Yıl: 2008 Cilt: 11 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 103 - 113 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme

Öz:
Kişisel ve toplumsal bir iletişim aracı olan hediye; şahıs, toplum ve zamana göre değişiklik gösterebilen, sosyo-ekonomik ve psikolojik açılımlarla incelenmesi gereken bir kavramdır. Hediyeleşmenin Osmanlı toplumundaki durumunu incelemek için kavramı birey, toplum ve yönetici ilişkileri açısından ele almak uygun olacaktır. Hediye vermek, bireyin kendisi için değerli insanları mutlu etme ve onlara karşı hislerini belirtmesinin en etkili yoludur. Toplumsal ilişkilerde özellikle tören kutlamaları, ritüeller ve geçiş merasimlerinde hediyeler, tören ve kutlamaların vazgeçilmez unsurlarındandır. İnsan hayatının önemli dönüm noktalarında yapılan geçiş merasimleri hediyeleşmelerin yoğun olduğu kutlamalardır. Bu törenlerden biri olan düğünler sırasında verilen hediyelerden başlık ve takı, klasik Türk edebiyatı metinlerinde yer almaktadır. Osmanlı yönetiminde, hediyenin, hediyeyi sunan ile alan arasında iletişim sağlama, gücün, iktidarın ve ihtişamın gösterilmesi, farklı ülkelerin hanedanları ile yakınlaşma aracı olma ve devlete politik yararlar sağlama gibi pek çok amaca hizmet ettiği bilinmektedir. İncelenen metinler doğrultusunda Osmanlı toplumunda yaygın olarak sunulan hediyeler şu şekilde tasnif edilebilir: Kıyafetler, kumaşlar ve diğer tasarım eşyaları, binek hayvanları, değerli takılar ve taşlar, kokular ve kozmetik malzemeler, köleler, kitaplar, mefruşat malzemeleri, saatler vb.
Anahtar Kelime: toplumsal ilişkiler diplomatik ilişkiler hediye osmanlı dönemi sosyal tarih edebi metinler hediye verme

Konular: Tarih

-

Öz:
Gift as a personal and social communication equipment is a notion that can change due to community and time. Additionally, it is a term that should be examined in terms of socioeconomic and psychological perspectives. In order to examine the situation of the.gift giving in the Otoman society, it is vital to scrutinize the notion with regard to personal, social and instutional aspects. Gift giving is the best way for a person to make friends happy and to express one’s own feelings. Gifts are the main elements in the social relationships, particularly in formal celebrations, rituals and ceremonial parade rewiew. Parades performed in the turning points of the human life are the celebrations in which gift giving is intensive. Wedding ceremony is one of these ceremonies and ornament and drahoma are well-known in the texts of Turkish classical literature. It is known that gifts are used to expose the communication between the person who gifts and who is gifted and to show the power and magnificience and to be the vehicle to contact with different countries’ people and to provide political advantages for the benefit of the state and to fulfill other different aims. In the light of the texts studied up to now, gifts can be classified in the following form: Dresses, clothes, other representation equipments, mounts, valuable ornaments and jewels, parfumes and cosmetic materials, gulams and slaves, books, decoration materials and horologe.
Anahtar Kelime: diplomatic relations gift ottoman period social history literary texts gift giving social relationships

