Yıl: 2008 Cilt: 18 Sayı: 2 Sayfa Aralığı: 99 - 106 Metin Dili: Türkçe İndeks Tarihi: 29-07-2022

Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri

Öz:
Küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK) tüm akciğer kanser tanılarının yaklaşık %80’ini oluşturur. Genellikle, bu tip akciğer kanserlerinin 2/3’ü tanı anında ileri evreye sahiptir ve prognoz oldukça kötü seyreder. Hastaların evrelerine göre tedavilerinde, kemoterapi ve/veya eş zamanlı kemoradyoterapi uygulanmaktadır. Tedavide kullanılan güçlü kemoterapötikler ve radyoterapiye bağlı olarak yan etkiler de bu oranda ağır seyretmektedir.Bu çalışma, akciğer kanseri olan hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentilerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya, ileri evre küçük hücreli dışı akciğer kanserli 40 hasta alınmıştır. Araştırmada hastaların yaşam kalitesini değerlendirmek için SF-36 yaşam kalitesi ölçeği, depresyon ve kaygı düzeylerini belirlemek amacıyla Hastane Anksiyete ve Depresyon skalası (HAD), performans düzeylerini saptamak için de ECOG performans ölçeği kullanılmıştır.SF-36 yaşam kalitesi ölçeğinin değerlendirilmesi sonucunda hastaların tüm alt ölçeklerde puan ortalamalarının 50’nin altında olduğu saptanmıştır (p<0.05). En düşük puan ortalamaları, emosyonel ve fiziksel rol güçlüğü alt ölçeklerinden alınmıştır. HAD ölçeğine göre, hastaların anksiyete ölçek puan ortalaması 8.4±4.2 (sınırda-anormal) olarak saptanırken, depresyon ölçek puan ortalaması 7.6±4.8 olarak (normal) belirlenmiştir. Hastaların ECOG performans değerlendirmelerinde %20.5’inin 0, %44.1’inin 1, %32.4’ünün 2, %2.5’inin 3 skor aldıkları saptanmıştır.Küçük hücreli dışı akciğer kanseri hastalarının yaşam kalitelerinin düşük olduğu, psikolojik ve fizyolojik fonksiyonlarının bozulduğu ve yeterince sağlık bakım hizmeti alamadıkları gözlenmiştir.
Anahtar Kelime: Psikolojik testler Akciğer neoplazmları Test kaygı ölçeği Karsinom, küçük hücreli dışı akciğer Yaşam kalitesi

Konular: Tıbbi İnformatik Solunum Sistemi Temel Sağlık Hizmetleri Onkoloji Psikoloji

Health-related quality of life and health care services expectations of the patients with lung cancer

Öz:
Non-small cell lung cancer is approximately 80% of all lung cancer. This type of lung cancer is usually presented with advanced stage at diagnosis and have a very poor prognosis. The management of non-small cell cancer at those stages generally is chemotherapy and/or concurrent chemoradiotherapy. However, potent chemotherapeutic agents and radiotherapy have serious adverse effects.This study aimed to determine lung cancer patients&#8217; expectations from health care providers, and levels of anxiety and depression besides health-related quality of life. This study was performed on 40 patients diagnosed as advanced stage non-small cell lung cancer at Başkent University hospitals in Turkey. SF-36 questionnaire was used to determine health- related quality of life, Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD) was used to determine depression and anxiety level, and ECOG performance scale was used for performance evaluation.SF-36 scale yielded less than 50 points in all subscale evaluations (p<0.05). The lowest mean scores were observed in emotional and physical role enforsement subscales. Calculations of hospital anxiety and depression scale showed 8.4 ± 4.16 mean scale for anxiety (at borderline), and 7.6 ± 4.8 for depression (normal). ECOG performance status was 0 for 20.5%, 1 for 44.1%, 2 for 32.4% and 3 score for 2.5% of the patients.Most of the non-small cell lung cancer patients had poor quality of life, with deterioration of both psychological and physiological function. We observed that those patients could not get necessary health care.
Anahtar Kelime: Test Anxiety Scale Carcinoma, Non-Small-Cell Lung Quality of Life Psychological Tests Lung Neoplasms

