Araştırmalarda Gruplar Arası Farkın Belirlenmesine Yönelik Çoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Teknikleri

Yıl: 2009 Cilt: 19 Sayı: 1 Sayfa Aralığı: 51 - 64 Metin Dili: Türkçe

Araştırmalarda Gruplar Arası Farkın Belirlenmesine Yönelik Çoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Teknikleri

Öz:
Tek ya da çok değişkenli varyans analizinden sonra, bilimsel dayanağı sağlam olabilecek post-hoc test türünün seçimi oldukça önemli görülmektedir. Varyans ve örneklem büyüklüklerinin eşit olup-olmama durumu, post-hoc istatistik türünün seçiminde oldukça etkili olabilmektedir. Bundan dolayı, araştırmacıların ilgili araştırma desenlerine uygulayacağı post-hoc istatistikleri, tutarlı ve uygun bir yaklaşım gerektirmektedir. Uygun olmayan post-hoc istatistik seçimi, araştırmada bir yanlılık oluşturarak, hipotez kararları için I. ve II. tip hata risklerine yol açabilmektedirler. Bu çalışmada, post-hoc istatistik türlerinin güçlü ve zayıf yönleri detaylıca ele alınmıştır. Örnek olması açısından, yaygın olarak kullanılan post-hoc istatistikleri bir veri seti üzerinden karşılaştırmalı olarak açıklanmıştır. Ayrıca, araştırmacılara kolaylık olması açısından, hangi durumlarda post-hoc türlerinin kullanılabileceği bir özet tablo halinde verilmiştir.
Anahtar Kelime:

The Multiple Comparison (Post-Hoc) Techniques to Determine the Difference Between Groups in Researches

Öz:
After analyzing univariate or multivariate analysis’, selection of post-hoc type is too crucial that the selection of post-hoc statistics must rely on scientific basis. Whether variance and sample size are equal or not between groups may effect on post-hoc statistics selection. So, researchers must consider type of post-hoc statistics which will apply on experiment design in a suitable approach. Having inappropriate post-hoc statistics will increase type I and II errors of hypothesis and then conclusion of research may be bias. In this study, the weakness and strength sides (in terms of type I and II errors) of post-hoc statistics were pointed out in detail. For having a sample, post-hoc statistics which are most preferable were explained on a data set and the results of post-hoc techniques were compared to each other. Also, post-hoc statistics were summarized as a table that researchers may benefit from the table because of presenting a practice guide.
Anahtar Kelime:

Belge Türü: Makale Makale Türü: Araştırma Makalesi Erişim Türü: Erişime Açık
  • Bancroft., T.A. (1968). Topics in intermediate statistical method. Ames, IOWA:The Iowa University Press.
  • Bechhofer, R.E. & Dunnett, C.W. (1988). Percentage points of multivariate student t distributions. Selected Tables in Mathematical Studies, Vol.11. American Mathematical Society, Providence, R.I.
  • Duncan, D.B. (1955). Multiple range and multiple F-tests. Biometrics, 11, 1-42.
  • Duncan, D.B. (1957). Multiple range tests for correlated and heteroscedastic means. Biometrics, 13, 164-174.
  • Dunnet, C.W. (1955). A multiple comparison procedure for comparing several treatments with a control. Journal of the American Statistical Association, 50, 1096-1121.
  • Efe, E., Bek & Y., Şahin, M. (2000). Spss’te çözümleri ile istatistik yöntemler ii. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Rektörlüğü, Yayın No:10.
  • Erkuş, A. (2003). Psikometri üzerine yazılar. Ankara: Türk Psikologlar Derneği Yayınları.
  • Ferguson, G. A. (1981). Statistical analysis in psychology and education. New York: McGraw-Hill Book Company.
  • Games, P.A. (1971). Multiple comparisons of means. American Educational Research Journal, 8, 531-564.
  • Hochberg Y.& Tamhane, A.C. (1987). Multiple comparison procedures. New York: John Wiley & Sons press.
  • Kirk, R., E. (1968). Experimental design procedures for the behavioral sciences. Belmont: Brooks/Cole.
  • Köklü, N., Büyüköztürk Ş. & Bökeoğlu, Ç.Ö. (2006). Sosyal bilimler için istatistik. Ankara: PegemA Yayıncılık.
  • Miller, R. G. (1969). Simultaneous statistical inference. New York: McGraw-Hill.
  • Nelson, P.R. (1983). A comparison of sample sizes for the analysis of means and the analysis of variance. Journal of Quality Technology, 15, 33-39.
  • Ramig, P.R. (1983). Applications of the analysis of means. Journal of Quality Technology, 15, 19-25.
  • Roscoe, J. T. (1975). Fundemental research statistics for the behavioral sciences. New York: Holt, Rinehart and Winston, Inc.
  • Ryan, T. A. (1962). Multiple comparisons in psychological research. Psychological Bulletin, 59, 26-47.
  • Scheffe, H. (1953). A method of judging all contrasts in the analysis of variance. Biometrika, 40, 87-104.
  • Scheffe, H. (1959). The analysis of variance. New York: John Wiley press.
  • Sincich, MC. (2003). Statistics. USA: Prentice Hall.
  • Sparks, J.N. (1963). Expository notes on the problem of making multiple comparisons in a completely randomized design. Journal of Experimental Education, 31, 343-349.
  • SPSS for Windows Paket Programı, 2002.
  • Tavşancıl, E. (2006). Tutumların ölçülmesi ve spss ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayınevi.
  • Tukey, J. W. (1949). Comparing ındividual means in the analyses of variance. Biometrics, 5, 99-114.
  • Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  • Yıldız, N., Akbulut Ö. & Bircan, H. (2002). İstatistiğe giriş. İstanbul: Aktif Yayınevi.
  • Urdan, T.C. (2005). Statistics in plain English. Routledge: Routledge Press.
  • Weinberg, S.L. & Abramowitz, S.K. (2002). Data analysis for the behavioral sciences using SPSS. Cambridge: Cambridge University Press.
  • Winer, B. J. (1971). Statistical principles in experimental design. New York: McGraw-Hill Book Company.
APA KAYRİ M (2009). Araştırmalarda Gruplar Arası Farkın Belirlenmesine Yönelik Çoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Teknikleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), 51 - 64.
Chicago KAYRİ MURAT Araştırmalarda Gruplar Arası Farkın Belirlenmesine Yönelik Çoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Teknikleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 19, no.1 (2009): 51 - 64.
MLA KAYRİ MURAT Araştırmalarda Gruplar Arası Farkın Belirlenmesine Yönelik Çoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Teknikleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, vol.19, no.1, 2009, ss.51 - 64.
AMA KAYRİ M Araştırmalarda Gruplar Arası Farkın Belirlenmesine Yönelik Çoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Teknikleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2009; 19(1): 51 - 64.
Vancouver KAYRİ M Araştırmalarda Gruplar Arası Farkın Belirlenmesine Yönelik Çoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Teknikleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2009; 19(1): 51 - 64.
IEEE KAYRİ M "Araştırmalarda Gruplar Arası Farkın Belirlenmesine Yönelik Çoklu Karşılaştırma (Post-Hoc) Teknikleri." Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19, ss.51 - 64, 2009.