Konular: Tarih
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Akalın, Şükrü Haluk, vd., (2005), Türkçe Sözlük, Türk Dil Kurumu, Ankara. Akkuş, Metin, (1994), Nefi Divanı, Akçağ Yayınları, Ankara. Arslan, Mehmet, (1999), Türk Edebiyatında Manzum Surnameler (Osmanlı Saray Düğünleri ve Şenlikleri), Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara. ………….., (2004), Antepli Aynî Divanı, Kitabevi Yayınları İstanbul. Ayan, Hüseyin, (1973), Şeyhoğlu Mustafa Hurşid-nâme (Hurşid ü Ferahşâd), Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum. Aydın, M. Akif, (2003), “Mehir”, DİA 28: s. 389, Ankara. Ayverdi, İlhan, (2005), Misalli Büyük Türkçe Sözlük, 2. Cilt, Kubbealtı Yayınları, İstanbul. Bardakoğlu, Ali, (1998), “Hediye”, DİA 17: s. 151-155, İstanbul. Dadaş, Cevdet, (2002), “Osmanlı Arşiv Belgelerinde Şairlere Verilen Caize ve İhsanlar”, Türkler 11: s. 748-757, Ankara. Efe, Süheyla, BARLAS, Uğurol, (1964), Kütahya Düğün Âdetleri Üzerine Bir Araştırma Denemesi, Yurttaş Yayınevi, İstanbul. Fuzulî, (2000), Leylâ ve Mecnun, Metin, Düzyazıya Çeviri, Notlar ve Açıklamalar, Haz.: Muhammet Nur DOĞAN, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul. Habib, (1306), Hat ve Hattatan, Matbaa-i Ebuzziya, İstanbul. Koşay, Hamit Zübeyir, (1944), Türkiye Türk Düğünleri Üzerine Mukayeseli Malzeme, Maarif Matbaası, Ankara. Mauss, Marcel, (1995), Sosyoloji ve Antropoloji, Doğu Batı Yayınları, Ankara. Ögel, Bahaeddin, (1982), “Türklerde Kalın ve Başlık”, II. Milletlerarası Türkoloji Kongresi Bildirileri, 4. Cilt, Ankara. Örnek, Sedat Veyis, (1995), Türk Halk Bilimi, Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara. Pıerce, Leslie P., (2002), Harem-i Hümayun Osmanlı İmparatorluğunda Hükümranlık ve Kadınlar, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul. Reindl-Kiel, Hedda, (2007), “Osmanlı’da Hediye (16.-17. Yüzyıl)”, Hediye Kitabı, Haz. Emine Gürsoy Naskali, Aylin Koç, Kitabevi Yayınları, İstanbul. Tezcan, Hülya, (1999), “Topkapı Sarayı Müzesi Giyim Kuşam Koleksiyonu Saray Kıyafetleri”, Osmanlı 11: s. 515-539, Ankara. Türkdoğan, Orhan, (1976), “Evlenmede Başlık Geleneğinin Sosyolojik Açıklaması”, I. Uluslar arası Türk Folklor Kongresi Bildirileri, IV. Cilt, Ankara.
APA ÖNAL KILIÇ S (2008). Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme. , 103 - 113.
Chicago ÖNAL KILIÇ SEVDA Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme. (2008): 103 - 113.
MLA ÖNAL KILIÇ SEVDA Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme. , 2008, ss.103 - 113.
AMA ÖNAL KILIÇ S Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme. . 2008; 103 - 113.
Vancouver ÖNAL KILIÇ S Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme. . 2008; 103 - 113.
IEEE ÖNAL KILIÇ S "Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme." , ss.103 - 113, 2008.
ISNAD ÖNAL KILIÇ, SEVDA. "Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme". (2008), 103-113.
APA ÖNAL KILIÇ S (2008). Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(1), 103 - 113.
Chicago ÖNAL KILIÇ SEVDA Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11, no.1 (2008): 103 - 113.
MLA ÖNAL KILIÇ SEVDA Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol.11, no.1, 2008, ss.103 - 113.
AMA ÖNAL KILIÇ S Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2008; 11(1): 103 - 113.
Vancouver ÖNAL KILIÇ S Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2008; 11(1): 103 - 113.
IEEE ÖNAL KILIÇ S "Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme." Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11, ss.103 - 113, 2008.
ISNAD ÖNAL KILIÇ, SEVDA. "Edebi Metinlere Yansıyan Yönüyle Osmanlı Toplumunda Hediyeleşme". Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11/1 (2008), 103-113.