Konular: Tıbbi İnformatik Solunum Sistemi Temel Sağlık Hizmetleri Onkoloji Psikoloji
Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
0
0
0
  • 1. Jemal A, Thomas A, Murray T et al. Cancer statistics, 2002. CA Cancer J Clin 52: 23-47, 2002.
  • 2. Parkin DM, Bray F, Ferlay J, et al. Estimating the world cancer burden: Globocan 2000. Int J Cancer 94:153-6, 2001.
  • 3. Çelik İ. Akciğer kanserinde epidemiyoloji. In: Engin K, Özyardımcı N; eds. Akciğer kanserleri. Tanı ve tedavide temel ilkeler ve uygulamalar. 1. Baskı. İstanbul: Avrupa Tıp Kitapçılık Ltd. Şti.; 2001. s. 50-56.
  • 4. İtil O. Akciğer kanserlerinin epidemiyolojisi ve etyolojisi. In: Haydaroğlu A; ed. Akciğer kanserleri: Tanı ve tedavi. İzmir: Ege Üniversitesi Basımevi; 2000. s.15-34.
  • 5. Spiro SG, Porter JC. Lung cancer-where are we today? current advances in staging and nonsurgical treatment. Am J Respir Crit Care Med 166:1166-96, 2002.
  • 6. Spigel DR, Greco FA. Chemotherapy in metastatic and locally advanced non-small cell lung cancer. Semin Surg Oncol 21:98-110, 2003.
  • 7. Albain KS, Rusch VW, Crowley JJ, et al. Concurrent cisplatin/etoposide plus chest radiotherapy followed by surgery for stages IIIA (N2) and IIIB non-small-cell lung cancer: mature results of Southwest Oncology Group phase II study 8805. J Clin Oncol 13:1880-1892, 1995.
  • 8. Wynder EL, Hoffman D. Smoking and lung cancer: scientific challenges and opportunities. Cancer Res 54: 5284-5295, 1994.
  • 9. Bektaş HA, Akdemir N. Kanserli bireylerin fonksiyonel durumlarının değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri J Med Sci 26:488-499,2006.
  • 10. Göksel T, Güzelant A. Akciğer kanserinde yaşam kalitesi değerlendirmeleri. In: Hastürk S, Yüksel M; eds. Akciğer kanseri. İstanbul: Bilmedya Grup. 2000. s.359-75.
  • 11. Ferrer M, Alonso J, Morera J, et al. Chronic obstructive pulmonary disease stage and healthrelated quality of life. Ann Intern Med 127:1072-9, 1997.
  • 12. Yeşilbalkan ÖU, Akyol AD, Çetinkaya Y, ve ark. Kemoterapi tedavisi alan hastaların tedaviye bağlı yaşadıkları semptomlar ve yaşam kalitesine olan etkisinin incelenmesi. Ege Üniversitesi HYO Dergisi 21: 13-31, 2005.
  • 13. Myrdal G, Valtysdotir S, Lambe M, Stahle E. Quality of life following lung cancer surgery. Thorax 58: 194-197, 2003.
  • 14. Kvale PA, Simoff M, Prakash UDS. Palliative care. Chest 123:284-311, 2003.
  • 15. Given B. The impact of age, treament and symptom on the physical and mental health of cancer patients. Cancer Supplement 74: 2128-2138,2004.
  • 16. Hajiro T, Nishımura K, Tsuniko M, et al. Comparison of discriminative properties among disease spesific questionnaires for measuring health-related quality of life in patients with chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care 157: 785-90, 1998.
  • 17. Ware JR, Sherbourne CD. The MOS 36- item short form health survey (SF-36) Conceptual framework and item selection. Med Care 30:473-83, 1992.
  • 18. Koçyiğit H, Aydemir Ö, Fişek G ve ark. Kısa form-36'nın Türkçe versiyonunun güvenilirliği ve geçerliliği. İlaç ve Tedavi 12: 102-6, 1999.
  • 19. Aydemir Ö, Güvenir T, Küey L, ve ark. Hastane anksiyete ve depresyon ölçeği türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirliği. Türk Psikiyatri Dergisi 8: 280-7, 1997.
  • 20. Primomo J. When a family member has a chronic, fatal ılness:dealing with death. AJN 97:70-72,1997.
  • 21. Babaoğlu E, Öz F. Terminal dönem kanser hastasına bakım veren eşlerin duygusal ve sosyal sorunları arasındaki ilişki. HEMARGE Dergisi 2:31-36, 2003.
  • 22. Smeenk F, Witte LP, Haastregt JCM, et al. Transmural care of terminal cancer patients: effects on the quality of life of direct caregivers. JNR 47: 129-136, 1998.
  • 23. Shyu YL. Patterns of care giving when family caregivers face competing needs. JAN 31: 35-43, 2000.
  • 24. Blanchard C, Albrecht T, Ruckduschel J. The crisis of cancer: psychological ımpact on family caregivers. Oncology 11: 221-228, 1997.
  • 25. Eng AM. The hospice ınterdisciplinary team: a synergistic approach to the care of dying patients and their families. HNP 7:49-56, 1993.
