.E., (1991), Örgütsel Davranış (İnsanın Üretim Gücü). Ankara: Gül Yayınevi.
  • Başaran, İ.E., (1994), Türkiye Eğitim Sistemi, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım,
  • Baysal, A.C., (1993), Çalışma Yaşamında İnsan, İstanbul: Avcıol Basım-Yayın.
  • Blustein, D.L., (1994), Relation Betwee Exploratart and Choice Factors and Decisional Progress, Journal of Vocational Behavior, 44 (1) 75-90
  • Büyüköztürk, Ş., (2002), Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı, PegemA Yayıncılık, Ankara.
  • Erdoğan,İ., (1996), Eğitimde Değişim Yönetimi, Ankara: PegemA Yayıncılık.
  • Ergenç, A., (1981), İş Doyumunun Belirleyicileri Olarak Beklenti Algılama Tutarsızlığı ve Çalışma Değerleri, Yönetim Psikolojisi II. Ulusal Sempozyumu
  • Gay, L.R., (1987), Educational Research: Competencies for Analysis and Application, New York: Third Edition, Macmillan Publishing Company,
  • Kaptan, S., (1998), Bilimsel Araştırma ve İstatistik Teknikleri, Ankara: Bilim Kitap Kırtasiye Ltd. Şti.
  • Kulaksızoğlu, A., (2000), Ergenlik Psikolojisi, Ankara: Remzi Kitapevi.
  • Kuzgun, Y., (2002), İlköğretimde Rehberlik, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Kuzgun, Y., (2003), Meslek Rehberliği ve Danışmanlığa Giriş, Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
  • Lunneborg, P.W., (1999), Sex and Career Decision Making Styles, www.ericae.net/ericda/EJ220740.htm.
  • Munson, W., (1992), Self-Esteem, Vocational Identity and Careet Salience in High School Students, Career Development Quarterly, 40 (4), 361-368
  • Özdayı, N., (1995), Resmi ve Özel Liselerde Çalışan Öğretmenlerin ,İş Tatmini ve İş Stresini Karşılaştırmalı Analizi, Marmara Üniversitesi Yayımlanmamış Doktora Tezi, İstanbul.
  • Savery,L., K. (1996), The Congruence between the Importance of Satisfaction and the Perceived Level of Achievement, Journal of Management Development, 15 (6), 18-27
  • Sayın, S., (2005), Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Karşı Tutumları ve Mesleki Benlik Saygılarının İncelenmesi, Eğitim Araştırmaları Dergisi, 19, 272-281.
  • Super, D.E., (1963), Career Development: Self-Concept Theory, New York: Colombia University Teachers College Pres,
  • Super, D.E., (1968), Self Concepts in Vocational Development, New York.: Rinehart&Winston,
  • Supor D.E. ve Bohn, M.J., (1970), Occupational Psychology, London: Tavistock Publ.
  • Yıldırım, A. ve Şimşek, H., (2005), Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
APA BALOĞLU N, KARADAĞ E, ÇALIŞKAN N, KORKMAZ T (2006). İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. , 345 - 358.
Chicago BALOĞLU NURİ,KARADAĞ ENGİN,ÇALIŞKAN Nihat,KORKMAZ Tuğba İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. (2006): 345 - 358.
MLA BALOĞLU NURİ,KARADAĞ ENGİN,ÇALIŞKAN Nihat,KORKMAZ Tuğba İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. , 2006, ss.345 - 358.
AMA BALOĞLU N,KARADAĞ E,ÇALIŞKAN N,KORKMAZ T İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. . 2006; 345 - 358.
Vancouver BALOĞLU N,KARADAĞ E,ÇALIŞKAN N,KORKMAZ T İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. . 2006; 345 - 358.
IEEE BALOĞLU N,KARADAĞ E,ÇALIŞKAN N,KORKMAZ T "İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi." , ss.345 - 358, 2006.
ISNAD BALOĞLU, NURİ vd. "İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi". (2006), 345-358.
APA BALOĞLU N, KARADAĞ E, ÇALIŞKAN N, KORKMAZ T (2006). İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 345 - 358.
Chicago BALOĞLU NURİ,KARADAĞ ENGİN,ÇALIŞKAN Nihat,KORKMAZ Tuğba İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 7, no.2 (2006): 345 - 358.
MLA BALOĞLU NURİ,KARADAĞ ENGİN,ÇALIŞKAN Nihat,KORKMAZ Tuğba İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, vol.7, no.2, 2006, ss.345 - 358.
AMA BALOĞLU N,KARADAĞ E,ÇALIŞKAN N,KORKMAZ T İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi. 2006; 7(2): 345 - 358.
Vancouver BALOĞLU N,KARADAĞ E,ÇALIŞKAN N,KORKMAZ T İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi. 2006; 7(2): 345 - 358.
IEEE BALOĞLU N,KARADAĞ E,ÇALIŞKAN N,KORKMAZ T "İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi." Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 7, ss.345 - 358, 2006.
ISNAD BALOĞLU, NURİ vd. "İlköğretim Öğretmenlerinin Mesleki Benlik Saygısı ve İş Doyumları Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi". Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi 7/2 (2006), 345-358.