  • 26. Ostwald K. Family caregiver research: multidisciplanary approaches to reduce family stress. Nursing and Health Sciences 2: 27-35, 2000.
  • 27. Lewis S, White CA, Dorris L. Psychosocial care within a multidisciplinary breast cancer team. The Journal of Clinical Governance 10: 304-307, 2005.
  • 28. Boyle P, Autier P, Bartelink H, et al. European code against cancer and scientific justification. Ann Oncol 14: 973-1005, 2003.
  • 29. Özyılkan Ö, et al. Questionnaire for the assesment of quality of life in cancer patients in Turkey. Mat Med Polona 27: 153-156, 1995.
  • 30. Okamura H, Akechi T, Kaguya A, et al. Depression in patients with advanced cancer. In: Eguchi K, Klastersky J, Feld R, eds. Current perspectives and future directions in palliative medicine. New York: Springer, 1998:67-76.
  • 31. Twycross R, Linchter I. The Terminal Phase. Oxford Textbook of Palliative Medicine. (Ed: Doyle D., Hanks G. W.C. Mac Donald N), New- York, Oxford University Pres, 1999.
  • 32. Vachon MLS. The Emotional Problems of The Patient. Oxford Textbook of Palliative Medicine. Ed: Doyle D., Hanks G. W.C. Mac Donald N, NewYork, NewYork, Oxford University Pres,1999.
  • 33. Breitbart W, Chochinov HM, Passik S. Psiychiatric Aspects of Palliative Care. Oxford Textbook of Palliative Medicine. Ed: Doyle D., Hanks G. W.C. Mac Donald N, NewYork, New- York, Oxford University Pres, 1999.
  • 34. Ferrell BR, Grant M, Funk B, et al. Quality of life ın breast cancer. Cancer Nursing 20: 398-408, 1997.
  • 35. Soyyiğit Ş, Erk M, Güler N, Kılınç G. Kronik obstrüktif akciğer hastalığında yaşam kalitesinin belirlenmesinde SF-36 sağlık taramasının değeri. Tüberküloz ve Toraks Dergisi 54: 259-266,2006.
APA GÜLTEKİN Z, PINAR G, PINAR T, KIZILTAN G, DOĞAN N, ALGIER L, BULUT I, Ozyilkan O (2008). Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri. , 99 - 106.
Chicago GÜLTEKİN Zuhal,PINAR Gül,PINAR Tevfik,KIZILTAN GÜL,DOĞAN NEVİN,ALGIER Lale,BULUT Işıl,Ozyilkan Ozgur Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri. (2008): 99 - 106.
MLA GÜLTEKİN Zuhal,PINAR Gül,PINAR Tevfik,KIZILTAN GÜL,DOĞAN NEVİN,ALGIER Lale,BULUT Işıl,Ozyilkan Ozgur Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri. , 2008, ss.99 - 106.
AMA GÜLTEKİN Z,PINAR G,PINAR T,KIZILTAN G,DOĞAN N,ALGIER L,BULUT I,Ozyilkan O Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri. . 2008; 99 - 106.
Vancouver GÜLTEKİN Z,PINAR G,PINAR T,KIZILTAN G,DOĞAN N,ALGIER L,BULUT I,Ozyilkan O Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri. . 2008; 99 - 106.
IEEE GÜLTEKİN Z,PINAR G,PINAR T,KIZILTAN G,DOĞAN N,ALGIER L,BULUT I,Ozyilkan O "Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri." , ss.99 - 106, 2008.
ISNAD GÜLTEKİN, Zuhal vd. "Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri". (2008), 99-106.
APA GÜLTEKİN Z, PINAR G, PINAR T, KIZILTAN G, DOĞAN N, ALGIER L, BULUT I, Ozyilkan O (2008). Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri. Uluslararası Hematoloji-Onkoloji Dergisi, 18(2), 99 - 106.
Chicago GÜLTEKİN Zuhal,PINAR Gül,PINAR Tevfik,KIZILTAN GÜL,DOĞAN NEVİN,ALGIER Lale,BULUT Işıl,Ozyilkan Ozgur Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri. Uluslararası Hematoloji-Onkoloji Dergisi 18, no.2 (2008): 99 - 106.
MLA GÜLTEKİN Zuhal,PINAR Gül,PINAR Tevfik,KIZILTAN GÜL,DOĞAN NEVİN,ALGIER Lale,BULUT Işıl,Ozyilkan Ozgur Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri. Uluslararası Hematoloji-Onkoloji Dergisi, vol.18, no.2, 2008, ss.99 - 106.
AMA GÜLTEKİN Z,PINAR G,PINAR T,KIZILTAN G,DOĞAN N,ALGIER L,BULUT I,Ozyilkan O Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri. Uluslararası Hematoloji-Onkoloji Dergisi. 2008; 18(2): 99 - 106.
Vancouver GÜLTEKİN Z,PINAR G,PINAR T,KIZILTAN G,DOĞAN N,ALGIER L,BULUT I,Ozyilkan O Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri. Uluslararası Hematoloji-Onkoloji Dergisi. 2008; 18(2): 99 - 106.
IEEE GÜLTEKİN Z,PINAR G,PINAR T,KIZILTAN G,DOĞAN N,ALGIER L,BULUT I,Ozyilkan O "Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri." Uluslararası Hematoloji-Onkoloji Dergisi, 18, ss.99 - 106, 2008.
ISNAD GÜLTEKİN, Zuhal vd. "Akciğer kanserli hastaların yaşam kaliteleri ve sağlık bakım hizmet beklentileri". Uluslararası Hematoloji-Onkoloji Dergisi 18/2 (2008), 99-106.